Huyềnbai13sinh10CB

CHƯƠNG III CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG TRONG TẾ BÀO BÀI 13: KHÁI QUÁT VỀ NĂNG LƯỢNG VÀ CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT... * Khái niệm: Năng lượng là đại lượng có khả năng sinh công *Có 2 tr

CHƯƠNG III CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG

LƯỢNG TRONG TẾ BÀO

BÀI 13: KHÁI QUÁT VỀ NĂNG LƯỢNG VÀ

CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

- Năng lượng là gì?

- Năng lượng tồn tại ở những trạng thái nào?

Một phòng giặt ở Canada hoạt động nhờ năng

Quang năng

Tuốc bin gió ở Tây Ban Nha

Cơ năng

Nhà máy điện địa nhiệt (nhiệt năng

trong lòng trái đất) ở Iceland

Lò đốt củi làm than ở Kenya

Hóa năng

Sau khi quan sát các hình

ảnh trên, kết hợp đọc sgk,

em hãy cho biết

- Khái niệm về năng lượng?

- Năng lượng tồn tại ở những

trạng thái nào? Lấy ví dụ

* Khái niệm: Năng lượng là đại lượng có khả năng sinh công

*Có 2 trạng thái tồn tại của năng lượng:

• Động năng: năng lượng sẵn sàng sinh

công

• Thế năng: năng lượng dự trữ, có tiềm

năng sinh công

• Động năng có thể chuyển hóa thành thế năng và ngược lại

Câu hỏi 2:

Hóa năng trong tế bào được dự trữ trong các hợp chất hữu cơ nào?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Câu hỏi 1:

Trong tế bào, dạng năng

lượng nào đóng vai trò

chủ yếu?

A Nhiệt năng

B Hóa năng

C Điện năng

D Quang năng

(Hóa năng: năng lượng

tiềm ẩn trong các liên

kết hóa học)

Cacbohiđrat Lipit Prôtêin Axit nuclêic

ATP…

B

CÁC DẠNG NĂNG LƯỢNG TRONG TẾ BÀO

- Hóa năng trong các hợp chất hữu

cơ (cacbohiđrat, lipit, protein, axit nuclêic…)  “Năng lượng thô”

- Hóa năng trong ATP (ađênôzin

triphôtphat)  “Năng lượng tinh”

Cấu trúc của phân tử ATP

ATP - đồng tiền năng lượng của tế bào

Cấu trúc và chức năng của ATP

* 2 liên kết phôtphat ngoài

cùng rất giàu năng lượng

và dễ bị phá vỡ

(Nguyên nhân: do các

nhóm phôtphat tích điện âm

nên chúng sẽ đẩy nhau khi

nằm gần nhau)

* ATP gồm 3 thành phần

- Bazơ nitơ ađênin

- Đường ribôzơ

- 3 nhóm phôtphat

CẤU TRÚC CHỨC NĂNG

Cung cấp năng lượng

để tế bào:

• Tổng hợp các chất

• Vận chuyển các chất qua màng

• Sinh công cơ học

• …

Ví dụ : sgk

• ATP được dùng cho mọi hoạt động

sống của tế bào

• ATP là hợp chất giàu năng lượng

• Năng lượng trong ATP rất dễ được giải phóng

Tại sao ATP được ví là đồng tiền

năng lượng của tế bào?

3 ATP - đồng tiền năng lượng của tế bào

b Quá trình phân hủy và tổng hợp ATP

trong tế bào

ATP  ADP + Pi + E ADP +Pi + E  ATP

II- Chuyển hóa vật chất

* Khái niệm

Chuyển hóa vật chất là tập hợp tất cả các phản ứng sinh hóa xảy ra bên

trong tế bào

* Bao gồm 2 quá trình cơ bản : đồng hóa

và dị hóa

• Tổng hợp các chất

hữu cơ phức tạp từ

các chất đơn giản

• Thu năng lượng

• Cung cấp vật chất

cho dị hóa sử dụng

• Phân giải các chất hữu

cơ phức tạp thành các chất đơn giản hơn

• Giải phóng năng lượng

• Cung cấp năng lượng cho đồng hóa và các hoạt động sống khác

Như vậy: Chuyển hóa vật chất luôn kèm theo

Chuyển hóa vật chất và năng lượng trong

tế bào có vai trò gì?

Vai trò:

Giúp tế bào thực hiện đầy đủ các chức

năng sống như sinh trưởng, cảm ứng, sinh sản…

* CỦNG CỐ *

CÂU HỎI 1: Năng lượng là gì?

a Năng lượng là khả năng sinh công

b Năng lượng là sản phẩm của các loại chất đốt(than đá, dầu mỏ,…)

c Năng lượng là sản phẩm của sự chiếu sáng

d Cả a, b và c

CÂU HỎI 2: Các dạng năng lượng chủ yếu trong tế bào sinh vật là

a Điện năng, cơ năng

b Quang năng, điện năng

c Quang năng, cơ năng

d Hóa năng, điện năng, nhiệt năng

CÂU HỎI 3: ATP là đồng tiền năng

lượng của tế bào vì:

a ATP là hợp chất cao năng

b Năng lượng trong ATP rất dễ được

giải phóng

c ATP được sử dụng trong mọi hoạt

động sống của tế bào

d Cả 3 đáp án trên

CÂU HỎI 5:

Giải thích vì sao ATP được gọi là “năng lượng tinh”

CÂU HỎI 6:

Tại sao THỜI KHÓA BIỂU trường mình

thường không xếp môn Thể dục vào tiết 5?

CÂU HỎI 4:

Vì sao ăn quá nhiều thức ăn giàu năng

lượng(tinh bột, chất béo…) thì không tốt cho

cơ thể?

CÂU HỎI 7:

Cho các cụm từ sau, hãy điền vào sơ đồ của

quá trình chuyển hóa vật chất

(động năng, thế năng, đồng hóa, dị hóa)

Ánh sáng mặt trời

Các chất hữu cơ ở thực vật

Động vật

ATP, nhiệt năng, công cơ học…

Động năng

Động năng

thế năng Đồng hóa

Dị hóa

Dặn dò

1/ Vẽ hình 13.1 và 13.2 vào vở 2/ Trả lời câu hỏi cuối bài,

chép ghi nhớ

3/ Đọc trước bài mới