CẤU TRÚC MÁY TÍNH Basic Computer Organization

Nội dung VCVC && BBBB 11 CHƯƠNG 2 CẤU TRÚC MÁY TÍNH Basic Computer Organization VCVC && BBBB 22 NỘI DUNG Các khái niệm cơ bản1 Cấu trúc phần cứng của máy tính2 Lịch sử máy tính3 Các loại máy tính4 Phầ[.]

BB

3

BB

4

 Data: dữ liệu là các dữ kiện không có cấu

trúc và không có ý nghĩa rõ ràng, chưa được

xử lý

 Information: dữ liệu đã được xử lý nên có ý

nghĩa rõ ràng làm tăng sự hiểu biết của

người sử dụng.

Database System

Phân biệt Data (dữ liệu) và Information (thông tin)??

Các khái niệm cơ bản

BB

Thông tin: dữ liệu trong ngữ cảnh

STT Mã sinh viên Họ và tên sinh viên Lớp Tuổi

…

Dữ liệu

BB

6 Database System

Các khái niệm cơ bản

Dữ liệu

Thông tin

BB Các khái niệm cơ bản

H th ng thông tin ệ ố (information system) là h th ng ghi ệ ố

nh n d li u, x lý đ t o ra thông tin có nghĩa ho c d ậ ữ ệ ử ể ạ ặ ữ

li u m i ệ ớ

BB

8

Máy tính (Computer) là gì:

 Máy tính là một thiết bị điện tử nhận dữ liệu data

(input), xử lý dữ liệu, lưu trữ dữ liệu và tạo kết quả

(output)

Các khái niệm cơ bản

BB

 Để thực hiện các tác vụ, máy tính sẽ nhận dữ liệu thông qua một thiết bị đầu vào như bàn phím, xử lý dữ liệu, tạo ra thông tin trên thiết bị đầu ra như màn hình

và lưu trữ thông tin trên thiết bị lưu trữ

Hoạt động của máy tính

ĐẦU VÀO ĐẦU RA

BB

1 0

1 0

Hoạt động của máy tính

 Ví dụ:

 Nhập dữ liệu (Input data): Khi quét

mã vạch của một sản phẩm, máy tính

ghi lại tên và mã của sản phẩm đó

 Xử lý dữ liệu (Process data): Máy

tính sử dụng các phần mềm để xử lý

dữ liệu

 Thông tin đầu ra (Output

information): Máy tính hiển thị thông

tin trên màn hình, sau đó in ra hóa

đơn

 Lưu trữ dữ liệu và thông tin (Store

data and information): Máy tính lưu

trữ thông tin về việc bán trên đĩa

cứng.

BB

1 2

1 2

BB

PHẦN CỨNG CỦA MÁY TÍNH:

 Là những thiết bị vật lý của máy tính mà mắt thường có thể thấy được.

 Dựa vào chức năng, người ta chia phần cứng máy tính thành 4 khối:

 Thiết bị Nhập – input.

 Thiết bị Xử Lý – processing.

 Thiết bị Xuất – output.

 Thiết bị lưu trữ – storage

BB

1 4

1 4

Cấu trúc cơ bản của máy tính

BB Cấu trúc cơ bản của máy tính

BB

1 6

1 6

Cấu trúc cơ bản của máy tính

BB Thiết Bị Nhập (Input device)

 Dùng để nhập dữ liệu vào máy tính hay ra lệnh cho máy tính làm việc.

 Bao gồm các thiết bị nhập liệu (input device) như:

 Bàn phím (Keyboard, thiết bị nhập chuẩn):

 Thiết bị chỉ điểm - Pointing Device :

• Chuột (mouse)

• Màn hình cảm ứng

 Thiết bị đọc

• Thiết bị đọc đánh dấu quang học - Optical-mark readder

• Thiết bị đọc mã vạch - Barcode reader

• Thiết bị đọc chữ in từ tính - magnetic-ink character reader

• Cây đũa thần - wand reader

• Cây viết máy tính - pen-based computer

 Các thiết bị số hóa thế giới thực

• Máy quét (scanner).

• Máy ảnh số – digital camera

• Máy quay phim số – digital video camera

BB

1 8

1 8

Thiết Bị Nhập (Input device)

BB Thiết Bị Nhập (Input device)

BB

2 0

2 0

Thiết Bị Xuất (Output device)

 Đưa thông tin hay kết quả tính toán từ máy tính ra ngoài.

