DẠY HỌC TÍCH CỰC LẤY HỌC SINH LÀM TRỌNG TÂM

Đổi mới phương pháp dạy học tích cực vì 1• Thành tựu khoa học và công nghệ  quan điểm về chuẩn mực “hiểu biết” thay bằng “năng lực” chuyên môn, năng lực giải quyết vấn đề phát sinh tro

DẠY HỌC TÍCH CỰC

LẤY HỌC SINH LÀM

TRỌNG TÂM

1

BFDW Misereor

Mong đợi từ khóa tập huấn

 Các thầy cô có mong đợi gì từ khóa tập huấn?

Mục tiêu khóa tập huấn

• Hiểu sự cần thiết của phương pháp

NỘI DUNG TẬP HUẤN

cực?

tích cực

sinh khi dạy học tích cực

cực

áp dụng phương pháp dạy và học tích cực

Vì sao giáo viên phải đổi mới phương pháp

dạy học tích cực

???

Đổi mới phương pháp dạy học tích cực vì (1)

• Thành tựu khoa học và công nghệ  quan điểm về

chuẩn mực “hiểu biết” thay bằng “năng lực” chuyên môn, năng lực giải quyết vấn đề phát sinh trong cuộc sống, đưa ra các quyết định sáng tạo, mang lại hiệu quả

• Công nghệ thông tin: kết nối với toàn thế giới, tầm

nhìn xa trông rộng của học sinh – Các em có nhiều

cách tìm kiếm thông tin và xử lý thông tin nhanh

Đổi mới phương pháp dạy học tích cực vì (2)

thức đã có mà mà phải phát triển tư duy sáng tạo và có năng lực hành động, kỹ năng giải

quyết các vấn đề nảy sinh trong cuộc sống:

chiếm lĩnh kiến thức, phát huy tính tích cực,

chủ động, sáng tạo…

chuyên nghiệp cao, có năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh…

 Các yêu cầu trên đòi hỏi giáo viên phải đổi

mới phương pháp dạy học tích cực

Thầy cô hãy chia sẻ các bước thực hiện một tiết học hiện tại!

“Không ai biết được tất cả mọi điều, nhưng ai cũng biết được một điều gì đó”!

9

Chu trình học tập tích cực theo vòng xoắn ốc

ÁP DỤNG

KHÁI QUÁT KẾT LUẬN

CHIA SẺ KIẾN THỨC VÀ KINH NGHIỆM

KINH NGHIỆM

MỚI

Học hỏi lẫn nhau

Tư duy sáng tạo

Liên hệ lý thuyết với

thực tiễn…

Phân biệt giữa dạy học thụ động và

dạy học tích cực

Dạy học thụ động =

Nhồi nhét kiến thức lý thuyết…

Dạy học tích cực: Chia sẻ

kiến thức và kinh nghiệm

thực tiễn, phát triển tư duy,

rèn luyện kỹ năng  xây

dựng năng lực giải quyết vấn

đề…

Một số dấu hiệu của dạy và học tích cực

1 Tổ chức các hoạt động và rèn luyện phương pháp học sinh tự

học: tình huống, thảo luận, thí nghiệm, đưa giải pháp, học sinh lựa chọn các chủ đề….

2 Học cá nhân phối hợp với làm việc nhóm: Bài tập phù hợp với

mỗi học sinh; có sự tương tác giữa học sinh-học sinh-giáo

viên

3 Chú trọng đến sự quan tâm, hứng thú của học sinh, nhu cầu và

lợi ích xã hội: chủ đề tìm hiểu cần gắn với nhu cầu thực tiễn…

4 Coi trọng hướng dẫn tìm tòi: giúp học sinh phát triển kỹ năng

giải quyết vấn đề

5 Kết hợp đánh giá của giáo viên và của học sinh: đưa ra các

tiêu chí để học sinh tự đánh giá, học sinh đánh giá lẫn nhau, giáo viên đánh giá – đánh giá kết quả và đánh giá quá trình học

 phân tích rút kinh nghiệm

Thái độ cần thiết của giáo viên đối với học sinh khi dạy

học tích cực

???

Thái độ

Lời nói, câu từ

Giọng nói

(to/vừa/nhỏ)

Điệu bộ, cử

4 nhóm thái độ quan trọng

Đồng cảm

Tin tưởng Quan tâm Tôn trọng ???

