Quy luật phủ định của phủ định và sự vận dụng quy luật này vào việc xây dựng và phát triển nền văn hóa XHCN việt nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

PHẦN M Ở ĐẦ U Trên chặng đường phát triển văn hóa, từ văn kiện đầu tiên “Đề cương văn hóa năm 1943”, Đảng và nhà nước ta đã tích lũy kinh nghiệm thực tiễn và lý luận để lại dấu ấn lịch s

2

MỤC LỤC

1.2 Các đặc trưng cơ bản của phủ định biện chứng 4

1.3 Nội dung uy luật phủ định của phủ định q 6 1.4 Ý nghĩa phương pháp luận của phép biện chứng về phủ định 7 Chương 2 VẬN DỤNG QUY LUẬT VÀO CHỦ TRƯƠNG XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA XHCN VIỆT NAM TIÊN TIẾN ĐẬM ĐÀ BẢN SẮC DÂN TỘC 9

2.1 Chủ trương xây dựng nền văn hóa XHCN tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc ở

I PHẦN M Ở ĐẦ U

Trên chặng đường phát triển văn hóa, từ văn kiện đầu tiên “Đề cương văn hóa năm 1943”, Đảng và nhà nước ta đã tích lũy kinh nghiệm thực tiễn và lý luận để lại dấu

ấn lịch s , dấu ấn thử ời đạ ề tư duy văn hóa.i v

Với đường lối đúng đắn của Đảng, cùng với công cuộc đổi mới và chủ động hội nhập qu c tố ế, chúng ta từng bước vững chắc đạt được những thành tựu rất đáng tự hào như: nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đang từng bước được xây dựng; nền dân chủ XHCN với nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân đã được thiết định Tiến trình giữa hội nhập kinh tế và hội nhập văn hóa, nếu coi nhẹ hội nhập kinh tế thì đất nước sẽ chậm thoát nghèo, còn nếu coi nhẹ hội nhập văn hóa đôi khi lại nguy hiểm hơn bởi có thể ị ền văn hóa khác đồ b n ng hóa Vì vậy bên cạnh chiến lược phát triển kinh tế, chúng ta cần có chiến lược phát triển nền văn hóa đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc phù hợp với phát triển kinh tế Tất nhiên đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc không thể đóng cửa nền văn hóa, mà chủ động chọn lọc những tinh hoa văn hóa nhân loại để làm phong phú, giàu có thêm, hiện đại hơn nền văn hóa của dân tộc của đất nước mình

Văn hóa vốn bao giờ cũng là nền tảng quyết định của xã hội, một văn hóa cho

sự phát triển mạnh mẽ, sâu sắc toàn diện nhất toàn cầu hóa và hội nhập, toàn cầu hóa như một tất yếu Có thể khẳng định: Văn hóa là cốt hồn của dân tộc, một dân tộc, nếu không giữ được bản sắc văn hóa riêng thì dân tộc đó sẽ bị lu mờ thậm chí không còn dân tộc đó nữa Vì thế, xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc không chỉ là trách nhiệm của ngành văn hóa mà còn là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân và toàn xã hội

Tóm lại, để tìm hiểu và làm rõ vấn dề trên nhóm chúng em quan tâm và chọn đềtài: “Quy luật phủ định của phủ định và sự vận dụng quy luật này vào việc xây dựng và phát triển nền văn hóa XHCN Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” để làm đề tài cho tiểu luận này Cuốn tiểu luận này tập trung vào phân tích phép phủ định biện chứng

và ứng dụng thực tiễn của nó trong vấn đề xây dựng văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

4

II PHẦN NỘI DUNG

Chương 1 QUY LUẬT PHỦ ĐỊNH CỦA PHỦ ĐỊNH

1.1 Khái niệm phủ định, phủ định biện chứng

Xuyên suốt lịch sử triết học, tùy theo thế giới quan và phương pháp luận, các nhà triết học và trường phái triết học có quan niệm khác nhau về sự phủ định Theo quan niệm của chủ nghĩa Mac – Lenin, trong thế giới, các sự vật, hiện tượng sinh ra tồn tại phát triển rồi mất đi, được thay thế bằng sự vật, hiên tượng khác; thay thế hình thái tồn tại này bằng hình thái tồn tại khác của cùng một sự vật, hiện tượng trong quá trình vận động phát triển của nó Sự thay thế đó là tất yếu trong quá trình vận động và phát

triển của sự vật và sự thay thế đó được triết học gọi là sự phủ định

Ví dụ: Trong quá trình phát triển của các phương tiện giao thông, xe máy là sự phủ định đối với xe đạp Xê ô tô là sự phủ định đối với xe máy Trong sự phát triển của gia đình, con giỏi hơn cha tức là con đã phủ định cha Ông cha ta thường hay nói “con hơn cha là nhà có phúc” là ý như vậy

Phủ định biện chứng là khái niệm dùng để chỉ sự phủ định làm tiền đề, tạo điều kiện cho sự phát triển Phủ định biện chứng làm cho sự vật, hiện tượng mới ra đời thay thế sự vật, hiện tượng cũ và là yếu tố liên hệ sự vật, hiện tượng cũ với sự vật, hiện tượng mới Phủ định biện chứng là tự phủ định, tự phát triển của sự vật, hiện tượng; là

“mắt xích” trong “sợi dây chuyền” dẫn đến sự ra đời của sự vật, hiện tượng mới, tiến bộ hơn so với sự vật, hiện tượng cũ

Ví dụ: Trong ngành sản xuất điện thoại thông minh, iPhone 11 là sự phủ định đối với iPhone X Khi gieo trồng, cây lúa là sự phủ định biện chứng đối với hạt thóc Trong chăn nuôi, con gà ra đời là sự phủ định biện chứng đối với quả trứng

1.2 Các đặc trưng cơ bản của phủ định biện ch ứng

Theo quan niệm của các nhà kinh điển, phủ định biên chứng có hai đặc điểm cơ bản là tính khách quan và tính kế thừa Ngoài ra còn có tính phổ biến và tính đa dạng, phong phú

Thứ nhất, phủ định bi n chệ ứng mang tính khách quan vì nguyên nhân của s ự

phủ định nằm ngay trong bản thân sự ật Đó chính là kế v t qu gi i quy t nhả ả ế ững mâu thuẫn bên trong sự vật Nhờ việc giải quyết những mâu thuẫn mà sự ật luôn phát triể v n,

vì thế, phủ định biện chứng là một tất yếu khách quan trong quá trình vận động và phát triển c a s vủ ự ật Đương nhiên, mỗ ự ật có phương thứi s v c phủ định riêng tùy thuộc vào

sự gi i quyả ết mâu thuẫn c a bủ ản thân chúng Điều đó cũng có nghĩa, phủ định biện chứng không phụ thuộc vào ý muốn, ý chí của con người Con người chỉ có thể tác động làm cho quá trình phủ định ấy diễn ra nhanh hay chậm trên cơ sở nắm vững quy luật phát triển của sự vật

