Đoàn Thị Điểm, Chinh phụ ngâm khúc 2 Đặt một câu cảm thán để bộc lộ cảm xúc trước tình cảm của một người thân dành cho mình... Niềm vui sướng khi được nhiều quà Nỗi buồn bất lực, nhớ tiế
Trang 1GV: TRẦN THỊ LÊ ĐV: TRƯỜNG THCS HOÀI HẢI
HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI HUYỆN HOÀI NHƠN
NĂM HỌC 2016-2017
HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI HUYỆN HOÀI NHƠN
NĂM HỌC 2016-2017
Trang 3Tiết 86: CÂU CẢM THÁN
NỘI DUNG CẦN TÌM HIỂU:
Trang 4PHƯƠNG PHÁP HỌC THEO GÓC
GÓC QUAN SÁT
GÓC
PHÂN TÍCH
GÓC VẬN DỤNG
Tiết 86: CÂU CẢM THÁN
Trang 5Quan sát kênh hình và kênh chữ, phát hiện
Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
Cuộc đời lão Hạc mới khổ làm sao!
Trang 6(Nam Cao, Lão Hạc)
b) Chao ôi! Mặt trời mọc trên biển thật đẹp.
2) Khi viết đơn, biên bản, hợp đồng hay trình bày kết quả giải một bài toán, … có thể dùng câu cảm thán không? Vì sao?
Trang 7GÓC VẬN DỤNG
Tiết 86: CÂU CẢM THÁN
1) Phân tích tình cảm, cảm xúc được thể hiện trong những câu sau? Hãy cho biết các câu trong những đoạn trích sau có phải đều là câu cảm thán không? Vì sao?
a) Than ôi! Sức người khó lòng địch nổi với sức trời!
(Phạm Duy Tốn, Sống chết mặc bay)
b) b) Xanh kia thăm thẳm từng trên
Vì ai gây dựng cho nên nỗi này?
(Đoàn Thị Điểm, Chinh phụ ngâm khúc)
2) Đặt một câu cảm thán để bộc lộ cảm xúc trước tình cảm của một người thân dành cho mình.
Trang 8PHƯƠNG PHÁP HỌC THEO GÓC
GÓC QUAN SÁT
GÓC
PHÂN TÍCH
GÓC VẬN DỤNG
Tiết 86: CÂU CẢM THÁN
Trang 9Niềm vui sướng khi
được nhiều quà
Nỗi buồn bất lực, nhớ tiếc quá khứ của con hổ
Niềm xót thương cho thân phận của lão Hạc
=> Dấu hiệu hình thức: có từ cảm thán: ồ, than ôi, làm sao;
có dấu chấm than ở cuối câu.
=> Dấu hiệu hình thức: có từ cảm thán: ồ, than ôi, làm sao;
có dấu chấm than ở cuối câu.
KẾT QUẢ
3 2
Trang 10Tiết 86: CÂU CẢM THÁN
Vị trí từ cảm thán
trong câu
1 Ồ, quà nhiều quá !
2 Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
3 Cuộc đời lão Hạc mới khổ làm sao!
=> Câu đặc biệt
=>Phụ ngữ
LƯU Ý:
Ví dụ
Trang 11KẾT QUẢ
Trang 12Tiết 86: CÂU CẢM THÁN
(C1) Than ôi! Lời than thở của nhân dân trước sự tàn phá
của thiên tai.
Trang 13Tiết 86: CÂU CẢM THÁN
Câu Tình cảm, cảm xúc
(C1) Than ôi! Lời than thở của nhân
dân trước sự tàn phá của thiên tai.
- Kết thúc bằng dấu chấm than.
- Có từ ngữ cảm thán
- Kết thúc bằng dấu chấm than.
Trang 14- Trong chiến tranh, có biết bao người đã ra trận và mãi mãi không trở về.
Trong chiến tranh, có nhiều (rất nhiều)
người đã ra trận và mãi mãi không trở về.
LƯU Ý:
Trang 15- Câu cảm thán thường có các từ cảm
thán như: ôi, than ôi, hỡi ôi, hỡi ơi, chao ôi, chao ơi, trời ơi, thay, biết bao, xiết bao, biết chừng nào, …
- Khi viết, câu cảm thán thường kết thúc bằng dấu chấm than
2 Chức năng: Dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc của người nĩi (người viết), xuất hiện chủ yếu trong ngơn ngữ nĩi hăng ngày hay ngơn ngữ văn chương.
