- Thương lái trong tỉnh: thu gom lúa từ người nông dân để bán cho các thương lái ngoại tỉnh, công ty lương thực hoặc các nhà máy xay xát.. - Công ty lương thực: thu mua lúa và gạo từ thư
Trang 1Võ Thị Tuyết Trinh Nguyễn Ngọc Như Ý
download by : skknchat@gmail.com
Trang 2Chuỗi cung ứng lúa gạo 1
MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
LỜI MỞ ĐẦU 2
I THÔNG TIN ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU TRA 3
II SƠ ĐỒ CHUỖI CUNG ỨNG LÚA GẠO TỈNH QUẢNG NGÃI 5
III MÔ TẢ CÁC CHỦ THỂ TRÊN CHUỖI 6
1 Nhà cung cấp 6
2 Nhà sản xuất 6
3 Nhà bán sỉ 6
4 Nhà bán lẻ 6
5 Khách hàng 6
IV MÔ TẢ 3 DÒNG 7
1 Mô tả dòng vật chất 7
2 Mô tả dòng thông tin 10
3 Mô tả dòng tài chính 14
V MÔ TẢ KHỐI LƯỢNG, SẢN LƯỢNG TRÊN CHUỖI 17
1 Sản xuất 17
2 Diễn biến giá 17
VI MÔ TẢ DOANH THU, CHI PHÍ, LỢI NHUẬN 18
1 Nhà cung cấp 18
2 Nhà sản xuất 18
3 Nhà phân phối 19
4 Nhà bán lẻ 19
5 Khách hàng 20
VII ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA CHUỖI CUNG ỨNG LÚA GẠO Ở TỈNH QUẢNG NGÃI 21
1 Ưu điểm 21
2 Nhược điểm 21
VIII.ĐỀ XUẤT ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ 4.0 TRÊN CHUỖI 22
1 Truy xuất nguồn gốc nông sản 22
2 Công cụ tài chính 22
3 Tăng giá trị xuất khẩu nông sản 22
TÀI LIỆU THAM KHẢO 23
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Lịch sử của việc xuất khẩu lúa gạo của Việt Nam đã có từ 100 năm trước nhưngtrải qua nhiều biến động, gián đoạn Nghiên cứu này đề cập đến việc xuất khẩu từ
sau năm 1975, năm Việt Nam thống nhất đất nước Việt Nam chính thức xuất khẩu
gạo trở lại từ năm 1989 và duy trì liên tục cho đến nay Trong 21 năm, tổng lượng
gạo xuất khẩu khoảng 77 triệu tấn, với trị giá gần 22 tỷ USD Xuất khẩu gạo đã làm
thay đổi mức giá, thay đổi cơ chế thu mua lương thực của những năm 80, mang lại
nhiều lợi ích cho người nông dân Nhờ đó nghề trồng lúa đã phát triển mạnh mẽ có
mức gia tăng trung bình 5,5% trong suốt thập niên 90 Xuất khẩu gạo Việt Nam đã
có những đóng góp quan trọng vào kinh tế đất nước, đảm bảo an ninh lương thực
quốc gia, tham gia vào an ninh lương thực toàn cầu, là một trong 10 mặt hàng chính
có kim ngạch xuất khẩu lớn của VN trong nhiều năm qua
Quảng Ngãi là tỉnh có nền nông nghiệp phát triển khá ổn định Ngoài hàng chụcnghìn ha cây trồng chính như ngô, mì, khoai lang và cây công nghiệp ngắn ngày thì
cây lúa được coi là cây lương thực chính có giá trị kinh tế lớn, với diện tích canh tác
hằng năm khoảng hơn 36 nghìn ha
Nhóm 10_45K02.2
download by : skknchat@gmail.com
Trang 4Chuỗi cung ứng lúa gạo 3
Đối tượng
Giữ vị trí trên Thời gian
chuỗi
Giới tính: Nam - Diện tích kho bãi: 50m vuông
Nguyễn Độ tuổi: 54 Khoảng 6 - Không có xe vận tải
- Chi phí: khoảng 81 triệu đồng/
Trần Như Độ tuổi: 40Trình độ học vấn: Người sản xuất 20 năm - Diện tích kho bãi: 30m vuông- Không có xe vận tải
lẻ trong phạm vi huyện lớn, thànhphố
Giới tính: Nữ - Lượng thu mua trung bình: 1 năm
