Đối với Phaolô, Chúa Kitô là người mang lại ơn cứu độ cho chúng ta qua việc tha thứ tội lỗi bởi ân sủng phong phú của Ngài: “Trong Ngài chúng ta được ơn cứu độ, được tha thứ tội lỗi theo
Trang 1CHÚA KITÔ & HỘI THÁNH THEO GIÁO HUẤN
CỦA THÁNH
PHAOLÔ
Trang 3Theo sử liệu và Thánh Kinh, có thể nói khá chính xác thánh Phaolô sinh năm 8 tại Tarsô vùng Cilicia (x Philêmon 1,9 và Cvtđ 7,58; 22,3)
Trang 4Và năm nay, Giáo Hội mừng Năm Thánh 2000 năm ngày sinh của ngài,
nhằm giúp các tín hữu canh tân đời sống, củng cố quyết tâm thanh tẩy nội tâm, nâng cao đời sống siêu nhiên và thúc đẩy họ mang lại nhiều hoa trái việc lành phúc đức trong tinh thần đại kết
và truyền giáo
Trang 5Quả vậy, thánh Phaolô đã để lại một gia sản tinh thần vĩ đại: Các Thư của ngài đã đi vào phụng vụ, trở thành lương thực thiêng liêng cho tín hữu thuộc mọi thời đại
Ai trong chúng ta cũng hưởng được lợi ích từ những tư tưởng sâu xa nhưng gần gũi của ngài
Gương tông đồ và giáo lý của ngài luôn là một kích thích, để củng cố căn tính tu sĩ của mỗi người chúng ta và canh tân toàn thể Hội Thánh
Trang 6Đáp ứng chủ tâm mục vụ của Đức Thánh Cha và hướng về Năm Thánh Công Nghị Việt Nam 2010, kỷ niệm
50 năm Hàng Giáo Phẩm Việt Nam được thành lập, qua Sắc chỉ Venerabilium Nostrorum ngày 24-11-
1960 của Đức Cố Giáo Hoàng Gioan XXIII,
UBTS thuộc HĐGMVN đã đầu tư nhiều công sức vào các khóa học hỏi về thánh Phaolô này
Trang 7Chúng ta tạ ơn Chúa và cầu xin Chúa Thánh Thần làm cho các nỗ lực đó sinh hoa kết quả phong phú cho hoạt động dưỡng giáo và truyền giáo của Giáo Hội Con xin trình bày đề tài:
“Cùng suy tư và bước theo dấu chân thánh Phaolô để học biết, yêu mến, phục vụ Chúa Kitô và Hội Thánh, ước mong sống tốt hơn đời sống ơn gọi và sứ vụ của chúng ta hôm nay.”
Trang 8I Chúa Kitô theo giáo huấn của Phaolô
1 Chúa Kitô là trung tâm điểm
Đối với Phaolô, tâm điểm của lịch sử cứu độ là cái chết và sự sống lại của Chúa Giêsu (x.1 Cor 15) Tất cả những
gì Phaolô làm và rao giảng đều xuất phát từ trung tâm ấy (x Col 1,1; Rm 1,1; Gal 1,1; Phil 1,1.27; 1 Cor 4,15).
Ngài khẳng quyết: “Tôi sống trong niềm tin vào Con Thiên Chúa, Đấng đã yêu thương và hiến mình vì tôi” (Gal 2,20)
Trang 9Khi nói “mọi sự đều do Ngài mà được tạo dựng…” (Col 1,16.19), Phaolô khẳng định thần tính của Chúa Kitô (Gal 1,1),
và ngài cũng khẳng định nhân tính của Chúa Kitô khi viết: “Khi thời gian viên mãn, Thiên Chúa sai Con của Người đến, sinh làm con một người phụ nữ” (Gal 4,4)
Cả cuộc đời của thánh Phaolô sau khi trở lại là Chúa Kitô: “Tôi sống nhưng không còn là tôi sống nữa, mà Chúa Kitô sống trong tôi” (Gal 2, 19b-20)
Trang 10Đối với Phaolô, Chúa Kitô là người mang lại ơn cứu độ cho chúng ta qua việc tha thứ tội lỗi bởi ân sủng phong phú của Ngài:
“Trong Ngài chúng ta được ơn cứu độ, được tha thứ tội lỗi theo sự phong phú ân
1,7-8)
Do đó, như Phaolô, cả cuộc đời chúng ta phải là một lời rao giảng Phúc âm, rao giảng Đức Kitô là Chúa và là Đấng cứu độ.
