MỘT SỐ HƯỚNG DẪN ĐỐI VỚI HUẤN LUYỆN VIÊN ĐÀO TẠO TRẺ

I.NHỮNG YÊU CẦU CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO TRẺ Muốn thực hiện tốt công tác đào tạo bóng đá trẻ, những người làm công tác huấn luyện, quản lý VĐV cần có sự nỗ lực không ngừng và thường x

MỘT SỐ HƯỚNG DẪN ĐỐI VỚI HUẤN LUYỆN VIÊN ĐÀO TẠO TRẺ

Tổng quan:

Xây dựng chương trình kế hoạch đào tạo, huấn luyện cầu thủ trẻ theo các độ tuổi (từ 11 đến 18) là nhằm đảm bảo tính kế hoạch, tính chặt chẽ và có tính kế thừa cho công tác đào tạo và huấn luyện Chương trình

do ban huấn luyện đội bóng (lớp bóng đá) xây dựng và thực hiện, với người chịu trách nhiệm chính là huấn luyện viên trưởng.

Chương trình cần được biên soạn đáp ứng với mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ đào tạo đã đề ra

và phù hợp với các điều kiện đảm bảo (về quỹ thời gian, về đặc điểm trình độ VĐV, về điều kiện cơ sở vật chất…)

Những hướng dẫn dưới đây là nhằm giúp HLV biết rõ hơn về công việc cần phải tiến hành để có được một chương trình đào tạo sát với yêu cầu thực tế, qua đó làm tăng tính hiệu quả cho công tác đào tạo trẻ.

I.NHỮNG YÊU CẦU CƠ BẢN VỀ

CÔNG TÁC ĐÀO TẠO TRẺ

Muốn thực hiện tốt công tác đào tạo bóng

đá trẻ, những người làm công tác huấn luyện, quản lý VĐV cần có sự nỗ lực không ngừng và thường xuyên phối hợp chặt chẽ với nhau trong công việc Trước hết phải hiểu rõ nội dung, yêu cầu cụ thể công việc mà mình phụ trách, thể hiện

ở những phần cơ bản sau đây:

1.Mục tiêu đào tạo:

Đào tạo VĐV bóng đá trẻ nói chung và ở các độ tuổi cụ thể nói riêng, trở thành những cầu thủ có đạo đức tư cách tốt, có trình độ chuyên môn cao đủ khả năng đáp ứng cho câu lạc bộ và đóng góp cho đội tuyển quốc gia.

2.Yêu cầu đào tạo:

*Yêu cầu về giáo dục đạo đức VĐV

- Giáo dục tư cách tác phong, văn hóa ứng xử cho VĐV trẻ hàng ngày

- Giáo dục tính kỷ luật, tính cộng đồng tập thể

- Giáo dục ý chí phấn đấu vượt khó, tính kiên trì trong học tập, tập luyện.

- Giáo dục cách sống cộng đồng, lành mạnh, tinh thần thể thao cao thượng (fair-play).

*Yêu cầu về chuẩn bị chuyên môn.

- HLV cần phải xây dựng chương trình huấn luyện phù hợp với đối tượng, dựa trên cơ sở các yêu cầu cụ thể như : mục đích đào tạo, lứa tuổi và trình độ VĐV, các điều kiện kiện cơ sơ vật chất…

- Các giáo án cần được phải được chuẩn bị kỹ càng, bám sát chương trình huấn luyện và thích hợp với hoàn cảnh cụ thể.

*Những yêu cầu chính trong công tác huấn luyện

-Cố gắng nâng cao trình độ chiến thuật cơ bản

-Không ngừng nâng cao năng lực thể chất.

-Nâng cao khả năng tâm lý bằng các biện pháp thích hợp

II.NHỮNG YÊU CẦU CƠ BẢN ĐỐI VỚI

HUẤN LUYỆN VIÊN

1.Yêu cầu trong sinh hoạt.

2.Yêu cầu trong chuyên môn.

1.Yêu cầu trong sinh hoạt.

-HLV phải là một người thầy thật sự không chỉ trong khi lên lớp

mà cả trong sinh hoạt hàng ngày HLV cần làm tấm gương sáng

về tư cách đạo đức, tác phong, về cách cư xử trong mối quan hệ với mọi người, đặc biệt với các VĐV Cần lưu ý là VĐV thường

“nhìn nhiều hơn nghe” người dạy bảo mình HLV còn phải là chỗ dựa tinh thần cho cầu thủ trẻ, nhất là trong những lúc họ cần vượt qua chính bản thân

-HLV cần thân tình trong việc dạy bảo, giúp đỡ VĐV,cư xử công bằng với mọi VĐV HLV cần có sự bao dung, thương yêu VĐV Cần thực hiện: nghiêm nguyên tắc, khéo léo trong biện pháp đối với VĐV trẻ

2.Yêu cầu trong chuyên môn.