500 tấn/ năm, trung bình khoảng 42
Độ tuổi: 43
Trình độ học vấn: Nhà phân phối 20 năm
khoảng hơn 50m vuông
- Nhà máy xay xát: khoảng 50mvuông
- Phương tiện vận chuyển: xe tải, máycày
- Vốn: khoảng 1080 triệu đồng
- Lợi nhuận: khoảng 40 triệu/vụ
- Số lao động: 5 người
Trang 6Chuỗi cung ứng lúa gạo 4
- Tạp hóa nhỏ bán kèm thêm gạo
- Diện tích chứa gạo: 1 kho nhỏ cỡ10m vuông
- Giá của mỗi bao gạo: bán 2 loại gạo: loại ngon 15.000đ/kg, loại bìnhthường
- 12.000đ/kg Bán theo kg
- Mỗi lần nhập: bình quân 1 thángnhập 18 bao tương đương 900kgchia làm 3 lần nhập, tùy vào nhu cầuGiới tính: Nữ của khách hàng có thể nhập nhiều
- Số vốn bỏ ra để mua gạo: 29,7 triệuđồng/vụ
- Số lao động: 1 người
- Không có xe vận chuyển
- Vì quy mô nhỏ nên chỉ bán không
có vận chuyển, khách hàng tự đếnmua
- Mỗi lần đi mua gạo: 25kg/lần:khoảng 325 nghìn đồng
Giới tính: Nữ - Số loại gạo mua: Thường mua 1 loại
Trang 8Chuỗi cung ứng lúa gạo 5
II SƠ ĐỒ CHUỖI CUNG ỨNG LÚA GẠO TỈNH QUẢNG NGÃI
Trang 9III MÔ TẢ CÁC CHỦ THỂ TRÊN CHUỖI 1 Nhà cung cấp
- Nhà cung cấp giống: thu mua lúa giống từ những nơi khác để cung cấp lúa giống cho nông dân
- Nhà cung cấp phân bón, thuốc bảo vệ thực vật (BVTV): là nhà cung cấp những sản phẩm giúp hỗ trợ, phát triển quá trình trồng trọt của nông dân
Nông dân:
- Mua lúa giống từ các nhà cung cấp sau đó tiến hành trồng trọt Tùy theo nguồn lực kinh tế
và quy mô trồng trọt mà các hộ dân chọn sản xuất nhiều hoặc ít Họ thường chọn các loại giống theo nhucầu và kinh nghiệm của mình, và chọn phân bón, thuốc BVTV theo tình trạng của ruộng lúa
- Sau khi thu hoạch lúa, người nông dân có thể bán hoặc để lại tiêu dùng hoặc để giống
- Thương lái trong tỉnh: thu gom lúa từ người nông dân để bán cho các thương lái ngoại tỉnh, công ty lương thực hoặc các nhà máy xay xát
- Thương lái ngoại tỉnh: thu gom lúa từ người nông dân hoặc thương lái trong tỉnh
- Công ty lương thực: thu mua lúa và gạo từ thương lái và nhà máy xay xát để bán lại chocác công ty lương thực khác, thương lái bán buôn gạo, đại lý bán sỉ, siêu thị và khách hàng tổ chức
- Thương lái bán buôn gạo: thu mua gạo từ các công ty lương thực hoặc nhà máy xay xát đểphân phối lại cho các đại lý bán sỉ
- Đại lý bán sỉ: thu mua gạo từ các công ty lương thực hoặc thương lái bán buôn gạo
để bán cho các tạp hóa
- Siêu thị: nhập gạo từ công ty lương thực để bán lại cho khách hàng cá nhân
- Tạp hóa: nhập gạo từ các đại lý bán sỉ và tiến hành bán cho các khách hàng cá nhân
- Khách hàng cá nhân: cá nhân, hộ gia đình
- Khách hàng tổ chức: trường học, căn tin, khách sạn, nhà hàng
Nhóm 10_45K02.2
download by : skknchat@gmail.com
Trang 10Chuỗi cung ứng lúa gạo 7
IV MÔ TẢ 3 DÒNG
1 Mô tả dòng vật chất
Trang 11Dòng dịch chuyển vật chất Dòng dịch chuyển Vận tải
Tiêu dùng/để giống
Nông dân để lại lúa để tiêu dùnghoặc làm giống cho mùa vụ tiếpNông dân theo.
