Tình huống thực tiễn của lạm phát tại venezuela và phương hướng giải quyết của quốc gia

Trái ngược với lạm phát ổn định, siêu lạm phát sẽ kéo đổ c một n n kinh tế.. Tình tr ng kh ng hoạ ủ ảng này đã làm cho quốc gia này rơi xuống hố sâu kinh t , siêu ếlạm phát kéo đồng tiền

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HỒ CHÍ MINH

KHOA KINH T Ế_OoO_

MÔN: KINH T H Ế ỌC

ĐỀ TÀI: TÌNH HU ỐNG TH C TI N C A LỰ Ễ Ủ ẠM PHÁT T I VENEZUELA VÀ Ạ

PHƯƠNG HƯỚNG GIẢI QUYẾT CỦA QUỐC GIA

GVHD: Nguyễn Thị Thanh Vân HỌC K Ỳ: 2 – NĂM HỌ C: 20 20-2021

Họ tên sinh viên th c hiự ện đề tài: 1.Nguyễn Công Huân - 20126035 2.Nguyễn Văn Sâm - 20126177

Họ Và Tên Tỷ l tham gia và hoàn thành ệ

% hoàn thành: 100% Nguyễn Văn Sâm Tỷ l tham gia 50% ệ :

% hoàn thành: 100%

MỤC L C Ụ

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2

1.1 Khái ni m l m phátệ ạ 2

1.2 Phân lo ại lạ m phát 2

1.3 Nguyên nhân d ẫn đến Lạ m Phát 3

1.4 Tác động của lạm phát 5

1.4.1 Ảnh hưởng tích c c 5 ự 1.4.2 Ảnh hưởng tiêu c c 5 ự CHƯƠNG 2: CUỘC KHỦNG HOẢNG DO LẠM PHÁT Ở VENEZUELA 7

2.1 Tình hình 7

2.2 Nguyên Nhân 8

2.3 H u quậ ả 10

2.3.1 Kh ng ho ng kinh t 11 ủ ả ế 2.3.2 Kh ng hoủ ảng nhân đạo 12

2.3.3 Kh ng ho ng chính tr 13 ủ ả ị Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG GIẢI QUYẾT CỦA CHÍNH PHỦ 15

3.1 Gi i quyả ết vấn đề ề ạ v l m phát 15

3.1 Gi i quyả ết vấn đề ề khủ v ng ho ng kinh tả ế 16

3.2 Gi i quy t các vả ế ấn đề nhân đạ o, xã h ội 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

1

LỜI MỞ ĐẦU Lạm phát, là một điề ấ ếu t t y u phải đến trong b t kì n n kinh t ấ ề ế thị trường nào, là dấu hiệu c a vi c phát tri n n n kinh tủ ệ ể ề ế, tuy nhiên cái gì quá cũng không tốt, khi mức độ ạm lphát tăng lên quá cao, các con số leo thang phi mã thì sẽ dẫn tới tình trạng siêu lạm phát Trái ngược với lạm phát ổn định, siêu lạm phát sẽ kéo đổ c một n n kinh tế ả ề

Hầu h t các cu c kh ng ho ng v kinh t trên th giế ộ ủ ả ề ế ế ới đều b t ngu n t vi c siêu ắ ồ ừ ệlạm phát, và Venezuela cũng vậy, không nh ng là cu c kh ng ho ng v kinh t , siêu lữ ộ ủ ả ề ế ạm phát qu c gia này còn kéo theo nh ng h l y ở ố ữ ệ ụ đáng nói về khủng ho ng chính tr , xã h i ả ị ộ

và nhân đạ Tính đếo n thời điểm hiện tại, năm 2021, Venezuela đã lâm vào sự suy thoái trầm trọng hơn 10 năm kể ừ 2010 dướ t i th i n m quy n t ng th ng Hugo Chávez và v n ờ ắ ề ổ ố ẫ

