Con đường phát triển đất nước Israel Vai trò giáo dục đại học Một số suy ngẫm cho Việt Nam

MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN CỦA ISRAEL– Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đơn giản và thực tế: • Làm giàu cho dân và • xây dựng đất nước thịnh vượng.. QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA ISRAE

NỘI DUNG

1 Con đường phát triển đất nước của Israel

2 Vai trò của giáo dục đại học

3 Một số suy ngẫm cho Việt Nam

1 Con đường phát triển đất nước Israel

THÀNH TỰU PHÁT TRIỂN CỦA ISRAEL

• Thành lập năm 1948

• Vị trí: Trung Đông, đông nam của Địa

Trung Hải và bờ bắc của Biển Đỏ

• Diện tích 20.770 km 2 (hơn ½ diện tích

MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN CỦA ISRAEL

– Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đơn giản và thực tế:

• Làm giàu cho dân và

• xây dựng đất nước thịnh vượng

– Mục tiêu đích đến, tầm nhìn dài hạn và viễn cảnh rõ ràng:

• Trước năm 2007: là phấn đấu trở thành thành viên của OECD

• Từ năm 2017, có mục tiêu phát triển mới là đến năm 2025, Israel lọt vào top 15 quốc gia có quy mô GDP lớn nhất thế giới

– Một vài đặc trưng trong xây dựng mục tiêu phát triển:

• Ít đặt chỉ tiêu cụ thể ở dạng các con số về phát triển kinh tế- xã hội.

• Không lập kế hoạch dài hạn và trung hạn.

• Đưa ra định hướng phát triển ngành nghề và hỗ trợ DN phát triển

• Nhà nước can thiệp rất ít: Đầu tư vào các dự án khởi nghiệp nhưng lại không đưa ra định hướng là phát triển ngành nghề nào mà để thị trường tự quyết định.

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA ISRAEL

• Giai đoạn trước năm 1948

• Giai đoạn xây dựng đất nước (1948-1968)

• Giai đoạn tăng trưởng và dao động (1968-

1989)

• Giai đoạn đổi mới công nghệ cao (1990- nay)

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA ISRAEL

• Giai đoạn trước 1948

– Cuối năm 1947: dân số 630.000 người

– Giai đoạn 1922- 1947: GDP tăng trung bình 13,2%/ năm

– 1947: GDP khu vực Do Thái chiếm 54% GDP của cả khu

vực Do Thái và Ả rập

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA ISRAEL

• Giai đoạn xây dựng đất nước (1948 - 1968)

– 1948: Thành lập Nhà nước Israel

– Theo chế độ xã hội chủ nghĩa nhưng sau đó chuyển sang tư bản chủ nghĩa

– 1948- 1951: bùng nổ nhập cư Tỷ lệ nhập cư trung bình

22,6%/ năm, dân số tăng gấp 2

– Chú trọng vào phát triển nông nghiệp, khai thác nước, sản xuất trong khu vực quốc phòng

– 1950- 1968: Tăng trưởng GDP đạt mức trung bình 9,2%/

năm, đứng sau Nhật Bản (9,7%/ năm)

– 1968: GDP đạt mức 1.647,88 USD/ người

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA ISRAEL

• Giai đoạn xây dựng đất nước (1948 - 1968)

GDP bình quân đầu người giai đoạn 1969-1968

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA ISRAEL

• Giai đoạn tăng trưởng và dao động (1969- 1989)

– Phát triển nông nghiệp và sản xuất, phát triển mạnh sản xuất quốc phòng

– Đầu tư quá mức vào quốc phòng Giai đoạn 1972- 1979: chi tiêu quốc phòng chiếm khoảng 30% GDP; giai đoạn 1979- 1989: chi tiêu quốc phòng ở mức xấp xỉ 20%;

– Khu vực tư nhân suy yếu về cuối giai đoạn

– Kinh tế tăng trưởng chậm lại, lạm phát tăng mạnh ở cuối

giai đoạn

– 1989: GDP đạt 44,6 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người đạt 9.871 USD

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA ISRAEL

• Giai đoạn tăng trưởng và dao động (1969 - 1989)

GDP bình quân đầu người giai đoạn 1969-1968

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA ISRAEL

• Giai đoạn đổi mới và phát triển công nghệ cao (1990-

nay)

– Dòng người nhập cư từ Liên Xô: 900.000 người, 60% có trình

độ đại học, đóng góp 15% lực lượng lao động Irael;

– Phát triển phong trào khởi nghiệp, thu hút vốn đầu tư nước

ngoài, đặc biệt là vốn đầu tư mạo hiểm

– Phát triển công nghệ cao, thừa hưởng nhiều thành quả từ phát triển sản xuất quốc phòng trước đó

– Phát triển liên kết hợp tác của các tổ chức trong và ngoài nước.– GDP (2017): đạt 373,75 tỷ (nông nghiệp 2,3%, công nghiệp 26,6%, dịch vụ 69,5%) GDP bình quân đầu người 39.974 USD

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA ISRAEL

• Giai đoạn đổi mới và phát triển công nghệ cao (1990- nay)

GDP bình quân đầu người giai đoạn 1990-nay

PHÁT TRIỂN KHỞI NGHIỆP & CÔNG NGHỆ CAO

• Tư tưởng phát triển:

• Phát huy sức sáng tạo để làm giàu.