Nhà cung cấp giống - Đường bộ
Các nhà cung cấp lúa giống cho các - Nông dân mua giống từ
hộ nông dân nhà cung cấp giống và tựNông dân vận chuyển về
Nông dân
Sau khi thu hoạch lúa, các thương lái - Đường bộ.- Thương lái sẽ chịu trách
có thể đến nhà nông dân để chọn và
nhiệm vận chuyển từ nhàthu mua lúa
Thương lái nông dân đến nơi tập trung
Nông dân - Đường bộ.
- Nông dân sẽ chịu tráchSau khi thu hoạch lúa, nông dân đem
lúa đến nhà máy xay xát để lấy gạo nhiệm vận chuyển lúa từ
Thương lái - Đường bộ.
Sau khi thu mua lúa từ nhà dân, - Thương lái sẽ chịu tráchthương lái sẽ đem lúa/gạo đến công nhiệm vận chuyển lúa/gạoCông ty lương thực ty lương thực. từ kho đến công ty lương
thực bằng xe tải
Thương lái - Đường bộ.
Sau khi thu mua lúa từ nhà dân, - Thương lái sẽ chịu tráchthương lái sẽ đem lúa/gạo đến các nhiệm vận chuyển lúa/gạoTỉnh khác tỉnh khác để bán. từ kho đến các tỉnh khác
bằng xe tải
Trang 12Nhà máy xay xát - Đường bộ.
- Thương lái bán buôn chịuThương lái bán buôn gạo sẽ đến nhà
máy xay xát lấy gạo để đem về kho trách nhiệm vận chuyển
gạo từ nhà máy xay xát vềThương lái bán buôn gạo
kho
Nhóm 10_45K02.2
download by : skknchat@gmail.com
Trang 13Thương lái bán buôn gạo - Đường bộ.
Sau khi thu mua gạo từ nhà máy xay
- Thương lái bán buôn gạoxát, thương lái bán buôn gạo sẽ bán chịu trách nhiệm vậnĐại lý bán sỉ lại cho các đại lý bán sỉ. chuyển gạo từ kho đến các
đại lý bán sỉ
Đại lý bán sỉ - Đường bộ
Đại lý bán sỉ sẽ phân phối gạo cho - Đại lý bán sỉ sẽ chịu tráchcác cửa hàng tạp hóa nhiệm vận chuyển từ khoTạp hóa đến các cửa hàng tạp hóa
Tạp hóa - Đường bộ.
- Khách hàng cá nhân sẽ
Khách hàng cá nhân đến cửa hàngtạp hóa để mua gạo chịu trách nhiệm vận
chuyển gạo từ tạp hóa vềKhách hàng cá nhân
nhà
Công ty lương thực - Đường bộ
Đại lý bán sỉ thu mua gạo từ công ty - Các công ty lương thực sẽlương thực vận chuyển gạo đến đại lýĐại lý bán sỉ bán sỉ bằng xe tải
Công ty lương thực Siêu thị thu mua gạo từ các công ty - Đường bộ
- Các công ty lương thực sẽ
lương thực để bán lại cho khách
vận chuyển gạo đến siêuhàng cá nhân
Siêu thị bằng xe tải
Siêu thị - Đường bộ
Khách hàng cá nhân đến siêu thị để - Khách hàng cá nhân sẽ tựmua gạo vận chuyển gạo từ siêu thịKhách hàng cá nhân về nhà
Công ty lương thực - Đường bộ.
