Slide 1 Trong bài học này các em cần nắm các nội dung sau 1 Kiến thức • Đối tượng của kiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống • Yêu cầu cụ thể khi làm bài nghị luận về một sự vi[.]
Trang 1Trong bài học này các em cần nắm các nội dung sau
+Thực hành phát huy năng lực học sinh.
phát triển tư duy , nâng cao nhận thức của học sinh, giải quyết vấn đề đúng theo yêu cầu, thảo luận nhóm.
•3 Phẩm chất:Hs có ý thức rèn luyện làm bài nghị luận về một
sự việc, hiện tượng đời sống.
Trang 22 CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
Nội dung chính bài học
1 ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
vị trí khác nhau
- Phân tích vấn đề bằng cách nêu sự việc rồi chỉ
ra ý nghĩa
+ Dùng biện pháp đối lập, so sánh
- Liên kết các đoạn văn
c Kết bài:
- Theo lối tóm lược
- Theo lối mở rộng và nâng cao
- Theo lối đầu cuối tương ứng
Viết bài
Trang 3Đề 1: Đất nước ta có nhiều tấm gương học sinh nghèo vượt khó, học giỏi
Em hãy trình bày một số tấm gương đó và nêu suy nghĩ của mình
Đề 2: Chất độc màu da cam mà đế quốc Mĩ đã rải xuống các cánh rừng niềm Nam thời chiến tranh đã để lại di hoạ nặng nề cho hàng chục vạn gia đình Hàng chục vạn người đã chết Hàng vạn trẻ em chịu tật nguyền suốt đời Cả nước đã lập quỹ giúp đỡ các nạn nhân nhằm phần nào cải thiện cuộc sống và xoa dịu nỗi đau của họ Em hãy nêu suy nghĩ của mình về các
sự kiện đó.
Đề 3: Trò chơi điện tử là món tiêu khiển hấp dẫn Nhiều bạn vì mải chơi mà sao nhãng học tập và còn phạm những sai lầm khác Hãy nêu ý kiến của em về hiện tượng đó.
I.Tìm hiểu chung
1 Đề bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống
a Đọc các đề bài (sgk/ 22) và thảo luận theo nhóm
Trang 4Đề 4: Đọc mẩu chuyện sau đây và nêu những nhận xét, suy nghĩ của em về con người và thái độ học tập của nhân vật.
Nguyễn Hiền nhà rất nghèo, phải xin làm chú tiểu trong chùa Việc chính là quét lá và dọn dẹp vệ sinh Nhưng cậu rất thông minh và ham học Những buổi thầy giảng kinh, cậu đều nép bên cửa lắng nghe, rồi chỗ nào chưa hiểu, cậu hỏi thầy giảng thêm Thấy Nguyễn Hiền thông minh mau hiểu, thầy dạy cho cậu học chữ Không có giấy, Nguyễn Hiền lấy lá để viết chữ, rồi lấy que tre xâu thành từng xâu ghim xuống đất Mỗi ghim là một bài
Một hôm Nguyễn Hiền xin thầy cho đi thi Thầy ngạc nhiên bảo:
- Con đã học tập được bao nhiêu mà dám thi thố với thiên hạ?
- Con xin thi thử xem sức học của mình đến đâu.
Năm ấy, Nguyễn Hiền đã đỗ Trạng nguyên Vua Trần cho Nguyễn Hiền còn nhỏ quá, mới 12 tuổi, nên không bổ dụng.
Một thời gian sau, vua có việc tiếp sứ giả nước ngoài, cho gọi Nguyễn Hiền
về triều Nguyễn Hiền bảo:
- Đón Trạng nguyên mà không có võng lọng sao? Ông về tâu với vua xin cho đầy
đủ nghi thức.
Vua đành cho các quan mang võng lọng rước quan trạng tí hon về kinh.
(Theo Cửu Thọ - Một trăm gương tốt thiếu nhi Việt
Nam,
NXB Trẻ, TP Hồ Chí Minh, 1999)
Trang 5Đề 4: Đọc mẩu chuyện sau đây và nêu những nhận xét, suy nghĩ của em về con người và thái độ học tập
của nhân vật.
