PowerPoint Presentation ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN HÀ ĐÔNG TRƯỜNG THCS BIÊN GIANG Giáo viên Trương Thị Huệ Nêu những nét chung về nội dung nghệ thuật và ý nghĩa văn bản “Bàn về đọc sách” của Chu Quang Tiề[.]
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN HÀ ĐÔNG
TRƯỜNG THCS BIÊN GIANG
Giáo viên: Trương Thị Huệ
Trang 2Nêu những nét chung về nội dung nghệ thuật và ý nghĩa văn bản “Bàn về đọc sách” của Chu Quang Tiềm.
Về nội dung: Qua văn bản “Bàn về đọc sách” Chu Quang Tiềm đã trình bày tầm quan trọng của sách và ý nghĩa của việc đọc sách; đồng thời ông còn đưa ra phương pháp đọc sách đúng đắn nhât
Về nghệ thuật:
- Lời bàn của tác giả thấu tình, đạt lí
- Bố cục bài viết chặt chẽ, hợp lí
- Lựa chọn ngôn ngữ giàu hình ảnh, có tính biểu cảm cao
Ý nghĩa: Văn bản giúp chúng ta nhận thức được tầm quan trọng, ý nghĩa của việc đọc sách và cách lựa chọn sách, cách đọc sách sao cho có hiệu quả
Trang 3Nguyễn Đình Thi
Tiết 101,102
Trang 4Nêu những hiểu biết của em về tác giả và xuất xứ của văn bản
“Tiếng nói của văn nghệ”
- Nguyễn Đình Thi (1924- 2003) quê Hà Nội Ông giữ nhiều chức
vụ quan trọng trong lĩnh vực văn học nghệ thuật Hoạt động văn nghệ của ông khá đa dạng như: làm thơ, viết văn, sáng tác nhạc, soạn kịch, viết lí luận phê bình văn học
Trang 5Xuất xứ
- Tiểu luận“Tiếng nói của văn nghệ” được in trong cuốn “Mấy
vấn đề văn học” của Nguyễn Đình Thi
Trang 6Bố cục
+ Phần 1 : Từ đầu -> tâm hồn:
Nội dung của văn nghệ
+ Phần 2 : Tiếp theo -> trang giấy:
Sự cần thiết của văn nghệ đối với con người
+ Phần 3 : Còn lại: Khả năng kì
diệu của văn nghệ
Trang 7* Các luận điểm đó được sắp xếp theo bố cục sau:
- Phần 1: “Tác phẩm nghệ thuật…một cách sống của tâm hồn”: Nội
dung tiếng nói của văn nghệ
- Phần 2 (còn lại): Sức mạnh lớn lao của văn nghệ trong đời sống con người
=> Luận điểm 2 được chia thành 2 luận điểm phụ:
+ “Chúng ta nhận rõ…tiếng nói của tình cảm”: Sức mạnh của văn
nghệ trong đời sống tâm hồn con người, trong cuộc sống hằng ngày
+ Phần còn lại: Khả năng cảm hóa và sức mạnh lôi cuốn kì diệu của văn nghệ
Trang 8A Tìm hiểuchung:
B Đọc – hiểu văn bản:
1 Nội dung tiếng nói của văn nghệ
Trang 9Luận điểm
Nội dung tiếng nói của văn nghệ
Luận cứ
- Văn nghệ phản ánh thực tại “xây dựng
bằng những vật liệu mượn ở thực tại”
- Văn nghệ thể hiện tư tưởng, tình cảm của
người nghệ sĩ “gởi vào tác phẩm một lá
thư, một lời nhắn nhủ”
-Văn nghệ tác động mạnh mẽ đến tư
tưởng, tình cảm, nhận thức của người đọc
“Mỗi tác phẩm như rọi vào bên trong
- “Lời gởi của một Nguyễn Du,
một Tôn-xtôi cho nhân loại phức tạp hơn, cũng phong phú và sâu sắc hơn”
Nội dung phản ánh thể hiện của văn nghệ là gì?
