Dịch bệnh diễn ra phức tạp tác động sâu rộng tới sự phát triển kinh tế - xã hội trên toàn cầu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ và đời sống của người dân, và đặc biệt là ảnh hưởng đ
Trang 1ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH KHOA KINH DOANH QUỐC TẾ - MARKETING
TIỂU LUẬN
BỘ MÔN DOANH NGHIỆP & KINH DOANH
Giảng viên: ThS Lê Minh Tuấn
Sinh viên thực hiện: Phạm Bùi Duy Uyên
Mã số sinh viên: 31181024291
Mã lớp học phần: 21C1BUS50300309
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – 2021
Trang 2Lời mở đầu
Từ cuối năm 2019 đến nay, dịch bệnh COVID-19 bùng phát ở Vũ Hán - Trung Quốc ngày càng diễn biến phức tạp và lây lan nhanh chóng sang nhiều nước trên thế giới, khu vực, trong đó có Việt Nam Dịch bệnh diễn ra phức tạp tác động sâu rộng tới sự phát triển kinh tế - xã hội trên toàn cầu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ và đời sống của người dân, và đặc biệt là ảnh hưởng đến tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Nhiều doanh nghiệp phải dừng hoạt động, các nhân công có nguy cơ bị mất việc làm, tỷ lệ thất nghiệp ngày càng gia tăng liên tục cuộc sống xã hội trở nên khó khăn hơn bao giờ hết Đứng trước tình hình đó, đòi hỏi doanh nghiệp cần có những chính sách để cân bằng trách nhiệm đáp ứng mong đợi của cổ đông, chủ đầu tư, và nhu cầu của người lao động, khách hàng của họ, và của xã hội
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1 Khái niệm trách nhiệm xã hội doanh nghiệp.
Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Corporate Social Responsibility, viết tắt là CSR)
là một khái niệm khá mới đối với các doanh nghiệp của nước ta, song nó chẳng còn xa lạ mấy với các cường quốc kinh tế trên thế giới Ngay từ năm 1973, Keith Davis đã đặt ra một khái niệm về CSR: “CSR là sự quan tâm và phản ứng của doanh nghiệp với các vấn
đề vượt ra ngoài việc thỏa mãn những yêu cầu pháp lý, kinh tế, công nghệ” Còn Archie Carroll (1999) thì cho rằng, CSR có phạm vi rộng lớn hơn: “CRS bao gồm sự mong đợi
Trang 3của xã hội về kinh tế, luật pháp, đạo đức và lòng từ thiện đối với các tổ chức tại một thời điểm nhất định”
Trong khi đó, theo Hội đồng Doanh nghiệp thế giới vì sự phát triển bền vững lại định nghĩa: "CRS là sự cam kết trong việc ứng xử hợp đạo lý và đóng góp vào sự phát triển kinh tế, đồng thời cải thiện chất lượng cuộc sống của lực lượng lao động và gia đình họ, cũng như của cộng đồng địa phương và của toàn xã hội nói chung” Hay gần đây nhất, nghiên cứu của Nhóm Phát triển kinh tế tư nhân thuộc Ngân hàng Thế giới (WB) đã chỉ ra: “CRS là sự cam kết của doanh nghiệp đóng góp cho việc phát triển kinh tế bền vững, thông qua những việc làm nâng cao chất lượng đời sống của người lao động và các thành viên trong gia đình họ; cho cộng đồng và toàn xã hội, theo cách có lợi cho cả doanh nghiệp cũng như phát triển chung của xã hội”…
Dù cách định nghĩa về CSR của các học giả, chuyên gia,… từ trước đến nay có hình thức
hay cách diễn đạt khác nhau, nhưng đều có chung một quan điểm đó là: lợi ích của doanh nghiệp phải gắn liền với lợi ích của cộng đồng, xã hội.