đang tiếp diễn đến đời tổng th ng Nicolás Maduroố Đây là cuộc khủng hoảng tr m tr ng ầ ọnhất trong lịch sử đất nước này

Tình tr ng kh ng hoạ ủ ảng này đã làm cho quốc gia này rơi xuống hố sâu kinh t , siêu ếlạm phát kéo đồng tiền của họ xuống với giá trị không bằng một cuộn giấy vệ sinh, người dân thì ai cũng là “tỷ phú” vì sử ữ h u quá nhi u tiề ền nhưng cho dù v y thì nh ng tậ ữ ờ tiề ấn y

đều vô giá tr , họ buộc phải ị “chạy trốn” khỏi quốc gia, khỏi quê hương của chính mình GDP lao d c theo tố ừng năm, th t nghi p tràn lan, tiấ ệ ền lương thì giảm, các khoản tr c p xã ợ ấhội cũng không mấy kh quan ả

Năm 2021, trong bối cảnh đại dịch Covid-19 tình hình kinh tế của Venezuela cũng chịu ảnh hưởng nặng nề, và có khả năng lao dốc nữa khi giá dầu năm 2019-2020 lại bị Covid-19 kéo xuống đáy Chính phủ dù đã có những bi n pháp tích c c nhệ ự ằm thúc đẩy, xây d ng l i n n kinh t v n giàu có nh t châu Mự ạ ề ế ố ấ ỹ Latin nhưng ạ ỏ l i t ra không m y hiấ ệu quả khi tình tr ng làm phát phi mã vạ ẫn còn đang tồ ại n t

Chính vì thế đề tài này c n t ng h p, quan sát, khái quát l i tình hình l m phát cầ ổ ợ ạ ạ ủa Venezuela và phương hướng giải quyết của chính phủ từ đó hiểu rõ hơn về hệ lụy đáng

gờm của lạm phát đối với nền kinh tế

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.1 Khái ni m l m phát ệ ạ

Lạm phát, được định nghĩa là sự gia tăng liên tục về giá c a c a các d ch v và hàng ủ ủ ị ụhóa theo thời gian, đồng th i lờ ạm phát còn được định nghĩa là sự suy gi m s c mua cả ứ ủa

đồng tiền, đồng nghĩa với việc một đơn vị tiền sẽ mua được ít hàng hóa hoặc d ch vụ hơn ị

so với trư c đây, hay nói cách khác số n chúng ta phớ tiề ải bỏ ra sẽ ngày càng nhiều để mua các mặt hàng, dịch vụ trong bối cảnh l m phát ạ

1.2 Phân lo ại lạ m phát

- L m phát vạ ừa phải

Giá c ả tăng chậm, d ự đoán trư c là ớ điều khả thi, còn gọi là l m phát m t con s vạ ộ ố ới

tỷ l lệ ạm phát dưới 10%/ 1 năm, nền kinh t bình ế ổn, đờ ống người lao đội s ng ổn định, kích thích tăng trưởng kinh tế, kích thích các doanh nghiệp đầu tư tăng gia sản xuất

- L m phát phi mã ạ

Giá cả tăng nhanh, mở ức tăng 2 đến 3 con số/ năm Gây nên sự tăng mạnh c a giá ủ

cả chung, gây các biến động lớn đố ớ ềi v i n n kinh tế, người dân có hiện tượng đầu cơ tích trữ vàng, bạc, BĐS, và nh ng tài sữ ản khác an toàn trướ ạm phát hơn là tiềc l n tệ Gây ra các biến động kinh tế trầm trọng, tiêu diệt các động lực phát triển kinh tế

- Siêu l m phát ạ

X y ra khi có sả ự tăng đột bi n c a giá cế ủ ả vượt xa ngưỡng c a l m phát phi mã ( t ủ ạ ừ50%/ tháng cho tới hơn 13.000%/ năm, tốc độ lưu thông tiền tệ tăng, tiền lương giảm nghiêm trọng, giá cả tăng gần như mấ kiểm soát, các đồt ng ti n m t giá nhanh chóng, loề ấ ại lạm phát này s phá h y n n kinh t ẽ ủ ề ế Giả s b n mua m t ly trà sử ạ ộ ữa có giá 1 đô la vào tháng