Trang 112 Thánh Phaolô chia sẻ kinh nghiệm biết Chúa Kitô
Ngài thú nhận: “Mặc dầu trước kia tôi đã biết Chúa Kitô theo xác thịt, nhưng bây giờ tôi không còn biết Người như thế nữa” (2 Cor 5,16)
bề ngoài, chứ không thể biết thật sự cái tâm của con người: “Tri nhơn, tri diện,
không biết lòng)
Chỉ có con tim với con tim mới thật sự biết được một con người.
Trang 12Người Dothái đã biết Chúa Giêsu theo cách bề ngoài ấy: họ biết Người là người Nazareth, con bà Maria và bác thợ mộc Giuse, v.v nhưng không thật sự biết Người và chân lý của Người
Trái lại, Nhóm Mười Hai đã hiểu đúng về Thầy mình, như Phêrô đã tuyên xưng Người là Con Thiên Chúa hằng sống, khi Chúa Giêsu hỏi họ: “Các con nói Thầy là ai?”
Trang 13Ngày nay cũng có những người học rộng biết nhiều điều cao cả về Chúa Kitô, nhưng Chúa Kitô đã không ảnh hưởng gì vào cuộc đời họ.
Trái lại nhiều người chất phác không biết những chi tiết cao siêu
ấy, nhưng họ lại biết Chúa Kitô với tất cả con tim, và chân lý của Người
đi vào cuộc đời họ, tác động họ, biến đổi họ và hướng dẫn họ (x 1
Th 2,13).
Trang 14Thánh Phaolô thật sự biết Chúa Kitô theo cách
ấy, biết thật sự con người và chân lý của Chúa Kitô trước, rồi dần dần học biết thêm các chi tiết về Người, nhờ đó ngài say yêu Người, rao giảng về Người và sống chết cho Người.
Trang 15Phaolô đã học được những chi tiết về Chúa Kitô từ các Tông Đồ trước ngài,
từ Hội Thánh Sơ Khai, và nhất là được chính Chúa mạc khải cho
Qua các thư của ngài, Phaolô tỏ ra biết chắc chắn về cuộc sống, lời nói, cái chết và sự Phục Sinh của Chúa Giêsu, nhưng không như những gì thuộc về quá khứ, mà là những biến cố thực tại của một con người vẫn còn đang sống
Trang 16Những lời nói và hành động của Chúa Giêsu đối với Phaolô luôn luôn là hiện tại
Phải, Chúa Giêsu hiện vẫn đang sống, đang nói với chúng
ta, và hướng dẫn chúng ta
Trang 17Đó là cách biết đích thực về Chúa Giêsu, không phải như một người trong quá khứ,
nhưng là Chúa đang ở với chúng ta, đang đồng hành với chúng ta, đang chỉ cho chúng ta biết phải sống thế nào, làm việc thế nào, yêu thương thế nào, chịu đau khổ thế nào, tha thứ làm sao, vượt lên thử thách và khủng hoảng làm sao để tái định hướng, tiếp tục và tiến lên trong đời sống ơn gọi
và sứ vụ của chúng ta.
Trang 183 Chúa Kitô là Adam mới
Đối với Phaolô, Chúa Kitô là Adam mới của thời cánh chung (1 Cor 15,45)
Adam cũ đầu tiên vì kiêu ngạo muốn bằng Thiên Chúa mà phạm tội khiến nhân loại phải chết,
còn Adam cuối cùng tự hủy chính mình, mang lấy thân phận tôi đòi, trở nên giống người phàm, hạ mình vâng lời cho đến chết và chết trên thập giá (Phil 2,6-8), để trở nên căn nguyên cứu rỗi đời đời cho những ai tin.