Hãy đối xử với các em như thầy cô mong muốn các em đối xử với mình!

Các thầy cô hãy liệt kê và

cực đã biết hoặc đang áp

dụng!

Não trái và Não phải

Khả năng lưu giữ thông tin

Đọc 5%

Nghe 15%

Dạy lại cho người khác 90%

 Các kỹ năng và phương pháp dạy học tích cực sẽ giúp học sinh lưu giữ được nhiều nhất các thông tin đã học

Một số kỹ năng dạy học

tích cực

Lắng nghe – Phản hồi tích cực - Đặt câu hỏi – Xử

lý các ý kiến đóng góp – Trực quan

 T hường chỉ nghe thụ động hoặc nghe với

định kiến (áp đặt kinh nghiệm chủ quan nên hiểu sai)

 Lắng nghe tích cực thường khó vì có nhiều trở ngại khách quan và chủ quan làm ta khó tập trung (sức khỏe, tâm trạng, môi trường xung

quanh, tốc độ hiểu nhanh hơn 4 lần tốc độ

nói )

Lắng nghe tích cực

Lắng nghe tích cực là: Chủ động, ngừng suy

nghĩ về việc riêng, không làm các việc khác, tập

trung hoàn toàn vào người đang nói

Lưu ý khi lắng nghe tích cực

 Nhìn hướng về người đang nói

 Khoảng cách vừa đủ để nghe

 Bày tỏ mối quan tâm, đồng cảm: Gật gật đầu

 Đề nghị làm rõ ý khi cần thiết

 Không phán xét hay lồng định kiến/kiến thức cá nhân

 Kiên nhẫn lắng nghe người nói nói đến hết câu

 Giúp đỡ người nói phát triển ý tưởng: đặt câu hỏi “Có phải

em định nói là ”

 Diễn giải lời người nói (nếu thấy cần): Bạn A vừa nói là…

Lắng nghe là chìa khóa của thành công trong giao tiếp!

Bằng đầu: Hiểu được N I DUNG: Ô

Sự ki n, khái ni m, ý tưởng, ý kiến, thông tn ệ ệ

Nghe bằng trái tim

với sự ĐỒNG CẢM

Nghe cả bằng chân (toàn thân)

mới hiểu được

Đ NG CƠ, LÝ DO Ô

3 cấp độ lắng nghe

Kỹ năng phản hồi tích cực

“Liên, sao em nói lí nhí thế, em hay sợ sệt quá,

em nên tự tin hơn khi đứng trước đông người”

“Hưng, sao em cứ lấn át mọi người thế? Em phải để cho người khác tham gia nữa chứ!”

“Đề nghị giữ trật tự nào Các em nam nói

nhiều quá! Phải để các bạn nữ có cơ hội phát

biểu chứ”.

???

Cửa sổ Johary – tượng trưng cho cái tôi trong con

người tổng thể

Tự do (open/free area):

Phần của bạn mà bạn biết và

mọi người đều biết

Không nhìn thấy (blind area):

 Phần của bạn, mọi người biết nhưng bạn lại không

dụ năng khiếu tềm ẩn…)

Kỹ năng phản hồi tích cực

 Phản hồi là đưa ra thông tn về hành vi và cách thể

hiện của người khác

  Không giống tâng bốc, phản hồi không nhằm làm

người khác cảm thấy hài lòng về bản thân

 Không giống phê bình, chỉ trích vì phản hồi có mục

tiêu chân thành, giúp thay đổi hành vi theo hướng

tích cực.

 Phản hồi của giáo viên đối với học sinh vô cùng

quan trọng, vì nó diễn ra hàng ngày và có tác động mạnh mẽ đến từng học sinh (tích cực hoặc têu

cực)

Mục tiêu của phản hồi tích cực

 Giúp học sinh hiểu được ảnh hưởng hành vi của

các em đối với người xung quanh

 Giúp các em điều chỉnh hành vi của mình theo

hướng tích cực

 Phản hồi giúp các em nhận thức được những điểm

mạnh và điểm yếu của mình.