Thứ hai, phủ định bi n chệ ứng mang tính kế thừa vì phủ định bi n chệ ứng là

kết quả c a sủ ự phát triể ự thân củn t a s vự ật, nên nó không thể là sự thủ tiêu, sự phá huỷ hoàn toàn cái cũ Cái mới chỉ có thể ra đời trên nền tảng của cái cũ, là sự phát triển tiếp tục của cái cũ trên cơ sở ạ ỏ g t b những mặt tiêu cực, l i th i, l c h u cỗ ờ ạ ậ ủa cái cũ và chọn lọc, giữ l i, c i t o nhạ ả ạ ững mặt còn thích hợp, những mặt tích cực, b sung nhổ ững mặt mới phù hợp với hiện thực Sự phát triển ch ng qua chẳ ỉ là sự ến đổi trong đó giai đoạn bisau b o t n t t c nh ng mả ồ ấ ả ữ ặt tích cực đượ ạc t o ra ở giai đoạn trước và bổ sung thêm những m t mặ ới phù hợp v i hi n thớ ệ ực

Ví dụ: Trong bất kỳ loài sinh vật nào, các thế hệ con cái đều kế thừa những yếu

tố tích cực của cha mẹ và bỏ qua những yếu tố lạc hậu

Với đặc điểm như vậy, phủ định biện chứng không chỉ là nhân tố khắc phục cái

cũ, mà còn gắn liền cái cũ với cái mới, cái khẳng định với cái phủ định Vì vậy, phủ định biện chứng trở thành vòng khâu, khuynh hướng tất yếu của sự liên hệ và sự phát triển

1.3 N i dung qộ uy luậ t ph ủ đị nh c a phủ ủ định

Sự vật ra đời và tồ ại đã khẳng định chính nó Trong quá trình vận độn t ng của

sự vật ấy, những nhân tố ớ m i xu t hi n s thay th nhấ ệ ẽ ế ững nhân tố cũ, ự phủ định biện schứng diễn ra - s vự ật đó không còn nữa mà bị thay thế bởi s vật mới, trong đó có ựnhững nhân tố tích cực được gi l i Song s v t mữ ạ ự ậ ới này sẽ lại bị phủ định bởi sự vật mới khác Sự vật mới khác ấy dường như là sự ật đã tồ v n tại, song không phải là sự trùng lặp hoàn toàn, mà nó được bổ sung những nhân tố ới và chỉ m bảo tồn những nhân

6

tố tích cực thích hợp với sự phát triển tiếp tục của nó Sau khi sự phủ định hai lần phủ định của phủ định được th c hi n, s v t mự ệ ự ậ ới hoàn thành một chu k pỳ hát triển Ph.Ăngghen đã đưa ra một thí dụ để hiểu về quá trình phủ định này: "Hãy lấy ví dụ hạt đại mạch Có hàng nghìn triệu hạt đại m ch giạ ống nhau được xay ra, nấu chín và đem làm bia, rồi tiêu dùng đi Nhưng nếu một hạt đại mạch như thế gặp những điều kiện bình thường đố ới nó, nếu nó rơi vào mội v t miếng đất thích hợp, thì nhờ ảnh hưởng của sức nóng và độ ẩm, đối với nó sẽ diễn ra một sự biến hóa riêng, nó nảy mầm: hạt đại mạch biến đi, không còn là hạt đại m ch nạ ữa, nó bị phủ định, b thay thị ế bởi cái cây do

nó đẻ ra, đấy là sự phủ định hạt đại mạch Nhưng cuộc sống bình thường của cây này sẽnhư thế nào? Nó lớn lên, ra hoa, thụ phấn và cuối cùng sinh ra những hạt đại m ch m i, ạ ớ

và khi hạt đại mạch đó chín thì thân cây chết đi, bản thân nó bị phủ định Kết quả của sự phủ định này là chúng ta lại có hạt đại mạch như ban đầu, nhưng không phải chỉ là một hạt mà nhiều gấp mười, hai mươi, ba mươi lần"1

Ví dụ trên cho thấy, từ sự khẳng định ban đầu (hạt thóc ban đầu), trải qua sự phủ định l n thầ ứ nh t (cấ ây lúa phủ định hạt thóc) và sự phủ định l n thầ ứ hai (những hạt thóc mới phủ định cây lúa), sự ật dường như qua v y trở lại sự khẳng định ban đầu (hạt thóc), nhưng trên cơ sở cao hơn (số lượng hạt thóc nhiều hơn, chất lượng hạt thóc cũng

sẽ thay đổi)

Trong chuỗi phủ định tạo nên quá trình phát triển của sự vật, mỗi lần phủ định biện chứng đều tạo ra những điều kiện, tiền đề cho sự phát triển tiếp theo của nó Sau những lần phủ định tiếp theo, tái lập cái ban đầu nhưng trên cơ sở mới cao hơn, nó thể hiện rõ rệt bước tiến của sự vật Những lần phủ định tiếp theo đó được gọi là sự phủ định của phủ định Phủ định của phủ định làm xuất hiện cái mới như là một sự tổng hợp

và kế thừa những yếu tố tích cực của cái cũ, và những điểm tích cực ấy sẽ tiếp tục được duy trì và phát triển trong những lần phủ định tiếp theo Do đó, cái mới với tư cách là kết quả phủ định của phủ định có nội dung toàn diện và tiến bộ hơn so với cái khẳng định ban đầu và lần phủ định sau đó Như vậy, sự phát triển thông qua những lần phủ định biện chứng sẽ tạo ra xu hướng đi lên không ngừng – nhưng không theo đường

1 Ăngghen (18 77) , Chống Đuy-ring, ph ần một chương 12 -

thẳng mà theo đường xoáy ốc Nhận xét về con đường này, V.I Lênin viết : “Sự phát triển hình như diễn lại những giai đoạn đã qua, nhưng dưới một hình thức khác, ở một trình độ cao hơn (“phủ định của phủ định”); sự phát triển có thể nói là theo đường tròn

ốc chứ không theo đường thẳng ”2

Quy luật phủ định của phủ định khái quát xu hướng tất yếu tiến lên của sự vật -

xu hướng phát triển Song sự phát triển đó không phải diễn ra theo đường thẳng, mà theo đường "xoáy ốc"