Nguyễn Hiền nhà rất nghèo, phải xin làm chú tiểu trong chùa Việc chính là quét lá và dọn dẹp vệ sinh Nhưng cậu rất thông minh và ham học Những buổi thầy giảng kinh, cậu đều nép bên cửa lắng nghe, rồi chỗ nào chưa hiểu, cậu hỏi thầy giảng thêm Thấy Nguyễn Hiền thông minh mau hiểu, thầy dạy cho cậu học chữ Không có giấy, Nguyễn Hiền lấy lá để viết chữ, rồi lấy que tre xâu thành từng xâu ghim xuống đất Mỗi ghim là một bài Một hôm Nguyễn Hiền xin thầy cho đi thi Thầy ngạc nhiên bảo:
- Con đã học tập được bao nhiêu mà dám thi thố với thiên hạ?
- Con xin thi thử xem sức học của mình đến đâu.
Năm ấy, Nguyễn Hiền đã đỗ Trạng nguyên Vua Trần cho Nguyễn Hiền còn nhỏ quá, mới 12 tuổi, nên không bổ dụng.
Một thời gian sau, vua có việc tiếp sứ giả nước ngoài, cho gọi Nguyễn Hiền về triều Nguyễn Hiền bảo:
- Đón Trạng nguyên mà không có võng lọng sao? Ông về tâu với vua xin cho đầy đủ nghi thức.
Vua đành cho các quan mang võng lọng rước quan trạng tí hon về kinh.
I TÌM HIỂU CHUNG
1.ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG:
Đề 1: Đất nước ta có nhiều tấm gương học sinh nghèo vượt khó, học giỏi Em hãy trình bày một số tấm gương đó và nêu suy nghĩ của mình
Đề 2: Chất độc màu da cam mà đế quốc Mĩ đã rải xuống các cánh rừng niềm Nam thời chiến tranh đã để lại di hoạ nặng nề cho hàng chục vạn gia đình Hàng chục vạn người đã chết Hàng vạn trẻ em chịu tật nguyền suốt đời Cả nước đã lập quỹ giúp đỡ các nạn nhân nhằm phần nào cải thiện cuộc sống và xoa dịu nỗi đau của họ Em hãy nêu suy nghĩ của mình về các sự kiện đó.
Đề 3: Trò chơi điện tử là món tiêu khiển hấp dẫn Nhiều bạn vì mải chơi mà sao nhãng học tập và còn phạm những sai lầm khác Hãy nêu ý kiến của em về hiện tượng đó.
a Đọc các đề bài (sgk/ 22)
Trang 6Nêu nhận xét suy nghĩ về nhân vật trong truyện.
1 ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI
SỐNG.
+ Điểm giống nhau: Mỗi đề bài đều có cấu tạo hai phần
Trang 7để bàn luận, nêu suy nghĩ
Sự việc hiện tượng được
kể bằng một câu chuyện, người làm bài phải căn
-> Trực tiếp -> Gián tiếp (vấn đề tự học)
+ Điểm khác nhau giữa các đề bài trên:
Trang 11Đề bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng
- Có sự việc, hiện tượng tốt cần ca ngợi, biểu dương.
- Có sự việc, hiện tượng xấu cần lưu ý, phê phán, nhắc nhở.
- Có đề cung cấp sẵn một sự việc, hiện tượng dưới dạng một truyện
kể, một mẩu tin để người làm bài sử dụng; có đề không cung cấp nội dung sẵn, mà chỉ gọi tên để người làm bài phải trình bày, mô tả
sự việc hiện tượng đó.
- Mệnh lệnh trong đề thường là: “Nêu suy nghĩ của mình”, “nêu nhận xét”, “nêu ý kiến”, “thái độ của em”
Trang 122.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
Đề bài: (sgk/23): ( Học sinh thảo luận tìm hiểu đề, tìm ý và lập dàn ý )
Báo đưa tin: Bạn Phạm văn Nghĩa, học sinh lớp 7 trường THCS Bắc Sơn, quận Gò Vấp, nhà ở Hóc môn Nghĩa thường ra đồng giúp mẹ trồng trọt
Một hôm,mẹ thấy Nghĩa cầm tờ giấy hứng cái gì, mẹ hỏi: “ Con làm gì đấy?” Nghĩa trả lời: “ Con thụ phấn cho bắp” Vụ ấy ruộng bắp nhà Nghĩa năng suất cao hơn mọi năm.