- Công ty lương thực vận
Khách hàng tổ chức mua gạo từ cáccông ty lương thực chuyển gạo đến cho các
khách hàng tổ chức bằngKhách hàng tổ chức
xe tải
Trang 14Nhóm 10_45K02.2
download by : skknchat@gmail.com
Trang 152 Mô tả dòng thông tin
Nhóm 10_45K02.2
download by : skknchat@gmail.com
Trang 16Chuỗi cung ứng lúa gạo 11
Dòng dịch chuyển thông tin Thông tin trao đổi
Nhà cung cấp giống và nhà - Thông tin về giống, phân bón, thuốc BVTV được trao đổi quađiện thoại và gặp gỡ trực tiếp ở ngoài Khi có nhu cầu thì nôngcung cấp phân bón, thuốc dân sẽ liên hệ đến nhà cung cấp giống để yêu cầu cung cấp lúa
BVTV giống (số lượng và tiêu chuẩn), phân bón, thuốc BVTV và trao
đổi về tình trạng bệnh (nếu có) của lúa
- Nhà cung cấp giống sẽ cung cấp thông tin về số lượng lúa giống
có thể cung ứng đủ, tiêu chuẩn về chất lượng, đề xuất giống lúaNông dân phù hợp cho nông dân Nhà cung cấp phân bón, thuốc BVTV sẽ
cung cấp phân bón phù hợp với từng loại lúa, tư vấn và cung cấpcác loại thuốc phù hợp với tình trạng bệnh của lúa
- Cung cấp thông tin về khối lượng lúa gạo bán ra mua vào
- Các loại gạo, chất lượng gạo và mức giá từng loại
- Mức giá thị trường, mức giá quyết định bán ra mua vào của haiKhách hàng cá nhân bên.
Nông dân - Khối lượng lúa gạo cần cung cấp và có thể cung cấp
- Số lượng sản phẩm lúa gạo theo từng loại
- Mức giá theo từng loại
- Nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng sản phẩm
Khách hàng tổ chức - Giá cả hai bên trao đổi để mua và bán
Trang 18Chuỗi cung ứng lúa gạo 12
Thương lái - Số lượng lúa gạo và loại lúa gạo cung cấp cho công ty lương
thực, yêu cầu loại gạo và số lượng của công ty đối với thươnglái
- Giá mua bán trên thị trường, giá mua bán thảo luận cho từngCông ty lương thực loại lúa gạo và số lượng
Thương lái - Số lượng lúa gạo có thể cung cấp cho nhà máy xay xát và yêu
cầu thu mua
- Loại lúa mà thương lái có, chất lượng, nguồn gốc
- Giá mua bán lúa gạo
Nhà máy xay xát
Nhà máy xay xát
- Số lượng lúa gạo có thể cung cấp cho thương lái
- Loại gạo mà nhà máy xay xát có, chất lượng, nguồn gốc
- Giá mua bán lúa gạo
Thương lái bán buôn gạo
Thương lái bán buôn gạo - Số lượng gạo có thể cung cấp cho công ty lương thực, số lượng
và các yêu cầu của công ty lương thực
- Loại gạo mà thương lái có, chất lượng, nguồn gốc, ngày thángsản xuất
Công ty lương thực - Giá mua bán lúa gạo
Thương lái bán buôn gạo - Số lượng gạo có thể cung cấp cho công ty lương thực, số lượng
và các yêu cầu của công ty lương thực
- Loại gạo mà thương lái có, chất lượng, nguồn gốc, ngày thángsản xuất
Đại lý bán sỉ - Giá mua bán lúa gạo
Đại lý bán sỉ
- Thông tin về loại gạo và khối lượng gạo