-HLV phải có trách nhiệm cao trong công việc HLV luôn tự học để nâng cao trình độ chuyên môn của mình (bằng các biện pháp như: cập nhật kiến thức qua sách báo, tài liệu, thường xuyên học hỏi, trao đổi kinh ngiệm với đồng nghiệp… ).

-Trong công tác huấn luyện : luôn tìm tòi, sáng tạo các biện pháp huấn luyện để đạt hiệu quả cao hơn, luôn động não, không ỷ lại kinh nghiệm sẵn có Cần từ bỏ thói quen đi theo “ đường mòn” dễ dãi.

Cần lưu ý: Muốn trò giỏi thầy phải giỏi; thầy muốn giỏi phải thường xuyên trang bị kiến thức mới.

III.YÊU CẦU VÀ NỘI DUNG BUỔI TẬP LUYỆN

1.Những yêu cầu đối với buổi huấn luyện

*Yêu cầu về giáo dục:

-Trước cầu thủ, HLV phải là tấm gương từ lời ăn tiếng nói đến tác phong đĩnh đạc, cư xử có văn hóa Hình thức trang phục lên lớp cũng phải coi là một nội dung công việc của huấn luyện

viên

-HLV phải thường xuyên uốn nắn, chỉ bảo cho các cầu thủ trẻ từ cách ăn nói, cách cư xử với nhau, đến tinh thần cao thượng thể thao: việc này cũng cần chính xác như là sự chỉ bảo từng động tác chuyên môn vậy

*Yêu cầu về HL chuyên môn

-HL phải có sự chuẩn bị kỹ cả về nội dung về cách thức tiến hành cho mỗi bài tập, sao cho đảm bảo các yêu cầu: Bám sát chương trình huấn luyện, phù hợp với điều kiện ( sân bãi, dụng cụ ,thời tiết…) cụ thể và thích hợp riêng của cầu thủ trẻ

-Các dụng cụ phương tiện tập luyện( từ markes, cầu môn di

động… đến tổ trọng tài để tổ chức một buổi thi đấu tập,áo thi đấu tập…) đều phải được chuẩn bị từ trước với chất lượng tốt nhất có thể

-Không bao giờ được quên việc chuẩn bị các biện pháp tâm lý cho mỗi buổi tập (Đặc biệt đối với các buổi tập có khối lượng lớn, thi đấu…) như tạo không khí vui tươi, hài hước…

2.Nội dung buổi huấn luyện

Một buổi huấn luyện gồm 3 phần là: Phần khởi động, trọng động

và hồi phục; mỗi phần đều có yêu cầu, nhiệm vụ riêng, đồng thời phải bổ sung, hỗ trợ cho nhau theo mục đích của buổi huấn

luyện

2.1 Phần khởi động

Khởi động hay còn gọi là phần làm nóng, chiếm từ 15- 25% thời lượng buổi tập Phần này được bắt đầu bằng việc HLV phổ biến nội dung, yêu cầu buổi tập cho VĐV (cần ngắn gọn, dễ hiểu, chiến 3-5’) sau đó bắt đầu vận động

2.2.Phần trọng động (phần chính của buổi tập)

Chiếm 60-70% thời lượng huấn luyện

2.3.Phần hồi tĩnh:

Phân hồi tinh là phần kết thúc buổi huấn luyện, có thời gian khoảng 5-10% thời gian buổi huấn

luyện.

IV.CHU KỲ HUẤN LUYỆN

Huấn luyện bóng đá trẻ cũng giống như huấn luyện cầu thủ trưởng thành ở yêu cầu giải quyết các nhiệm vụ cơ bản nhằm không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn cho VĐV, thi đấu đạt hiệu quả cao.

Những nhiệm vụ chuyên môn cơ bản gồm:

-Nâng cao năng lực vận động (năng lực về thể lực chuyên môn).-Nâng cao năng lực sử dụng kỹ năng động tác( năng lực về kỹ thuật)

-Nâng cao năng lực phối hợp hoạt động của cầu thủ những ý đồ chiến thuật cụ thể

-Nâng cao khả năng duy trì mức độ ổn định và trạng thái tích cực tâm lý cho VĐV

VÌ SAO PHẢI CÓ CHU KỲ?

Muốn nâng cao khả năng hoạt động chuyên môn của cầu thủ cần phải nâng cao khả năng kỹ chiến thuật trên một nền tảng thể lực đáp ứng tốt nhất Nói cách khác là phải nâng cao lượng vận động tập luyện

VÌ SAO PHẢI CÓ CHU KỲ?

