Cơ sở hình thành tình đồng chí - Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân.. Cơ sở hình thành tình đồng chí - Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân.. Cơ sở hình thành tình đồng chí - Tương đồng về h
Trang 2chống Pháp và chống Mỹ.
Trong dòng thơ ca về anh bộ đội Cụ Hồ, bài thơ Đồng chí của Chính Hữu ghi nhận một thành công xuất sắc Giữa
lúc chưa phải mọi nhà thơ đã bắt trúng ngay mạch đập của
cuộc sống kháng chiến ở những năm đầu, bài thơ Đồng chí
đã cất lên một tiếng nói mới, chân thực về vẻ đẹp của người
Vệ quốc quân, đã góp phần làm sáng tỏ bản chất và sức mạnh của những người cầm súng “từ nhân dân mà ra, vì
Trang 3thơ Chính Hữu?
1 Tác giả
- Chính Hữu, tên khai sinh Trần Đình
Đắc (1926-2007)
- Quê quán: Can Lộc, Hà Tĩnh
- 1946, ông gia nhập Trung đoàn Thủ đô
và tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ
- 1947, ông bắt đầu sáng tác thơ và thơ ông chủ yếu viết về người lính và chiến tranh với cảm xúc dồn nén,ngôn ngữ cô đọng
- 2000, ông được Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học – Nghệ thuật
- Tác phẩm chính: Đầu súng trăng treo (1966), Ngọn đèn đứng gác …
- Chính Hữu, tên khai sinh Trần Đình
Đắc (1926 - 2007), quê quán: Can Lộc,
Hà Tĩnh
Trang 41 Tác giả
- Chính Hữu, tên khai sinh Trần Đình
Đắc (1926 - 2007), quê quán: Can Lộc,
Hà Tĩnh
Trang 51 Tác giả
- Chính Hữu, tên khai sinh Trần Đình
Đắc (1926 - 2007), quê quán: Can Lộc,
Hà Tĩnh
- Sáng tác năm 1948 – Giai đoạn đầu cuộc kháng chiến chống Pháp Thời điểm ấy, bộ đội, nhân dân ta sống và chiến đấu trong hoàn cảnh hết sức khó khăn, gian khổ, thiếu thốn
- Bài thơ xuất hiện lần đầu tiên trên tờ bích báo của đại đội in trong tập “Đầu
súng trăng treo”
2 Tác phẩm
Trang 61 Tác giả
- Chính Hữu, tên khai sinh Trần Đình
Đắc (1926 - 2007), quê quán: Can Lộc,
Trang 71 Tác giả
- Chính Hữu, tên khai sinh Trần Đình
Đắc (1926 - 2007), quê quán: Can Lộc,
Hà Tĩnh
Quê hương anh nước mặn, đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau, Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ. Đồng chí !
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không mặc kệ gió lung lay Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính. Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá
Chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
2 Tác phẩm
- Sáng tác năm 1948, in trong tập “Đầu
súng trăng treo” (1972)
3 Đọc
Trang 81 Tác giả
- Chính Hữu, tên khai sinh Trần Đình
Đắc (1926 - 2007), quê quán: Can Lộc,
+ 3 câu cuối: Biểu tượng của tình đồng
chí
Trang 91 Tác giả
- Chính Hữu, tên khai sinh Trần Đình
Đắc (1926 - 2007), quê quán: Can Lộc,
+ 7 câu đầu: Cơ sở của tình đồng chí
+ 10 câu tiếp: Biểu hiện sức mạnh của
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau, Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ. Đồng chí !
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không mặc kệ gió lung lay Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính. Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá
Chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
Trang 101 Tác giả
- Chính Hữu, tên khai sinh Trần Đình
Đắc (1926 - 2007), quê quán: Can Lộc,
+ 7 câu đầu: Cơ sở của tình đồng chí
+ 10 câu tiếp: Biểu hiện sức mạnh của
tình đồng chí
+ 3 câu cuối: Biểu tượng của tình đồng
- Thể thơ: Tự do – câu ngắn dài đan xen
(20 câu thơ)
Trang 111 Tác giả
- Chính Hữu, tên khai sinh Trần Đình
Đắc (1926 - 2007), quê quán: Can Lộc,
+ 7 câu đầu: Cơ sở của tình đồng chí
+ 10 câu tiếp: Biểu hiện sức mạnh của
- Thể thơ: Tự do
Trang 12II TÌM HIỂU VĂN BẢN Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.”
- Ngay từ những câu thơ mở đầu, tác giả đã lí giải cơ sở hình thành tình đồng chí thắm thiết, sâu nặng của anh và tôi – của những người lính Cách mạng
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
Trang 13II TÌM HIỂU VĂN BẢN Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.”
Trang 14II TÌM HIỂU VĂN BẢN Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.”
Trang 15II TÌM HIỂU VĂN BẢN Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.”
