ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG TẠO GIỐNG BIẾN ĐỔI GEN... Coli tổng hợp Penicilin với tốc độ nhanh ADN tái tổ hợp Kĩ thuật chuyển gen là kỹ thuật tạo ADN tái tổ hợp để chuyển gen từ tế
Trang 2Mèo phát ra ánh sáng xanh nhờ
biến đổi gen
Trang 3Lúa có gen β-caroten
Cây đu đủ mang gen
kháng virut CMV
Dê biến đổi gen cho sữa chứa prôtêin tơ nhện
Trang 4BÀI 20: TẠO GIỐNG
NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
Trang 5BÀI 20: TẠO GIỐNG
NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
II CÁC BƯỚC CẦN TIẾN HÀNH TRONG KĨ
THUẬT CHUYỂN GEN III ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG
TẠO GIỐNG BIẾN ĐỔI GEN
Trang 6BÀI 20: TẠO GIỐNG
NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
Trang 7
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 (5 phút)
Nghiên cứu SGK trang 83 – sinh học 12 cơ bản và trả lời
các câu hỏi sau:
1 Công nghệ gen là gì ?
……… 2.Thế nào là kĩ thuật chuyển gen ?
………
3 Thể truyền là gì? Thể truyền thường dùng trong kĩ thuật chuyển gen là gì ?
……… 4.Plasmit là gì ?
5 AND tái tổ hợp ?
Trang 8E Coli ( sinh sản
nhanh)
Gen + Thể truyền
(Vectơ)
VK E Coli tổng hợp Penicilin với tốc độ nhanh
Trang 9E Coli ( sinh sản
nhanh)
Gen + Thể truyền
(Vectơ)
VK E Coli tổng hợp Penicilin với tốc độ nhanh
ADN tái
tổ hợp
Kĩ thuật chuyển gen là kỹ thuật tạo ADN tái tổ hợp
để chuyển gen từ tế bào này sang tế bào khác bằng cách sử dụng
cách sử dụng thể truyền thể truyền .
Trang 10NST nhân tạo
Tế bào
Thể truyền có thể là Plasmit hoặc virut ( phagơ ), NST nhân tạo
ThÓ thùc khuÈn
ADN Đầu
Thể truyền ( Véctơ chuyển gen ):
• Là phân tử ADN nhỏ có khả năng nhân đôi một cách độc lập với hệ gen của tế bào hoặc có thể gắn vào hệ gen của tế bào.
Plasmit
ADN vi khuẩn
Tế bào vi khuẩn
Trang 11PLASMIT CỦA VI KHUẨN
Plasimit là phân
tử ADN nhỏ , dạng vòng , có trong tế bào chất của nhiều loại vi khuẩn, có khả
năng nhân đôi độc lập với hệ gen của tế bào
Plasmit
ADN vi khuẩn
Tế bào vi khuẩn
Trang 12PLASMIT GEN CẦN
CHUYỂN
ADN TÁI TỔ HỢP
ADN tái tổ hợp là phân tử ADN được lắp ráp từ thể
truyền và gen cần chuyển
Trang 13I MỘT SỐ KHÁI NIỆM:
Bài 20 TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
II CÁC BƯỚC CẦN TIẾN HÀNH TRONG
KĨ THUẬT CHUYỂN GEN
Trang 14Tách ADN NST của “tế bào cho ”
Enzim cắt
Enzim cắt
Trang 15Tạo ADN tái tổ hợp
Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận
Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp
Trang 16I MỘT SỐ KHÁI NIỆM:
Bài 20 TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
II CÁC BƯỚC CẦN TIẾN HÀNH TRONG
KĨ THUẬT CHUYỂN GEN
Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp
Chuyển ADN vào tế bào nhận Tạo ADN tái
tổ hợp
Trang 17I MỘT SỐ KHÁI NIỆM:
Bài 20 TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
II CÁC BƯỚC CẦN TIẾN HÀNH TRONG
KĨ THUẬT CHUYỂN GEN
1, Tạo ADN tái tổ hợp
Trang 18Phiếu học tập số 2 Tạo ADN tái tổ hợp
1 Kể tên các nguyên liệu
để tạo ADN tái tổ hợp?
2 Nêu các bước tạo ADN
tái tổ hợp ?
En zim cắt Res tric ta za
Enzim nối Ligaza
Trang 19ADN CỦA TẾ BÀO CHO
Enzim cắt (Restictaza)
GEN CẦN CHUYỂN
enzim nối (Ligaza)
ADN tái tổ hợp
BƯỚC 1: TẠO ADN TÁI TỔ HỢP
Trang 20ADN cña tÕ bµo nhËn
ADN t¸i tæ hîp d¹ng vßng
ADN t¸i tæ hîp
CaCl 2 hoÆc xung
Trang 21Phương pháp tải nạp: Sử dụng vi rút lây nhiễm
vi khuẩn khi chúng xâm nhập vào tế bào chủ
ThÓ thùc khuÈn
ADN Đầu
Trang 23gen đánh dấu
Bước 3 : PHÂN LẬP DÒNG TB CHỨA ADN TÁI TỔ HỢP
Trang 24III ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG TẠO
GIỐNG BIẾN ĐỔI GEN:
1 KN sinh vật biến đổi gen
Cừu chuyển gen cho sữa chứa Protein huyết tương người.
