Vấn đề biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả trong triết học mác lênin và ý nghĩa của nó đối với cuộc sống và việc học tập của sinh viên hiện nay

Trong trư ng hợp nhiều nguyên nhân tham gia sinh ra một kết quả, ngư i ta chia ra các loại nguyên nhân:Nguyên nhân bên trong và nguyên nhân bên ngoài;nguyên nhân trực tiếp và nguyên nhân

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP.HỒ CHÍ MINH

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỀU LUẬN TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN

ĐỀ TÀI: Vấn đề biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả trong triết học Mác Lênin và ý nghĩa của nó đối với cuộc

-sống và việc học tập của sinh viên hiện nay

Tên: Bùi Đức Thịnh MSSV: 20H1120258

Lớp: CN20CLCB

Mã học phần: 01040051053

GVHD: TS Vũ Ngọc Lanh

TP.Hồ Chí Minh, gày 21 tháng 8 năm 2021 n

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích của đề tài 1

3 Phương pháp nghiên cứu Trong niên luận này 1

B NỘI DUNG 2

1 Cơ sở triết học 2

1.1 Khái niệm: 2

1.2 Một số tính chất của mối liên hệ nhân quả 2

1.3 Quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả 3

1.4 Nguyên nhân và kết quả có thể thay đổi vị trí cho nhau: 4

2 Phân loại nguyên nhân 5

3 Ý nghĩa, phương pháp luận 6

4 Vận dụng: 7

4.1 Thực trạng của việc dạy và học trực tuyến hiện nay: 7

4.2 Nguyên nhân phải học trực tuyến tại nhà là do đâu: 11

4.3 Nhà trư ng s đưa ra những giải pháp thế nào để có thể cải thiện và nâng cao hiệu quả học tập trực tuyến hiện nay hiện nay: 11

C KẾT LUẬN 13

D TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Theo phép biện chứng duy vật thì bất kỳ một sự vật hiện tượng nào trong thế giới đều tồn tại trong mối liên hệ nhân quả, vì thế giới là một chuỗi liên hệ nhân quả trong th i gian dài vô tận Các sự vật, hiện tượng luôn nằm trong quá trình vận động, phát triển không ngừng Sự tác động qua lại, tương tác giữa các mặt, các yếu tố bên trong sự vaajt, hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng với nhau dẫn đến sự ra đ i của sự vật hiện tượng mới Từ đó làm xuất hiện mối liên hệ nhân quả

Ch ng ta thấy rằng hiện nay ở nước ta tình hình dịch bệnh Covid 19 đang di n biến khá phức tạp, đ lấy đi bao nhiêu nước m t và sinh mạng của con ngư i trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng Nó đ trở thành một đại dịch khó có thể kiểm soát và ng n chặn kể cả những nước lớn

Vì vậy ta có vấn đề thực trạng về việc đào tạo trực tuyến hiện nay của nước ta thế nào, có những khó kh n hay thách thức nào đặt ra trong quá trình dạy học trực tuyến

Nguyên nhân và lý do gì dẫn đến tình trạng việc đào tạo trực tuyến? Nhà nước ch ng ta s đưa ra những giải pháp nào để cải thiện và nâng cao hiệu quả của việc đào tạo trực tuyến hiện nay cho các tập đoàn, doanh nghiệp, nhà trư ng và các ngồi trư ng đại học Chính vì các lý do đó chính là nội dung chính em muốn đề cập trong bài tiểu luận này

2 Mục đích của đề tài

Mục đích của đề tài là làm rõ hơn những quan điểm triết học về cặp phạm trù nguyên nhân – ết quả trong triết học Mác k -Lênin

3 Phương pháp nghiên cứu Trong niên luận này

Các phương pháp được sử dụng trong bài tiều luận này là: phương pháp lôgic và lịch sử, phương pháp tổng hợp, phương pháp phân tích, phương pháp trừu tượng hóa