3

1 năm 2020 thì vào tháng 1 năm 2021, số tiền bạn phải bỏ ra để mua ly trà sữa này là lên đến 130 đô la Theo tiêu chuẩn kế toán quốc tế có 4 tiêu chí để xác định siêu lạm phát:

• Người dân không muốn gi ữtài sản của mình ở ạ d ng ti n ề

• Giá cả hàng hóa trong nước không còn tính b ng n i t n a mà b ng mằ ộ ệ ữ ằ ột ngoại tệ ổn định hơn (hầu hết là đồng đô la Mỹ)

• Các kho n tín d ng s tính c m c m t giá cho dù th i gian tín d ng là rả ụ ẽ ả ứ ấ ờ ụ ất ngắn

• Lãi su t ti n công và giá c ấ ề ả được gắn v i ch s giá và t l l m hát c ng dớ ỉ ố ỷ ệ ạ ộ ồn trong 3 năm lên tới 100%

Siêu l m phát r t hi m khi x y ra, ch có khoạ ấ ế ả ỉ ảng 15 trường h p l m phát k tợ ạ ể ừ đầu th k ế ỷ

20 M t s do chiộ ố ến tranh như Đức giai đoạn 1922-1923, s còn lố ạimộ ốt s là k t qu cế ả ủa việc in tiền để tài trợ cho việc trả ợ ho n ặc bù đắ các khoảp ng thâm hụt tài chính

1.3 Nguyên nhân d ẫn đến Lạ m Phát

Lạm phát do c u kéo ầ

L ạm ph t do c u k ầ  là l m phát x y ra do t ng c u to ạ ả ổ ầ ăng, đặc bi t khi s n lệ ả ượng đã đạt hoặc v t qu m c t nhi n ượ á ứ ự ê Được th hi n b i s d ch sang ph i cể ệ ở ự ị ả ủa đường t ng c u (AD) ổ ầtrong mô hình AS-AD

Lạm pht do chi phí đẩy

hình 1

X y ra khi có s ả ự tăng giá đồng loạt của mộ ố loại chi phí t s

Trong đồ thị tổng cung - tổng cầu, một cú sốc tăng chi phí như vậy sẽ làm đường

tổng cung dịch chuy n l n tr n v sang b n trể ê ê à ê ái ọi yếu t vM ố ĩ m trong n n kinh tô ề ế đều dịch chuy n theo chi u h ng b t l i: s n lể ề ướ ấ ợ ả ượng gi m, l m phát và th t nghiả ạ ấ ệp tăng, do vậy còn được gọi là l m phát trạ ì tr , hay l m phát kèm suy thoái ệ ạ

Lạm phát d ự kiế n

Là lo i lạ ạm phát đã có dự ế ừ trướ ở trườ ki n t c, ng h p này cợ ả đường AS và AD đều dịch chuy n lên trên v i cùng mể ớ ột tốc độ, giá cả tăng nhưng sản lượng vi c làm là không ệđổi, đây là một loại lạm phát có thể được dự báo trước mang đến các l i ích cho chính ph ợ ủtrong việc ki m soát và phát tri n n n kinh t ể ể ề ế

hình 2

hình 3

5

Lạm phát n t tiề ệ

Theo quan điểm của nhà kinh t Milton Friedman d n b i F.S Mishkin (2007), ế ẫ ở

“Lạm phát bấ ểt k thời gian, địa điể cũng làm một hiện tượng ti n tề ệ… và nó có thể xuất hiện khi cung tiền nhanh hơn sản lượng” Việc tăng cung tiền trong lưu thông nhà nước xảy ra khi ngân hàng mua ngo i tạ ệ để để ữ gi cho giá của đồng qu c n i không mố ộ ất đi so với đồng ngoại tệ hay việc ngân hàng trung ương mua công trái theo yêu cầu của chính phủ

