Bài giảng Rối loạn nước điện giải

Bài giảng Rối loạn nước điện giải có nội dung trình bày về sinh lý điện giải; đo thể tích dịch ngoại bào; áp lực thẩm thấu huyết tương; công thức tính áp lực thẩm thấu huyết tương; tình trạng tăng thể tích; rối loạn natri máu; nồng độ natri trong dịch cơ thể; hạ natri máu;... Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

Trang 1

R I LO N N Ố Ạ ƯỚ C

ĐI N GI I Ệ Ả

Trang 2

T ng lổ ượng nước c th (TBW: total body water) ơ ể

chi m 60% tr ng lế ọ ượng nam và 50% n ở ở ữ

+ 2/3 trong t bào (d ch n i bào) + 2/3 trong t bào (d ch n i bào) ếế ịị ộộ

+ 1/3 n m ngoài t bào (d ch ngo i bào: + 1/3 n m ngoài t bào (d ch ngo i bào: ằằ ếế ịị ạạ

3/4 là d ch k (khoang gian bào)3/4 là d ch k (khoang gian bào)ịị ẽẽ

1/4 là huy t t1/4 là huy t tế ươế ương (khoang m ch máu)ng (khoang m ch máu)ạạ

Natri c th (Na content) 85 90% d ch ngo i ơ ể ở ị ạ

bào, t o áp l c th m th u và th tích d ch ạ ự ẩ ấ ể ị

ngo i bào. ạ

Trang 5

Khi protein bình thường, th tích trong lòng ể

phù ch phát hi n khi ECV tăng 45 L , ỉ ệ

đánh giá sai BN n ng do b t đ ng, gi m ở ặ ấ ộ ả

albumin máu,sung huy t TM do áp l c ế ự

l ng ng c tăng cao ồ ự

ĐO TH TÍCH D CH NGO I BÀO: Ể Ị Ạ

Trang 6

Áp l c th m th u c a máu # 300 mOsMol:Áp l c th m th u c a máu # 300 mOsMol:ựự ẩẩ ấấ ủủ

Na+ và Cl quy t đ nh (95%), ngoài ra còn có: Na+ và Cl quy t đ nh (95%), ngoài ra còn có: ế ịế ịHCO3, K+, Ca++, HPO4, glucose, protein, urê, acid uric, cholesterol, SO4

Áp su t th m th u gi nÁp su t th m th u gi nấấ ẩẩ ấấ ữ ướ ở ịữ ướ ở ịc v trí cân b ng.c v trí cân b ng.ằằ

Thay đ i áp su t th m th u làm thay đ i hàm Thay đ i áp su t th m th u làm thay đ i hàm ổổ ấấ ẩẩ ấấ ổổ

lượng nước trong t bào và gây ra r i lo n ế ố ạ

Trang 7

Trong th c hành vi c xác đ nh áp su t th m th u t Trong th c hành vi c xác đ nh áp su t th m th u t ựự ệệ ịị ấấ ẩẩ ấ ừấ ừ

n ng đ Mol là ph c t p ồ ộ ứ ạ

ng ườ i ta th ườ ng đo đ h băng đi m đ tính ra ộ ạ ể ể

Trang 8

Công th c tính áp l c th m th u huy t tứ ự ẩ ấ ế ương:

ALTT = 2 x [Na] + [G lucose (mg/dl)]/18 + [BUN(mg/dl)]/2.8

Bình thBình thườường = 275 – 290 mOsm/Lng = 275 – 290 mOsm/L

ALTT huy t tế ương quy t đ nh tình tr ng nế ị ạ ước

Trang 10

1Đi u hòa cân b ng n ề ằ ướ c : hormon kháng l i ợ

ni u (ADH, vasopressin) và trung tâm khát ệ

2Đi u hòa l ề ượ ng Na trong c th qua 3 c ch ơ ể ơ ế

sau:

APh c h p k vi c u th n:đáp ng ti t renin ho t ứ ợ ề ầ ậ ứ ế ạ

APh c h p k vi c u th n:đáp ng ti t renin ho t ứ ợ ề ầ ậ ứ ế ạ hóa h th ng renin angiotensin aldosterone ệ ố

nh y c m v i s tăng th tích làm đ y tâm nhĩ ạ ả ớ ự ể ầ

nh y c m v i s tăng th tích làm đ y tâm nhĩ ạ ả ớ ự ể ầ gây tăng th i Na th n ả ở ậ

gây tăng th i Na th n ả ở ậ

CCác th th áp su t đ ng m ch ch và xoang ụ ể ấ ở ộ ạ ủ

c nh: nh y c m v i s gi m th tích d ch ngo i ả ạ ả ớ ự ả ể ị ạ

c nh: nh y c m v i s gi m th tích d ch ngo i ả ạ ả ớ ự ả ể ị ạ bào làm ho t hóa h th n kinh giao c m d n t i ạ ệ ầ ả ẫ ớ

bào làm ho t hóa h th n kinh giao c m d n t i ạ ệ ầ ả ẫ ớ

gi Na th n ữ ở ậ

Trang 11

1 gi m th tích: m t n ả ể ấ ướ c

Trang 12

2Tình tr ng tăng th tích: ạ ể

Do tăng t ng l Do tăng t ng l ổ ổ ượ ượ ng Natri c th : ng Natri c th : ơ ể ơ ể

Tình tr ng gi Na+ : nguyên phát t i Tình tr ng gi Na+ : nguyên phát t i ạ ạ ữ ữ ạ ạ

Trang 15

Bình th ườ ng

Tăng Hyponatremia Gi m Gi m ả ả

Bình th ườ ng

Tăng

* NATRI MÁU : BT 135145 mEq/L

Trang 16

M t d ch ấ ị

N ướ c ti u (*) ể

(*) N ng đ Natri n ồ ộ ướ c ti u thay đ i tùy thu c vào l ể ổ ộ ượ ng

Trang 17

ph n l n thầ ớ ường có s tăng ti t ADH gây ự ế

tình tr ng th a nạ ừ ước so v i Na.ớ

s tăng ti t ADH có th “thích h p” (s ự ế ể ợ ự

ti t ADH do kích thích sinh lý do gi m th ế ả ể

tích tu n hoàn hi u qu hay tăng áp l c ầ ệ ả ự

trh m th u máu) ho c “không thích h p” ẩ ấ ặ ợ

(H i ch ng ti t ADH không thích h p ộ ứ ế ợ

SIADH )

Trang 18

H Natri ạ

TRI U CH NG LÂM SÀNG:Ệ Ứ

nh c đ u, l m , m t đ nh hứ ầ ơ ơ ấ ị ướng khi [Na]

Na < 120 có bi u hi n TK l m , co ể ệ ơ ơ

gi t,hôn mê…ậ

Trang 19

Áp l c th m th u n ự ẩ ấ ướ c ti u ể

Ion đ n ồ ướ c ti u ể

Phân su t th i Na (FeNa) ấ ả

FeNa = (Na n ướ c ti u x Creatinin máu) / (Na máu x ể

Creatinin n ướ c ti u) ể

Tùy theo đ nh h ị ướ ng ch n đoán lâm sàng, có th ẩ ể

Tùy theo đ nh h ị ướ ng ch n đoán lâm sàng, có th ẩ ể làm thêm:

+ Protein và lipid máu

+ Xét nghi m đánh giá ch c năng th n, gan + Xét nghi m đánh giá ch c năng th n, gan ệ ệ ứ ứ ậ ậ

+ Xét nghi m đánh giá ch c năng tuy n th + Xét nghi m đánh giá ch c năng tuy n th ệ ệ ứ ứ ế ế ượ ượ ng ng

Trang 22

thường g p do tình tr ng thi u nặ ạ ế ước so v i ớ

Na. Tình tr ng thi u nạ ế ước thường do m t ấ

nước nhược trương hay không nh p đ ậ ủ

nước (BN hôn mê, BN già)

đôi khi có th do tăng lể ượng Na nhi u h n ề ơ

tăng nước (truy n mu i u trề ố ư ương, tăng

ti t aldosterone hay cortisol).ế

Trang 23

Tìm nguyên nhân m t d ch: nôn ói, tiêu ấ ị

ch y, s t, b ng, ti u nhi u,… ả ố ỏ ể ề

Thu c đi u tr : l i ti u, truy n NaCl 3%, ố ề ị ợ ể ề

natri bicarbonate

Các tri u ch ng tăng Na máu th ệ ứ ườ ng không

đ c hi u: chán ăn, bu n nôn, ng l m ho c ặ ệ ồ ủ ị ặ

đ c hi u: chán ăn, bu n nôn, ng l m ho c ặ ệ ồ ủ ị ặ kích thích, lú l n, hôn mê. Tri u ch ng th n ẫ ệ ứ ầ

kích thích, lú l n, hôn mê. Tri u ch ng th n ẫ ệ ứ ầ kinh c : co gi t, tăng ph n x , run v y ơ ậ ả ạ ẩ

kinh c : co gi t, tăng ph n x , run v y ơ ậ ả ạ ẩ

Đánh giá tình tr ng m t n ạ ấ ướ c: sinh hi u, ệ

l ượ ng n ướ c ti u, d u véo da, khô niêm ể ấ

m c… ạ

Trang 24

C N LÂM SÀNG: Ậ

Ion đ máu ồ

Th tích n ể ướ c ti u/24h ể

Tùy theo đ nh h ị ướ ng ch n đoán lâm sàng, ẩ

có th làm thêm: ể

+Đ +Đ ườ ườ ng huy t ng huy t ế ế

+Xét nghi m đánh giá ch c năng th n +Xét nghi m đánh giá ch c năng th n ệ ệ ứ ứ ậ ậ

+Xét nghi m đánh giá ch c năng tuy n +Xét nghi m đánh giá ch c năng tuy n ệ ệ ứ ứ ế ế

Trang 26

Kali máu bình th ng:ườ 3.5 – 5.5 mEq/L

∑ Kali toàn c th ơ ể

= 50 mEq/kg (~ 3500 mEq)

∑ Kali ngoài TB

~ 2 % (~ 70 mEq)

Trang 27

Th n kinh c : y u c , m t m i, gi m ầ ơ ế ơ ệ ỏ ả

ph n x , li t, ly gi i c vân ả ạ ệ ả ơ

đi n th QRS, ST chênh xu ng,R i ệ ế ố ố

lo n nh p tim ạ ị

Trang 28

C N LÂM SÀNG: Ậ

Ion đ máu ồ

Áp l c th m th u máu ự ẩ ấ

TTKG = (Kali n ướ c ti u / Kali máu) / (ALTT ể

n ướ c ti u / ALTT máu) ể

Khí máu đ ng m ch ộ ạ

Tùy theo đ nh h ị ướ ng ch n đoán lâm sàng, có ẩ

th làm thêm các xét nghi m khác đ ch n ể ệ ể ẩ

th làm thêm các xét nghi m khác đ ch n ể ệ ể ẩ đoán nguyên nhân

Trang 29

Ti p c n ch n đoán: ế ậ ẩ

Trang 31

Th ườ ng có tri u ch ng khi K > 6,5 mEq/L ệ ứ

Th n kinh c : m t m i, d c m, m t ph n x ầ ơ ệ ỏ ị ả ấ ả ạ

RL nh p tim: nh p ch m có th d n đ n vô tâm thu, kéo ị ị ậ ể ẫ ế

RL nh p tim: nh p ch m có th d n đ n vô tâm thu, kéo ị ị ậ ể ẫ ế dài d n truy n nhĩ th t d n đ n block hoàn toàn và rung ẫ ề ấ ẫ ế

dài d n truy n nhĩ th t d n đ n block hoàn toàn và rung ẫ ề ấ ẫ ế

Trang 32

[K + ] mEq/L

Trang 33

C N LÂM SÀNG:Ậ

Ion đ máuồ

Ion đ nồ ước ti uể

Áp l c th m th u máu ự ẩ ấ

Áp l c th m th u nự ẩ ấ ước ti uể

TTKK (transtubular potassium gradient)

TTKG = (K nước ti u / K máu) / (ALTT nể ước

ti u / ALTT máu) ể

Tùy theo đ nh hị ướng ch n đoán lâm sàng, ẩ

có th làm thêm các xét nghi m khác đ ể ệ ể

ch n đoán nguyên nhânẩ

Trang 34

Ly gi i c ả ơ

V n đ ng quá m c ậ ộ ứ

Thu c làm gi m ố ả bài ti t kali qua th n ế ậ

(b ng) ả

1 ĐV MTP (250 ml) làm tăng 0.25 mEq K + / ngày.

Trang 35

Ti p c n b nh nhân tăng K máu ế ậ ệ

Lo i tr tăng Kali máu gi t oạ ừ ả ạ

Lo i tr các nguyên nhân gây d ch chuy n ạ ừ ị ể

Kali t n i bào ra ngo i bàoừ ộ ạ

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	1,18 MB