Trang 10.1 Nội dung tiếng nói của văn nghệ
Trang 111 Nội dung tiếng nói của văn nghệ
2 Sức mạnh lớn lao của văn nghệ trong đời sống con người
Trang 12Luận điểm
Sức mạnh của văn nghệ trong đời sống tâm hồn, trong cuộc sống
hằng ngày của con người
Luận cứ
- Văn nghệ đến với con người trong những
trường hợp đặc biệt và gieo vào những cuộc
đời cực nhọc ấy một thứ ánh sáng, lay động
những tình cảm, ý nghĩ khác thường “làm cho
tâm hồn họ thực sự được sống”.
- Văn nghệ đến với con người trong cuộc sống
thường ngày, trong lao động, sản xuất Văn
nghệ đem lại cho con người đời sống cảm xúc
“tình yêu ghét, ý đẹp xấu , niềm vui buồn”
Luận chứng
-“Một người đàn bà nhà quê
lam lũ…, vậy mà biến đổi khác hẳn, khi họ ru con hay hát ghẹo nhau bằng một câu
ca dao, khi họ chen nhau say
mê xem mọt buổi chèo”
-“…những con người ấy …
được cười hả dạ hay rỏ giấu một giọt nước mắt
Sức mạnh của văn nghệ trong đời sống tâm hồn, trong cuộc sống hằng này
của con người được thể hiện như thế nào?
Trang 13.2 Sức mạnh lớn lao của văn nghệ trong đời sống con người
- Bằng giọng văn chân thành, đầy cảm hứng, tác giả cho thấy văn nghệ có sức mạnh lớn lao trong đời sống tâm hồn và trong cuộc sống hằng ngày của con người
Trang 14Thảo luận cặp đôi:
Tiếng nói của văn nghệ đến với người đọc bằng cách nào và khả năng kì diệu của nó?
Trang 15- Văn nghệ tác động đến hành động của con
người “…nghệ thuật vào đốt lửa trong lòng
chúng ta, khiến chúng ta tự phải bước lên
đường ấy”
Luận chứng
- “Một câu thơ, một trang
truyện, một vở kịch cho đến một bức tranh, một bản đàn…
có bao giờ để trí óc ta nằm yên một chỗ”;
- “Một bài thơ hay không bao giờ ta đọc một lần mà bỏ xuống được
Trang 16.3 Khả năng kì diệu của văn nghệ
- Bằng những lí lẽ đầy sức thuyết phục, tác giả khẳng định văn nghệ có khả năng cảm hóa, tác động mạnh mẽ đến tình cảm, nhận thức và hành động của con người
Trang 17*Ghi nhớ
- Nội dung:
Văn bản khẳng định văn nghệ nối sợi dây đồng cảm kì diệu giữa nghệ sĩ với bạn đọc thông qua những rung động mãnh liệt, sâu xa xủa trái tim Văn nghệ giúp con người được sống phong phú hơn và
tự hoàn thiện nhân cách, tâm hồn mình
Trang 18? Thử hình dung trong một ngày không còn tồn tại văn nghệ,
các nghệ sĩ không còn sáng tác và biểu diễn, các thư viện biến mất, sách báo không còn, các phương tiên truyền thông không còn Thế giới và đời sống con người sẽ ra sao?