+ Kích thích tiêu dùng, vay nợ, đầu tư

+ Cho chính phủ có nhiều công cụ kích thích đầu tư vào những lĩnh vực kém ưu tiênhơn thông qua mở rộng tín dụng, giúp phân phối lại thu nhập và các nguồn lực trong xã hội theo định hướng và mục tiêu đặt ra

+ Kích thích các doanh nghiệp gia tăng đầu tư vài các yếu tố chưa được khai thác hết mức như công nghệ, đất đại, lao động,… giúp gia tăng và mở rộng sản xuất, giảm tỷ lệ thất nghiệp, tăng thu nhập khiến cho tổng cầu tăng tiếp tục kích thích sản xuất phát triển

1.4.2 Ảnh hưởng tiêu cực

Khi tốc độ lạm phát tăng quá nhanh, hậu quả để lại cho nền kinh tế là rất lớn:

+ Làm mất đi giá trị của đồng tiền, khiến ai giữ càng nhiều tiền mặt thì sẽ trở nên càng nghèo, chính vì điều này người dân chuyển sang đầu cơ vào những tài sản khác có giâ trị bền vững hơn, ít bị ảnh hưởng bởi lạm phát như: Bất động sản, vàng, đá quý, ngoại hối,… gây nên sự thiếu hụt trong các khoản gửi ngân hàng, làm nguồn vốn vay ngân hàng giảm mạnh, không còn vốn đầu tư sản xuất các sản phẩm có ích tạo hiệu quả cho nền kinh

=> Nếu một quốc gia có tình hình lạm phát ở mức siêu lạm phát thì sẽ kéo theo sự sụp đổ của nền kinh tế

đã mất 8,7 kg về trọng lượng Mức lương tối thiểu của người lao động chỉ vỏn vẹn 40.000 Bolivar (tương đương 44.000 VNĐ)

Venezuela bước vào tình hình siêu lạm phát vào tháng 11 năm 2017, khi lạm phát hàng tháng vượt ngưỡng 50% Ngày nay, bối cảnh kinh tế hiện tại trùng với bối cảnh của các giai đoạn siêu lạm phát khác trong lịch sử Mặc dù chưa rõ mức giảm ngắn hạn của ngân sách chính thức, nhưng ước tính cho thấy thâm hụt tài khóa năm 2018 ở mức kho ng ả15% GDP Mức độ in ti n ề cao hơn Trong năm 2018 cơ sở tiền t ệ đã tăng hơn 73.000% do nhu c u chi tiêu c a chính ph (Gonzalo Huertas, 2019) ầ ủ ủ

N n kinh t cề ế ủa Venezuela đã giảm 35% k tể ừ năm 2013 Venezuela, thiếu lương

thực, thuốc men, thâm hụt ngân sách đáng kể và điều ki n s ng ngày càng xệ ố ấu đi Để đối phó với chế độ Maduro, Chính quy n t ng th ng ề ổ ố Trump đã áp đặt các bi n pháp tr ng phệ ừ ạt hạn ch sế ự tiếp c n c a Venezuela v i các thậ ủ ớ ị trường tài chính c a Hoa K vào tháng 8 ủ ỳnăm 2017, làm tăng áp lực tài chính đối với chính phủ Chính phủ và các công ty dầu khí nhà nướ , sau đó đã bỏc qua các khoản thanh toán trái phiếu quan trọng, khiến các cơ quan xếp h ng tín d ng phạ ụ ải đưa ra thông báo vỡ ợ n D ki n tự ế ái cơ cấu n s là mợ ẽ ột quá trình lâu dài và phức tạp, và không rõ ràng Venezuela sẽ thực hiện các kho n tr n s p tả ả ợ ắ ới như

thế nào khi n trái phi u lên t i 64 t ợ ế ớ ỷ đô, nợ Nga và Trung Qu c t ng c ng 20 t ố ổ ộ ỷ đô và các khoản vay khác là 5 tỷ đô (Rebecca, 2018).