B NỘI DUNG

1 Cơ sở triết học

1.1 Khái niệm:

Nguyên nhân là phạm trù dùng để chỉ sự tác động lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật, hiện tượng hay giữa sự vật, hiện tượng với nhau tạo nên một

sự biến đổi nhất định

Kết quả là phạm trù dùng để chỉ những biến đổi xuất hiện do những tác động giữa các mặt, các yếu tố trong một sự vật hoặc giữa các sự vật, hiện tượng tạo nên Nguyên nhân khác với các nguyên cớ và điều kiện Điều kiện

là những yếu tố gi p nguyên nhân sinh ra kết quả, nhưng bản chất điểu kiện không sinh ra kết quả Nguyên cớ là cái không có mối liên hệ với bản chất với kết quả.[1]

1.2 Một số tính chất của mối liên hệ nhân quả

a/ Tính khách quan

Mối liên hệ nhân quả là mối liên hệ khách quan của bản thân các sự vật

Nó tồn tại ngoài ý muốn của con ngư i, không phụ thuộc vào việc ta có nhận thức được nó hay không

Vì mối quan hệ nhân quả là vốn có trong bản thân sự vật nên không thể đồng nhất nó với khả n ng tiên đoán

b/ Tính phổ biến

Tất cả mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và x hội đều được gây ra bởi những nguyên nhân nhất định

Không có sự vật, hiện tượng nào không có nguyên nhân của nó Vấn đề

là ch ng ta đ phát hiện, tìm ra được nguyên nhân hay chưa

c/ Tính tất yếu

Tính tất yếu ở đây không có nghĩa là cứ có nguyên nhân thì s có kết quả Mà phải đặt nguyên nhân trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất định

Một nguyên nhân nhất định trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất định chỉ có thể gây ra một kết quả nhất định Đó là tính tất yếu của mối liên hệ nhân quả trong những điều kiện nhất định

Nếu những sự vật, hiện tượng về cơ bản là giống nhau, tác động trong những hoàn cảnh tương đối giống nhau thì s gây nên những kết quả giống nhau về cơ bản

Nếu các nguyên nhân và hoàn cảnh càng ít khác nhau bao nhiêu thì các kết quả do ch ng gây nên càng ít khác nhau bấy nhiêu.[2]

1.3 Quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả

Nguyên nhân sinh ra kết quả nên nguyên nhân bao gi cũng có trước kết quả, còn kết quả bảo gi cũng xuất hiện sau nguyên nhân Mối quan hệ nhân quả không chỉ đơn thuần là sự đi kế tiếp nhau về th i gian, mà là mối liên hệ sản sinh: cái này tất yếu sinh ra cái kia Chỉ có mối quan hệ tất yếu về mặt

th i gian mới là quan hệ nhân quả

Nguyên nhân thế nào thì sinh ra kết quả thế ấy Cũng một nguyên nhân sinh ra nhiều kết quả và ngược lại, mốt kết quả do nhiều nguyên nhân sinh ra

Do đó, mối quan hệ nhân quả rất phức tạp Trong trư ng hợp nhiều nguyên nhân tham gia sinh ra một kết quả, ngư i ta chia ra các loại nguyên nhân:Nguyên nhân bên trong và nguyên nhân bên ngoài;nguyên nhân trực tiếp và nguyên nhân gián tiếp;nguyên nhân cơ bản và nguyên nhân không cơ bản;nguyên nhân chủ yếu và nguyên nhân thứ yếu;nguyên nhân khách quan

và nguyên nhân chủ quan

Nguyên nhân và kết quả có thể chuyển hóa lẫn nhau trong những điều kiện nhất định Nguyên nhân sinh ra kết quả, rồi kết quả tác động đến sự vật, hiện tượng khác và trở thành nguyên nhân sinh ra kết quả khác nữa Do đó, sự phân biệt nguyên nhân với kết quả chỉ có tính chất tương đối Chẳng hạn, sự phát triển của vật chất là nguyên nhân sinh ra tinh thần, nhưng tinh thần lại trở thành nguyên nhân làm biến đổi vật chất[3]

