SỰ KHÁC BIỆT VỀ VĂN HÓA GIỮA CÁC QUỐC GIA

Slide 1 3 1 CH NG 4ƯƠ SỰ KHÁC BIỆT VỀ VĂN HÓA GIỮA CÁC QUỐC GIA 3 2 Khái niệm về văn hóa Văn hóa là một hệ thống những giá trị và những chuẩn mực được chia sẽ và đồng thuận bởi một nhóm người và khi t[.]

CHƯƠNG 4

SỰ KHÁC BIỆT VỀ VĂN HÓA

GIỮA CÁC QUỐC GIA

Khái niệm về văn hóa

Văn hóa là một hệ thống những giá trị và những chuẩn mực được chia sẽ và đồng thuận bởi một nhóm người và khi tập hợp lại thì các yếu tố này tạo nên 1 khuôn mẫu cho cuộc sống của nhóm người đó.

Giá trị và chuẩn mực

 Giá trị là những quan niệm trừu tượng về những thứ mà

1 cộng đồng người tin là tốt, thuộc về lẽ phải và đáng mong muốn Vd: thái độ của xã hội về tự do cá nhân, sự thật, công lý, tình yêu, hôn nhân,…

 Chuẩn mực là những quy định và quy tắc chi phối hành

vi ứng xử giữa các thành viên trong 1 cộng đồng Chuẩn mực bao gồm 2 thành phần:

 Lề thói: là những quy tắc xã hội liên quan đến cách

thức ăn mặc, cách thức ăn uống, cách hành xử đúng mực,…

 Tập tục: là những chuẩn mực được xem là tâm điểm

vận hành xã hội và các hoạt động xã hội

Văn hóa, xã hội và quốc gia

Xã hội là tập hợp 1 nhóm người có chung những giá trị về văn hóa và chuẩn mực

 Quốc gia là 1 thực thể chính trị Trong 1 quốc gia có thể chỉ có 1 nền văn hóa cũng có thể bao gồm nhiều nền văn hóa khác nhau

Có những nền văn hóa tồn tại nhiều quốc gia khác nhau

Các yếu tố quyết định văn hóa

 Mức độ phân tầng trong cấu trúc xã hội có ảnh hưởng đến văn hóa.

Cá nhân và tập thể

Tập thể là tập hợp của 2 hay nhiều cá nhân có những điểm chung và tương tác với nhau theo những phương thức có sẵn trên cơ sở 1 tập các mong đợi chung về nhau

Vai trò của tập thể thường được đề cao tại các nước Châu Á

Vai trò của cá nhân thường lại được nhấn mạnh tại các quốc gia phương Tây

Câu hỏi thảo luận

Trong một xã hội vai trò của cá nhân được đề cao, việc quản lý nhân viên để tạo hiệu quả cho doanh nghiệp có những thuận lợi và khó khăn gì ?

Sự phân tầng xã hội

 Mọi xã hội được phân chia thành các tầng lớp xã hội Các tầng lớp xã hội này hình thành trên các cơ sở như: nguồn gốc gia đình, nghề nghiệp và thu nhập.

 Có 2 phương thức phân tầng trong xã hội phổ biến:

Hệ thống đẳng cấp Vị trí xã hội được quyết định

bởi gia đình nơi cá nhân sinh ra Các cá nhân khó thay đổi vị trí xã hội của mình.

Hệ thống giai cấp Vị trí của các cá nhân có thể thay

đổi bằng thành công hay may mắn.

Tác động của phân tầng xã hội đến quản lý

công ty

 Trong các xã hội có sự phân tầng gay gắt thường

xảy ra sự đối kháng, tranh chấp giữa lãnh đạo công ty và người lao động

 Trong xã hội ít có sự phân tầng, các nhân viên

trong công ty thường có động lực làm việc nhằm cải thiện vị trí xã hội của bản thân

Tôn giáo và hệ thống đạo đức

Tôn giáo là một hệ thống các nghi lễ và niềm tin chung có liên quan đến các phạm trù linh thiên

Các tôn giáo lớn hiện nay bao gồm:

 Thiên chúa giáo (1,9 tỷ tín đồ)

Tôn giáo và hệ thống đạo đức

Hệ thống đạo đức là một tập hợp các nguyên tắc hay giá trị luân lý được sử dụng để dẫn dắt và định hình các hành vi của các cá nhân

Hệ thống đạo đức của các cá nhân trong một nền văn hóa thường có quan hệ mật thiết với tôn giáo của họ