- Mức giá hai bên mua và bán
- Nguồn gốc của gạo
Công ty lương thực
Đại lý bán sỉ
- Thông tin về loại gạo và khối lượng gạo
- Mức giá hai bên mua và bán
- Nguồn gốc của gạo
Tạp hóa
Trang 20Chuỗi cung ứng lúa gạo 13
- Thông tin về loại gạo và khối lượng gạo
- Trao đổi mức giá hai bên mua và bán
- Nguồn gốc của gạo
Công ty lương thực
Công ty lương thực
- Thông tin về loại gạo và khối lượng gạo
- Mức giá hai bên mua và bán
- Nguồn gốc của gạo
Khách hàng tổ chức
Trang 213 Mô tả dòng tài chính
Nhóm 10_45K02.2
download by : skknchat@gmail.com
Trang 22Chuỗi cung ứng lúa gạo 15
Thương lái trong tỉnh
Thương lái bán buôn gạo
Thương lái bán buôn gạo thu mua từ nhà máy xay xát rồi thanh toáncho họ
Trang 24Chuỗi cung ứng lúa gạo 16
Đại lý bán sỉ
Đại lý bản sỉ đặt mua gạo của công ty lương thực Sau khi công tylương thực vận chuyển gạo đến thì đại lý bán sỉ sẽ thanh toán choCông ty lương thực công ty lương thực.
Khách hàng tổ chức
Khách hàng tổ chức đặt mua gạo của công ty lương thực, sau khicông ty lương thực vận chuyển gạo đến thì khách hàng sẽ thanhCông ty lương thực toán bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản.
Đại lý bán sỉ - Thương lái bán buôn gạo phân phối gạo đến đại lý bán sỉ và nhận
Khách hàng cá nhân
Khách hàng cá nhân đến trực tiếp tạp hóa để mua gạo về tiêu dùng
và thanh toán cho tạp hóa, tạp hóa nhận tiền từ khách hàng cá nhân.Tạp hóa
Khách hàng cá nhân
Khách hàng cá nhân đến siêu thị để mua gạo về tiêu dùng và thanhtoán trực tiếp cho siêu thị bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản choSiêu thị siêu thị.
Trang 26Chuỗi cung ứng lúa gạo 17
V MÔ TẢ KHỐI LƯỢNG, SẢN LƯỢNG TRÊN CHUỖI
- Vụ đông xuân: Năm 2019, tổng sản lượng lúa đạt hơn 432.600 tấn Tổng diện tích lúa gieo cấy
cả năm đạt gần 73.800 ha, năng suất bình quân ước đạt 58,6 tạ/ha
- Các giống lúa chủ lực là ĐH815-6, DT45, Thiên ưu 8, TBR225, Hà Phát 3, Đài Thơm 8.Giống bổ sung là KD28, MT10, PC6, TBR279, VTNA2, Hương Xuân, OM6976 Giống lúa triển vọng làQNg11, QNg6, QNg 128, HN6, Bắc Thịnh, VNR10, ĐT100, HĐ34
- Từ giá gạo đang ở mức bình thường là 9.200 đồng/kg đối với gạo Sài Gòn (nhãn hiệu congà) đến ngày 26/4/2021 đã tăng lên 12.000 đồng/kg và tới chiều 27/04/2021 thì đã tăng lên 15-16.000đồng; còn gạo mùa (gạo địa phương) thì từ 8.000đồng/kg đã tăng lên 12.000 đồng/kg nhưng không có gạo
để mua
Trang 27VI MÔ TẢ DOANH THU, CHI PHÍ, LỢI NHUẬN
Để dễ dàng cho việc so sánh, nhóm xét quy mô 40 hộ trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
sản xuất lúa trong 1 vụ mùa (3 tháng)
Nhà cung cấp lúa giống, phân bón, thuốc BVTV
Diện tích kho chứa (mét vuông)