Nhiều nguyên nhân chỉ gây ra một kết quả do vậy muốn có được kết quả tốt thì phải phát hiện nhiều nguyên nhân, phả biết hạn chế những tác động của nguyên nhân ngược chiều tạo điều kiện cho nguyên nhân cùng chiều, phải ch trọng đến nguyên nhân chủ yếu, nguyên nhân bên trong Chẳng hạn như trong tình hình dịch bệnh hiện nay thì việc học trực tuyến của sinh viên cần phải được di n ra một cách nghiêm t c để từ đó có thế đạt kết quả tốt hơn giống như cách học truyền thống

Nhưng thực tế có không ít nguyên nhân tác động ngược chiều làm hạn chế hoặc triệt tiêu kết quả như dự tính Có thể lấy ví dụ như trong quá trình học trực tuyến mốt số sinh viên chỉ vào phòng học để điểm danh sau đó lại đi làm việc khác làm ảnh hưởng đên việc học của sinh viên.[4]

1.4 Nguyên nhân và kết quả có thể thay đổi vị trí cho nhau:

Điều này có nghĩa là một sự vật, hiện tượng nào đó trong mối quan hệ này là nguyên nhân, nhưng trong mối quan hệ khác lại là kết quả và ngược lại

vì vậy, Ph.Ăngghen nhận xét rằng: Nguyên nhân và kết quả là những khái niệm chỉ có ý nghĩa là nguyên nhân và kết quả khí áp dụng vào một trư ng hợp riêng biệt nhất định Nhưng một khí ch ng ta nghiên cứu trư ng hợp riêng biệt ấy trong mối liên hệ chung của nó với toàn bộ thế giới, thì những khái niệm ấy lại g n với nhau trong một khái nệm về sự tác động qua lại một cách phổ biển, trong đó nguyên nhân và kết quả luôn thay đổi vị trí cho nhau Chuỗi nhân quả là vô cùng, không có b t đầu và không có kết th c một hiện tượng nào đấy được coi là nguyên nhân hay kết quả bao gi cũng trong mối quan hệ xác định cụ thể

Nói chung, chúng luôn có mối liên hệ phổ biến với nhau tác động qua lại, qui định sự thâm nhập và chuyển hóa lẫn nhau của sự vật hiên tượng[5]

2 Phân loại nguyên nhân

Nguyên nhân chủ yếu và nguyên nhân thứ yếu:

Nguyên nhân chủ yếu: là các nguyên nhân mà chỉ thiếu mặt thì kết quả

s không xảy ra

Nguyên nhân thứ yếu: là các nguyên nhân mà khi có mặt của ch ng chỉ quyết định những đặc điểm nhất th i, không ổn định, cá biệt của hiện tượng

Nguyên nhân bên trong và nguyên nhân bên ngoài:

Nguyên nhân bên trong: là sự tác động lẫn nhau giữa những mặt hay những yếu tố của cùng một kết cấu vật chất nào đó và gây ra những biến đổi nhất định

Nguyên nhân bên ngoài: là sự tác động l n nhau giữa những kết cấu vật chất khác và gây ra những biến đổi thích hợp trong kết cấu vật chất ấy

Nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan:

Nguyên nhân khách quan: là nguyên nhân xuất hiện và tác động độc lập đối với ý thức của con ngư i, của các giai cấp, các chính đảng

Nguyên nhân chủ quan:là nguyên nhân xuất hiện và tác động phụ thuộc vào ý thức của còn ngư i trong lĩnh vực hoạt động của các cá nhân, các giai cấp, các chính đảng Nhằm th c đẩy hay kìm h m sự xuất hiện, phát triển các quá trình x hội

Nguyên nhân tác động cùng chiều và nguyên nhân tác động ngược

ch iều:

Nguyên nhân tác động cùng chiều: là các nguyên nhân khác nhau tác độn lên sự vật theo cùng một hướng thì s gây ảnh hưởng cùng chiều với sự hình thành kết quả

Nguyên nhân tác động ngược chiều: là các nguyên nhân khác nhau tác động lên sự vật theo hướng khác nhau thì ch ng s làm suy yếu thậm chí hoàn toàn triệt tiêu tác dụng của nhau.[6]