- Thế giới tăm tối, đời sống con người sẽ khô khan, vô vị …
Trang 19Nêu một tác phẩm nghệ thuật mà em yêu thích và phân tích ý nghĩa, tác động của tác phẩm ấy đối với mình
những khả năng kỳ diệu đối với cuộc sống con người Thông qua những vấn đề của thực tại được phản ánh, các tác phẩm
đó tác động mạnh mẽ đến tâm tự tình cảm của con người,
giúp con người nhận thức đúng về thế giới khách quan và
nhận thức đúng về ban thân mình, từ nhận thức đúng sẽ dẫn đến hành động đúng của con người, đối với em, “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long là một tác phẩm như vậy
Qua tác phẩm, nhà văn đã giới thiệu với bạn đọc những
bức chân dung tuyệt đẹp về con người lao động mới Trong
đó nhân vật anh thanh niên là một hình tượng nổi bật nhất
Vẻ đẹp của anh toát ra từ cách sống, cách nghĩ và từ những việc anh làm Anh sống một mình ở đỉnh cao Yên Sơn “quanh năm chỉ có cỏ cây và mây mù lạnh lẽo” Thế nhưng anh đã
vượt qua tất cả để làm tốt công việc của mình Sống một
Trang 20mình nhưng anh không cảm thấy cô độc, vì anh quan niệm rằng “Khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được” Anh yêu công việc, công việc là niềm vui sống của anh Anh tâm sự “Công việc của cháu gian khổ thế đấy Nếu cất nó đi cháu buồn chết mất” Vẻ đẹp của anh còn thể hiện ở cách sống chan hòa, cở mở của anh đối với mọi
người Anh quan tâm đến một cách chân thành đến người khác, từ bác lái xe đến vợ bác ấy, từ những đống nghiệp của anh đến 2 người khách mới quan là ông họa sĩ và cô kỹ sư nông nghiệp Chính vì thế mà bác lái xe đã bảo anh là “thèm người lắm”
Đọc truyện, em thấy thật sự cảm mến và khâm phục anh thanh niên Những suy nghĩ của anh đã trở thành những
điều em suy nghĩ “Mình sinh ra là vì ai? Mình lớn lên từ
đâu? Mình vì ai mà làm việc? Chính những điều trăn trở này
sẽ giúp em cố gắng hơn trong học tập và trong mọi hoạt
động để hoàn thiện mình
Trang 21Thử hình dung trong một ngày không còn tồn tại văn nghệ, các nghệ sĩ không còn sáng tác và biểu diễn, các thư viện
biến mất, sách báo không còn, các phương tiên truyền thông không còn Thế giới và đời sống con người sẽ ra sao?
=>Thế giới tăm tối, đời sống con người sẽ khô khan, vô vị
Trang 22TÁC GIẢ
Nguyễn Đình Thi ( 1924-2003),hoạt
động văn nghệ trước CM 8/45, thành
công ở nhiều thể loại: thơ, kịch, âm
nhạc và lý luận phê bình văn học
TÁC PHẨM
Văn bản là bài tiểu luận viết năm 1948,
in trong “ Mấy vấn đề về văn học”
NỘI DUNG
TP văn nghệ chứa đựng tư tưởng ,tình cảm của người nghệ sĩ về cuộc sống, về con người.
Mang lại những rung cảm và nhận thức khác nhau trong tâm hồn độc giả.
Khám phá t/cách, số phận con người qua cái nhìn và t/cảm của người nghệ sĩ.
Văn nghệ giúp con người sống phong phú hơn
Thay đổi cách nhìn, cách nghĩ…
Mang lại niềm vui, ước mơ, những rung cảm đẹp…
Sức mạnh kỳ diệu của văn nghệ.
Lay động cảm xúc, tâm hồn con người
Làm thay đổi nhận thức của con người.
Giọng văn chân thành, say mê, làm tăng
sức thuyết phục và tính hấp dẫn của văn
bản.
Trang 23HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
- Ôn lại nội dung văn bản: nắm được các luận điểm chính, luận
cứ và cách lập luận của tác giả
- Học thuộc ghi nhớ Sgk, vẽ lại sơ đồ bài học, hoàn thiện bài tập
và viết thành đoạn văn hoàn chỉnh
- Chuẩn bị bài Chủ đề:Các thành phần biệt lập
+ Đọc ngữ liệu, trả lời các câu hỏi của từng đơn vị kiến thức
+ Xem trước phần luyện tập