1.2 Phạm vi, nội dung và đối tượng của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp
1.2.1 Phạm vi
Phạm vi Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp là lĩnh vực khá lớn có liên quan đến nhiều đối tượng và hoạt động của các doanh nghiệp Cũng vì vậy mà phạm vi ảnh hưởng của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp không hề rập khuôn trong nội bộ doanh nghiệp mà nó còn có sức ảnh hưởng lớn tới nhiều khía cạnh khác nhau trong xã hội Về cơ bản người ta chia
Trang 4phạm vi ảnh hưởng của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp thành ba nội dung: Phạm vi nội
bộ doanh nghiệp, phạm vi hoạt động kinh doanh và phạm vi xã hội
1.2.2 Nội dung
Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp được hiểu những nghĩa vụ một doanh nghiệp hay cá nhân phải thực hiện đối với xã hội nhằm đạt được nhiều nhất những tác động tích cực và giảm tối thiểu các tác động tiêu cực đối với xã hội Về cơ bản trách nhiệm xã hội bao gồm những nghĩa vụ về kinh tế, pháp lý, đạo đức và nhân văn
1.2.3 Đối tượng
Người lao động, cán bộ nhân viên: Doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định về pháp luật
về vấn đề sử dụng lao động, an toàn lao động Phải biết chung tay xây dựng mối quan hệ thân thiện, tốt đẹp đối với người lao động đang công tác tại doanh nghiệp
Các bên liên quan (Stakeholders): Các bên liên quan bao gồm cổ đông, người tiêu dùng, gia đình của người lao động
- Trách nhiệm với cổ đông là: ràng buộc, cam kết liên quan đến quyền và phạm vi
sử dụng tài sản ủy thác, đảm bảo sự trung thực, minh bạch trong thông tin, trong phần lợi tức mà cổ đông đáng được hưởng
- Trách nhiệm với người tiêu dùng người tiêu dùng được sử dụng hàng hóa, dịch vụ đúng với những gì nhà sản xuất đã cam kết
Trang 5Cộng đồng: Trách nhiệm với cộng đồng là trách nhiệm góp phần nâng cao, cải thiện
và phát triển cuộc sống cộng đồng mà gần nhất là địa phương nơi doanh nghiệp hoạt động, đóng góp cho sự phát triển bền vững môi trường văn hóa – kinh tế – xã hội của quốc gia
1.3 Lợi ích của việc thực hiện trách nhiệm xã hội
1.3.1 Điều chỉnh hành vi của chủ thể kinh doanh
Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp cũng là cam kết đạo đức của giới kinh doanh về sự đóng góp cho sự phát triển kinh tế xã hội bằng cách nâng cao đời sống của lực lượng lao động và gia đình họ, đồng thời nó mang lại các phúc lợi cho cộng đồng và xã hội Bên cạnh đó nếu người lao động có các điều kiện môi trường làm việc thuận lợi sẽ thúc đẩy
họ làm việc tốt hơn tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận với thị trường thế giới, mở rộng thị trường cho sản phẩm của mình
1.3.2 Góp phần nâng cao giá trị thương hiệu và uy tín của doanh nghiệp
Công bố thông tin minh bạch, điều hành công ty hiệu quả, sử dụng vốn hợp lý để tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm là điều cần phải làm đối với bất kỳ doanh nghiệp nào vì sự phát triển bền vững của chính doanh nghiệp Có như thế, mới tạo ra được niềm tin cho nhà đầu tư, mà niềm tin chính là cảm xúc – yếu tố quyết định góp phần tạo ra lợi nhuận
cổ phiếu Đối với khách hàng, trách nhiệm xã hội doanh nghiệp thể hiện ở việc bán sản phẩm thỏa mãn tốt nhu cầu, giá cả phải chăng, giao hàng đúng hẹn, và an toàn cho sử dụng Thực tế cho thấy, nếu sản phẩm đáp ứng tốt nhu cầu của người tiêu dùng, hình ảnh
Trang 6về sản phẩm và doanh nghiệp lưu giữ trong tâm trí người tiêu dùng Đối với cộng đồng nói chung, nhiệm vụ trước hết là bảo vệ môi trường (cũng chính là bảo vệ sức khỏe của công chúng) và sau đó là làm từ thiện
1.3.3 Góp phần tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp
Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở những vấn đề vừa nêu, nhưng nhìn chung đây là các vấn đề trọng tâm Thực hiện tốt trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đem lại rất nhiều lợi ích Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp có mối liên hệ tích cực đến lãi đầu tư, tài sản và mức tăng doanh thu Sẽ tạo ra cơ sở thành công cho tất cả các hoạt động kinh doanh quan trọng của tổ chức
1.3.4 Góp phần thu hút nguồn lao động giỏi
Lao động có năng lực là yếu tố quyết định năng suất và chất lượng sản phẩm ở các nước đang phát triển, số lượng lao động lớn nhưng đội ngũ lao động đạt chất lượng cao lại không nhiều; do vậy việc thu hút và giữ được nhân viên có chuyên môn tốt và có sự cam kết cao là một thách thức đối với các doanh nghiệp Những doanh nghiệp trả lương thỏa đáng và công bằng, tạo cho nhân viên cơ hội đào tạo, bảo hiểm y tế và môi trường làm việc sạch sẽ có khả năng thu hút và giữ được nhân viên tốt
1.3.5 Góp phần nâng cao hình ảnh quốc gia
Trách nhiệm xã hội là xu thế tất yếu và mang tính toàn cầu, thực hiện trách nhiệm xã hội
là tăng khả năng cạnh tranh và hội nhập quốc tế, không mâu thuẫn với lợi ích kinh tế của
Trang 7doanh nghiệp Vai trò của Chính phủ trong việc thúc đẩy trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là phải tạo ra môi trường pháp luật hoàn chỉnh, một sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp; cung cấp thông tin, tư vấn, hướng dẫn và ban hành các cơ chế, chính sách khuyến khích đối với doanhnghiệp
Trang 8CHƯƠNG 2: DOANH NGHIỆP CÂN BẰNG TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI ĐÁP ỨNG CÁC BÊN LIÊN QUAN TRONG MÙA DỊCH COVID – 19.