3 Ý nghĩa, phương pháp luận

Thứ nhất, nếu bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng có nguyên nhân của nó

và do nguyên nhân quyết định, thì để nhận thức được sự vật, hiện tượng ấy nhất thiết phải tìm ra nguyên nhân xuất hiện của nó; muốn loại bỏ một sự vật, hiện tượng nào đó không cần thiết, thì phải loại bỏ nguyên nhân sinh ra nó Thứ hai, xét về mặt th i gian, nguyên nhân có trước kết quả nên khi tìm nguyên nhân của một sự vật, hiện tượng cần tìm ở các sự vật, sự kiện, mối liên hệ đ xảy ra trước khi sự vật, hiện tượng xuất hiện Trong th i gian hoặc trong mối quan hệ nào đó, vì nguyên nhân và kết quả có thể đổi chỗ cho nhau, chuyển hóa lẫn nhau nên để nhận thức được tác dụng của một sự vật, hiện tượng và để xác định phương hướng đ ng cho hoạt động thực ti n, cần nghiên cứu sự vật, hiện tượng đó trong mối quan hệ mà nó giữ vai trò là kết quả, cũng như trong mối quan hệ mà nó giữ vai trò là nguyên nhân, sản sinh ra những kết quả nhất định

Thứ ba, một sự vật, hiện tượng có thể do nhiều nguyên nhân sinh ra và quyết định, nên khi nghiên cứu sự vật, hiện tượng đó không vội kết luận về nguyên nhân nào đ sinh ra nó; khi muốn gây ra một sự vật, hiện tượng có ích trong thực ti n cần phải lựa chọn phương pháp thích hợp nhất với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể chứ không nên rập khuôn theo phương pháp cũ Trong số các nguyên nhân sinh ra một sự vật, hiện tượng có nguyên nhân chủ yếu và nguyên nhân thứ yếu, nguyên nhân bên trong và nguyên nhân bên ngoài, nên trong nhận thức và hành động cần dựa vào nguyên nhân chủ yếu và nguyên nhân bên trong.[7]

4 Vận dụng:

4.1 Thực trạng của việc dạy và học trực tuyến hiện nay:

4.1.1 Khái niệm:

Như ta đ biết học trực tuyến hay còn gọi là E-Learning(electronic learning) là một khái niệm mới được ch ý hiện nay Nó là một cách dạy học mới và đang dần phổ biến ở nước ta nhất là trong th i buổi dịch đang di n biến phức tạp qua từng ngày như hiện nay

Để có thể học trực tuyến ngư i học chỉ cần có máy tính được kết nối với mạng internet và tài khoản đ ng kí do nhà trư ng cung cấp cho mỗi học viên, học viên chỉ cẩn đ ng nhập là có thể tham gia lớp học một cách d dàng và tiện lợi.[8]

4.1.2 Ưu, nhược điểm của việc dạy học trực tuyến:

Ta thấy rằng việc dạy học trực tuyến có nhiều ưu điểm đồng th i cũng đi

đôi với nhiều nhược điểm có thể liệt kê như sau:

a/ Về ưu điểm:

Sinh viên có thể s p xếp th i gian thích hợp cho mình, linh hoạt trong

th i gian nhất định thay vì gò bó một khoảng th i gian nhất định

Tiết kiệm chi phí, công sức vì so với các khóa học chính thức tại trư ng, khóa học trực tuyến không đòi hỏi về chi phí vận chuyển, cơ sở hạ tầng, số lượng giảng viên hay sinh viên không đủ để dạy, thuận tiện học mọi l c mọi nơi

Trong quá trình học tập, sinh viên cũng có thể kiếm soát được quá trình học tập của bản thân cũng như đánh giá bài giảng thông qua các công cụ đánh giá có sẵn hay các trang web do nhà trư ng thiết kế để sinh viên có thể d dàng kiểm tra n ng lực trực tiếp của bản thân mình để từ đó đưa ra những biện pháp hỗ trợ tốt hơn

Ngoài ra, các bài giảng còn được các giảng viên trực tiếp lưu lại để sinh viên d dàng có điều kiện ôn tập hơn so với việc tìm tài liệu để ghi chép