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Thành ngữ "Nước mặn đồng chua" và hình ảnh "đất cày lên sỏi đá" gợi lên hình ảnh gì về quê hương của anh và
tôi?
- Nước mặn => vùng đồng bằng chiêm trũng
- Đất cày lên sỏi đá => vùng trung du miền núi
=> Những vùng quê nghèo khó.
Trang 16II TÌM HIỂU VĂN BẢN Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.”
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Những hình ảnh "Nước mặn đồng chua, đất cày lên sỏi đá” nói lên điều gì
về nguồn gốc xuất thân của anh và tôi?
- Hoàn cảnh xuất thân: họ đều là những người nông dân lao động nghèo khổ
- Các anh ra đi từ những miền quê nghèo đói, lam lũ - miền biển nước mặn, trung du đồi núi, và gặp gỡ nhau ở tình yêu Tổ quốc lớn lao Các anh là những người nông dân mặc áo lính – đó là sự đồng cảm về giai cấp
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
Trang 17II TÌM HIỂU VĂN BẢN Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau”
Trang 18II TÌM HIỂU VĂN BẢN Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau”
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Câu thơ nói lên điều gì?
- Họ đến từ mọi miền đất nước, vốn là những người xa lạ, các anh đã cùng tập hợp trong một đội ngũ và trở nên thân
quen
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
Trang 19II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Câu thơ sử dụng biện pháp nghệ thuật
nào?
- Điệp từ, hình ảnh sóng đôi - Hoán dụ
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
Trang 20II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Biện pháp nghệ thuật có tác dụng gì?
- Điệp từ, hình ảnh sóng đôi mang ý nghĩa tượng trưng => Tình đồng chí, đồng đội được hình thành trên cơ sở cùng chung nhiệm vụ và lí tưởng cao đẹp Theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, các anh đã cùng tập hợp dưới quân kì, cùng kề vai sát cánh trong đội ngũ chiến đấu để thực hiện nhiệm vụ
thiêng liêng của thời đại
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
Trang 21II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Câu thơ này thể hiện điều gì?
- Mối tình tri kỉ của những người bạn chí cốt được biểu hiện bằng một hình ảnh
cụ thể, giản dị, gợi cảm Họ cùng chia sẻ mọi gian lao, thiếu thốn
- Chính trong những ngày gian khó, các anh đã trở thành tri kỉ của nhau, để cùng chung nhau cái giá lạnh mùa đông, chia nhau cái khó khăn trong một cuộc sống
đầy gian nan
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
Trang 22II TÌM HIỂU VĂN BẢN biệt?
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Dòng thơ được tách riêng độc lập
- Là một câu đặc biệt gồm từ hai âm tiết
đi cùng dấu chấm than, ngân vang như tiếng gọi tha thiết, tạo một nút nhấn, lắng lại
- Hai tiếng “Đống chí” là điểm hội tụ, là nơi kết tinh bao tình cảm đẹp: tình giai cấp, tình bạn, tình người trong chiến tranh
ĐỒNG CHÍ
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
Trang 23II TÌM HIỂU VĂN BẢN chí” là một điểm sáng tạo, một nét độc
đáo qua ngòi bút của Chính Hữu Dòng thơ này có ý nghĩa như một bản lề gắn kết đoạn đầu và đoạn thứ hai của bài thơ, là điểm nhấn, là mạch cảm xúc chung cho toàn bài Có thể nói, hai tiếng
“Đồng chí” vang lên thật giản dị và mang
ý nghĩa vô cùng thiêng liêng trong thơ ca
kháng chiến
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Từ xa lạ - quen nhau - tri kỷ - kết tinh thành ĐỒNG CHÍ, vậy tình đồng chí đó biểu hiện như thế nào? Chúng ta qua phần tiếp theo
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
Trang 24II TÌM HIỂU VĂN BẢN Gian nhà không mặc kệ gió lung lay"
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí
- Câu thơ trên diễn tả điều gì?
- Các anh là những người lính gác tình riêng, ra đi vì nghĩa lớn, để lại sau lưng mảnh trời quê hương với bao băn khoăn, trăn trở
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
Trang 25II TÌM HIỂU VĂN BẢN Gian nhà không mặc kệ gió lung lay"
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí
- Hai chữ “mặc kệ” nói lên điều gì?
- Nói lên thái độ dứt khoát của người ra
đi khi lí tưởng đã rõ ràng, mục đích đã
chọn lựa
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
Trang 26II TÌM HIỂU VĂN BẢN Gian nhà không mặc kệ gió lung lay"
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí
- Hình ảnh “gian nhà không” gợi lên điều
gì?
- Hình ảnh “gian nhà không” vừa gợi cái
nghèo, cái xơ xác của những miền quê lam lũ, vừa gợi sự trống trải trong lòng người ở lại
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
Trang 27II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
về quê hương cũng chính là cách tự vượt lên mình, vượt lên tình riêng vì sự nghiệp chung của đất nước
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
- Tình đồng chí của người lính được biểu hiện qua sự thấu hiểu những tâm
tư, nỗi lòng của nhau
- Hiểu những tâm tư, nỗi lòng của nhau
Trang 28II TÌM HIỂU VĂN BẢN Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá
Chân không giày"
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
- Áo anh rách vai
- Quần tôi có vài mảnh vá
- Chân không giày
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
- Hiểu những tâm tư, nỗi lòng của nhau
Trang 29II TÌM HIỂU VĂN BẢN Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá
Chân không giày"
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí
- Những chi tiết đó nói lên điều gì?
- Họ cùng chịu đựng những cơn sốt rét rừng, cùng trải qua những ốm đau bệnh tật Anh với tôi cùng chia nhau sự thiếu
thốn trong cuộc đời quân ngũ
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
- Hiểu những tâm tư, nỗi lòng của nhau
- Cùng chịu đựng ốm đau, cùng chia
nhau sự thiếu thốn
Trang 30II TÌM HIỂU VĂN BẢN Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá
Chân không giày"
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí - Những chi tiết đó nói lên điều gì?
- Họ cùng chịu đựng những cơn sốt rét rừng, cùng trải qua những ốm đau bệnh tật Anh với tôi cùng chia nhau sự thiếu
thốn trong cuộc đời quân ngũ
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
- Hiểu những tâm tư, nỗi lòng của nhau
- Cùng chịu đựng ốm đau, cùng chia
nhau sự thiếu thốn
- Những chi tiết tả thực, hình ảnh sóng đôi đã góp phần tái hiện chân thực những khó khăn, gian khổ của cuộc đời
Trang 31II TÌM HIỂU VĂN BẢN bàn tay” nói lên điều gì?
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
- Hiểu những tâm tư, nỗi lòng của nhau
- Cùng chịu đựng ốm đau, cùng chia
hứa hẹn lập công
Trang 32II TÌM HIỂU VĂN BẢN bàn tay” nói lên điều gì?
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
- Hiểu những tâm tư, nỗi lòng của nhau
- Cùng chịu đựng ốm đau, cùng chia
hứa hẹn lập công
Trang 33II TÌM HIỂU VĂN BẢN Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo."
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
- Hiểu những tâm tư, nỗi lòng của nhau
- Cùng chịu đựng ốm đau, cùng chia
cạnh bên nhau phục kích chờ giặc
3 Biểu tượng của tình đồng chí
Trang 34II TÌM HIỂU VĂN BẢN Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo."
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
- Hiểu những tâm tư, nỗi lòng của nhau
- Cùng chịu đựng ốm đau, cùng chia
Trang 35II TÌM HIỂU VĂN BẢN Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo."
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
- Hiểu những tâm tư, nỗi lòng của nhau
- Cùng chịu đựng ốm đau, cùng chia
nhau sự thiếu thốn
- Sức mạnh của tình ĐỒNG CHÍ giúp họ điều gì?
- Sức mạnh của tình đồng chí đã giúp họ vượt lên trên sự khắc nghiệt của thời tiết, của gian khổ; đã sưởi ấm lòng họ giữa cảnh rừng hoang; giúp họ phát hiện
vẻ đẹp của thiên nhiên, ý nghĩa cuộc chiến đấu
3 Biểu tượng của tình đồng chí
Trang 36II TÌM HIỂU VĂN BẢN Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo."
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
- Hiểu những tâm tư, nỗi lòng của nhau
- Cùng chịu đựng ốm đau, cùng chia
- “Súng” và “trăng” – hai hình ảnh tưởng
như đối lập song lại thống nhất hòa quyện – là cứng rắn và dịu êm – là gần
và xa – là thực tại và mơ mộng – là chất
3 Biểu tượng của tình đồng chí
Trang 37II TÌM HIỂU VĂN BẢN đẹp, vừa mang đầy đủ ý nghĩa như “Đầu
súng trăng treo” của Chính Hữu Đây là một phát hiện, một sáng tạo bất ngờ về
vẻ đẹp bình dị và cao cả trong tâm hồn người chiến sĩ Hình tượng này góp phần nâng cao giá trị bài thơ và trở thành nhan đề cho cả tập thơ “Đầu súng trăng treo”
1 Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Tương đồng về hoàn cảnh xuất thân
- Đến từ mọi miền và trở nên thân quen
- Có cùng mục đích, lí tưởng chiến đấu
2 Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí
- Gác tình riêng vì quê hương đất nước
- Hiểu những tâm tư, nỗi lòng của nhau
- Cùng chịu đựng ốm đau, cùng chia
nhau sự thiếu thốn
3 Biểu tượng của tình đồng chí
- “Đầu súng trăng treo” là hình ảnh rất
thực và cũng rất lãng mạn.
- “Súng” và “trăng” – hai hình ảnh tưởng
như đối lập song lại thống nhất hòa
quyện – là cứng rắn và dịu êm – là gần