 Bao gồm các thiết bị xuất dữ liệu (output device) như:

 Màn hình (Screen hay Monitor, thiết bị xuất chuẩn)

 Máy in (Printer)

 Máy chiếu (Projector)

 Disk drive (Cũng có thể là thiết bị nhập)

 Modem (Cũng có thể là thiết bị nhập)

Binary code

Monitor

Printer

Human

BB Thiết Bị Xuất (Output device)

BB

2 2

2 2

Bộ xử lý trung tâm- CPU(Central Processing Unit)

 CPU hay processor, hay microprocessor

 Là bộ não của máy tính

 Thực hiện toàn bộ các tác vụ

 Bao gồm 3 bộ phận chính: khối điều khiển, khối tính toán số học

và logic, và một số thanh ghi

Central

Processing

Unit

Internal Memory

Data Bus

BB Bộ xử lý trung tâm- CPU(Central Processing Unit)

 Khối điều khiển (Control Unit): là trung tâm

điều hành máy tính có nhiệm vụ giải mã các

lệnh, tạo ra các tín hiệu điều khiển công việc

của các bộ phận khác của máy tính theo

yêu cầu của người sử dụng.

 Khối tính toán số học và logic

(Arithmetic-Logic Unit): thực hiện các phép tính số học,

các phép tính logic và các phép tính quan

hệ.

 Một số thanh ghi (Registers): đóng vai trò

bộ nhớ trung gian, giúp tăng tốc độ trao đổi

thông tin trong máy tính.

BB

2 4

2 4

Khối tính toán (Arithmetric Logic Unit - ALU)

 Là nơi thực hiện các chỉ thị trong suốt quá trình tính toán.

 Dữ liệu và các chỉ thị được lưu trữ trong bộ nhớ chính được

chuyển tới ALU khi cần tính toán

 Kết quả trung gian được phát sinh trong ALU được chuyển

tạm thời lại bộ nhớ chính cho đến khi cần tại thời điểm sau

đó

 Sau khi hoàn thành quá trình xử lý, kết quả cuối cùng được

lưu trữ trong bộ nhớ và xuất ra ngoài qua thiết bị xuất.

 Các phép toán số học và phép toán logic: các phép toán số

học(cộng, trừ, nhân và chia), các phép toán so sánh (nhỏ

hơn, lớn hơn, bằng,…) và Logic (And, Or, Not, Xor,…)

BB Khối điều khiển (Control Unit – CU)

 CU là trung tâm điều hành máy tính

 CU có nhiệm vụ giải mã các lệnh, tạo ra các tín hiệu điều khiển công việc của các bộ phận khác của máy tính theo yêu cầu của người sử dụng hoặc theo chương trình đã cài đặt.

BB

2 6

2 6

Các thanh ghi (Registers)

 Được gắn với CPU bằng các mạch điện tử làm nhiệm vụ bộ

nhớ trung gian

 Các thanh ghi mang các chức năng chuyên dụng giúp tăng

tốc độ trao đổi thông tin trong máy tính.

BB Thiết Bị Lưu Trữ (Storage device)

 Có nhiệm vụ lưu trữ các chương trình, dữ liệu

Intermediate result

Processin

BB

2 8

2 8

BẠN CÓ BIẾT NGƯỜI TA DÙNG ĐƠN VỊ

GÌ ĐỂ ĐO LƯỜNG THÔNG TIN ?

Các khái niệm cơ bản

BB

ĐƠN VỊ ĐO LƯỜNG THÔNG TIN

• Đơn vị dùng để đo thông tin gọi là bit (BInary digiT)

• Một bit tương ứng với một chỉ thị hoặc một thông

báo nào đó về sự kiện, 1 trong 2 trạng thái là Tắt

(Off) / Mở (On), Đúng (True)/ Sai (False) hay 1/0

• Ví dụ: Một mạch đèn có 2 trạng thái là:

 Tắt (Off) khi mạch điện qua công tắc là hở

 Mở (On) khi mạch điện qua công tắc là đóng

Các khái niệm cơ bản

BB

3 0

3 0

ĐƠN VỊ ĐO LƯỜNG THÔNG TIN

Tên gọi Ký hiệu Giá trị

BB

Đơn vị lưu trữ (Storage unit):

 Lưu trữ lệnh và dữ liệu chờ xử lý

 Lưu kết quả ngay sau khi xử lý

 Lưu kết quả của xử lý sau cùng trước khi xuất

ra ngoài qua thiết bị xuất

 Truy xuất bộ nhớ:

• Truy xuất tuần tự - sequential

• Truy xuất ngẫu nhiên - random.

