+ Biết được bộ phận nào dao động phát ra âm • Kĩ năng: + Quan sát, thí nghiệm kiểm chứng để rút ra kết luận.. Hoạt động dạy – học : Hoạt động của GV Hoạt động của HS Các slide bài giảng
Trang 1Tuần: 11 Ngày soạn: 6.10.2017
Chương II : ÂM HỌC Chủ đề 9: NGUỒN ÂM
I Mục tiêu:
• Kiến thức:
+ Nhận biết được một số nguồn âm thường gặp trong thực tế đời sống
+ Nêu được đặc điểm chung của các nguồn âm
+ Biết được bộ phận nào dao động phát ra âm
• Kĩ năng:
+ Quan sát, thí nghiệm kiểm chứng để rút ra kết luận
• Thái độ: Yêu thích môn học
II Chuẩn bị:
• Giáo viên: giáo án, bài trình chiếu, bộ TN mẫu
• Học sinh: 8 bộ TN
- Sợi dây thun
- Trống và dùi gõ trống, quả bóng bàn
- Âm thoa
- HS chuẩn bị sẵn lá cây (kèn lá)
III Hoạt động dạy – học :
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Các slide bài giảng
Hoạt động 1: Ổn định lớp, tạo tình huống học tập (5 phút)
GV: Trong chương trình
vật lý 7, Chúng ta tìm
hiểu xong phần I: Quang
học Hôm nay, chúng ta
tiếp tục tìm hiểu phần tiếp
theo là phần II: ÂM
HỌC Vậy trong phần
này ta tìm hiểu những vấn
đề gì? GV chiếu slide
và giới thiệu: chúng ta
sống trong thế giới có rất
nhiều âm thanh Có
những âm thanh rất hay,
du dương giúp ta giải trí,
có những âm thanh lại
gây cảm giác mệt mõi
khó chịu Vậy âm thanh
được tạo ra như thế nào?
- Hs xem slide
Trang 2GV chiếu slide giới
thiệu cả phần II
GV: Trong chủ đề hôm
nay, chúng ta chỉ tìm hiều
về nguồn âm GV
chiếu sile giới thiệu
GV: Chúng ta tìm hiểu
phần I : Nhận biết nguồn
âm
- HS quan sát, lắng nghe
Hoạt động 2: Nhận biết nguồn âm (7 phút)
GV: GV chiếu clip Các
em hãy quan sát và lắng
nghe và trả lời: có tiếng
nào phát ra và phát ra từ
đâu?
GV: Những tiếng mà các
em nghe được được gọi
chung là gì?
GV: âm thanh được gọi
tắt là âm Và những âm
các em nghe được phát ra
từ trống, chuông, kèn, …
thì ta gọi đây là nguồn
âm? Vậy nguồn âm là gì?
GV: gọi vài học sinh
nhắc lại và ghi bài
GV: Em hãy cho VD một
số nguồn âm trong cuộc
sống xung quanh
GV: khi những nguồn âm
này phát ra âm có chung
đặc điểm gì hay không?
Ta tìm hiểu phần II: Đặc
điểm chung của các
nguồn âm
- HS quan sát, lắng
nghe và trả lời
- Âm thanh
- Vật phát ra âm
thì được gọi là nguồn âm
- HS cho ví dụ
-HS quan sát, lắng nghe
Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm chung của nguồn âm (20 phút)
Trang 3GV:Chúng ta tìm hiểu
TN1 với dây thun Một
sợi dây thun được kéo
căng, vị trí này gọi là vị
trí cân bằng dùng tay gãy
sợi dây thun, hãy quan sát
và lắng nghe
GV: các em quan sát thấy
gì?
GV: sự rung hay chuyển
động qua lại quanh vị trí
cân bằng của vật được gọi
là dao động Các em hãy
điền từ vào nhận xét 1
GV: Giới thiệu TN 2 với
âm thoa: Âm thoa là một
thanh kim loại hình chữ
U, ở giữa có cán Âm
thoa có thể gắn trên một
hộp gỗ có một mặt hở (để
khuyếch đại âm giúp ta
nghe rõ hơn)
GV: Ban đầu âm thoa và
hộp gỗ đứng yên tại vị trí
cân bằng Khi gõ vào âm
thoa, các em có nghe thấy
âm phát ra hay không?
GV: các em có thấy âm
thoa dao động như khi
gãy dây thun không?
Theo em, cần làm gì để
kiểm tra âm thoa dao
động khi phát ra âm?