 Thường xuyên nhận được phản hồi đúng cách, các

em mới hoàn thiện được mình

 Mọi người sẽ đều có lợi khi nhận được phản hồi

mang tính xây dựng

Các lưu ý khi đưa phản hồi

Nên cụ thể, không nên

chung chung Lúc nào em cũng nói nhiều! Đúng lúc chúng ta đang bàn để ra quyết định, em đã nói hơi nhiều

làm mọi người mất tập trung

Nên mô tả, không nên

phán xét Em hay làm mọi người cáu giận! Cô/thầy cảm thấy băn khoăn vì đôi khi em ngắt lời làm mọi người

không hài lòng

Tập trung vào cách ứng

xử, không phải vào con

người 

Em kiêu ngạo quá! Lúc bạn A đang nói em đã bĩu môi

Như vậy làm bạn ấy không hứng nói tiếp.

Tập trung vào mặt tích

cực, không phải vào

mặt têu cực

Ít khi thấy em cười

lắm Em cười thật ấm áp Có lẽ em nên cười nhiều hơn

Thời điểm thích hợp và

kịp thời Tuần trước/ Tháng trước … Phản hồi ngay sau khi xảy ra sự việc….

Đưa phản hồi như thế nào?

 Nên đưa phản hồi như sau:

Kỹ năng đặt câu hỏi

?

Đặt câu hỏi mới huy động được sự tham gia:

1.Khuyến khích học sinh suy nghĩ

2.Tìm hiểu thông tn, mong muốn, nguyện

vọng của các em

3.Đánh giá kiến thức, kinh nghiệm

4.Kiểm tra việc tếp nhận thông tn

Ai đặt câu hỏi hay sẽ nhận được câu trả lời đẹp…

Tổng hợp

So sánh

TÌM HIỂU

Phương thức, cách làm

Quan điểm ý kiến

Nguyên nhân

Khi trả lời cần….

Mô hình nêu câu hỏi

Tại sao?

Bằng cách nào? Như thế nào?

Mỗi thầy cô hãy viết một câu hỏi mở thường hay hỏi

học sinh vào thẻ màu!

Lưu ý khi đặt câu hỏi

?

1 Chỉ đặt một câu hỏi cho một lần hỏi

2 Câu hỏi cụ thể, không chung chung mơ hồ

3 Không đặt câu hỏi áp đặt

4 Câu hỏi không được đụng chạm đến riêng tư

Kỹ năng xử lý các ý kiến của học sinh

Không em nào

trả lời Xem lại câu hỏi – Trực quan câu hỏiChỉ định một em nhưng không ép

Trả lời đúng Cảm ơn và khen ngợi

Trả lời đúng

một phần Cám ơn, nhắc lại phần đúng và mời tếp em khác trả lờiTrả lời sai Cảm ơn vì em đã trả lời và mời tếp em khác

Lạc chủ đề Cảm ơn, nói rằng «có lẽ em hiểu nhầm câu hỏi» và nhắc lại câu hỏi

 Không chỉ trích/chê bai, khen ngợi đúng mực, nói lời cảm ơn khi các em trả lời…

Tiếp nhận thông tin từ các

1% qua nếm

Kỹ năng trực quan

Dễ hiểu

Hấp dẫn Sinh động

3 Phim, Video

Sơ đồ hình cây khi trình bày quan hệ nhân

quả

Vấn đề Hậu quả 1

Nguyên

nhân 1 Nguyên nhân 2

Hậu quả 2

Nguyên nhân 3

Nguyên nhân 2.2

Nguyên nhân 2.1

Sử dụng bảng biểu, sơ đồ khi trực quan (1)

Sơ đồ

tư duy

-> Sơ đồ xương cá: khi trình bày về 02 loại

yếu tố gây ảnh hưởng ……

Các yếu

tố

Tác động

Khách

quan….

Chủ quan….

