Khai báo biến2 Biến là công cụ trong lập trình 1 Sử dụng biến trong chương trình 3 Hằng 4... Mọi dữ liệu đều được lưu trữ trong bộ nhớ máy tính Để biết chính xác dữ liệu cần xử lí đư
Trang 1Khai báo biến
2
Biến là công cụ trong lập trình 1
Sử dụng biến trong chương trình 3
Hằng
4
Trang 21 Biến là công cụ trong lập trình
Trước khi máy
tính xử lí, dữ liệu
được lưu trữ ở
đâu?
Mọi dữ liệu đều được lưu trữ trong
bộ nhớ máy tính
Để biết chính xác dữ liệu cần xử lí được lưu trữ ở vị trí nào trong bộ nhớ, các ngôn ngữ lập trình cung cấp một công cụ lập trình: Biến nhớ (biến)
Trang 31 Biến là công cụ trong lập trình
Câu lệnh in
kết quả của
phép tính ra
màn hình?
Writeln(15+5);
Viết lại lệnh
bằng cách sử
dụng biến?
Writeln(X+Y);
Ví dụ 1: In kết quả của phép cộng 15 + 5 ra màn hình
20
X ← 15
Y ← 5
Tên biến Giá trị của biến
Biến là gì?
Giá trị của
biến là gì?
Biến là đại lượng dùng để lưu trữ dữ liệu
Dữ liệu do biến lưu trữ gọi là giá trị của biến
Giá trị của biến có thể thay đổi trong khi thực hiện chương trình
Trang 41 Biến là công cụ trong lập trình
Hãy dùng các biến để lưu trữ
dữ liệu cần tính
toán?
Ví dụ 2: Tính giá trị của các biểu thức sau:
5
50
100 3
50
Y = X/3
Z = X/5
Viết câu lệnh in kết quả của các biểu thức trên ra
màn hình?
Writeln(Y);
Writeln(Z);
Trang 5Var <danh_sách_biến> : < Kiểu dữ liệu>;
2 Khai báo biến
- Khai báo tên biến
- Khai báo kiểu dữ liệu của biến
* Cú pháp khai báo biến:
Quy tắc đặt tên trong chương trình?
Trong Pascal
có những kiểu
dữ liệu nào?
Trong đó:
- Var: Từ khóa khai báo biến
- Danh sách biến: Là tên các biến do người lập trình đặt Nếu nhiều biến có cùng kiểu dữ liệu thì đặt cách nhau bởi dấu phẩy
- Kiểu dữ liệu: Kiểu dữ liệu tương ứng của biến
Khai báo tại phần khai báo của chương trình
Khai báo biến tại phần nào của chương trình?
Trang 62 Khai báo biến
Ví dụ: Khai báo biến trong Pascal:
Var m, n : integer ;
cv, dientich : real ; thong_bao, ten : string ;
Khai báo trên có bao nhiêu biến, mỗi biến có kiểu dữ liệu gì ?
Trang 7Bài toán 1: Nhập vào bán kính của một đường tròn là số chẵn R Tính chu vi ( CV ) và diện tích ( S ) của đường tròn
Hãy xác định kiểu dữ liệu cho R, CV , S Ghi cú pháp khai báo các biến đó
Var R : Integer ;
CV, S : Real ;
R : số nguyên
CV, S : số thực
Củng cố: Thảo luận nhóm
Trang 8Củng cố:
integer
real char
string
?
Bài toán 2:
Vừa gà vừa chó
Bó lại cho tròn
Ba mươi sáu con Một trăm chân chẵn
Hỏi mỗi loại có bao nhiêu con?
Nếu gọi số gà là x, số chó
là y.