Sự phát triển theo đường "xoáy ốc" là sự biểu thị rõ ràng, đầy đủ các đặc trưng của quá trình phát triển biện chứng của sự vật: tính kế thừa, tính lặp lại, tính tiến lên Mỗi vòng của đường "xoáy ốc" dường như thể hiện sự lặp lại, nhưng cao hơn, thể hiện trình độ cao hơn của sự phát triển Tính vô tận của sự phát triển từ thấp đến cao được thể hiện ở sự nối tiếp nhau từ dưới lên của các vòng trong đường "xoáy ốc"

Tóm lại, quy luật phủ định của phủ định nói lên mối liên hệ, sự kế thừa giữa cái

bị phủ định và cái phủ định trong quá trình phát triển của sự vật Phủ định biện chứng là điều kiện cho sự phát triển, cái mới ra đời là kết quả của sự kế thừa những nội dung tích cực từ trong sự vật cũ, phát huy nó trong sự vật mới và tạo nên tính chu kì của sự phát triển

1.4 Ý nghĩa phương pháp luậ n của phép biện chứng v ề phủ định

Phép biện chứng về phủ định, mà cụ thể ở đây là quy luật phủ định của phủ định là cơ sở để chúng ta nhận thức một cách đúng đắn nhất xu hướng vận động và phát triển của mọi sự vật, hiện tượng trong cuộc sống Thay vì đi theo những đường thẳng tắp, mọi sự vật phát triển theo những vòng xoáy ốc tiến lên không ngừng, đó là những

quá trình quanh co, phức tạp, đặc biệt là lĩnh vực đời sống xã hội Lênin viết: “Cho

rằng lịch sử thế giới phát triển đều đặn không va vấp, không nhảy lùi những bước rất lớn là không biện chứng, không khoa học, không đúng về mặt lí luận”3

Song, sự phát triển là khuynh hướng chung, tất yếu của sự vận động của sự vật

cơ sở lí luận trên đây giúp ta có cái nhìn biện chứng về xu thế của thời đại mà ta đang sống Phép phủ định biện định biện chứng cũng giúp ta hiểu đầy đủ hơn về cái mới Cái

2 V.I L nin (2005), ê Toàn tập, Sđd t 26, tr 65

3 V.I L nin (2005), ê Toàn tập Sđd t 26, tr 70

8

mới là cái ra đời phù hợp với quy luật phát triển của sự vật Nó luôn luôn biểu hiện là giai đoạn cao về chất trong sự phát triển Trong giới tự nhiên, cái mới xuất hiện được thực hiện một cách tự động Trong đời sống xã hội, cái mới xuất hiện gắn liền với sự nhận thức và hoạt động của con người Tuy cái mới là cái phù hợp với quy luật là cái tất thắng Như Lênin nói: “Trong lúc cái mới vừa mới nảy sinh thì cái cũ trong một thời gian nào đó vẫn còn cứ mạnh hơn cái mới”4

Vì vậy, một quan niệm chân chính về sự phát triển phải là một thái độ ủng hộ cái mới, đấu tranh cho cái mới, chống lại cái cũ, cái lỗi thời kìm hãm sự phát triển Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta cần ủng hộ lối sống mới, đạo đức mới cũng như những lý thuyết khoa học mới

4 V.I Leenin (2005), Toàn tập Sđd t 26

Chương 2 VẬN DỤNG QUY LUẬT VÀO CHỦ TRƯƠNG XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA XHCN VIỆT NAM TIÊN TIẾN ĐẬM ĐÀ BẢN SẮC DÂN TỘC

2.1 Ch ủ trương xây dự ng nền văn hóa XHCN tiên tiến đậm đà bản sắc dân

+ Định nghĩa về văn hóa của Hồ Chí Minh

Theo nghĩa hẹp, Người viết: “Trong công cuộc kiến thiết nước nhà, có bốn vấn đềcần chú ý đến, cũng phải coi là quan trọng ngang nhau: chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa Nhưng văn hóa là một kiến trúc thượng tầng”

Theo nghĩa rấ ẹp, văn hóa đơn giản là trình đột h học vấn của con người, thể hiện ở việc Hồ Chí Minh yêu cầu mọi người ph i ả đi học “văn hóa”, xóa mù chữ,

Theo nghĩa rộng, Hồ Chí Minh nêu văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do loài người sáng tạo ra với phương thức s dử ụng chúng, nhằm đáp ứng l ẽsinh tồn, đồng thời đó cũng là mục đích của cuộc sống loài người

Người viết: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo

và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh ho t hạ ằng ngày về ặc, ăn, ở và các phương thức m

sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hoá Văn hoá là tổng h p ợ

10

của mọi phương thức sinh hoạt cùng với bi u hi n cể ệ ủa nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đờ ống và đòi hỏi s i của sự sinh tồn”5

- Nền văn hóa: là biểu hiện cho toàn bộ ội dung, tính chấ n t của văn hóa được hình thành

và phát triển trên cơ sở kinh tế - chính trị của mỗi thời kỳ lịch sử, trong đó ý thức hệ của giai c p th ng tr chi ph i phấ ố ị ố ương hướng phát triển và quyết định hệ thống các chính sách, pháp luật quản lý các hoạt động văn hóa

- N ền văn hoá xã hộ i ch ủ nghĩa: là một nền văn hoá được xây dựng trên cơ sở hệ giá trị tư tưởng cách mạng của giai cấp công nhân; có sự kế thừa, tiếp thu chọn lọc đối với những tinh hoa văn hoá đã được con người sáng tạo ra trong lịch sử

- Nền văn hóa vừa tiên tiế n, vừa đậm đà bản sắc dân tộc : Tiên tiến là yêu nước và

tiến bộ, trong đó, cốt lõi là lý tưởng độ ập dân tộc và CNXH theo chủ nghĩa Mác c l - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằm mục tiêu tất cả vì con người, vì hạnh phúc và sựphát triển phong phú, tự do, toàn diện của con người trong mối quan hệ hài hòa giữa cá nhân và cộng đồng, giữa xã hội và tự nhiên Bản sắc dân tộc bao g m nhồ ững giá trịtruyền th ng tố ốt đẹp, b n v ng, nh ng tinh hoa c a cề ữ ữ ủ ộng đồng các dân tộc Vi t Nam, ệđược vun đắp qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước Đó là, lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân - gia đình - Tổ quốc; lòng nhân ái, khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý; cần

cù, sáng tạo trong lao động, sự tinh tế trong ứng xử, tính giản d trong cu c sị ộ ống; dũng cảm, kiên cường, b t khuấ ất trong đấu tranh ch ng giố ặc ngoại xâm

b Ch ủ trương xây dự ng nền văn hóa XHCN ở Việ t Nam

Đảng đã khẳng định: “Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh t - ế xã hội M i hoọ ạt động văn hóa, văn nghệphải nhằm xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người Việt Nam về tư tưởng, đạo đức, tâm hồn, tình cảm, lối sống, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh cho sự phát triển xã hội” 6