2 Đặt câu cảm thán
Trang 162 Đặt câu cảm thán
Trang 17Câu nghi vấn Câu cầu khiến Câu cảm
- Khi viết, kết thúc cõu bằng dấu chấm hỏi ; (hoặc bằng dấu chấm, dấu chấm than, chấm lửng).
- Có những từ cầu khiến như :
chấm).
- Có những từ ngữ cảm thán
như : ôi, than
ôi, xiết bao,
nào…
- Khi viết, thường kết thúc bằng dấu chấm
chấm)
- Dùng để hỏi (chính)
(người viết).
Trang 211 Nắm vững đặc điểm hình thức, chức năng của câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán.
2 Hoàn thành bài tập viết đoạn văn.
3 Hoàn thiện các bài tập ở sách giáo khoa (trang 44, 45).
4 Chuẩn bị bài mới: “Câu trần thuật”:
- Đọc ví dụ, trả lời các câu hỏi.
- Tìm hiểu đặc điểm hình thức, chức năng của câu trần thuật.
- Xem trước các bài tập trang 46, 47.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Trang 2222
Trang 23? Hãy thêm các từ ngữ cảm thán và dấu chấm than
để chuyển đổi các câu sau thành câu cảm thán:
a.Anh đến muộn quá.
b Trăng đêm nay đẹp.
c Chân tôi đau quá.
=> Trời ơi, anh đến muộn quá !
=> Trăng đêm nay đẹp biết bao!
=> Ôi , chân tôi đau quá !
Tiết 86: CÂU CẢM THÁN
Trang 24Tiết 86: CÂU CẢM THÁN
Em hãy đặt một câu cảm thán cho mỗi bức tranh
Hình 1
Chao ôi ! Mặt trời mọc
trên biển thật đẹp Ồ, Quà nhiều quá!
Hình 2
Trang 25KIỂM TRA BÀI CŨ
? Trình bày đặc điểm hình thức và chức năng của câu cầu khiến? Cho ví dụ?
TRẢ LỜI:
- Đặc điểm hình thức: có những từ cầu khiến
như: hãy, đừng, chớ, …đi, thôi, nào, …hay ngữ
điệu cầu khiến Khi viết, câu cầu khiến thường kết thúc bằng dấu chấm than, nhưng khi ý cầu khiến không được nhấn mạnh thì có thể kết thúc bằng dấu chấm.
- Chức năng: Câu cầu khiến dùng để ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo.
- Ví dụ: Chúng ta đừng xả rác bừa bãi !
Trang 26Tiết 86: CÂU CẢM THÁN
Bài tập 2: Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu
nghi vấn, câu cầu khiến và câu cảm thán.
Kiểu câu Đặc điểm hình thức Chức năng
- Có từ cầu khiến.
- Cuối câu thường có dấu chấm than.
- Dùng để yêu cầu, ra lệnh, đề nghị, khuyên bảo, khích lệ.
- Có từ ngữ cảm thán.
- Cuối câu thường có dấu chấm than.
- Dùng để bộc lộ tình cảm, cảm xúc.
Trang 27Tiết 86: CÂU CẢM THÁN
- Dù kết thúc bằng dấu chấm than và có thể cũng dùng để bộc lộ cảm xúc nhưng nếu không có từ ngữ cảm thán thì câu đó không phải là câu cảm thán.
- Cần phân biệt những từ có ý nghĩa tương đương với những từ ngữ chỉ lượng như: biết bao, nhiều, rất nhiều, …
Nó thường xuất hiện trong những câu trần thuật, đứng trước danh từ; còn từ ngữ cảm thán trong câu cảm thán thì thường đứng sau những từ ngữ mà nó bổ nghĩa (làm phụ ngữ).
LƯU Ý:
Trang 28Tiết 86:
CÂU CẢM THÁN
NỘI DUNG CẦN TÌM HIỂU:
- Đặc điểm hình thức của câu cảm thán.
- Chức năng của câu cảm thán.
NỘI DUNG CẦN TÌM HIỂU:
- Đặc điểm hình thức của câu cảm thán.
- Chức năng của câu cảm thán.