Trang 19Bởi hành động bất tuân của mình, Adam cũ đã mang lại cái chết
Chúa Giêsu, Adam mới, cũng bởi hành động vâng phục của mình, đã tiêu diệt
sự chết và mang lại sự sống (1 Cor 15,54-55)
Quả thế, “Do sự bất tuân của một người (Adam) mà nhiều người thành tội, thì do sự vâng phục của một người
(Chúa Kitô) mà nhiều người được nên công chính” (Rm 5,19).
Trang 20Nhưng Chúa Giêsu cũng đến phục hồi sự sống và phẩm giá cho thân xác nữa Thánh Phaolô viết:
“Gieo xuống trong hư hoại chỗi dậy trong bất diệt; gieo xuống trong nhục nhã chỗi dậy trong vinh quang; gieo xuống trong yếu đuối chỗi dậy trong quyền năng; gieo xuống trong xác phàm chỗi dậy trong xác thiêng” (1 Cor 15,42-44)
Trang 21Phaolô dạy rằng Chúa Kitô trở nên người phàm để hóa giải mối bất hòa do tội Adam đã gây nên giữa Thiên Chúa và con người, và cũng do chính tội riêng của chúng ta nữa
Nhờ cái chết và phục sinh của Ngài, Chúa Giêsu mang lại ơn cứu độ cho chúng ta qua việc gánh lấy tội chúng ta:
“Vì chúng ta, Thiên Chúa đã làm cho Ðấng không hề biết tội là gì thành tội, để chúng ta được trở nên sự công chính của
Trang 22Chớ gì trót cả cuộc đời chúng ta trở thành lời rao giảng Chúa Kitô, bằng chứng tá cuộc sống và việc làm hằng ngày của chúng ta, trong mọi hoàn cảnh và biến cố của cuộc đời,
dù được vui mừng hay phải buồn phiền, dù thành công hay thất bại, dù được cảm thông hay bị hiểu lầm, dù cảm thấy hạnh phúc hay phải đau khổ:
Biết rằng đời hiểu hay không, Uống cho bằng cạn chén hồng Chúa giao Thương ai Chúa mới gọi vào Kèm trong thử thách dạt dào đỡ nâng.
Trang 23II Hội Thánh là công trình
cuộc đời của thánh Phaolô
1 Mỗi tín hữu góp phần làm nên Hội Thánh
Qua lời đối đáp: “Saulô, Saulô, sao ngươi bắt bớ Ta?” – “Lạy Ngài, Ngài là ai?” – “Ta là Giêsu mà ngươi đang bắt bớ” (Cvtđ 9,4tt), Chúa Giêsu tự đồng hóa với Hội Thánh, vì Phaolô đang bắt bớ Hội Thánh
Trang 24Qua sự đồng hóa này, chúng ta vững tin vì biết rằng Chúa Kitô không bỏ rơi môn đệ Ngài sai đi thi hành sứ vụ ở giữa thế gian;
trái lại, Ngài đang hiện diện trong Hội Thánh, để Đầu và Thân Mình họp thành một thân thể duy nhất
Trang 25Sự đồng hoá giữa Chúa Kitô và Hội Thánh làm cho giáo huấn của thánh Phaolô về Hội Thánh trở nên độc đáo:
Nó đòi hỏi một sự gắn bó chặt chẽ chúng ta với Chúa Kitô và Chúa Kitô với chúng ta
Trang 26Chúng ta cố gắng làm sao
để ngày hôm nay thực tại mới này lại trở thành hiện thực:
Tuy nhiều và khác biệt nhau, nhưng chúng ta chỉ
là một thân mình duy nhất trong Chúa Kitô và với Chúa Kitô
Trang 272 Phaolô hiệp thông với các tông đồ “cột trụ”
Tuy là người đương thời với Chúa Giêsu Nadaret, nhưng Phaolô đã chưa bao giờ có dịp gặp nên ngài đến học hỏi các môn đệ đã được Chúa chọn làm tông đồ trước ngài
Trang 28Trong Thư gửi tín hữu Galata, Phaolô đã tường trình chi tiết