Ở nhà nghĩa còn nuôi gà nuôi heo Em còn làm một cái tời để
mẹ kéo nước đỡ mệt.
Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh đã phát động phong trào “ Học tập Phạm Văn Nghĩa” Phong trào ấy được các bạn học sinh nhiệt liệt hưởng ứng”.
Em hãy nêu suy nghĩ của mình về hiện tượng ấy.
1 ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI
SỐNG.
Trang 131 Tìm hiểu đề và tìm ý:
a Tìm hiểu đề
- Thể loại: Nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống.
- Nội dung: Nêu hiện tượng người tốt, việc tốt cụ thể là tấm gương
bạn Phạm Văn Nghĩa biết vận dụng sáng tạo khoa học vào thực tế
cuộc sống.
- Nêu suy nghĩ của người viết về hiện tượng ấy.
b Tìm ý.
- Nghĩa là một người con biết thương mẹ, năng động, sáng tạo.
- Những việc làm tốt của Nghĩa: Nghĩa là một học sinh biết kết hợp học và
hành một cách sáng tạo: thụ phấn cho bắp để có năng suất, làm tời cho mẹ kéo nước…
- Thành đoàn TP phát động phong trào học tập và làm theo bạn Nghĩa.
- Mọi người làm được như Nghĩa thì cuộc sống sẽ tốt đẹp….
* Đề bài: (sgk/23):
2.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
1 ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.11
Trang 14b Lập dàn ý:
* Mở bài:
- Giới thiệu hiện tượng Phạm Văn Nghĩa.
- Nêu nhận định: đây là tấm gương tiêu biểu về một học sinh chăm học, yêu quý cha mẹ *Thân bài:
- Những biểu hiện về việc làm của Nghĩa:
+ Mọi HS cần biết yêu thương cha mẹ, sáng tạo trong học tập và lao động.
- Nêu ý nghĩa của việc phát động phong trào học tập Phạm Văn Nghĩa.
+ Để nhân rộng những tấm gương người tốt, việc tốt.
*Kết bài:
- Nêu ý nghĩa giáo dục của tấm gương Phạm Văn Nghĩa.
- Rút ra bài học cho bản thân.
a Tìm hiểu đề và tìm ý:
2.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
I TÌM HIỂU CHUNG
1 ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI
SỐNG
Trang 15aTìm hiểu đề và tìm ý:
b*Lập dàn bài:
Mở bài:
- Giới thiệu hiện tượng Phạm Văn Nghĩa.
- Nêu nhận định: đây là tấm gương tiêu biểu về một học sinh chăm học, yêu quý cha mẹ Thân bài:
- Những biểu hiện về việc làm của Nghĩa:
- Phân tích ý nghĩa về những việc làm của Phạm Văn Nghĩa:
- Đánh giá việc làm của Phạm Văn Nghĩa:
- Nêu ý nghĩa của việc phát động phong trào học tập Phạm Văn Nghĩa.
Kết bài:
- Nêu ý nghĩa giáo dục của tấm gương Phạm Văn Nghĩa.
- Rút ra bài học cho bản thân.
c Viết bài:
d Sửa bài
2.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
I TÌM HIỂU CHUNG
1.ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
Trang 162.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
1 ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
vị trí khác nhau
- Phân tích vấn đề bằng cách nêu sự việc rồi chỉ
ra ý nghĩa
+ Dùng biện pháp đối lập, so sánh
- Liên kết các đoạn văn
c Kết bài:
- Theo lối tóm lược
- Theo lối mở rộng và nâng cao
- Theo lối đầu cuối tương ứng
Viết bài
Trang 17Viết đoạn mở bài
Ở đâu đó, trong cuộc sống của chúng ta còn có những bạn học sinh ham chơi, lười học, ý thức kém Nhưng bên cạnh đó còn có rất nhiều bạn học sinh chăm ngoan, học giỏi, biết yêu thương cha mẹ Trong số đó phải kể đến Phạm Văn Nghĩa – trường THCS Bắc Sơn quận Gò Vấp – là một học sinh chăm ngoan, có ý thức học tập tốt Chính vì vậy mà Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh đã phát động phong trào “Học tập Phạm Văn Nghĩa”
Trang 18a.Tìm hiểu đề và tìm ý:
b Lập dàn bài :
c Viết bài:
Ghi nhớ :
1 Muốn làm tốt bài văn nghị luận về một sự việc, hiên tượng đời
sống, phải tìm hiểu kỹ đề bài, phân tích sự việc, hiện tượng đó để tìm ý,
lập dàn bài, viết bài và sửa chữa sau khi viết.