Thiên chúa giáo

Thiên chúa giáo là một tôn giáo được tôn thờ rộng rãi nhất trên thế giới hiện nay Các tín đồ thiên chúa giáo phân bổ chủ yếu ở Châu Âu và Châu Mỹ và số lượng tín đồ thiên chúa giáo đang tăng lên ở Châu Phi Thiên chúa giáo bao gồm: Công giáo, Chính thống giáo, Tin Lành

Max Webber (1904) đã chỉ ra rằng có mối quan hệ mật thiết giữa đạo Tin Lành và chủ nghĩa tư bản phương Tây Vì đạo Tin Lành nhấn mạnh vào việc

Hồi giáo

o Hồi giáo có sức chi phối mạnh mẽ đến đời sống

của người theo đạo Tôn giáo là tối thượng trong mọi lĩnh vực của cuộc sống

o Trào lưu chính thống hồi giáo thường được truyền

thông phương Tây đánh đồng với chủ nghĩa khủng

bố, những cuộc bạo động, chiến binh hồi giáo

o Đa số người theo đạo Hồi đều cho rằng Hồi giáo

thuyết giảng về hòa bình, sự công bằng, lòng khoan dung

Hồi giáo

 Kinh Koran thiết lập một số nguyên tắc kinh tế

minh bạch và ủng hộ việc kinh doanh tự do

 Đạo hồi ủng hộ quyền tư hữu Những người sở

hữu tài sản là những người nhận ủy thác từ thánh Allah, họ được thu lợi từ tài sản nhưng phải sử dụng tài sản 1 cách chính đáng và có lợi cho xã hội

 Hồi giáo cũng nhấn mạnh việc tuân thủ các nghĩa

vụ hợp đồng, việc giữ lời hứa và không lừa dối

Đạo Hindu (Ấn Độ giáo)

Đạo Hindu là 1 trong những tôn giáo chính cổ xưa nhất Người theo Ấn Độ giáo tin tưởng vào luân hồi và nghiệp chướng Đạo Hindu khuyến khích mọi người sống 1 cuộc đời khổ hạnh nghiêm ngặt, chối bỏ vật chất, dâng hiến cuộc đời cho nhiệm vụ tâm linh để đạt được Niết Bàn

Đạo Hindu (Ấn Độ giáo)

Theo Webber, Ấn Độ giáo không khuyến khích hoạt động kinh doanh nhằm tạo ra của cải vật chất

Ấn Độ giáo không khuyến khích sự phấn đấu của các cá nhân trong 1 tổ chức để đạt được sự

Phật giáo

Phật giáo cũng không khuyến khích mọi người kinh doanh làm giàu Tuy nhiên, Phật giáo cho rằng của cải vật chất cần phải do chính sức lao động bản thân tạo ra

và phải biết sang sẽ của cải vật chất cho cộng đồng.

Phật giáo không ủng hộ hệ thống đẳng cấp trong xã hội và lối sống khổ hạnh thái quá -> tạo động lực để cá

Nho giáo

 Nho giáo khởi nguồn từ thế kỷ 5 TCN bởi Khổng Phu Tử Nho giáo có ảnh hưởng sâu sắc ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Việt Nam.

 Nho giáo thiết lập một bộ quy tắc đạo đức toàn diện, đặt ra những chuẩn mực trong mói quan hệ giữa các cá nhân trong

xã hội.

 Nho giáo nhấn mạnh vào lòng trung thành, nghĩa vụ tương

hỗ và sự trung thực trong hoạt động kinh doanh -> giảm thiểu chi phí kinh doanh, thúc đẩy hoạt động kinh doanh.

Ngôn ngữ

 Ngôn ngữ là phương tiện để liên lạc giữa các cá nhân trong xã hội Ngôn ngữ bao gồm ngôn ngữ nói và các phương tiện liên lạc không lời

 Ngôn ngữ của 1 xã hội có thể định hướng sự chú

ý của các thành viên xã hội đó đến những đặc điểm nhất định của thế giới hơn là những những đặc điểm khác

 Ngôn ngữ gồm 2 bộ phận: ngôn ngữ nói và các phương tiện liên lạc không lời

Ngôn ngữ

Đối với 1 công ty nước ngoài, việc hiểu biết ngôn ngữ của 1 quốc gia nơi họ muốn triển khai hoạt động kinh doanh có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Ngôn ngữ không lới

Giáo dục

o Giáo dục chính quy là 1 phương thức giúp các cá

nhân trong xã hội tiếp thu những kỹ năng về ngôn ngữ, nhận thức, toán học

o Giáo dục chính quy và giáo dục gia đình hỗ trợ

lẫn nhau để hình thành nên các cá nhân hoàn thiện về tri thức, đạo đức và lối sống

o Giáo dục là yếu tố hình thành nên lợi thế cạnh tranh và là yếu tố quyết định thành công của 1 quốc gia

Câu hỏi

Hiện nay, tại Châu Á ngoài những quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore theo bạn còn những quốc gia nào được đánh giá có nguồn nhân lực dồi dào, có kỹ năng và được đào tạo bài bản?