Sơ đồ tư duy

Sơ đồ tư duy

Sơ đồ tư duy trong quản lý trường học tại Hữu

Lũng Lạng Sơn

Những gì nghe thì tôi sẽ quên

Những gì nhìn thì tôi sẽ nhớ Những gì được tự làm thì tôi mới học

được Học mà chơi – Chơi mà học

04/19/22 47

Lưu ý: Câu hỏi mở; ý kiến cá nhân có thể viết thẳng vào giấy

A0 hoặc viết vào thẻ rồi gắn xung quanh

Khi:

Từng học sinh tự do nêu ý

kiến, quan điểm riêng

 Mọi ý kiến đều được tôn trọng

 Không bình luận hay chỉ trích

Động não

 Trực quan các ý kiến lên bảng/Giấy A0

 Để các em ghi ý kiến vào thẻ (đối với

chủ đề nhạy cảm)

 Tổng kết các nhóm ý kiến

Tia chớp

• Hỏi câu hỏi đơn giản – các em trả lời nhanh

• Có thể chỉ định học sinh trả lời hoặc để các em

xung phong

Lưu ý:

•Mỗi học sinh chỉ trả lời một câu ngắn gọn

• Không ghi lại câu trả lời

• Không nhận xét/bình luận

Sử dụng khi:

Cho các em ôn bài cũ

Tìm hiểu kiến thức của các em về chủ đề mới

Kiểm tra việc tiếp nhận thông tin đã truyền đạt…

Phương pháp “Phillips XYZ” – Hội ý tại chỗ

 X: Số lượng học sinh trong

nhóm hội ý tại chỗ

 Y: số phút được thảo luận

 Z: số ý kiến được đưa ra

Phương pháp thảo luận “Chậu cá”

 Giáo viên trực quan chủ đề thảo luận

 Mời một số em học sinh lên phía trên (các con cá trong chậu)

 Giáo viên đặt các câu hỏi về chủ đề, mời từng “con cá” trong chậu chia sẻ quan điểm cá nhân

 Các em học sinh còn lại quan sát và có thể đặt các câu hỏi cho các “con cá” trong chậu

 Giáo viên tóm tắt/trực quan kết quả thảo luận

Sử dụng khi: muốn tìm hiểu sâu về quan điểm/kinh nghiệm của học sinh về chủ đề liên quan

Ví dụ: chia sẻ kinh nghiệm học tập

Phương pháp làm việc nhóm

• Thảo luận sâu về chủ đề

• Tìm kiếm giải pháp khó

• Khi cần lập kế hoạch

Một số cách chia nhóm   Chia theo sở thích Chia ngẫu nhiên

 Chia theo chuyên môn

 Chia theo giới

Thời gian làm việc nhóm:

Các bước làm việc nhóm

việc nhóm (chợ thông

tn)

Kỹ thuật mảnh ghép (1)

kết hợp làm việc cá nhân – nhóm – liên nhóm…

Bước 1: Thảo luận “nhóm chuyên sâu”

Mỗi nhóm một chủ đề: khoảng 4-5 em trong một nhóm

Thảo luận sâu

Bước 2: Thảo luận “nhóm mảnh ghép” đưa ra bức tranh tổng thể

•Mỗi nhóm mảnh ghép bao gồm các thành viên từ các nhóm

Bước 2: Thảo luận các “nhóm mảnh ghép” đưa ra bức tranh tổng

thể về đặc điểm thời tết và các loại hoa quả trong năm

•Chia đều các em từ 4 nhóm chuyên sâu vào 3 nhóm mảnh ghép

•Các em ở từng nhóm chuyên sâu chia sẻ kết quả đã thảo luận của nhóm cho nhóm mảnh ghép (về từng mùa)

•Khái quát bức tranh tổng thể trong từng nhóm mảnh ghép

•Chia sẻ kết quả thảo luận – Tổng hợp bức tranh tổng thể cho cả năm

Phương pháp sắm vai

• Biên soạn tiểu phẩm: Học sinh/Giáo viên;

• Phân vai và dành thời gian cho tập sắm vai;

• Kỹ năng quan sát, phân tích, đánh giá;

• Người sắm vai cảm nhận được các tình huống;

• Mọi nhận xét, bình luận đều nhằm vào vai diễn, chứ không nhằm vào cá nhân đóng vai nên các em có thể nhận xét thoải mái

Xây dựng kế hoạch

59

Yêu cầu của kế hoạch hành động

- Kế hoạch cụ thể, rõ ràng, khả thi

- Phù hợp với điều kiện cụ thể của

trường/lớp/bộ môn

- Thực hiện ngay trong học kỳ 1

- Nguồn lực cần dự án hỗ trợ: Từ các tểu dự án trường học

- Chia sẻ kết quả/tác động tới học sinh tại các cuộc họp sơ kết năm

60

Cần dự án hỗ trợ

1

2

61

Xin cảm ơn

Chúc thành công!

62