Hãy xác định kiểu dữ liệu cho
x, y
Var x, y: Integer;
Trang 9Củng cố:
Bài toán 3: Đánh dấu ۷ vào lựa chọn đúng hoặc sai :
Var end : String;
Var a,b : Integer ;
C : Real ;
Var 5ch : String ;
Var x : Char
Var m,n : Integer ;
Var chieu dai : Real;
Var bankinh,S : Real ;
P , S : Integer ;
۷
۷ ۷
۷ ۷ ۷ ۷
Trang 103 Sử dụng biến trong chương trình
Sau khi khai báo biến, có thể thực hiện các thao tác với biến như sau:
- Gán giá trị cho biến
- Tính toán với biến
Trang 113 Sử dụng biến trong chương trình
a Gán giá trị cho biến
* Cú pháp gán giá trị cho biến trong Pascal:
<Tên_biến> := <biểu thức>;
X:= 12;
X:=Y;
X:=(a+b)/2;
X:=X+1;
Ví dụ: Mô tả lệnh gán và tính toán với các biến trong Pascal
Gán giá trị số 12 vào biến X Gán giá trị đã lưu trong biến Y vào biến X Tính trung bình cộng hai giá trị trong hai biến a
và b Kết quả gán vào biến X Tăng giá trị của biến X lên 1 đơn vị, kết quả gán trở lại biến X
Trang 123 Sử dụng biến trong chương trình
a Gán giá trị cho biến
* Lưu ý :
- Gán giá trị cho biến phải nằm trong phần thân
- Khi gán giá trị mới, giá trị cũ bị xóa đi
- Giá trị gán cho biến phải có kiểu dữ liệu trùng với kiểu dữ liệu
của biến
Ví dụ: Khai báo n có kiểu dữ liệu String, Phép gán nào sau đây hợp lệ cho n? A n:=1234;
B n:=’1234’;
C n=’1234’;
D n:1234;
Trang 133 Sử dụng biến trong chương trình
a Gán giá trị cho biến
- Có thể gán giá trị cho biến bằng câu lệnh nhập dữ liệu từ bàn
phím
Read(tên_biến); hoặc Readln(tên_biến);
VD: Readln(soluong);
Khi chạy chương trình gặp câu lệnh này chương trình sẽ dừng lại cho người sử dụng nhập vào giá trị từ bàn phím.
* Lưu ý: Câu lệnh in giá trị của biến ra màn hình có dạng:
Write(tên_biến); hoặc Writeln(tên_biến);
Trang 143 Sử dụng biến trong chương trình
Củng cố:
Bài 1/33: Giả sử biến A được khai báo kiểu dữ liệu số thực, X kiểu
dữ liệu xâu Các phép gán sau đây có hợp lệ không?
Trang 153 Sử dụng biến trong chương trình
b Tính toán với biến
VD: Tính tổng của biến X và biến Y, sau đó in kết quả ra màn hình
Program vd;
Uses crt;
Var x, y :integer;
Begin
clrscr;
Writeln(‘Nhap X:’); Readln(X);
Writeln(‘Nhap Y:’); Readln(Y);
Writeln(X+Y);
readln End.
Trang 16- Muốn sử dụng hằng phải khai báo hằng và gán giá trị cho hằng ngay tại phần khai báo
* Cú pháp khai báo: Const <tên_hằng> = <giá trị>;
4 Hằng
- Tương tự như biến, hằng cũng là một công cụ lưu trữ dữ liệu Khác với biến, hằng là một đại lượng có giá trị không đổi trong suốt chương trình.
Khai báo hằng:
Ví dụ:
Trang 174 Hằng
* Lưu ý:
- Không thể dùng câu lệnh để thay đổi giá trị của hằng như đối với biến Nếu muốn thay đổi giá trị của hằng, ta chỉ cần chỉnh sửa một lần tại nơi khai báo
Ví dụ:
- Sau khi khai báo hằng, ta có thể sử dụng hằng để tính toán.
Trang 184 Hằng
Củng cố:
Theo em, câu lệnh gán sau đây có hợp lệ đối với hằng hay không?
Vì sao?
+ Pi:=3.14;
+ Bankinh:=Bankinh+2;
Đáp án:
- Không hợp lệ
- Vì giá trị của hằng không đổi trong suốt quá trình thực hiện
chương trình nên không thể dùng câu lệnh gán để thay đổi giá trị cho hằng như đối với biến
Trang 19Củng cố:
Bài tập : Đánh dấu ۷ vào lựa chọn đúng hoặc sai :
Giả sử A được khai báo là biến với kiểu dữ liệu số thực, X là biến với kiểu dữ liệu xâu, R là hằng được khai báo R=3 Các phép gán sau đây có hợp lệ không ?
Phép gán Hợp lệ Không hợp lệ
A:= 5;
X:= 1212;
X:= ‘3383';
R:=4;
A:= ‘Nguyen Du'.
۷
۷ ۷
۷ ۷
Trang 20- Xem lại nội
dung bài học
- Làm các bài
tập sgk: 2, 4, 6
sgk trang 33
- Chuẩn bị bài
thực hành số 3