về những liên lạc của ngài với thánh Phêrô, người được tuyển chọn là “Đá tảng” vững chắc của Hội Thánh (x Gal 1,18), thánh Giacôbê, “người anh em của Chúa” (x Gal 1,19), thánh Gioan (x Gal 2,9),
và nhìn nhận các ngài là
Thánh
Trang 29Phaolô đã ở lại với Phêrô tại Giêrusalem 15 ngày để “tham khảo ý
và chia sẻ sứ mệnh được ủy thác do Đấng đã “bắt được” ngài và đã thay đổi tận gốc cuộc đời ngài từ một tên khủng bố Hội Thánh trở thành người rao giảng Đức Tin mà trước đó ngài
đã tìm cách tiêu diệt (x Gal 1,23)
Trang 30Trong 1 Cor., thánh Phaolô nhắc đến những điều đã học ở Giêrusalem và đã truyền lại cách chính xác như là những yếu tố căn bản của truyền thống Kitô giáo:
“Tôi đã truyền lại cho anh em những điều
mà tôi đã nhận được” (x 1 Cor 15,3-4)
Phaolô kể rõ những cuộc hiện ra của Chúa Kitô Phục Sinh với Phêrô, với Nhóm Mười Hai, với trên 500 anh em, với Giacôbê (x 1 Cor 15,3-5), và sau cùng với chính ngài “như với đứa bé sinh non” (1 Cor 15,8)
Trang 31Lời thú tội đã bắt bớ Hội Thánh của Phaolô diễn tả tình trạng bất xứng của ngài khi được kể ngang hàng với những vị đã theo làm tông đồ Chúa Kitô trước ngài
Lời xác nhận đó liên kết Phaolô với những nhân chứng đầu tiên của biến cố phục sinh nói lên tính chất duy nhất và tông truyền của Hội Thánh.
Trang 32Quả thế, sứ vụ truyền giáo cho Dân Ngoại mà Phaolô nhận được từ Chúa Kitô Phục Sinh đã được xác nhận và bảo đảm bởi những vị đã bắt tay ngài và Barnabê, như dấu hiệu chuẩn y việc tông đồ truyền giáo của hai đấng, đồng thời đón nhận hai đấng vào cộng đoàn duy nhất của Hội Thánh Chúa Kitô
Điều này nhắc nhở chúng ta về mối hiệp thông tuân phục với quyền bính phẩm trật trong Hội Thánh, ở cấp độ hoàn vũ cũng như ở từng địa phương.
Trang 333 Thánh Thể là trung tâm đời sống Hội Thánh
Những lời nói và việc làm của Chúa Giêsu trong Bữa Tiệc Ly (x 1 Cor 11,23- 25) là nền tảng cho tất cả tư tưởng thần học của Phaolô, nó ảnh hưởng mãnh liệt đến liên hệ cá nhân của ngài với Chúa Giêsu
Một đàng, các lời ấy biến đổi lời chúc
dữ thành lời chúc lành của tình yêu lớn nhất trên thập giá (x Gal 3,13-14) Đàng khác, các lời ấy giải thích mọi chiều kích cái chết và sự sống lại của Chúa Giêsu
Trang 34Chính từ trung tâm Thánh Thể này mà Hội Thánh được xây dựng, được thành hình, được thánh hóa và luôn được tái sinh
Khi nói: “Chúng ta tuy nhiều nhưng chỉ
là một thân thể, vì tất cả chúng ta chia
sẻ cùng một tấm Bánh” (1 Cor 10,17),
Phaolô dạy rằng chính nhờ Bí Tích Thánh Thể và trong BTTT mà Hội Thánh được xây dựng và nhận ra chính mình là
“Thân Thể Đức Kitô” (1 Cor 12,27), được nuôi dưỡng mỗi ngày bởi sức mạnh của Thần Khí Đấng Phục Sinh
Trang 35Định nghĩa của Phaolô về Hội Thánh
là “Thân Thể Đức Kitô” là một định nghĩa thời danh (x.1 Cor 12,27; Eph 4,12; 5,30; Col 1,24), không gặp được trong các tác giả Kitô giáo khác của thế kỷ thứ nhất