• Sức sáng tạo là vô hạn.

• Huy động mọi nguồn lực bên trong và bên ngoài Điều

gì không làm được thì có thể đi thuê

2 Vai trò của giáo dục đại học

QUAN ĐIỂM PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC ĐẠI

HỌC

• Con người là tài nguyên lớn nhất  giáo

dục luôn là ưu tiên hàng đầu

• Hệ thống giáo dục đặt trọng tâm vào

khuyến khích đổi mới sáng tạo

• Đảm bảo mức độ tự chủ rất cao của các

trường: Hiệu trưởng như một doanh nhân khởi nghiệp

• Hệ thống quản lý hỗ trợ tối đa, trên

nguyên tắc cạnh tranh và tôn trọng quyền

tự chủ của các trường

NHÀ NƯỚC ISRAEL

Bộ Giáo dục Hội đồng giáo dục

đại học (CHE)

Bộ Khoa học công nghệ

Trường đại học

Giáo dục phổ

thông

Nghiên cứu ứng dụng Nghiên cứu cơ

bản

VAI TRÒ CỦA HỘI ĐỒNG GDĐH

• Kiểm định các chương trình đào tạo

VAI TRÒ CỦA UỶ BAN KẾ HOẠCH VÀ NGÂN

SÁCH

• Lập kế hoạch phát triển GDĐH ở cấp quốc gia, gắn với nhu cầu học tập và thị trường lao động

• Thảo luận với Bộ Tài chính về ngân

HỆ THỐNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở

ISRAEL

300,000 sinh viên theo học ở 62 trường đại học

9 trường ĐH công lập 53 trường cao đẳng

8 đại học

định hướng

nghiên cứu

1 đại học mở

32 trường ngoài sư phạm (20 công, 12 tư)

21 trường

sư phạm (công lập)

Địa vị Do Uỷ ban KHNS lên KH và

cấp NS UB chỉ giám sát về chuyên môn,

không cấp NS Nghiên cứu và

đào tạo NS dành cho nghiên cứu Không có NS nghiên

cứu

Có thể có ngân sách nghiên cứu

Chương trình Cử nhân, cao

học, PhD theo nhiều lĩnh vực đào tạo

Cử nhân và Cao học, một số ngành đào tạo nhất định

ƯU TIÊN TRONG KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN GDDH CỦA HỘI ĐỒNG GIAI ĐOẠN

• GDĐH là lĩnh vực nhận NSNN lớn thứ 6 của quốc gia

• Ngân sách được cam kết trong 6 năm

VAI TRÒ CỦA CÁC TRƯỜNG

• Phát triển liên kết và hợp tác:

– Nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu, công ty, người có ý

tưởng kết hợp với nhau để thương mại hóa ý tưởng và tạo ra

những công việc kinh doanh có giá trị cao

• Chú trọng đào tạo giảng viên sáng tạo

– Trung tâm Mô phỏng giáo dục (Halev), đại học Bar Ilan

– Khoa Công nghệ đào tạo, Holon Institute of Technology

• Phương pháp dạy học cởi mở, khuyến khích

tự đào tạo trong sinh viên

• Thúc đẩy các mô hình đào tạo sáng tạo “từ

dưới lên”

3 Một số suy ngẫm cho Việt Nam

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA ISRAEL

• Những con số ấn tượng của Israel:

– Hơn 1/3 giá trị xuất khẩu là từ các ngành công nghệ cao

– Đứng thứ nhất trên thế giới về đầu tư bảo mật an ninh mạng – Đứng thứ 2 trên thế giới về đầu tư mạo hiểm.

– Đứng thứ 3 về giá trị giao dịch trên sàn NASDAQ (sau Canada

và Anh).

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA ISRAEL

• Những con số ấn tượng của Israel:

– Được hơn 300 tập đoàn nước ngoài đầu tư.

– Có công ty dược generic lớn nhất trên thế giới (Teva

KINH NGHIỆM VỀ HOẠCH ĐỊNH PHÁT

nghiệp công nghệ cao và dịch vụ dựa vào tri thức

– Khẳng định vai trò dẫn dắt của kinh tế tri thức Phát huy năng lực đổi mới sáng tạo để làm giàu  Vai trò của GDĐH thực hiện đồng thời chức năng sáng tạo tri thức, truyền đạt tri thức

và ứng dụng tri thức

KINH NGHIỆM VỀ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC ĐẠI

HỌC

• Cần có tổ chức chuyên trách quản lý GDĐH: tổ chức đệm (ít tính hành

chính, nặng tính chuyên môn)

• Cam kết mạnh mẽ và dài hạn về ngân sách đầu tư cho GDĐH.

• Có kế hoạch phát triển GDĐH gắn với

ưu tiên quốc gia và thị trường lao động

• Đảm bảo cơ chế cạnh tranh, giám sát kết quả hoạt động

KINH NGHIỆM VỀ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC ĐẠI

HỌC

• Các trường tạo môi trường thuận lợi tối

đa cho đổi mới sáng tạo

– Kích thích tính tò mò – Lắng nghe sáng kiến từ dưới lên – Tham gia thảo luận, liên kết

• Chú trọng đến đổi mới phương pháp sư

Xin trân trọng cảm ơn!