5 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Sđđ, t.3, tr.458

6 Nghị quyết h i nghộ ị l n th ầ ứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII (tháng 7-1998)

Đảng tiếp tục khẳng định: “Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội M i hoọ ạt động văn hóa nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, có ý thức cộng đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lố ống có văn hói s a, quan hệ hài hòa trong gia đình, cộng đồng và xã hội.”7

Đảng quan điểm “Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, những yêu cầu về tiếp tục phát triển sâu rộng và nâng cao chất lượng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm

đà bản sắc dân tộc, gắn kết chặt chẽ và đồng bộ hơn với phát triển kinh tế - xã hội, làm cho văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đờ ống xã hội s i và việc xây dựng, hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Việt Nam, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong th i kờ ỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nh p kinh t qu c tậ ế ố ế,… được khẳng

định lại, tiếp nối quan điểm về văn hóa từ kỳ đại hội trước Đại hộ ần này cũng đềi l ra yêu cầu đa dạng hóa các hình thức hoạt động của phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng và nâng cấp đồng bộ hệ thống thiết chế văn hóa, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống nhà văn hóa, bảo tàng, nhà truyền thống…” 8

Theo nghị quy t H i nghế ộ ị Trung ương 9 khóa XI Đảng khẳng định m c ụ tiêu: xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - m , th m nhu n tinh thỹ ấ ầ ần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học Văn hóa thực

sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

2.2 Đặc trưng của nền văn hóa XHCN ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

- Thứ nhất là, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

- Thứ hai là , do nhân dân làm chủ

7 V ăn kiện đạ ộ i h i IX c ủa Đảng

8 Văn kiện đạ i h ội Đả ng lần th ứ X.

12

- Thứ ba là, có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng s n xu t hiả ấ ện đại và quan hệsản xuất tiến bộ phù hợ

- Thứ tư là, có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

- Thứ năm là, con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện để phát triển toàn diện

- Thứ sáu là, các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn ết, tôn trọng và kcùng giúp nhau phát triển

- Thứ ảy là, có nhà nước pháp quyền xã hộ b i chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo

- Thứ tám là, có quan hệ ữ h u nghị và hợp tác với các nước trên thế ới gi

Theo cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội (1991, bổ sung và phát triển năm 2011)

2.3 Đánh giá thực trạng việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản

sắc dân tộc ở Việt Nam hiện nay

Văn hóa có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển đất nước Đảng ta nhấn mạnh văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển kinh tế - xã hội Hiện nay, Chính phủ đang tiến hành tổng kết Chiến lược phát triển văn hóa Việ Nam đến năm 2020 Vì thết , việc đánh giá chính xác, khách quan sựphát triển văn hóa thời gian qua chính là cơ sở khoa học cho việc hoạch định các chính sách đố ới lĩnh vực đặc thù này Bởi chính sựi v quan trọng này nên chúng ta cần làm rõ thực trạng việc xây dựng nên văn hóa tiến tiến đậ đà bảm n sắc văn hóa dân tộc hiện nay Phần đông ý kiến cho rằng: “Văn hóa Việt Nam đang xuống cấp trầm trọng”

Và có đúng thế không? Em cho rằng để trả lời câu hỏi này chúng ta phải căn cứ và dựa vào một chuẩn mực nào đó Nhưng chuẩn mực đó là gì và cái gì tạo nên chuẩn mực đó? Đây chính là cái khó của việc xem xét thực trạng của nền văn hóa nước ta hiện nay Và thực tế, bức tranh văn hóa hiện nay rất phức tạp, bao hàm những mâu thuẫn sâu sắc hình thành từ sự vận động chung của xã hội và của văn hóa nói riêng, vì vậy việc lý giải đơn

giản hay m t chiộ ều là không thích hợp Và dưới đây là những phân tích những kết quả đạt được và hạn chế trong thực trạng xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc ở Việt Nam hiện nay mà nhóm em nghiên cứu để từ đó chúng ta có thể nhìn nhận được nguyên nhân và có những giải pháp khắc phục và phát triển nền văn hóa của nước

ta hi n nay trong thệ ời đại mới H i nhộ ập và Phát triển

2.3.1 Nh ng k t quữ ế ả đạt đượ c

a Tư tưởng, đạo đức, l i s ố ống có những chuyển biến quan trọng Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng H ồ Chí Minh được quán triệt hình thành nề n tảng tư tưởng, chỉ đạo cu c sộ ống Năn ực đổg l i m i cớ ủa cán bộ, nhân dân được nâng lên

Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

là một chủ trương lớn, nhất quán của Đảng, Nhà nước Việt Nam, được đề cập trong nhiều văn bản quan trọng, đặc biệt từ Nghị quyết Trung ương 5, khóa VIII Trong đó, tính tiên tiến và bản sắc dân tộc được hòa quyện, gắn bó hữu cơ trong các yếu tố cấu thành của nền văn hóa, đảm bảo tính kế thừa và phát triển, vừa giữ gìn các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đồng thời đảm bảo tính mở, tiếp thu tinh hoa của văn hóa nhân loại Đồng thời, nội hàm của tính tiên tiên và bản sắc văn hóa cũng được xác định

rõ, phù hợp với mục tiêu, đặc điểm, truyền thống của đất nước trong quá trình đi lên CNXH Theo đó, tiên tiến trong văn hóa trước hết là nền văn hóa yêu nước và tiến bộ, nội dung cốt lõi là lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tất cả vì con người, vì tự do, hạnh phúc và sự phát triển toàn diện của con người, trong mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, giữa tự nhiên và

xã hội; tiên tiến không chỉ thể hiện ở nội dung tư tưởng mà cả trong hình thức thể hiện, trong các phương tiện chuyển tải nội dung

Chiến thắng từng bước trong đại dịch COVID 19

Đảng ta đã vận dụng thành công Chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưở- ng Hồ Chí Minh vào trong thực ti n cu c s ng Cễ ộ ố ụ thể trong đại d ch Covid vị ừa qua, chúng ta có

th thể ấy vai trò và sự lãnh đạo của Đảng trong định hướng và phát huy tinh thần của khối đại đoàn kết dân tộc Đó là tinh thần trách nhiệ vì cộng đồng, vì chủ trương mà m Đảng đã đề ra để cùng nhau vượt qua cơn đại d ch, vị ững mình để ự v c d y, giậ ữ yên bình cho T qu c vổ ố à giúp đỡ ạn bè năm châu b