Thiết Bị Lưu Trữ (Storage device)

BB

3 2

3 2

Bộ nhớ là thiết bị lưu trữ thông tin,

được chia làm hai loại: bộ nhớ trong và

bộ nhớ ngoài

 Bộ nhớ trong gồm ROM và RAM

• ROM (Read Only Memory) là bộ nhớ chỉ đọc, dùng lưu trữ các chương trình hệ thống

• RAM (Random Access Memory) là bộ nhớ truy xuất ngẫu nhiên, được dùng để lưu trữ dữ kiện

và chương trình trong quá trình thao tác và tính toán Dữ liệu bị xóa sạch khi máy tính bị treo hay cúp điện.

Thiết Bị Lưu Trữ (Storage device)

BB

 Bộ nhớ ngoài bao gồm các thiết bị lưu trữ

thông tin với dung lượng lớn Có nhiều loại

bộ nhớ ngoài phổ biến như: đĩa cứng (hard

disk), đĩa quang (Compact Disk) , các loại bộ

nhớ ngoài khác như thẻ nhớ (Memory Stick,

Compact Flash Card), USB Flash Drive

Thiết Bị Lưu Trữ (Storage device)

BB

3 4

3 4

Thiết Bị Lưu Trữ (Storage device)

Đĩa cứng

• Được lắp cố định bên trong vỏ

máy, do đó khó chuyển từ máy

này sang máy khác

• Dung lượng chứa cao Tốc độ truy

xuất dữ liệu nhanh.

• Tuổi thọ cao, khoảng 2-3 năm.

• Đĩa cứng là nơi chứa các phần

mềm đề khởi động máy tính, phần

mềm ứng dụng và các tập tin dữ

liệu của người sử dụng.

• Các dung lượng hiện nay: 10GB,

20GB, 40GB,

BB Thiết Bị Lưu Trữ (Storage device)

 Đĩa từ: Là thiết bị lưu trữ chính trên hầu hết các

máy tính, được làm bằng nhôm hoặc thủy tinh và phủ các hạt sắt oxit từ

BB

3 6

3 6Các thiết bị lưu trữ khác

BB Thiết Bị Lưu Trữ (Storage device)

BB

3 8

3 8

Các khe cắm mở rộng - Expansion Slot

 Cho phép bạn bổ sung các thiết bị

 Các card có thể bổ sung:

 Network card

BB

4 0

4 0

Hệ thống máy tính – Computer System

COMPUTER SYSTEM = HARDWARE + SOFTWARE+ USER

 Hardware = Internal Devices + Peripheral Devices

All physical parts of the computer (or everything that we can

touch) are known as Hardware

 Software = Programs

Software gives "intelligence" to the computer

 USER = Person, who operates computer

BB Lịch sử phát triển máy tính

 Thế hệ máy tính thứ nhất (1945 – 1956).ENIAC

BB

4 2

4 2

BB Lịch sử phát triển máy tính

 SAGE (năm 1954)

BB

4 4

4 4

Lịch sử phát triển máy tính

 NEAC 2203 (năm 1960)

Được chế tạo bởi hãng điện Nippon (NEC) và là một trong những

chiếc máy tính bán dẫn sớm nhất ở Nhật Bản Chúng được ứng dụng trong các lĩnh vực kinh doanh, khoa học và ứng dụng kỹ thuật.