2 Dàn bài chung:
+ Mở bài: Giới thiệu sự việc, hiện tượng có vấn đề.
+ Thân bài: Liên hệ thực tế, phân tích các mặt, đánh giá, nhận định.
+ Kết bài: Kết luận, khẳng định, phủ định, lời khuyên.
3 Bài làm cần lựa chọn góc độ riêng để phân tích, nhận định; đưa ra ý kiến,
có suy nghĩ và cảm thụ riêng của người viết
d Đọc lại bài viết và sửa lỗi:
2.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
I TÌM HIỂU CHUNG
1 ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI
SỐNG
Trang 19LƯU Ý
1 Muốn có nội dung nghị luận sắc sảo, đủ sức thuyết phục thì người làm bài
nghị luận phải quan sát những sự việc, hiện tượng đã và đang xảy ra xung
quanh.
- Phải xuất phát từ những quan điểm đúng đắn, minh bạch , có trách nhiệm với xã hội, biết quan tâm tới lợi ích của cộng đồng, quan tâm tới việc tu dưỡng đạo
đức, phẩm chất cho bản thân và mọi người.
- Có thái độ đúng đắn để nhận xét, đánh giá về sự việc, hiện tượng một cách
khách quan, khoa học, luôn đứng về phía lẽ phải để suy xét vấn đề
- Tránh thái độ đánh giá thiếu trung thực, thiếu khách quan và không công bằng.
2 Trong quá trình nghị luận người viết phải đưa ra nhiều hiện tượng khác nhau thậm chí là trái chiều nhau , phân tích để chỉ ra hiện tượng nào đúng, hiện tượng nào sai và từ đó định hướng nhận thức và hành động
- Mặt khác, cùng một sự việc hiện tượng cũng cần soi xét ở nhiều góc độ, đặt trong nhiều tình huống khác nhau để nội dung nghị luận xác đáng, sâu sắc, thuyết
phục
Trang 20II Luyện tập:
Lập dàn bài cho đề 4:
* Mở bài:
- Giới thiệu về tấm gư ơng Nguyễn Hiền
- Nêu sơ l ược về tấm gư ơng Nguyễn Hiền
* Thân bài:
- Phân tích tinh thần ham học và thái độ chủ
động học tập của Nguyễn Hiền.
- ý thức tự học của Nguyễn Hiền biểu hiện ra sao.
* Kết bài:
• Khái quát ý nghĩa của tấm g ương Nghuyễn Hiền
• Rút ra bài học cho bản thân
Trang 21HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
+ Học lí thuyết về cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống.
+ Chuẩn bị tiếp phần luyện tập
+ Tìm ý và lập dàn ý cho đề bài : Hiện tượng học qua loa
đối phó.
+ Tìm hiểu một sự việc, hiện tượng đời sống ở địa phương và trình bày ngắn gọn ý kiến của mình về sự việc, hiện
tượng ấy.
Học sinh về nhà làm: Trình bày suy nghĩ của em về việc ô
nhiễm môi trường
Trang 22- Khẳng định tác hại sâu xa do hiện tượng này gây ra
- Thái độ kiên quyết loại bỏ ra khỏi phương pháp học tập của học sinh TÌM Ý VÀ LẬP DÀN Ý CHO ĐỀ BÀI SAU:
Đề bài: Suy nghĩ của em về hiện tượng học qua loa, đối phó.
Trang 23HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học sinh về nhà làm: Trình bày suy nghĩ của em về việc ô nhiễm môi trường( Viết đoạn văn ngắn khoảng 100 chữ)
Trang 25CHÚC CÁC EM HỌC BÀI VÀ LÀM BÀI TỐT
NHỚ GHI BÀI HỌC PHẦN CHỮ ĐỎ VÀO VỞ CÁC EM NHÉ.