Giá trị đồng Bolivar gi m sút m nh ả ạ khi vào năm 2019, một kg th t gà ị ở Venezuela

có giá g n 9 tri u Bolivar, ch n này có khi còn n ng gầ ệ ỗ tiề ặ ấp 4 đến 5 l n con gà Tình hình ầ

ở Venezuela hiện tại tương tự như ở Đức trong th i k siêu lạm phát năm 1923 (lạm phát ờ ỳtới 29,500% vào tháng 10) ,ở Đức vào thời đi m đóể , mọi thứ ừ t vé xe lửa, báo thậm chí cảlương thự đều được c “lập danh mục” theo giá thị trường hàng ngày của đồng đô la Mỹ (~

4000 t Mark cho mỷ ột đô la mỹ), và mọi thứ đều tăng giá từng ngày Điều này th hi n s ể ệ ựmất giá th m h i cả ạ ủa đồng Mark khi người dân dùng tiền để đốt lò sưởi vì mua củi và than còn cần nhi u tiề ền hơn

Quay l i v i Venezuela, ạ ớ ”nếu đồng đô la không có gì biến động trong ngày thì giá

cả và tiền lương vẫ ổn định trong ngày đó ” Do đó, chức năng n tiền t duy nh t ệ ấ mà đồng Bolivar hiện đang phục v ụ chỉ là làm phương tiện thanh toán M c dù Venezuela hiặ ện đang trải qua th i kờ ỳ tăng giá nhanh chóng và giá trị đồng tiền đang giảm xuống nhưng chính phủ vẫn chưa quyết định chuy n toàn bể ộ sang ngoại tệ

2.2 Nguyên Nhân

Tất c m i viả ọ ệc đều b t nguắ ồn vào năm 1999, khi tổng th ng Hugo Chávez lên nố ắm chính quyền, ông đã nhận ra được giá tr kh ng l mà d u m mang l i, thị ổ ồ ầ ỏ ạ ế nên đã chủtrương cải cách các công ty lọc dầu nhằm gia tăng ản lư ng dầu m mà quốc gia này có s ợ ỏthể khai thác, đây là một điề ốt nhưng lại vô tình đẩu t y Venezuela vào sự phụ thuộc đối với d u m Ngành khai thác d u ầ ỏ ầ chiếm m t ph n t ộ ầ ỷ trọng c c k l n trong kim ng ch xuự ỳ ớ ạ ất khẩu (chiếm tới 95% giá trị hàng hóa xu t kh u) vấ ẩ ới trữ lượng d u m lên tầ ỏ ới hơn 300 tỷthùng, gấp đôi trữ lượng của Iran và gấp 3 l n Nga ầ

Một lý do n a khiữ ến đất nước này ngày càng phụ thuộc vào d u m bầ ỏ ởi vì ti n tài ề

đến v i họ dường như quá dễ dàng vì năm 1999, giá dầớ u ch là 19,35 đô la cho một thùng ỉ

9

nhưng trải qua 9 năm, năm 2008 con số ấy đã là gần 100 đô la một thùng Trong quá khứ, Venezuela được xem là đất nước giàu có nh t M ấ ỹ Latinh, chính tr ữ lượng kh ng l ổ ồ đã đem lại cuộc sống trù phú cho người dân Venezuela Tuy nhiên, do sự phụ thuộc d u mầ ỏ nên khi giá d u thô lao dầ ốc giai đoạn 2014-2019, Venezuela bị rơi vào cuộc khủng hoảng trầm trọng

Đi cùng với các l nh c m v n, tr ng ph t c a M khi sệ ấ ậ ừ ạ ủ ỹ ản lượng xu t kh u hàng hóa ấ ẩcủa Hoa Kỳ sang Venezuela đã giảm 60% kể từ năm 2013, từ 13,2 t USD xu ng còn 5,2 ỷ ố

tỷ USD vào năm 2016 Nhập kh u hàng hóa tẩ ừ Venezuela đã giảm kho ng 2/3 k tả ể ừ năm