14

Tuy chưa phải là chiến thắng cuối cùng, nhưng với tinh thần “chống dịch như chống giặc”, Việt Nam đã chia ra các giai đoạn khác nhau và đã giành thắng lợi trên từng chặng đường tính đến thời điểm này Điều này đang được cả thế giới ca ngợi vì hệ thống y tế chưa hiện đại trong khi ngân sách eo hẹp nhưng hiệu quả phòng chống dịch COVID-19 tại Việt Nam lại được đánh giá cao

Với những gì diễn ra trong hơn 1 năm và đặc biệt là trong 2 đợt chống dịch COVID-19 cho th y nh ng gi i phấ ữ ả áp và chiến thu t hi u qu c a Viậ ệ ả ủ ệt Nam khi “đánh giặc” vô hình COVID-19 Nhân dân từ hoang mang lo lắng, ho ng lo n, thả ạ ậm chí ợ hãi s

đã nhanh chóng lấy lại cân bằng và an tâm tin tưởng hơn khi chúng ta nhanh chóng khoanh vùng và cách ly những người nhiễm dịch cũng như các đối tượng nghi nhi m ễNgay khi có dịch bệnh bùng phát, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị đã vào cuộc quyết liệt, cùng với sự đồng lòng, đoàn kết của toàn dân, toàn quân, công tác phòng, chống dịch đã đạt kết quả tốt, Việt Nam đã đẩy lùi và kiểm soát được dịch bệnh Đồng thời, đã có những chính sách kịp thời để ừng bướ t c hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn của đại dịch COVID-19; các hoạt động của đời s ng kinh t - ố ế xã hội đang được khôi phục; tình hình kinh tế - xã hội đã có những chuyển biến tích cực; được cộng đồng quốc tế đánh giá cao, nhân dân ngày càng tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và sự chỉ đạo của Chính phủ

Đây chính là kết quả cuộc vi c v n dệ ậ ụng tư tưởng vào đường lối, định hướng đúng đắn của Đảng, làm cho nhận thức, đạo đức và lố ống nhân dân ngày càng văn i sminh, trình độ dân trí ngày càng cao

Sức mạnh văn hóa trên lĩnh vự chính trịc

Trong hơn 30 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt tới một trình độ văn hóa vững vàng nhờ đó xử lý được các quan hệ phức tạp của thế giới hiện đại, đứng vững trước mọi biến động và không ngừng phát triển của khu vực và thế giới, thậm chí trong bối cảnh khủng hoảng của xã hội chủ nghĩa

Việc xóa thế bao vây cấm vận của Mỹ, bình thường hóa quan hệ với các nước lớn, chủ động gia nhập với các nước trong khu vực, thiết lập quan hệ với liên minh Châu Âu, đa phương và đa dạng hóa quan hệ với thế giới đã tạo điều kiện quốc tế thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước

Trong bối cảnh Đông Nam Á chao đảo trong khủng hoảng tài chính tiền tệ, nhân dân ta đã đề cao tư tưởng phát huy nội lực, kết hợp sức mạnh quốc tế, mở ra các giải pháp đúng đắn đưa nước ta vượt lên khó khăn, đạt tới sự phát triển mới.

Như vậy, những sức mạnh văn hóa có tính tổng hợp, nhất là trên lĩnh vực chính trị, không ngừng được tích lũy đã tạo cho nước ta những khả năng vượt lên khó khăn thử thách, thúc đẩy quá trình phát triển đất nước, bắt kịp những yêu cầu của thời đại Đó

là một thành tựu đáng kể

Đầu tư cho sự nghiệp văn hóa không chỉ được coi trọng từ nguồn ngân sách nhà nước mà còn thu hút ngày càng lớn từ nguồn xã hội hóa; Đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa không ngừng lớn mạnh, trong đó có cả văn hóa quần chúng, nghệ nhân và văn hóa đỉnh cao; phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa được m r ng ở ộ

và từng bước đi vào chiều sâu, tạo sự chuyển biến tích cực về tư tưởng, đạo đức, lối sống cho các tầng lớp nhân dân

b Gi ữ gìn và phát huy bả n s c nắ ền văn hóa dân tộc

Trước tiên, có thể thấy văn hóa Việt Nam có bề dày truyền thống mấy nghìn năm lịch sử, trải qua nhiều cuộc chiến tranh, nhiều biến cố thăng trầm nên kết tinh và lắng đọng được nhiều giá trị tích cực, như truyền thống yêu nước và lòng dũng cảm, khả năng thích ứng cao với sự thay đổi của hoàn cảnh, sự khoan dung, tinh thần cộng đồng, sự nhân ái, lạc quan và hồn hậu, trọng nghĩa tình, sự cần cù, siêng năng Hiện nay, Việt Nam được bạn bè quốc tế biết đến như một đất nước thanh bình, hiện đại, trẻ trung và năng động, một thành viên tích cực trong các hoạt động hợp tác quốc tế cho hòa bình và phồn vinh chung trên toàn cầu Hơn nữa, bối cảnh chuyển đổi mang tính bước ngoặt của Việt Nam, sự “va đập” giữa cái mới và cái cũ tạo nên một lực hấp dẫn đặc biệt của văn hóa Việt Nam Nền văn hóa hiện tại đang hướng đến việc kế thừa các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời tiếp thu những giá trị mới, hướng tới tương lai, như dân chủ, hiện đại, nhân văn, khai phóng, khoan dung, rộng mở

Phát huy tinh thần tương thân tương ái

16

Ta chỉ cần nhìn vào thực tế trong vừa qua, người Việt đã phát huy rất tốt tinh thần tương thân tương ái, giúp đỡ nhau trong khó khăn hoạn nạn Truyền thống quý báu này là một văn hóa đẹp mà cha ông ta đã truyền lại cho thế hệ sau, là một truyền thống

mà ít dân tộc nào trên thế giới phát huy hết sức mạnh của nó Đó là những cuộc giải cứu nông sản, giải cứu hàng hóa trong bối cảnh người nông dân không tìm được lối ra cho sản phẩm do dịch COVID 19, đó là những chuyến hàng cứu trợ cho miền Trung thân

yêu trong đợt bão lũ lịch sử vừa qua

Trong đợt thiên tai khủng khiếp ở khúc ruột miền Trung, ta chứng kiến những chuyến kẹt xe dài hàng cây số Đó là những chuyến xe cứu trợ miền Trung từ khắp mọi miền Tổ quốc để giúp đỡ đồng bào đang trong hoạn nạn Càng những lúc khó khăn thì tinh thần tương thân tương ái lên cao hơn Hơn lúc nào hết, người dân vùng lũ càng thấm thía hơn đạo lý tốt đẹp “Thương người như thể thương thân”, “ Một miếng khi đói bằng một gói khi no” của dân tộc ta

Lời kêu gọi hiệu triệu tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng

Ngày 30/3, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng ra Lời kêu gọi toàn thể dân tộc Việt Nam ta hãy cùng chung sức, đồng lòng vượt qua mọi khó khăn, thách thức để chiến thắng đại dịch COVID-19

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nêu rõ: “Với tinh thần coi sức khỏe và tính mạng của con người là trên hết, tôi kêu gọi toàn thể đồng bào, đồng chí và chiến sĩ cả nước, đồng bào ta ở nước ngoài hãy đoàn kết một lòng, thống nhất ý chí và hành động, thực hiện quyết liệt, hiệu quả những chủ trương của Đảng và Nhà nước, sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Mỗi người dân là một chiến sĩ trên mặt trận phòng, chống dịch bệnh”9

Những quyết định lịch sử “chống dịch như chống giặc” và Lời kêu gọi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng làm chúng ta nhớ lại những giai đoạn trong lịch sử đã từng có Những tháng năm dân tộc ta bừng bừng khí thế, làm theo lời kêu gọi thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh “hễ còn một tên xâm lược trên đất nước

9 Lời kêu gọi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng gửi đồng bào, đồng chí, chiến sĩ cả nư ớc và đồng bào ta ở nước ngoài.

ta, thì ta còn phải chiến đấu quét sạch nó đi” Nhưng đấy là cuộc chiến đấu mà thời đó, mỗi chúng ta nhận rõ hình hài kẻ thù là bọn đế quốc xâm lược, nên mỗi người dân đất Việt bừng bừng khí thế “cả nước ra trận” Các chiến sĩ quân đội của chúng ta nêu khẩu hiệu: “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!” Các trường học sơ tán về nông thôn hoặc miền núi tiếp tục những giờ lên lớp Nhưng hôm nay, cuộc chiến đấu chống dịch COVID-19

- một kẻ thù vô hình, đã và đang làm đau đầu các nhà lãnh đạo, các chuyên gia và nhà khoa học không chỉ ở nước ta mà cả thế giới vì chưa xác định được hình hài của nó Bầu trời không có tiếng gầm rú của máy bay thù; và mặt đất không rung chuyển bởi đạn bom, không có cảnh đầu rơi máu chảy, nhưng loại virus này đang lặng lẽ hoành hành, chỉ vài tháng khởi phát đã cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người, tốc độ lây lan đang tăng lên chóng mặt, nguy cơ tử vong có thể là cấp số nhân, nếu chúng ta không kịp thời điều chỉnh, bổ sung nhiều giải pháp hữu hiệu

Lời hiệu triệu chính là bằng chứng cho thấy tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước đang chảy trong mỗi người con đất Việt

c Bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa

Việt Nam có nền văn hóa phong phú, giàu bản sắc, được hình thành qua hàng nghìn năm lịch sử Nguồn tài nguyên văn hóa Việt Nam dồi dào, đa dạng về loại hình

và có giá trị cao trên nhiều phương diện, được công nhận cả ở tầm khu vực và quốc tế là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội Hệ thống di sản văn hóa phong phú, cảnh quan kỳ vĩ và thơ mộng là những tài sản vô giá, có tiềm năng chuyển hóa thành những sản phẩm, dịch vụ độc đáo, đóng góp cho sự tăng trưởng kinh tế, thương mại cũng như tạo dựng thương hiệu, vị thế của văn hóa Việt Nam

Chính phủ rất quan tâm trong việc bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa

Ngày 24/2/2005, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 36/QĐ-TTg lấy ngày 23-11 hàng năm là Ngày Di sản văn hóa Việt Nam nhằm phát huy truyền thống và

ý thức trách nhiệm của tổ chức, cá nhân hoạt động trên lĩnh vực di sản văn hóa, động

10 Chủ tịch Hồ Chí Minh (3/11/1968), Lời kêu g i c ọ ả nước n tiế lên đánh thắng giặc M ỹ xâm lược, Báo Nhân dân,

số 5317

Ngày 21/9/2017, Chính phủ ban hành Nghi định số 109/2017/NĐ CP Quy định

-về bảo vệ và quản lý di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới có ý nghĩa đối với cộng đồng

xã hội và quốc tế

Đặc biệt, để ghi nhận những đóng góp xuất sắc của các nghệ nhân trong việc truyền dạy, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định 62/2014/NĐ-CP ngày 25-6-2014 Quy định về xét tặng danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú" trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể

Cùng với xây dựng hành lang pháp lý, trong giai đoạn 2011-2018, thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa và Chương trình mục tiêu phát triển văn hóa, Chính phủ đã hỗ trợ trực tiếp trên 1.560 tỷ đồng cho các địa phương trên cả nước

để chống xuống cấp và tu bổ di tích Công tác xã hội hóa hoạt động b o vả ệ và phát huy giá trị di tích đã đạt được nh ng hiữ ệu quả tích cực, đã huy động được ngu n vồ ốn không nhỏ từ các tổ chức, đoàn thể, doanh nghiệp, cộng đồng và nguồn vốn viện trợ của UNESCO, các tổ chức chính phủ, phi chính phủ cho bảo vệ, tu bổ, tôn tạo và phục hồi

di tích

Và kết quả đạt được cụ thể như sau:

Quần thể di tích Cố đô Huế là điểm đến không thể bỏ qua của du khách trên hành trình khám phá di sản miền Trung Theo thống kê, năm 2018 đã có khoảng 3,5 triệu lượt khách đã đến tham quan các điểm trong Quần thể di tích Cố đô Huế

Còn tại Hội An, năm 2018 đón tổng lượt khách tham quan, lưu trú lên tới 5 triệu lượt, trong đó khách quốc tế đạt 3,8 triệu lượt Doanh thu vé tham quan phố cổ đạt hơn 266 tỷ đồng Doanh thu vé tham quan Cù Lao Chàm đạt gần 27 tỷ đồng

Mạng lưới cơ sở lưu trú du lịch nơi đây đang tiếp tục phát triển về số lượng và

đa dạng loại hình Hội An cũng đã được vinh danh là "Điểm đến thành phố văn hóa hàng đầu châu Á" trong hệ thống Giải thưởng du lịch thế giới năm 2019

Vịnh Hạ Long đã 2 lần được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên thế giới, mang lại nhiều lợi ích cho du lịch Quảng Ninh

Các di sản phi vật thể được UNESCO công nhận:

• Nhã nhạc cung đình Huế - Di sản phi v t thậ ể đại di n c a ệ ủ nhân loại (2003)

• Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên – Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại (2005)

• Dân ca quan họ Bắc Ninh – Di sản phi v t thậ ể đại di n cệ ủa nhân loại (2009)

• Hát ca trù – Di sản phi vật thể cần bảo vệ kh n c p (2009) ẩ ấ

• Hội Gióng – Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại (2010)

• Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương – Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại (2012)

• Đờn ca tài tử Nam Bộ - Di sản phi vật thể đại di n cệ ủa nhân loại (2013)

• Dân ca Ví giặm Nghệ Tĩnh – Di s n phi v t thả ậ ể đại di n cệ ủa nhân loại (2014)

• Nghi lễ và trò chơi kéo co – Di s n phi v t thả ậ ể đại di n cệ ủa nhân loại (2015)

• Tín ngưỡng thờ mẫu Tam Phú, Tứ Phú của người Việt – Di sản phi vật thể đại di n cệ ủa nhân loại (2016)

• Nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ ệt Nam Di s n phi v t thVi – ả ậ ể đại diện nhân loại (2017)

• Hát Xoan – Di sản Văn hóa phi vật thể Đại di n cệ ủa nhân loại (2017)

• Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam – Di sản phi vật thể đại diện nhân loại (2019)

20

d Giao lưu, tiếp thu văn hóa nước ngoài

Chúng ta không chỉ giữ được những truyền thống tốt đẹp, những lễ hội, phong tục, tập quán ý nghĩa mà cha ông truyền lại, mà còn đồng th i c i mờ ở ở tiếp nh n nh ng ậ ữlàn sóng văn hóa hiện đại để phù hợp hơn với thế giới mới

Việt Nam luôn chủ động tiếp thu có chọn lọc tinh hoa nghệ thuật nước ngoài để làm mới, phong phú thêm bức tranh văn hóa trong nước Chúng ta tiếp thu khá đa dạng

ở các khâu một cách tích cực, từ cơ chế quản lý, quảng bá, phát hành cho đến nội dung hay hình thức nghệ thuật

Trong lĩnh vực âm nhạc, các thể loại như: Jazz, Disco, Pop, Rock, Rap, Blues…

đã trở nên quen thuộc rồi phổ biến trong giới trẻ Hiện nay, các tác phẩm cổ điển của Mozart, Bethoven, Chopin, Tchaikovsky, Bach… được người Việt tiếp nhận thường xuyên ở các nhà hát, chứng tỏ trình độ thưởng thức nhạc kinh điển của bộ phận công chúng đã nâng cao rất nhiều Đặc biệt, vào những năm 2000 giới trẻ gần như phát cuồng với làn sóng Hallyu và những ngôi sao Kpop , sau đó phong trào thần tượng đã phát 11 12

triển nhanh chóng, các fanclub ủng hộ cho idol cũng dần trở nên phổ biến Hay mới gần đây nhất, chúng ta có cuộc thi hấp dẫn thu hút nhiều sự quan tâm của khán giả: RAP VIỆT, King Of Rap, văn hóa Rap đã du nhập và tạo thành trào lưu mới trong giới trẻ Những làn sóng này cũng mang lại nhiều cái hay như:

+ Các fan club làm từ13 thiện dưới danh nghĩa thần tượng

Ví dụ: VEU – cộng đồng fan Super Junior tại Việt Nam quyên góp 425 triệu đồng chống dịch Covid 19 và hạn mặn miền Tây, cộng đồng fan BTS tại Việt Nam góp

159 triệu đồng để xây cầ ở Đồng Tháp, u

+ M t sộ ố người hâm mộ coi thần tượng là động l c h c t p, c i thi n bự ọ ậ ả ệ ản thân

11

Hàn lưu hay Hallyu (tiếng Triều Tiên: 한류/ 韓流; có nghĩa là "Làn sóng Hàn Quốc") là tên gọi được bắt nguồn từ cách gọi c a m t s ủ ộ ố nhà báo ở Bắc Kinh v s ề ự n i ti ổ ếng nhanh chóng của Hàn Quốc và các sản phẩm của Hàn Quốc t i Trung Qu c, ạ ố hiện được dùng để ám chỉ sự n i ti ng c ổ ế ủa văn hóa Hàn Quốc trên thế giới trong thế ỷ k 21

12 Kpop, vi t t t c a t ế ắ ủ ừ Korean pop, các bản nhạc pop xuất x t ứ ừ Hàn Quốc

13 Fan club có nghĩa là một nhóm hâm mộ cùng một ngườ i hay một nhóm thần tượng nào đó Fan Club được lập

ra góp phần hỗ trợ về m t tinh th ặ ần, lên tiếng ủng h ho ộ ặc bênh vực cho thần tượng c a h ủ ọ

Trong lĩnh vực điện ảnh, chúng ta cũng rất nhanh nhạy trong việc tiếp xúc, học tập, tiếp thu thành tựu của những nền điện ảnh tiên tiến như: Hoa Kỳ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản…để đổi mới theo hướng chú ý đi sâu khai thác số phận cá nhân nhưng có tầm khái quát về một vấn đề xã hội Mẫu số chung của văn hóa điện ảnh thế giới là khơi dậy tinh thần nhân bản, nhân văn, tình người, tính người Điều ấy được các nhà làm phim Việt nhấn sâu trong khu vực đề tài chiến tranh và hậu chiến tranh, được bạn bè quốc tế công nhận, như "Phía sau cuộc chiến", "Chuyện tình bên dòng sông"…

Quá trình tiếp thu và học hỏi, chúng ta đã có những thành công nổi bật, ví dụ như tháng 3-2015, phim “Đập cánh giữa không trung” được vinh danh trong Liên hoan phim Fribourg, Thụy Sĩ; tháng 5 2015, phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” được đề -nghị mua bản quyền quốc tế để phát hành trên toàn thế giới… Gần nhất, tiêu biểu cho

sự tiếp thu cái hay của phim nước ngoài (kịch bản Hàn Quốc) kết hợp với nét đặc sắc về nhân vật, tính cách, cảnh vật văn hóa trong nước là phim “Em là bà nội của anh” ,

“Tháng năm rực rỡ”, “Hậu duệ mặt trời” Hay bộ phim doanh thu trăm tỉ gần đây “Tiệc trăng máu” của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng được remake từ kịch bản nước ngoài, nhưng cái thành công của bộ phim chính là các tình huống, nội tâm, nhân vật rất Việt Nam