GV chốt lại ý và hướng
dẫn HS cách TN
GV: Khi chạm tay vào âm
thoa, các em cảm nhận
như thế nào? Điều này
- HS thí nghiệm
- Dây thun bị rung,
chuyển động
- Khi gãy, dây thun
dao động và phát
ra âm
- Ta gõ vào âm thoa
- Ta nghe thấy
âm thanh và âm thoa có sự rung nhẹ
- Có nghe âm phát
ra
- Không nhìn thấy
âm thoa dao động
- HS nêu các cách kiểm tra
- HS tiến hành thí nghiệm và nhận xét
Trang 4chứng tỏ được gì?
GV: Khi cho quả bóng
chạm vào âm thoa các em
quan sát được gì?
GV: các em hãy điền từ
vào nhận xét 2:
GV: để tìm ra kết luận
“đặc điểm chung của
nguồn âm”, ta cùng TN
với trống Trống là vật
quan trọng trong các lễ
hội, dùng để báo hiệu…
Làm thế nào để trống
phát ra âm?
GV: khi gõ vào mặt trống
thỉ bộ phận nào của trống
dao động phát ra âm
GV: làm thế nào để kiểm
tra là mặt trống dao động
GV hướng dẫn HS TN
GV: có hiện tượng gì xảy
ra với quả bóng bàn?
Hiện tượng này chứng tỏ
điều gì? HS điền từ
vào nhận xét 3
GV: Qua 3 thí nghiệm và
rút ra nhận xét Các vật
phát ra âm có chung đặc
điểm nào?
GV yêu cầu HS nhắc lại
kết luận và ghi bài
- Tay bị tê, rung.
Âm thoa dao động
- Quả bóng bị nảy ra Âm thoa dao động
- Khi gõ, âm thoa
dao động và phát
ra âm
- Ta gõ vào mặt
trống
- Mặt trống
- Dùng tay chạm,
dùng quả bóng bàn chạm vào mặt trống
- Các nhóm TN
- Quả bóng bị nảy
ra, chứng tỏ mặt trống dao động
- Khi gõ, mặt trống
dao động và phát
ra âm
- HS rút ra kết luận: Các vật phát ra âm đều dao động
Trang 5- HS ghi bài
Hoạt động 4: Vận dụng, củng cố (12 phút)
GV: Tiếp theo chúng ta
sang phần vận dụng
Nhiều loài côn trùng như
ruồi, ong, muỗi… phát ra
âm thanh khi bay Khi
bay bộ phận nào trên cơ
thể của chúng phát ra âm?
Các em hãy trả lời cho cô
sau khi xem đoạn clip
này
GV: Em hãy quan sát một
số chiếc loa điện đang
phát ra âm Khi loa phát
ra âm, bộ phận nào của
loa dao động?
GV: Quan sát chiếc còi
thường được cảnh sát,
trọng tài hay các thầy cô
dạy thể dục sử dụng Vật
nào phát ra âm khi ta sử
dụng còi?
GV: Đặt ngón tay vào sát
ngoài cổ họng và kêu
“aaaaa….” Em cảm thấy
như thế nào ở đầu ngón
tay? Khi này, bộ phận nào
dao động phát ra âm?
GV chiếu clip và giải
thích sự tạo âm khi nói
chuyện của người
GV: Vì dây thanh quản
rất mỏng, nên các e phải
biết bảo vệ nó, ít uống
nước đá, nên uống nước
ấm, tránh nói to, nói
cánh của chúng dao động và phát
ra âm
dao động phát ra âm
- Khi thổi còi
ta tạo ra luồng không khí chuyển động cuộn xoáy
và dao động
Không khí dao động và phát ra âm
nhận tay mình rung
- HS trả lời theo sự hiểu biết
cá nhân
Trang 6nhiều… để tránh cho dây
thanh quản không bị viêm
dẫn đến khàn giọng hoặc
mất giọng
GV tổ chức HS trải
nghiệm với kèn lá Các
bạn trong nhóm lần lượt
dùng lá cây đã được
chuẩn bị để trình diễn
trong nhóm Nhóm chọn
bạn thổi hay nhất để biểu
diễn trước lớp
GV : có bạn thổi kèn lá
âm phát ra rất hay rất cao,
có bạn thổi thì âm rất
trầm.Tại sao có sự khác
biệt đó ? các em sẽ tìm
hiểu ở chủ đề 10 vào tuần
sau DẶN DÒ
nghe
- HS tham gia theo nhóm chọn bạn trình diễn trước lớp
Hoạt động 5: Dặn dò (1 phút)
Rút kinh nghiệm :
-Trung An, ngày 16 tháng 10 năm 2017
GV soạn giảng
Phan Thị Hồng Loan