 Ngôn ngữ cấp cao xuất hiện (như

FORTRAN năm 1956, COBOL năm

1959, ALGOL năm 1960) và hệ điều

hành kiểu tuần tự (Batch Processing)

được dùng

BB

4 6

4 6

Lịch sử phát triển máy tính

 IBM System/360 (năm 1964)

IBM System/360 là máy tính đầu tiên kiểm soát toàn bộ

phạm vi ứng dụng từ nhỏ tới lớn, từ thương mại tới khoa

học

BB

4 8

4 8

Lịch sử phát triển máy tính

 Interface Message Processor (năm 1969)

IBP đặc trưng cho thế hệ gateway đầu tiên và ngày nay được

biết đến là các bộ định tuyến (router) Như vậy, IMP thực

hiện những tác vụ quan trọng trong việc phát triển mạng

chuyển mạch gói đầu tiên trên thế giới (ARPANET) 

 Các IC mật độ tích hợp rất cao (VLSI: Very Large Scale Integration) có thể chứa hơn 10 ngàn linh kiện trên mạch Hiện nay, các chip VLSI chứa hàng triệu linh kiện.

BB

5 0

5 0

Lịch sử phát triển máy tính

 Apple I (năm 1976)

Apple I được hình thành bởi Steve Wozniak ông đã cung cấp chúng cho câu lạc bộ máy tính Homebrew ở Thung lũng Silicon và cùng với người bạn Steve Jobs

BB Lịch sử phát triển máy tính

 Máy tính cá nhân của IBM (năm 1981)

BB

5 2

5 2

Lịch sử phát triển máy tính

 Máy tính di động Osborne 1 (năm 1981)

Osborne là chiếc máy tính di động đầu tiên được thương

mại hóa, nặng 10,8kg và có giá dưới 2000 USD

BB

5 4

Thế hệ thứ năm (5th Generation)

Hiện nay – tương lai

Công nghệ dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI: Artificial Inteligence)

 Tính toán lượng tử (Quantum computing)

BB

Thế hệ thứ năm (5th Generation)

Lịch sử phát triển máy tính

BB

5 6

5 6

Lịch sử phát triển máy tính

 iPad (năm 2010)

Chiếc máy tính dạng bảng gây xôn xao giới công nghệ vừa

được Apple giới thiệu vào cuối tháng trước Sản phẩm dày

chưa đầy 1-inch, nặng 0,68kg và được trang bị màn hình cảm ứng 9,7-inch

BB Các loại máy tính

 PC còn gọi là microcomputer, máy vi tính

 Có thể có kích thước để bàn, xách tay, hay cầm tay

 Về cấu tạo: có thể là IBM, tương thích IBM, hay

Apple

BB

5 8

5 8

Các loại máy tính - Máy tính mini

 Máy tính mini có kích thước bằng cái tủ

 Được sử dụng cho các công ty vừa và nhỏ, hay các

viện, trường đại học

 Được điều khiển bởi các chuyên gia máy tính

 Cho phép nhiều người có thể sử dụng

BB

6 0

6 0

Các loại máy tính - Máy Supercomputer

BB Phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng

Phần mềm hệ thống hoạt động ở chế độ nền để quản

lý phần cứng và thực thi các phần mềm khác

Phần mềm ứng dụng: thực hiện các tác vụ theo yêu

cầu của người dùng như viết báo cáo, tạo video, xem

một trang Web…

BB

6 2

Phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng

Phần mềm hệ thống (System software )là phần mềm

điều khiển hoạt động của máy tính bao gồm hệ điều

hành và các chương trình tiện ích

Hệ điều hành (operating system) là phần mềm điều phối các

tài nguyên và hoạt động trên máy tính.

Chương trình tiện ích (utility program) giúp hệ điều hành thiết

lập, duy trì và bảo vệ máy tính.

BB

6 4

Các loại hệ điều hành

Hệ điều hành máy tính cá nhân

Hệ điều hành được cài đặt trên một máy tính đơn gọi là hệ điều hành máy tính cá nhân Cũng là hệ điều hành đa nhiệm vì nó có thể thực hiện nhiều chương trình cùng một lúc

Ba hệ điều hành máy tính cá nhân phổ biến nhất là Windows, Mac OS, and Linux

Windows đã trở nên phổ biến vì nó chạy trên các máy tính cá nhân rẻ tiền được tạo ra bởi nhiều nhà sản xuất máy tính

