NGUYÊN TẮC GIÁO DỤC TRẺ KHIẾM THÍNH MẦM NON

Mục tiêu• Nhận ra cơ sở khoa học của các nguyên tắc • Trình bày được những điều kiện để hiện thực hóa nguyên tắc trong thực tế GD trẻ.. Nguyên tắc dựa trên những quy luật phát triển tâm

Bài 2

NGUYÊN TẮC GIÁO DỤC

TRẺ KHIẾM THÍNH MẦM NON

Mục tiêu

• Nhận ra cơ sở khoa học của các nguyên tắc

• Trình bày được những điều kiện để hiện thực hóa nguyên tắc trong thực tế GD trẻ

• Xác định được những dấu hiệu đảm bảo và

vi phạm các nguyên tắc trong tình huống giáo dục

Cấu trúc khuyết tật của trẻ

khiếm thính

Rối loạn ……

RLTP bậc 3

RLTP bậc 2

RLTP bậc 1

Tổn thưong khởi phát

Rối loạn nhận thức

Rối loạn ngôn ngữ

MẤT THÍNH LỰC

Nguyên tắc giáo dục và dạy học

cho trẻ khiếm thính

1 Nguyên tắc dựa trên những quy luật phát triển tâm lý

2 Nguyên tắc dạy học phát triển

3 Nguyên tắc điều chỉnh

4 Nguyên tắc hoạt động

5 Nguyên tắc chú ý đến biểu hiện và cấu trúc rối loạn

6 Nguyên tắc hình thành giao tiếp ngôn ngữ

7 Nguyên tắc phát triển tri giác nghe

Làm việc nhóm

• Nội dung:

Đọc tài liệu trả lời 2 câu hỏi

- Tại sao phải có nguyên tắc …?

- Để đảm bảo được nguyên tắc đó, quá trình

GD trẻ khiếm thính phải được thực hiện như thế nào?

• Hình thức: Chia 7 nhóm, mỗi nhóm thảo luận về

1 nguyên tắc và ghi chép lại Nộp biên bản thảo luận Trình bày trước lớp – trao đổi

• Thời gian thảo luận: 10 phút

Nguyên tắc dựa trên những quy luật

phát triển tâm lý theo lứa tuổi

• Cơ sở: Trình tự xuất hiện và phát triển của các chức năng và cấu trúc tâm lý mới ở trẻ khiếm thính giống như trẻ bình thường

• Nội dung:

- Xây dựng mô hình dạy học điều chỉnh có chú ý đến các giai đoạn phát cảm trong sự phát triển các chức năng tâm lý.

- Tăng cường các hoạt động phát triển ngôn ngữ đặc thù cho trẻ.

Nguyên tắc dạy học phát triển

• Cơ sở:

- L ý thuyết“vùng phát triển gần” Vygotsky

- Thuyết “dạy học phát triển”: dạy học đi trước sự phát triển

• Nội dung: phải thiết lập các điều kiện để trẻ có thể

thực hiện tối đa khả năng của mình, thực hiện được với sự tham gia tích cực của nhà giáo dục/người lớn, kích thích các tiềm năng của trẻ

Nguyên tắc điều chỉnh trong dạy học và giáo dục

• Cơ sở:

• T r khi m thính ẻ khiếm thính ếm thính có những rối loạn đặc thù trong

phát triển

• Nội dung:

• Tiếp cận cá biệt với từng trẻ trên cơ sở cấu trúc và biểu

hiện của rối loạn, làm rõ các tiềm năng của trẻ nhằm khắc phục hậu quả của mất thính lực

• Điều kiện là bắt đầu sớm công tác điều chỉnh (CTS)

Nguyên tắc hoạt động

• Cơ sở: Hoạt động cá nhân là yếu tố quyết định cho sự hình thành và phát triển nhân cách

• Nội dung:

• Chú ý đến hoạt động chủ đạo của từng lứa tuổi, các giai đoạn phát cảm.

• Tổ chức các hoạt động gắn liền với sự phát triển

của lứa tuổi 0-6: giao tiếp tình cảm trực tiếp, hoạt động với đồ vật, vui chơi, tạo hình, lao động.

• Phát triển NN trong các dạng hoạt động khác nhau

Nguyên tắc chú ý đến biểu hiện và cấu trúc rối loạn

(phân hóa)

• Cơ sở: tình trạng thính lực, mức độ ngôn

ngữ và mức độ phát triển trí tuệ của trẻ

khiếm thính rất đa dạng

• Nội dung:

• Phải xem xét cấu trúc tổn thương khi tổ chức giáo dục và DH cho trẻ khiếm thính.