2013, t 32 t USD xu ng 10,9 từ ỷ ố ỷ USD năm 2016 (Rebecca, 2018) khiến quốc gia này phải đối m t vặ ới tình tr ng ạ thiếu thu nh p t ậ ừ nước ngoài

Có m t nguyên nhân n a cho cu c kh ng hoộ ữ ộ ủ ảng này đó là chính sách Bolivarian missions chính sách này là một chương trình thúc đẩy nâng cao m c s ng cứ ố ủa người dân nghèo và phân ph i l i tài s n xã h i Chính sách này t ra khá có ích khi nó gi m t l ố ạ ả ộ ỏ ả ỷ ệ thất nghiệp c a Venezuela t m c 15% xu ng ch còn 8% bên củ ừ ứ ố ỉ ạnh đó nghèo đói giảm từ 50% xuống chỉ còn 38% giai đoạn 1999-2011 Nhưng chính sách này vô tình là một con dao 2

Hình 4: Giá dầu thô giai đoạ n cu ối 2014 đầ u 2019 Nguồn: TradingView

lưỡi khi châm ngòi cho m t qu ộ ả bom đang chực chờ n ổ khi đến thời điểm hiện tại đã khiến mức chi tiêu chính phủ đã chiếm tới 50% t ng GDP c a qu c gia này, bu c chính quyổ ủ ố ộ ền phải vay mượn các quốc gia khác để trả tiền cho các chính sách công của mình, đó không phải m t vộ ấn đề quá l n b i tr ớ ở ữ lượng “vàng đen” ủa Venezuela nhưng như đã nói ở trên, cgiá d u t t th m h i, hầ ụ ả ạ ọ cũng không có bấ ỳ ột k m t ngu n ngân quồ ỹ nào để xoay sở trong thời gian suy thoái vì tổng thống Chávez đã không tạo ra một quỹ bình ổn đề phòng giá dầu gi m mà lả ại kỳ vọng cho vi c giá dệ ầu tăng

Như vậy rất dễ dàng để thu được một công thức cho một cu c siêu lộ ạm phát:

Nợ nước ngoài + Chính quy n y u kém + In nhi u ti n = Siêu l m phát ề ế ề ề ạthay vì điều chỉnh các chính sách tài khóa thông qua tăng thuế và cắt giảm chi tiêu, chính phủ Maduro đã cố gắng giải quyết thâm hụt ngân sách ngày càng tăng bằng cách in tiền, dẫn đến lạm phát, không ai biết rõ Venezuela đã in tổng cộng bao nhiêu tờ tiền để trả n ợcho nước ngoài nhưng chính hàng động này đã tạo nên m t trong nh ng ộ ữ cuộc l m phát phi ạ

mã t i tồ ệ nhất trong l ch sị ử thế gi i ớ

Tóm lại, nguyên nhân cơ bản dẫn đến cu c lộ ạm phát ở Venezuela đó là lạm phát do chi phí đẩy và lạm phát tiền tệ

2.3 H u qu ậ ả

11

2.3.1 Khủng ho ng kinh t ả ế

Trên sơ đồ sau ta thấy được rõ GDP của quốc gia này lao dốc hệt như sơ đồ giá dầu

ở hình 4, khi giá d u giầ ảm năm 2015 chỉ còn ở ứ m c khoảng 50 đô la một thùng GDP cũng theo đó giảm xuống con số 203.82 tỷ đô Sau khi có đà tăng trở lợi thì GDP lại tụt nhanh chóng khi Venezuela bước vào cuộc siêu lạm phát vào năm 2017

Nợ c a Venezuela so vủ ới GDP được thể ệ như sau hi n

Hình 5: t ng GDP theo t ổ ừng năm Nguồn: Statista

Hình 6 Các kho n n so v i GDP : ả ợ ớ Nguồn: Statista