Mac OS chỉ chạy trên các máy tính Apple Macintosh

Phiên bản hiện tại của hệ điều hành được gọi là Mac OS

BB

6 6

Các loại hệ điều hành

Linux là một hệ điều hành máy

tính cá nhân có liên quan đến

UNIX

Linux có sẵn trong các phiên bản

được gọi là bản phân phối, bao

gồm các bản phân phối thương

mại như Fedora, openSUSE,

Ubuntu…

Hệ điều hành di động được thiết kế cho các thiết bị

máy tính cầm tay nhỏ như điện thoại thông minh hoặc

máy tính bảng

Hệ điều hành di động bao gồm các tính năng tương

tự như một hệ điều hành cá nhân, nhưng đơn giản

hơn và nhỏ hơn đáng kể

BB

6 8

Hệ điều hành nhúng

Hệ điều hành nhúng chạy các thiết bị như máy ATM,

hệ thống định vị, máy nghe nhạc xách tay, máy ghi

hình kỹ thuật số và các thiết bị điện tử tiêu dùng khác

Một hệ điều hành nhúng được bao gồm trong phần

cứng của một thiết bị độc lập

Hệ điều hành máy chủ nằm trên một máy chủ và được

sử dụng để quản lý một mạng, đó là một nhóm gồm hai hoặc nhiều máy tính kết nối với nhau

Máy chủ là máy tính cung cấp các dịch vụ mạng như

e-mail cho các máy tính khác hoặc khách hàng Do mục đích của họ, hệ điều hành máy chủ đôi khi được gọi là

hệ điều hành mạng

BB

7 0

Hệ điều hành nhúng

VC

BB

7 2

Hệ điều hành máy chủ

Mỗi máy tính khách trên mạng có hệ điều hành cá nhân riêng, trong khi máy chủ chạy một hệ điều hành máy chủ để quản lý các yêu cầu dịch vụ từ máy tính khách.

Ví dụ:

 Nếu một người dùng trên mạng muốn in một tài liệu, hệ điều hành máy chủ sẽ xử lý yêu cầu và gửi lệnh in tới máy in, nơi

mà nó sắp xếp các lệnh in khác theo thứ tự nhất định.

Có rất nhiều dạng phần mềm ứng dụng như:

 Phần mềm soạn thảo văn bản

 Phần mềm quản trị cơ sở dữ liệu

 Các phần mềm đồ họa

 Phần mềm giải trí

 Phần mềm duyệt Internet

Phần Mềm Trên Máy Tính

BB

7 4

7 4

Phần mềm virus

 Các mã không hợp pháp được đưa vào chương

trình

 Có khả năng lan truyền sang các máy tính khác

 Sao chép các file từ một máy sang máy khác

 Download các file thông qua modem

 Gắn với mail

 Virus có thể vô hại

 In ra màn hình “you’ve been stoned”

 Virus có thể rất nguy hiểm

 Xóa mọi dữ liệu trong ổ đĩa cứng

 Virus có thể nằm im và hoạt động vào một ngày nào

đó

BB

NGƯỜI DÙNG:

• Trên máy tính có hai lọai người dùng đó là

End User và Progamer

 Programer: Lập trình viên – là những người

lập trình viết ra các chương trình cho người

khác sử dụng

 End User: là người dùng cuối – những người

chuyên sử dụng các chương trình do người

khác viết

Trên thực tế hai loại người này có khi là hoán

đổi cho nhau

Phần Mềm Trên Máy Tính

BB

7 6

7 6

Mối quan hệ giữa User – Hardware - Software.

BB

PHẦN MỀM TIẾNG VIỆT TRÊN HĐH WINDOWS:

• Để sử dụng chương trình này trước hết chúng ta cần

kiểm tra xem nó đã khởi động chưa, nếu chưa thì phải

BB

7 8

7 8

KIỂU GÕ: Quy định cách thức gõ dấu tiếng việt:

Cách gõ dấu theo kiểu VNI

BB

BẢNG MÃ: Quy định cách thức chuyển đổi

Font chữ của hệ thống:

Nếu chọn Bảng mã VNI Windows thì Font chữ

trong chương trình soạn thảo văn bản phải là

những Font bắt đầu bằng chữ VNI-… (ví dụ VNI –

Times)

Nếu chọn Bảng mã Unicode dựng sẵn thì Font

chữ trong chương trình soạn thảo văn bản phải là

những Font chữ có sẵn của hệ thống như

Arial,Ttimes New Romand, Tahoma

Phần Mềm Trên Máy Tính