Văn hóa và nơi làm việc

Văn hóa của 1 quốc gia có ảnh hưởng rất lớn đến

môi trường làm việc của các công ty tại quốc gia

đó Các công ty đa quốc gia cần có những thay đổi quy trình quản lý, điều hành công việc phù hợp với văn hóa của quốc gia nơi họ muốn triển khai đầu tư, kinh doanh

Hofstede khái quát 4 khía cạnh của 1 nền văn hóa có

ảnh hưởng đến môi trường làm việc bao gồm: khoảng cách quyền lực, chủ nghĩa cá nhân trong tương quan với tập thể, né tránh rủi ro, nam tính trong tương quan với nữ tính

Văn hóa và nơi làm việc

1/Khoảng cách quyền lực: là cách thức 1 xã hội đối

mặt với thực tế rằng các cá nhân bất bình đẳng về khả năng thể chất và trí tuệ

Các nền văn hóa có khoảng cách quyền lực lớn hiện diện ở các quốc gia cho phép sự bất bình đẳng phát triển thành sự bất bình đẳng về quyền lực và của cải

Các nền văn hóa có khoảng cách quyền lực thấp tồn tại ở các quốc gia đang cố gắng để giảm thiểu sự bất bình đẳng kể trên

với gia đình hay tổ chức.

Trong những xã hội đề cao tính cá nhân, thì mối quan hệ giữa cá nhân và gia đình hay tổ chức thường lõng lẻo Thành tích, tự do cá nhân được đề cao

Trong những xã hội đề cao tính tập thể, thì mối quan

hệ giữa cá nhân và gia đình hay tổ chức được xem trọng Các cá nhân có nghĩa vụ bảo vệ, vun đắp cho thành tích của tập thể mình

Câu hỏi: theo bạn Mỹ, Nhật Bản quốc gia nào đề cao chủ nghĩa tập thể, quốc gia nào coi trọng chủ nghĩa cá nhân?

Văn hóa và nơi làm việc

3/ Né tránh rủi ro: là mức độ của các thành viên

của các nền văn hóa khác nhau thích nghi với những tình huống không rõ ràng và chấp nhận các yếu tố không chắc chắn

Thành viên các nền văn hóa né tránh rủi ro cao thường trả phí để bảo đảm công ăn việc làm, lộ trình

sự nghiệp, phúc lợi và hưu trí Nhà quản lý phải ban hành các quy định rõ ràng cụ thể, sáng kiến của cấp dưới bị kiểm soát chặt chẽ

Văn hóa và nơi làm việc

4/Nam tính trong mối tương quan với nữ tính:

phản ánh mối quan hệ giữa giới tính và vị trí công việc

Trong các nền văn hóa nam tính, vai trò giới tính được phân định rõ ràng, có sự phân biệt rất rõ ràng giữa nam và nữ trong cùng 1 vị trí công việc

Trong các nền văn hóa nữ tính, vai trò giới tính ít được phân định cụ thể, có sự khác biệt rất ít giữa nam và nữ trong cùng 1 vị trí công việc

Câu hỏi: trong 1 nền văn hóa nam tính cần lưu ý điều gì khi

bổ nhiệm nhân sự lãnh đạo hay tuyển dụng vào các vị trí công việc đặc thù?

Sự thay đổi của Văn hóa

Văn hóa của 1 quốc gia thay đổi theo thời gian, tuy nhiên sự thay đổi diễn ra chậm và khá vất vã đối với xã hội

Khi 1 quốc gia trở nên giàu có hơn văn hóa sẽ dịch chuyển xa rời các “giá trị truyền thống”

Vận dụng vào công tác quản lý

Các công ty đa quốc gia khi kinh doanh ở các quốc gia khác nhau cần có sự thay đổi để phù hợp với các hệ thống giá trị và chuẩn mực của nền văn hóa tại quốc gia đó Những thay đổi cụ thể như:

 Cách thức đàm phán hợp đồng.

 Chế độ khen thưởng với nhân viên.

 Cơ cấu tổ chức công ty.

 Mối quan hệ giữa quản lý và nhân viên trong công ty.

Câu hỏi thảo luận

Theo bạn những đặc điểm tính cách nào của người Việt Nam cần được phát huy hoặc hạn chế nhằm tạo 1 môi trường làm việc hiệu quả trong doanh nghiệp ?