Các tài liệu học tập phong ph đa dạng d dàng tìm kiếm trên internet,

gi p sinh viên d dàng tiếp thu kiến thức một cách nhanh chóng, tìm được những kiến thức phù hợp để nâng cao hiệu quả học tập cho sinh viên Học trực tuyến gi p sinh viên d dàng tương tác, giao lưu với nhiều ngư i cùng l c Sinh viên có thể trao đổi thảo luận qua các nhóm qua các nền tảng mạng x hội như zalo,facebook,viber, Ngoài ra sinh viên cũng có thể hợp tác trao đổi với bạn bè về nhiều để tài nhằm đưa ra những sáng kiến hay, phương pháp mới

b/ Về nhược điểm:

Muốn học tập tốt thì việc học trực tuyến phỉa có đội ngũ giáo viên hướng dẫn rõ ràng

Học trực tuyến không phù hợp với các thành phần học viên lớn tuổi không thành thạo máy tính

Môi trư ng học không kích thích được sự chủ dộng sáng tạo của học viên

Học trực tuyến làm giảm bớt đi khả n ng truyền đạt cảm hứng say mê của giảng viên tới sinh viên

Một số giảng viên không quen với việc sử dụng mạng internet dẫn tới làm t ng khối lượng công việc cho giảng viên

Nhiều sinh viên ở vùng quê không có điều kiện internet tốt nên dẫn dến ảnh hưởng tới chất lượng học tập của sinh viên[9]

4.1.3 Thực trạng của việc học trực tuyến của sinh viên hiện nay:

a) Khó tiếp thu kiến thức không tương tác được với giảng viên:

Theo khảo sát ngày 20/4/2020 (của báo thanh niên) ta thấy sinh viên học trực tuyến cực hơn học theo cách truyền thống, một vài môn học giảng qua màn hình có vài video không thể hiểu được, khi không hiểu cũng khó có thể hỏi giảng viên vì giảng viên chỉ tập trung giảng không có nhiều th i gian tương tác với học viên để giải đáp những kh c mặc của học viên, đôi khi

mạng internet lại chập ch n làm tiếng nói của giảng viên không khớp với bài giảng

So với việc họ trực tiếp thì việc tiếp thu kiến thức s giảm đi nhiều lần, học trực tuyến đòi hỏi sinh viên phải chủ đọng và chịu khó Còn ai thụ động, thiếu tự giác thì s thấy nhanh bị chán chẳng hạn như việc dậy muộn s truy cập vô lớp không kịp th i gian

Th i gian học trực tuyến ở nhà của sinh viên cũng s khó tiếp thu hơn vì những tác động xung quanh như bị tivi, điên thoại, âm thanh bên ngoài tác động nhiều Làm sinh viên khó tiếp thu được kiến thức của giảng viên truyền đạt.[9]

b) Đa số học bằng điện thoại hay không có mạng internet:

Kết quả khảo sát nhanh cho thấy thông tin tích cực như có tới 90% sinh viên tham gia suốt lớp học, có nhiều ý kiến cho rằng học trực tuyến gi p nâng cao khả n ng tiếp nhận công nghệ thông tin, rèn tính chủ động cho việc học Nhưng khảo sát này cũng cho thấy những con số ko tích cực về thực trạng dạy trực tuyến đang di n ra Theo đó, đa số sinh viên học trực tuyến bằng điện thoại và phần lớn không có mạng internet để học

Có tới 85% sinh viên cho rằng học trực tuyến hiệu quả thấp hơn so với học truyền thống.36% sinh viên được khảo sát cho biết trong quá trình học có nhiều đối tượng quấy phá lớp học

Có 14-18% sinh viên còn cho rằng giảng viên chưa điều chỉnh được phương pháp giảng dạy phù hợp với hình thức trực tuyến, chỉ đưa ra bài giảng lên hệ thống chưa có nhiều tương tác với ngư i học

Ngoài ra, khảo sát này cũng có 64% sinh viên cho rằng giảng viên giao bài tập nhiều, môn nào cũng có bài kiểm tra và thu hoạch theo tuần.Giảng viên yêu cầu đọc tài liệu nhiều, chương trình chưa giảm tải nên nội dung học khá nặng, nhiều sinh viên yếu khó có thể theo kịp các bạn giỏi.[9]

c) Học trực truyến có thế khiên người học cách biệt với xã hội: