Bài giảng Đọc khí máu động mạch

Bài giảng Đọc khí máu động mạch có nội dung trình bày về các bước đọc khí máu động mạch; tham chiếu trị số máu động mạch và tĩnh mạch; các nguyên nhân lâm sàng tham khảo; kềm hô hấp tiên phát với toan chuyển hóa tăng AG và toan chuyển hóa phối hợp;... Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

ĐỌC KHÍ MÁU ĐỘNG MẠCH

Bước 1: là bước kiểm tra phù hợp

Thang đối chiếu pH

và H+

Tham chiếu trị số máu động mạch và tĩnh mạch

- Bước 3 : xác định kềm toan nguyên

phát

+ Toan hô hấp : PaCO2 tăng – pHgiảm

Kềm hô hấp : PaCO2 giảm – pH tăng

+ Toan chuyển hoá : HCO3 giảm – pH giảm

Kềm chuyển hoá : HCO3 tăng – pH tăng

*PaCO2 < 40 mmHg :giảm ,> 40 mmHg : Tăng

*HCO3 < 22 mEq/L :giảm ,> 26 mEq/L : Tăng

Bước 4 : đánh giá bù trừ, xác định

dạng kềm toan phối hợp kết hợp AG

- (1)Đánh giá bù trừ

- (2)Xác định dạng kềm toan

chuyển hóa phối hợp kết hợp AG

- (3)Xem xét phù hợp lâm sàng

( nguồn :Washington Manual of Medical Therapeutics 34E)

(2)Anion Gap : khi có toan chuyển hóa,tính AG:

* Công thức AG = UA – UC = Na+ – (Cl- + HCO3-)

Giá trị bình thường của AG: 12 ± 2 mEq/L

- AG tăng:

+ (1) UA(anion âm) tăng, nhiễm các acid cố định

+ (2) giảm UC( Cation dương), ít khi có ý nghĩa lâm sàng

Phải AG hiệu chỉnh theo Albumin:

AG hiệu chỉnh = AG + 2,5x(albBT – albBN)

Với albBT: albumin bình thường (4,5 g/dl),

albBN: albumin bệnh nhân.

- AG lâm sàng xác định sự gia tăng các acid cố định trong máu trong toan chuyển hóa

- Xem xét các dạng toan kềm phối hợp

+ DAG = AG bt – AG bn

DHCO3 = HCO3 bt – HCO3 bn

+so sánh DAG và DHCO3

1- DAG =DHCO3 : toan chuyển hóa đơn

thuần

2-DAG > DHCO3 :HCO3 không giảm như dự đoán: nhiễm toan chuyển hóa tăng AG và kềm chuyển hóa

3-DAG <DHCO3 : HCO3 giảm nhiều hơn dự

đoán : toan chuyển hoá không tăng AG và

toan chuyển hóa tăng AG

( nguồn :Washington Manual of Medical Therapeutics 34E)

(3)Các nguyên nhân lâm sàng tham khảo

Bảng tham chiếu dựa vào 3 trị số

pH, H+, HCO3

CASE 1:

-Bước 1: lâm sàng COPD : toan hô hấp mạn ktra: H+ = ( 24x50:26) # 46,2 phù

hợp pH = 7,34

-Bước 2: pH= 7,34 : nhiễm toan

-Bước 3: PaCO2 = 50 tăng 10 : đáp ứng toan

CASE 2:

-Bước1:

+lâm sàng nhiễm trùng huyết : toan CH

+Ktra : H+ = ( 24x34,5):18 = 46 phù hợp pH = 7,34 -Bước 2: pH= 7,34 : nhiễm toan

*Vậy Kềm hô hấp, toan chuyển hoá phối hợp + kiểm tra AG:

AG = 145 –(102+8)=35 tăng AG : toan CH

DAG = 35-12=13 <DHCO3= 24-8 = 16 : toan chuyển hóa tăng AG và toan CH không tăng AG

Kết luận:

Kềm hô hấp tiên phát với toan chuyển hoá tăng AG và toan chuyển hoá phối hợp