Số lượng lao động (người)Chi phí (VNĐ/vụ) 243.000.000Doanh thu (VNĐ/vụ) 270.000.000Lợi nhuận (VNĐ/vụ) 27.000.000
Chi phí (VNĐ/vụ) 520.000.000Doanh thu (VNĐ/vụ) 840.000.000Lợi nhuận (VNĐ/vụ) 320.000.000Lợi nhuận/hộ/vụ 8.000.000
Trang 28Nhóm 10_45K02.2
download by : skknchat@gmail.com
Trang 293 Nhà phân phối
Thương lái
Khối lượng mua (kg/vụ) 120.000
Số lượng lao động (người)Giá mua (VNĐ/kg gạo) 9.000Giá bán (VNĐ/kg gạo) 10.000Chi phí mua (VNĐ/vụ) 1.080.000.000Chi phí khác (VNĐ/vụ) 80.000.000Doanh thu (VNĐ/vụ) 1.200.000.000Lợi nhuận (VNĐ/vụ) 40.000.000
Nhóm 10_45K02.2
download by : skknchat@gmail.com
Trang 30Chuỗi cung ứng lúa gạo 20
5 Khách hàng
Khách hàng cá nhân
Số lượng thành viên
Số lần mua (lần/vụ)Khối lượng mua (kg/vụ)Giá mua (VNĐ/kg gạo)Chi phí mua (VNĐ/vụ)
Trang 31VII ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA CHUỖI CUNG ỨNG LÚA GẠO Ở TỈNH
Bán qua nhiều tác nhân trung gian trong chuỗi ngành hàng nên nông dân chịu rủi
ro và tổn thương lớn trong chuỗi ngành hàng
• Đối với nông dân:
- Đó là một tập hợp rời rạc của hàng nghìn nông hộ sản xuất trên mảnh ruộng của mình Quảng Ngãi có hơn 300 nghìn hộ dân với hơn 2.700 ha đất canh tác
- Do sản xuất nông nghiệp phụ thuộc nhiều vào thời tiết, mưa bão, lũ lụt nên nông dân trởthành nhóm sản xuất rất dễ bị tổn thương Biến đổi khí hậu là vấn đề lớn và họ cũng là những người bị tácđộng rất mạnh Thiếu hệ thống bảo hiểm rủi ro, giao thông đi lại khó khăn, thiếu vốn, thiếu tài sản, trình
độ học vấn thấp và thiếu khả năng tiếp cận tín dụng Nông dân là người chịu tác động mạnh nhất khi cácyếu tố đầu vào tăng giá, họ cũng là nạn nhân của sự lạm phát tăng vọt Khi giá lúa tăng, họ cũng khôngphải là người được hưởng lợi trọn vẹn, nhưng khi giá lúa sụt giảm thì thiệt hại của họ lại rất lớn
• Đối với thương lái:
- Thương lái là một từ chung để chỉ một nhóm kinh doanh lúa gạo với đặc điểm là hộ kinhdoanh gia đình, phương tiện kinh doanh chính cũng là phương tiện vận chuyển chủ yếu bằng xe tải dựavào vốn của gia đình hoặc vay mượn khác Họ đi đến khắp các thôn xóm mua lúa của nông dân chuyênchở đến các nhà máy xay xát Hơn 95% lúa gạo do nông dân làm ra được thương lái mua và vận chuyểnđến các nhà máy xay xát, sau đó giao lại các công ty kinh doanh
- Do hoạt động này, người nông dân ngày càng tách rời với công ty lương thực, công tylương thực thì cũng chẳng có mối quan hệ gì với nông dân Thương lái đã trở thành lực lượng trung gian,nắm được thông tin và mối quan hệ ở cả 2 đầu nên đã trở thành lực lượng không thể thiếu trong tổ chứcvận hành như của thị trường lúa gạo ở Việt Nam hiện nay
Nhóm 10_45K02.2
download by : skknchat@gmail.com