Nguyên tắc hình thành giao tiếp ngôn ngữ

• Cơ sở: Cấu trúc khuyết tật của trẻ khiếm thính

(rối loạn thứ phát bậc 1 của trẻ khiếm thính là rối loạn ngơn ngữ)

• Nội dung

- Hình thành ở trẻ nhu cầu giao tiếp bằng ngôn ngữ

cùng với sự lĩnh hội các phương tiện ngôn ngữ

- Thực hiện chương trình phát triển ngôn ngữ đ c thù ặc thù trong tất cả các hoạt động của trẻ

Nguyên tắc phát triển

tri giác nghe

• Cơ sở:

Con đường phát triển ngơn ngữ tự nhiên của trẻ thơng qua thính giác.

Trẻ khiếm thính đa số cịn sức nghe.

• Nội dung: phát triển tối đa ph n thính lực ần thính lực còn lại trong quá trình sử dụng phương tiện trợ thính cá nhân và tập thể

• Cần sử dụng đúng phương tiện trợ thính cho cá nhân và tập thể

Bài tập 1

• Đọc các tình huống thực tế giáo dục trẻ khiếm thính và cho biết tình huống đó thể hiện việc đảm bảo nguyên tắc nào trong các nguyên tắc GD trẻ khiếm thính?

Thực hiện nguyên tắc nào?

• GV MN trong khi dạy lớp có trẻ khiếm

thính học hòa nhập đã nhắc nhở các trẻ

nghe bình thường trong lớp khi thấy cô trò chuyện với bạn khiếm thính thì phải trật tự

để giúp bạn nghe rõ lời cô hơn

Thực hiện nguyên tắc nào?

• Khi có trẻ khiếm thính tham gia học hòa nhập ở lớp mình, cô N đã chú ý sử dụng nhiều tranh ảnh minh họa hơn, khi nói cô cũng cố gắng nói to, rõ hơn Đặc biệt, khi nói với trẻ khiếm thính cô nói câu ngắn và nhấn mạnh những từ quan trọng

• Trong khi tổ chức các hoạt động cho học sinh khiếm thính của mình, cô Lam luôn phải chú ý cho các học sinh được ngồi theo hình vòng cung để có thể tiếp nhận

âm thanh tốt nhất

Thực hiện nguyên tắc nào?

Thực hiện nguyên tắc nào?

• Trong khi giao tiếp với trẻ khiếm thính trong lớp của mình, cô H luôn tạo tình huống để trẻ phải nói bằng vốn ngôn ngữ hiện tại của trẻ Ví dụ, khi trẻ cần lấy bút màu nhưng hộp bút lại ở quá cao, trẻ níu tay cô có ý muốn nhờ, cô H đã yêu cầu trẻ nói “Cô ơi, lấy cho con” thì mới được

đáp ứng Và sau khi nhận được hộp bút, cô

cũng yêu cầu trẻ phải nói “Cảm ơn” rồi mới

được quay đi

• Trong khi xây dựng chương trình giáo dục

cá nhân cho bé M, 2 tuổi, khiếm thính, bắt đầu tham gia chương trình can thiệp sớm, các chuyên gia đã chú trọng thiết kế nội

dung phát triển tri giác nghe cho trẻ song song với các nội dung phát triển các mặt tâm lý khác như trẻ nghe rõ

Thực hiện nguyên tắc nào?

Thực hiện nguyên tắc nào?

• Cô Mai mới tiếp nhận 2 trẻ khiếm thính vào học hòa

nhập tại lớp của mình Tuy cùng 5 tuổi nhưng cô nhận thấy mức độ phát triển ngôn ngữ của 2 trẻ có sự khác biệt Bé A có thể phát âm rõ, nói từ/câu có 2 âm tiết, tuy nhiên vốn từ còn nghèo nàn Còn bé B lại rất khó khăn khi phát âm, chưa đúng hầu hết các phụ âm, vốn từ

cũng hạn chế

Cô Mai đã nhanh chóng đề ra kế hoạch giúp đỡ theo khả năng và những khó khăn của từng bé A và B đều

được phát triển vốn từ, cấu trúc câu Nhưng A thì được chú trọng mở rộng độ dài của câu, còn B thì tập trung cung cấp vốn từ đồng thời luyện phát âm những từ mà trẻ học

Bài tập 2

• Đọc các tình huống thực tế giáo dục trẻ khiếm thính và cho biết tình huống đó thể hiện việc vi pham nguyên tắc nào trong các nguyên tắc GD trẻ khiếm thính?