Trang 25III ỨNG DỤNG CƠNG NGHỆ GEN TRONG TẠO GIỐNG
BIẾN ĐỔI GEN
1 KN sinh vật biến đổi gen
Là sinh vật mà hệ gen của nó đã được con người làm
biến đởi cho phù hợp với lợi ích của mình
Ngô chuyển gen
kháng sâu
bệnh (phải) và ngô bình
thường (trái)
Trang 26III ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG TẠO GIỐNG BIẾN ĐỔI GEN:
1 KN sinh vật biến đổi gen:
- Là sinh vật mà hệ gen của nó đã được con người làm biến đổi cho phù hợp với lợi ích của mình
-Các cách làm biến đổi hệ gen của một sinh vật:
Trang 27
Dòng Vi khuẩn
E coli mang của loài khác (như gen tổng hợp Insulin của người )
Đưa thêm một gen lạ vào hệ gen
Trang 29Loại bỏ hoặc làm bất hoạt 1 gen nào đó trong hệ gen
Trang 30III ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG TẠO GIỐNG BIẾN ĐỔI GEN:
1 KN sinh vật biến đổi gen:
- Là sinh vật mà hệ gen của nó đã được con người
làm biến đổi cho phù hợp với lợi ích của mình
-Các cách làm biến đổi hệ gen của một sinh vật:
+Đưa thêm một gen lạ vào hệ gen+ Làm biến đổi 1 gen đã có sẵn trong hệ gen + Loại bỏ hoặc làm bất hoạt 1 gen nào đó trong
hệ gen .
Trang 31III ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG
1 .KN sinh vật biến đổi gen
2 Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen
Trang 32Phiếu học tập số 3
Quan sát phần trình bày của nhóm bạn và
hoàn thành nội dung sau:
đổi gen Giống cây trồng biến đổi
gen
Vi sinh vật biến đổi gen
Phương pháp
tạo SV chuyển
gen
Thành tựu
Trang 332 Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen
-Lấy trứng ra khỏi vật nuôi rồi cho thụ tinh trong ống nghiệm.
-Tiêm gen cần chuyển vào hợp tử Hợp tử phát triển thành phôi.
-Cấy phôi đã được chuyển gen vào tử cung con vật
khácsinh ra ĐV chuyển gen.
Trang 342 Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen
chuột cống nên có khối lượng gần gấp đôi so với chuột
bình thường cùng lứa
- Cừu sản xuất tơ nhện trong sữa….
-Tạo giống bông kháng sâu hại.
-Tạo giống lúa
“gạo vàng” có khả năng tổng hợp β - Carôtein trong hạt.
- Cà chua : Làm bất hoạt gen sản sinh êtylen giúp quả chín muộn, dễ vận chuyển
Tạo dòng vi khuẩn mang gen insulin của người chữa bệnh tiểu đường
Trang 35Dê biến đổi gen cho sữa chứa
prôtêin tơ nhện. Cây bông có chứa gen kháng sâu.
Trang 36Biến đổi gen của một loài vi sinh vật thuộc họ vi khuẩn tiêu thụ
CO2 để sản xuất nhiên liệu (xăng sinh học)
Trang 37-Đưa thêm một gen lạ vào hệ gen
Trang 391) Công nghệ gen là qui
trình công nghệ dùng để
tạo ra các sinh vật
a) Người ta dựa vào gen đánh dấu hoặc các dấu chuẩn.
2) Sinh vật biến đổi gen là
sinh vật mà hệ gen của nó
đã được con người làm
b) Công nghệ gen là Plasmit hoặc virut ( phagơ )
3) Để phân lập dòng tế bào
chứa ADN tái tổ hợp c) biến đổi gen hoặc
chuyển gen.
4) Thể truyền thường sử
dụng trong d) biến đổi cho phù hợp với lợi ích của con người
Câu 1 : Nối các số 1,2,3,4 với các chữ cái a,b,c,d
sao cho thành câu có nội dung phù hợp ?
Trang 40Câu 2: Khi chuyển 1 gen tổng hợp Prôtêin của Người vào
vi khuẩn E.Coli, các nhà khoa học đã làm được điều
gì có lợi cho con Người ?
A Sản xuất Insulin với giá thành hạ, dùng chữa bệnh
tiểu đường cho con Người
B Prôtêin hình thành sẽ làm giảm tác hại của vi khuẩn
với con Người.
C Lợi dụng khả năng sinh sản nhanh, trao đổi chất
mạnh của vi khuẩn để tổng hợp một lượng Prôtêin
lớn đáp ứng nhu cầu nhiều mặt của con Người.
D Thuần hóa 1 chủng vi khuẩn E Coli để nuôi cấy vào
hệ tiêu hóa của con Người.
Trang 41Câu 3: Trong kỹ thuật di truyền, ADN tái tổ hợp được
C thể truyền và gen cần chuyển
D thể truyền gắn vào ADN của tế bào nhận
Trang 42Câu 4:
Cho các thành tựu:
(1) Tạo chủng vi khuẩn E.coli sản xuất insulin của người
(2) Tạo giống dâu tằm tam bội có năng suất tăng cao hơn so với dạng lưỡng bội bình thường
(3) Tạo ra giống bông và giống đậu tương mang gen kháng
thuốc diệt cỏ của thuốc lá cảnh Petunia
(4) Tạo ra giống dưa hấu tam bội không có hạt, hàm lượng đường cao
Những thành tựu đạt được do ứng dụng kĩ thuật di truyền là:
A (1), (3) B (3), (4)
C (1), (2) D (1), (4)
Trang 44ƯU ĐIỂM NỔI BẬT CỦA TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN LÀ GÌ ?
Trang 451 Trả lời các câu hỏi và bài tập trong SGK
2 Đọc bài 21: DI TRUYỀN Y HỌC