Tuy nhiên, lượng vận động tập luyện phải không thể cứ tăng liên tục theo vec tơ thẳng đứng.Khả năng lượng vận động của cơ thể con người chỉ có giới hạn; muốn tăng lên cấn phải được thực hiện qua các giai đoạn, mà ở đó sau mỗi giai đoạn tập luyện với lượng vận cao, cơ thể phải được nghỉ phục hồi, để tạo ra khả năng phục hồi vượt mức Đó là cơ chế thích nghi của cơ thể,để

có thể tiếp nhận lượng vận động tăng cao.Xây dựng các chu kỳ huấn luyện để đáp ứng yêu cầu này

THẾ NÀO LÀ CHU KỲ HUẤN LUYỆN?

Đó là sự sắp xếp các nội dung huấn luyện theo cấu trúc chu kỳ có

xu hướng tăng tiến Một chu kỳ huấn luyện theo có cấu trúc sắp xếp lượng vận động từ thấp tới cao, tới đỉnh điểm, sau đó giảm xuống tới mức thấp và kết thúc để chuyển sang một chu kỳ khác.Việc sắp xếp nội dung huấn luyện trong một buổi huấn luyện cũng có tính chất một chu kỳ huấn luyện: lượng vận động thấp từ phần khởi động và giảm xuống ở phần hồi tĩnh, kết thúc một “chu kỳ buổi tập”

Các loại chu kỳ huấn luyện:

Trong huấn luyện thể thao nói chung, bóng đá nói riêng,

có 3 chu kỳ thông dụng, đó là: Chu kỳ nhỏ, chu kỳ trrung bình, chu kỳ lớn tùy theo đặc điểm và yêu cầu cụ thể mà thời gian cho mỗi một chu kỳ có thể xê dịch Một chu kỳ lớn gồm một số chu kỳ trung bình Một chu

kỳ trung bình gồm nhiều chu kỳ nhỏ được gắn kết với theo một sự lực chọn có chủ đích.

Chu kỳ nhỏ thường có thời gian là một tuần (do đó còn có tên là chu kỳ tuần) Nhưng cũng có chu kỳ nhỏ kéo dài tới 10 ngày( thí dụ: một chu kỳ 10 ngày để chuẩn bị cho một trận thi đấu giao hữu) Một chu kỳ trung bình thường có thời gian là một tháng với

4 chu kỳ nhỏ Nhưng cũng có thể là 6 tuần, tùy thuộc vào nhiệm

vụ của giai đoạn huấn luyện Chu kỳ lớn thường là một năm, tương ứng với nhiệm vụ huấn luyện và thi đấu của một năm.Trong công tác đào tạo có chu kỳ lớn tới nhiều năm, khi đó

nó trở thành các giai đoạn đào tạo cụ thể Hoặc có thể chu kỳ lớn bốn năm cho công tác chuẩn bị một giải bóng đá thế giới, hay một giải Olympic

Những đặc điểm cơ bản của các chu kỳ:

1.Chu kỳ huấn luyện nhỏ:

2.Chu kỳ trung bình:

3.Chu kỳ lớn

1.Chu kỳ huấn luyện nhỏ:

Chu kỳ nhỏ được coi là nền tảng cho các loại chu kỳ ( hoặc gọi là “đơn vị chu kỳ”) và nó có thể “ tồn tại” độc lập theo một nhiệm vụ nào đó.

Lượng vận động chu kỳ nhỏ có thể sắp xếp với một hai đỉnh điểm, phụ thuộc vào nhiệm vụ, tính chất của giai đoạn huấn luyện Thí dụ ở giai đoạn huấn luyện cơ bản( huấn luyện thể lực chung), chu kỳ huấn luyện có thể có hai đỉnh điểm lượng vận động, rơi vào thứ tư và thứ bẩy( hình 1) Trong giai đoạn huấn luyện chuyên môn, phần lớn có một đỉm điểm lượng vận động, rơi vào ngày thứ tư hoặc thứ năm( hình 2) Ở giai đoạn thi đấu, nếu một tuần có một trận đấu thì chu kỳ tuần có thể có một đỉnh điểm lượng vận động, tuy nhiên ở mức độ cao Còn nếu có tới hai trận đấu trrong một tuần thì không có đỉnh điểm lượng vận động.Khi đó nhiệm vụ chính sẽ chỉ còn là tập luyện phục hồi nhanh khả năng hoạt động cả về thể chất và tinh thần cho VĐV.

Nội dung huấn luyện của chu kỳ nhỏ: Nhiện vụ của gia đoạn huấn luyện sẽ quyết định nội dung huấn luyện chu

kỳ nhỏ Thông thường chu kỳ nhỏ có các nội dung huấn luyện cơ bản như sau:

-Huấn luyện thể lực (thường sử dụng ở giai đoạn huấn luyện chuẩn bị cơ bản)

-Huấn luyện thể lực+kỹ,chiến thuật ( thường sử dụng ở giai đoạn huấn luyện chuẩn bị chuyên môn).