2.1 Thực trạng
Thời gian qua, hoạt động sản xuất, kinh doanh của rất nhiều doanh nghiệp gặp phải nhiều khó khăn, các doanh nghiệp nhỏ và vừa phải tạm ngừng hoạt động hay đóng cửa do sự ảnh hưởng và tác động nặng nề của đại dịch COVID-19 Tuy nhưng, trong hoàn cảnh đó, các doanh nghiệp đã phát huy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, gắn bó với đất nước cũng như
xã hội để cùng chung tay đương đầu với khó khăn
Cùng sự quan tâm, giúp sức nhờ các chính sách nhanh chóng, kịp thời của Đảng, Nhà nước, Chính phủ mà các doanh nghiệp cũng đã dần tháo gỡ được khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, lưu thông hàng hóa, bảo đảm nguồn lương thực, thực phẩm cho người dân, duy trì và củng cố các nguồn lực, bảo đảm đời sống cho người lao động…
Để bảo đảm mục tiêu kép vừa phát triển kinh tế vừa phòng chống dịch bệnh, người lao động tại các cơ sở sản xuất kinh doanh thiết yếu cũng đã được ưu tiên tiêm vaccine và triển khai các chính sách làm việc tại chỗ…
Trong suốt mùa dịch, dù khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp, doanh nhân Việt vẫn tích cực tham gia công tác an sinh xã hội, xóa đói, giảm nghèo hay các hoạt động hướng về cộng đồng khác như cung cấp nhu yếu phẩm cho người dân nghèo, các khu vực khó khăn vì cách ly, phong tỏa, ủng hộ trang thiết bị y tế, phòng dịch, máy thở, xe cứu thương…
Trang 9Hưởng ứng lời kêu gọi của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về việc ủng hộ Quỹ vaccine phòng chống COVID-19, các doanh nghiệp, doanh nhân đã đóng góp hàng nghìn
tỷ đồng để đẩy nhanh chiến dịch tiêm chủng toàn dân, hướng đến miễn dịch cộng đồng, kiểm soát dịch bệnh Từ tháng 6/2021 đến nay, Quỹ vaccine phòng chống COVID-19 đã huy động được gần 8.800 tỷ đồng
2.2 Giải pháp
Một trong những thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp thời nay là làm cách nào
để ứng phó với đại dịch COVID-19 Chính vì vậy để cân bằng trách nhiệm cũng như để doanh nghiệp đáp ứng mong đợi cổ đông thì các đội ngũ quản lý sẽ chịu trách nhiệm chính trong công cuộc điều hướng rủi ro cho doanh nghiệp Chính các nhà lãnh đạo sẽ phải xác định thời điểm và phương pháp thích hợp để thực hiện nhiệm vụ phức tạp: Đưa lực lượng lao động quay trở lại nơi làm việc sau khi các lệnh cấm của chính phủ, như tại Việt Nam, được nới lỏng
Doanh nghiệp chung tay kêu gọi chính phủ hỗ trợ giảm thuế, tái cơ cấu nơi làm việc nhằm tăng cường giãn cách xã hội Thay đổi ca hoặc phân chia công việc để giảm tiếp nguy cơ tiếp xúc để đảm bảo cho hoạt động knh doanh diễn ra một cách tốt nhất Cho phép nhân viên có thể làm việc từ xa Gia tăng cách thức làm việc và tự động hóa Cung cấp phúc lợi cho các lao động làm việc tại chỗ thuộc khu vực bị ảnh hưởng dịch (Ví dụ:
Trang 10dịch vụ chăm sóc trẻ em, phương tiện vận chuyển cá nhân) Nhiều doanh nghiệp cũng đã huy động lực lượng chuyên trách để định hình, xây dựng, thực hiện và giám sát chiến lược trở lại nơi làm việc chính là điểm mấu chốt
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp góp sức mình bằng các hoạt động thiết thực như:
- Nhiều doanh nghiệp đã tự nguyện hiến đất, trung tâm thương mại để xây dựng các trung tâm, bệnh viện dã chiến để phòng chống dịch
- Các doanh nghiệp hỗ trợ sức người sức của làm tình nguyện viên, hỗ trợ xe cứu thương, thuốc men và thực phẩm thiết yếu hỗ trợ sức khỏe cộng đồng
- Đối với người lao động doanh nghiệp thực hiện các chính sách hỗ trợ người lao động hoãn hợp đồng, nghỉ việc không lương, ngừng việc, chấm dứt hợp động và hỗ trợ đào tạo duy trì việc làm cho người lao động
- Nhiều trường học thực hiện chính sách giảm học phí cho sinh viên
- Ngoài ra nhiều doanh nghiệp đã rất tích cực trong công tác phòng chống dịch bệnh bằng cách chung tay với chính phủ hỗ trợ thiết bị y tế Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng tăng cường các biện pháp tham vấn, trao đổi, thông tin để người lao động và doanh nghiệp cùng nhau chia sẻ khó khăn; đồng thời động viên người lao động quay trở lại làm việc ngay sau khi đơn hàng ổn định
2.3 Liên hệ thực tế.
2.3.1 Tập đoàn T&T Group
Trang 11Vào tháng 3 năm 2020, khi dịch bệnh trở nên khó kiểm soát, tập đoàn đã hỗ trợ trên 10 tỷ đồng cho công tác phòng chóng dịch Đặc biệt tập đoàn đã xây dựng chương trình “Vững tin Việt Nam” và đã hỗ trợ hơn 20 tỷ đồng cho gia đình chính sách khó khăn chịu ảnh hưởng trực tiếp của dịch bệnh
Không chỉ dựng lại ở đó, ngay khi dịch bệnh quay lại Đà Nẵng, Quảng Nam, Quãng Ngãi tập đoàn đã tiến hành hỗ trợ 6 tỷ đồng cho 3 tỉnh này, cũng là khởi đầu cho phong trào chung tay ủng hộ cho Đà Nẵng và các tỉnh Miền Trung của rất nhiều doanh nghiệp trên
cả nước
Bên cạnh hỗ trợ tiền mặt tập đoàn đã tiến hành trao tặng trang thiết bị y tế cho các địa phương nhằm kịp thời phòng chống và đối phó với tình hình dịch bệnh phực tạp,ví dụ như trao tặng hệ thống xét nghiệm Realtime – PCR cho tỉnh Hải Dương và trao tặng trang phục bảo hộ y tế bộ kit xét nghiệm và hệ thống X-quang kỹ thuật cho tỉnh Quảng Nam…
2.3.2 Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hoàn Mỹ
Khi hệ thống y tế quá tải nhiều bệnh viện tư nhân cũng đã góp phần chóng dịch Một trong số đó phải kể đến tập đoàn y Khoa Hoàn Mỹ cùng Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hoàn
Mỹ Thủ Đức chủ động kiến nghị lên Sở Y Tế TP.HCM chuyển đổi công năng toàn bộ Bệnh viện Đa Khoa Quốc Tế Hoàn Mỹ Thủ Đức để trở thành Bệnh viện điều trị dịch bện Hoàn
Mỹ Thủ Đức với quy mô ban đầu là 100 giường và có thể nâng lên 200 giường khi cần
Trang 122.3.3 Tổng công ty Sonadezi
Với mục tiêu bảo vệ nguồn nhân lực, sát cánh cùng khách hàng và cộng đồng, thời gian qua, Tổng công ty Sonadezi và các đơn vị thành viên tích cực thực hiện CSR Cụ thể, Công ty CP Cấp nước Đồng Nai giảm 100% tiền nước sạch sinh hoạt cho hộ nghèo và cận nghèo, khu cách ly tập trung và bệnh viện dã chiến, giảm 10% tiền nước sạch sinh hoạt cho hộ gia đình Công ty Phát triển đô thị công nghiệp số 2 giảm giá thuê mặt bằng cho tiểu thương chợ Long Thành Tổng công ty Sonadezi cũng đã tham gia bán hàng bình ổn giá cho người dân đồng thời đã trao tặng thiết bị y tế và trưng dụng một số vị trí phù hợp trong các khu công nghiệp làm địa điểm triển khai các hoạt động phục vụ phòng, chống dịch COVID -19
Sự vào cuộc của tập đoàn và các doanh nghiệp đã phần nào đó giảm bớt gánh nặng cho chính phủ, đồng thời giúp cho cộng đồng có thêm chổ dựa vững chắc khi phải đối mặt với dịch bệnh
Tài liệu tham khảo:
1 ThS Trần Thị Trà My (2020) Nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp ở
Việt Nam nhằm mục tiêu phát triển bền vững Truy cập ngày 18/11/2021 tại:
tapchicongthuong.vn
Trang 132 Lê Sơn – Nguyễn Hoàng (2021) Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19, chúng ta
vẫn có những điểm sáng Truy cập ngày 02/12/2021 tại: baochinhphu.vn