Là những phần tử của Hội Thánh, chúng ta cũng là chi thể của Chúa Kitô, như một nối dài sự hiện diện đích thân của Người trong thế gian
Trang 36Và nhiệm vụ của chúng ta là phải sống sao cho thật phù hợp với mầu nhiệm Thánh Thể mà chúng
ta cử hành và lãnh nhận,
để thân thể chúng ta cũng trở nên như thân thể thánh thể của Chúa Giêsu: một thân thể thánh thiện và được trao ban
Trang 374 Tính hợp nhất và duy nhất của Hội Thánh
Tính đồng nhất và duy nhất của việc rao giảng Tin Mừng là mẫu số chung:
Các tông đồ theo Chúa Kitô trước Phaolô và ngài đều rao giảng cùng một Đức Tin, cùng một Tin Mừng của Chúa Giêsu Kitô đã chết, sống lại, và đang hiện diện trong bí tích Thánh Thể
ấy, chúng tôi đều rao giảng như thế, và
Trang 38Phaolô luôn dùng từ “Hội Thánh của Thiên Chúa”, bởi vì Hội Thánh không phải là một đoàn thể của loài người, nhưng là một tập hợp duy nhất của Thiên Chúa
Hội Thánh cũng không phải là tổng cộng các Hội Thánh địa phương riêng rẽ (x 1Th; Col 4,16; 1 Cor 1,2; 2 Cor 1,1; Gal 1,2), song tất cả hợp lại thành Hội Thánh phổ quát, là Hội Thánh có trước mỗi Hội Thánh địa phương, được diễn tả và thể hiện trong các Hội Thánh địa phương
Trang 39Sự duy nhất của Thiên Chúa tạo nên sự duy nhất của Hội Thánh ở mọi nơi mà Hội Thánh được thành lập.
Trang 40Khi nói với các thành viên Ủy ban đối thoại thần học giữa GHCG và các GH Chính thống Đông phương ngày 30/1/09 tại Rôma, ĐTC Biển Đức nhắc:
“Thánh Phaolô là nhà thần học vô địch đầu tiên về sự hiệp nhất của Hội Thánh Những nỗ lực và chiến đấu của ngài nhằm duy trì một sự hiệp thông hữu hình, không chỉ bên ngoài, nhưng thực sự và trọn vẹn giữa các môn đệ của Chúa Kitô”
Trang 41Khi trình bày Hội Thánh là “hiền thê của Đức Kitô” (Eph 5,21-33; x Hos 2,4.21; Is 54,5-8), thánh Phaolô muốn diễn tả mối liên hệ mật thiết giữa Chúa Kitô và Hội Thánh,
cả theo nghĩa Hội Thánh là đối tượng tình yêu âu yếm nhất của Chúa Kitô, lẫn theo nghĩa tình yêu phải có tính hỗ tương giữa Chúa Kitô và Hội Thánh
Là phần tử của Hội Thánh, cả chúng ta cũng phải biểu lộ một lòng chung thủy thiết tha đối với Chúa Kitô và Hội Thánh.
Trang 42Phaolô đã bắt bớ Hội Thánh tiên khởi vì coi
trung thành với truyền thống được diễn tả trong việc cắt bì, tuân giữ các nghi lễ về thanh sạch, và giữ luật ngày Sabath
Nhưng một khi đã được gặp gỡ Chúa Kitô Phục Sinh, ngài đã hiểu ra rằng trong hoàn cảnh mới, qua Chúa Kitô, Thiên Chúa của Israel đã mở rộng lời mời gọi của Người đến mọi dân tộc, để tất cả mọi người, trong
sự khác biệt, tạo thành Dân Thiên Chúa duy nhất là “Hội Thánh của Thiên Chúa”
Trang 43Phaolô gọi Hội Thánh là “Thân Mình
thân thể được cấu thành bởi những
bộ phận, và sẽ không có thân thể nếu không có những bộ phận ấy:
Mỗi chi thể có phận sự riêng của mình, nhưng tất cả, dù là chi thể nhỏ nhất và xem ra tầm thường nhất, cũng vẫn cần thiết để thân thể có thể sống
và thi hành phận vụ của mình.