-Huấn luyện chiến thuật( thường sử dụng ở giai đoạn thi đấu).

-Một chu kỳ nhỏ có nhiệm vụ “ điều chỉnh” thường

được sử dụng trước mùa giải,hoặc trước một giải tập

trung ngắn Đó là chu kỳ độc lập, có tác dụng điều

chỉnh “điểm rơi” về trạng thái sung sức cho VĐV.

Thí dụ về một “chu kỳ nhỏ hỗn hợp” sử dụng độc lập:

-Thứ 3: Huấn luyện về sức bền (và kỹ thuật)

-Thứ 4:Huấn luyện về sức mạnh - tốc độ( và kỹ,chiến

thuật cơ bản).

-Thứ 5: Huấn luyện về sức bền tốc độ( và chiến thuật)

-Thứ 6: Huấn luyện về khéo léo chuyên môn, tốc độ

Chu ỳ trung bình có các dạng thông dụng như sau:

-Chu kỳ trung bình có trọng tâm phát triển thể lực cơ bản (thí

Những loại chu kỳ trung bình mang tính chất”

chuyên dụng” ( phát triển về thể lực, về kỹ, chiến thuật) thường được sử dụng cho một đội bóng đá có thời gian dài, mà ở đó có đủ khả năng chuẩn bị thật cơ bản Sự thông dụng vẫn là chu kỳ trung bình hỗn hợp.

Thí dụ về một chu kỳ trung bình hỗn hợp sáu tuần

như sau:

Tuần 1: Phát triển thể lực chung (và kỹ thuật)

Tuần 2: Phát triển thể lực chuyên môn( và chiến thuật cơ bản)Tuần 3: Tập chiến thuật và thể lực chuyên môn

Tuần 4 và 5: Thi đấu, điều trỉnh chuyên môn

Tuần 6: Hồi phục và nghĩ quá độ

Thông dụng nhất là chu kỳ lớn một năm, sử dụng cho một giải quốc gia trong một năm Chu kỳ lớn này được chia thành các giai đoạn huấn luyện( bao gồm một hoặc một số chu kỳ trung bình), đó là: giai đoạn chuẩn bị cơ bản, gia đoạn chuẩn bị chuyên môn, giai đoạn thi đấu và giai đoạn quá độ.

*Giai đoạn huấn luyện cơ bản : có thời gian từ: 6-8

tuần (đối với giải vô địch quốc gia thường vào gian từ tháng 8- tháng 9) Nhiệm vụ chính là phát triển về thể lực cơ bản( khéo léo linh hoạt, sức nhanh, sức mạnh, sức mạnh bền cơ sở) Ngoài ra có thể tiến hành bổ sung năng lực kỹ thuật cơ bản; trang bị kiến thức lý thuyết… Giai đoạn này có cấu trúc của một chu kỳ trrung bình.

*Giai đoạn chuẩn bị chuyên môn : có thời gian

từ 6-8 tuần Ở giải Vô địch Quốc gia thường vào quãng tháng 9-10 Nhiệm vụ chính là phát triển thể lực chuyên môn( một chu kỳ trung bình): tập trung vào sức bền tốc độ, sức mạnh tốc độ, khéo léo chuyên môn Một chu kỳ trung bình tiếp theo

là phát triển năng lực chiến thuật ứng dụng.

*Giai đoạn thi đấu giải : có thời gian từ 3- 6

tháng Giai đoạn này có thể chia thành một số

chu kỳ trung bình, phụ thuộc vào lịch thi đấu để phân thành bao nhiêu giai đoạn.Nhiệm vụ chính của giai đoạn này là duy trì năng lực chuyên môn cho các trận đấu sao cho mức độ thuyên giảm có thể kiểm soát được.

*Giai đoạn quá độ, phục hồi : Thực tế đây

không là một chu kỳ huấn luyện; bởi vì nhiệm vụ chỉ là phục hồi, chuẩn bị sức khỏe( và các hoạt hoạt động khác, như nghỉ ngơi,du lịch…) cho

một chu kỳ sắp tới.

V XÂY DỰNG CHU KỲ HUẤN LUYỆN

Khi tiến hành xây dựng kế hoạch huấn luyện cần

căm cứ vào các điều kiện chính sau đây:

-Mục tiêu và nhiệm vụ đào tạo

-Đặc điểm đối tượng đào tạo

-Yêu cầu và nhiệm vụ của các giai đoạn huấn

luyện

-Các điều kiện đảm bảo

Xin chân thành cảm ơn!