Mỹ thuật cổ điển của ta đi theo lối tạo hình ước lệ, tượng trưng, cách điệu để gọi “hồn” sự vật Học tập sự phân chia không gian lớp lang, tỷ lệ kích thước chính xác

về hình học của phương Tây… Mỹ thuật Việt ngày càng có khả năng diễn đạt ý tưởng sáng tạo khoa học và nhiều vẻ hơn Sau đổi mới, chúng ta tiếp thu nhiều thể loại mới như: Video art, trình diễn, sắp đặt, body art, body painting Mỹ thuật tiếp cận, học tập ngôn ngữ của nhiều trường phái, trào lưu, tạo ra sự phong phú về phương pháp thể hiện như: Hiện thực, trừu tượng, biểu hiện, tối giản rồi có sự đa dạng về chất liệu như: Đồng, đá, kim loại, tổng hợp, gốm… Xu hướng sáng tạo và tiếp nhận nghệ thuật tạo hình hiện đại trên thế giới hôm nay là ra ngoài thiên nhiên, đến gần với công chúng, cập nhật với cuộc sống hơn, hạn chế đến mức thấp nhất không gian thể hiện… do vậy mà nghệ thuật sắp đặt và trình diễn đang rất phát triển Xu hướng này cũng đang thể hiện tích cực, hiệu quả ở nước ta

22

Sản phẩm văn hóa, văn học nghệ thuật ngày càng phong phú, đa dạng; có sự thểnghiệm nhiều phương thức, hình thức biểu đạt mới làm phong phú thể loại, phong cách sáng tác và sản phẩm nghệ thuật với các đề tài, chủ đề được m rở ộng bên cạnh nh ng ữ

nỗ l c b o tự ả ồn và phát huy các loại hình nghệ thuật truy n thề ống Các tác phẩm kinh điển của th giới d ch sang tiếng Viế ị ệt và rất được độc giả Việt Nam yêu thích: Cuốn theo chiều gió, Giết con chim nhại, Không gia đình, Tiếng chim hót trong bụi m n gai, ậChiến tranh và hòa bình, Tam quốc diễn nghĩa, … đã đem đến cái nhìn, cảm nh n mậ ới cho độc giả Những năm gần đây, trào lưu anime và manga14 15 Nhật Bản cũng được giới trẻ Việt Nam vô cùng yêu thích, thậm chí cosplay16nhân vật

e Xóa bỏ các hủ ục, đị t nh kiến phong kiến

Trong s vự ận động chung của xã ộ thì có nhữ h i ng truyền thống không còn phù hợp v i thớ ời đại hiện tại Vì vậy cần loại bỏ đi những suy nghĩ cổ hủ, lạc hậu, khôngcòn phù hợp; đề cao quyền tự do thể hiện cá nhân thay vì những suy nghĩ hà khắc kiểu phong ki n ế

Nạn tảo hôn, thách cưới,… của các dân tộc thiểu số

Vấn đề này được nhiều đại biểu Quốc hội đưa ra thảo luận trong các kỳ họp đại biểu Quốc hội, báo cáo Quốc hội

Trước đây, Quảng Ngãi là một trong những địa phương có tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết lên đến hàng ngàn cặp Theo báo cáo của các cơ quan chức năng, trước năm 2016, 6 huyện miền núi của tỉnh là Ba Tơ, Minh Long, Sơn Hà, Sơn Tây, Tây Trà và Trà Bồng, cùng với một số xã miền núi của huyện Bình Sơn, Nghĩa Hành có đến 462 cặp tảo hôn Độ tuổi tảo hôn từ 14 17 tuổi Cá biệt, có 10 trường hợp- tảo hôn ở độ tuổi 12 14, làm ảnh hưởng đến đời sống tinh thần, mất cơ hội học tập; cơ hội - cải thiện điều kiện sống và ảnh hưởng nghiêm trọng đến nòi giống và sức khỏe sinh sản của đồng bào

14 Anime là hoạt hình ẽ tay và máy tính, nguồn gốc từ Nhật Bản hoặc được gắn kết v i v ớ Nhật Bản

15 Manga một c m t trong ti ng Nh ụ ừ ế ật để chỉ các loại truy n tranh tranh bi m h a c ệ và ế ọ ủa Nh t B n ậ ả

16 Cosplay là cách gọi ngắn gọn c a "Costume" (trang ph ủ ục) và "Play" (chơi), một nét văn hoá của Nhật tập trung v trang ph ề ục và cách ăn mặc của nhân vật trong Manga, Anime, và Game, hay ít phổ ến hơn như trong bi phim truyền hình Nhật, hoạt hình, phim giả tưởng

Nhận thức được những hệ lụy do tảo hôn và hôn nhân cận huyết, những năm gần đây, Ban Dân tộc tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với các sở, ban ngành, địa phương triển khai thực hiện Đề án Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống Đồng thời, triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn; tổ chức các hội thi sân khấu hóa trong các trường dân tộc nội trú, trung học phổ thông ở các huyện miền núi Qua đó, góp phần ngăn chặn kịp thời nhiều trường hợp tảo hôn Sau 3 năm thực hiện Đề án Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, tình trạng tảo hôn đã g ảm mi ạnh, hôn nhân cận huy t thế ống cũng chấm dứt hoàn toàn

Định kiến Trọng nam khinh n ữ

Hàng nghìn năm qua, người Việt Nam vẫn đau đáu với quan niệm “ Nhất nam viết hữu, th p nậ ữ viết vô” và dường như nó đã ăn sâu vào tâm thức rất nhiều người trong chúng ta Bởi lẽ đó là nỗi đau của hàng ngàn người cả nam và nữ giới khi không sinh được con trai nối dõi Quan niệm đó đã đẩy một nửa thế giới – những người phụ nữ đáng được trân trọng, yêu thương vào thế ếu và khiế y n biết bao người trong số đó trởthành nạn nhân của tư tưởng trọng nam khinh nữ - một tư tưởng phân biệt đối xử theo giới tình, trong đó nam giới được coi trọng hơn nữ giới

Ngày nay khi xã hội ngày càng văn minh, những hủ tục lạc hậu đang dần được xóa bỏ tuy tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn còn ăn sâu trong ý thức của rất nhiều người thời hiện đại, nhưng một phần nào đó đã giảm bớt khi mà phụ ữ đang dầ n n c i bở ỏ đi lớp

vỏ bọc yếu đuố ẫn đượi v c mặc định từ bao lâu nay và góp phần vào sự phát triển của xã hội Th c tự ế đã chứng minh cho chúng ta thấy ngày càng có nhiều người phụ nữ thành công trên nhiều lĩnh vực mà vốn dĩ vẫn được xem là dành cho đàn ông như bà Nguyễn Thị Định, bà Nguyễn Thị Bình, bà Trương Mỹ Hoa – Nguyên Phó Chủ ịch nướ t c CHXHCN Việt Nam hay gần đây nhất là nữ Chủ ị t ch Qu c Hố ội đầu tiên của Vi t Nam- ệ

bà Nguyễn Thị Kim Ngân Phụ nữ đang minh chứng cho cả th giới thấy rằng trọng ếnam khinh nữ là một quan niệm đó hoàn toàn sai lầm và chính họ đang ngày đêm góp sức vào công cuộc xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn