Khai_quat_van_hoc_Viet_Nam_tu_dau_the_ki_XX_den_Cach_mang_thang_Tam_nam_1945_565b6803ef

b/ Nội dung hiện đại hoá văn học- Văn chở đạo, thơ nói chí - Ước lệ tượng trưng, sùng cổ, phi ngã - Hoạt động sáng tạo cái đẹp - Nhận thức, khám phá hiện thực - Văn học cổ, chưa tách khỏ

Trang 1

Tiết 27: Văn học sử:

KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM

NĂM 1945

Trang 2

I/ Đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến Cách

mạng tháng Tỏm năm 1945.

1/ Văn học đổi mới theo hưướng hiện đại hoỏ.

Em hãy cho biết vì sao lại có sự đổi

mới trong văn học?

a Nguyờn nhõn đổi mới: Vỡ bối cảnh lịch sử,

xó hội, văn hoỏ thay đổi.

Cụ thể:- Về lịch sử: + Thực dõn Phỏp xõm lưược

+ Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, lónh đạo cỏch mạng.

- Về xó hội: Thực dõn nửa phong kiến với cỏc giai cấp, tầng lớp mới.

- Về văn hoỏ:

+ Cụng chỳng - bạn đọc mới;

+ Chịu ảnh hưưởng của văn hoỏ phưương Tõy;

+ Chữ Quốc Ngữ thay thế chữ Hỏn, chữ Nụm;

+ Bỏo chớ, nghề in, nghề xuất bản phỏt triển mạnh…

Trang 3

Thế nào là hiện đại hoá?

 b Khỏi niệm: Hiện đại hoỏ là quỏ trỡnh làm cho văn học thoỏt ra khỏi hệ thống thi phỏp của VHTĐ và đổi mới theo hỡnh thức của văn học phưương Tõy, cú thể hội nhập với nền VHHĐ thế giới.

Trang 4

c Nội dung hiện đại hoá văn học

Văn học giai đoạn này được HĐH trên những phương diện nào? ?

Phương diện Vh trung đại Vh hiện đại

Thảo luận trong thời gian 3 phút

Trang 5

b/ Nội dung hiện đại hoá văn học

- Văn chở đạo, thơ nói chí

- Ước lệ tượng trưng, sùng

cổ, phi ngã

- Hoạt động sáng tạo cái đẹp

- Nhận thức, khám phá hiện thực

- Văn học cổ, chưa tách khỏi

sử, triết

- Một số thể loại xuất hiện đầu tiên:Kịch, phóng sự, phê bình

Phát triển nền văn xuôi TV

- Nhà nho - Văn nghệ sĩ chuyên nghiệp

Văn chương là nghề kiếm sống

- Tầng lớp nho sĩ - Trí thức tiểu tư sản.

- Tầng lớp thị dân

Trang 6

d/ Các giai đoạn của quá trình HĐH văn học

Quá trình HĐH được chia làm mấy giai đoạn?

5 phút

Trang 7

Giai đoạn Nội dung HĐH Thành tựu HĐH

quốc ngữ được phổ biến, báo chí, dịch

thuật phát triển.

- Xuất hiện truyện kí viết bằng chữ quốc ngữ; NT còn hạn chế.

- Quan điểm và tình cảm thẩm mĩ chưa khác nhiều so với văn học

TK XIX.

Trang 8

Giai đoạn Nội dung HĐH Thành tựu HĐH

Từ thế kỉ XX đến

khoảng năm 1920

-Sự chuẩn bị các điều kiện cho HĐH: Chữ quốc ngữ được phổ biến, báo chí, dịch thuật phát triển

-Xuất hiện truyện kí viết bằng chữ quốc ngữ; NT còn hạn chế - Quan điểm

và tình cảm thẩm mĩ chưa khác nhiều so với vh TK XIX

TÁC GiẢ TIÊU BIỂU

PHAN BỘI CHÂU PHAN CHÂU PHAN CHÂU TRINH TRINH HUỲNH THÚC HUỲNH THÚC KHÁNG KHÁNG NGUYỄN THƯỢNG NGUYỄN THƯỢNG HIỀN HIỀN

Trang 9

TK XIX.

Là giai đoạn quá độ:

Một số yếu tố văn học

cổ vẫn còn tồn tại ở mọi thể loại.

Nhiều tp có giá trị: Tiểu thuyết

Hồ Biểu Chánh, Hoàng Ngọc Phách; truyện ngắn Phạm Duy

Tốn, Thơ Tản Đà…; truyện kí rất hiện đại bằng tiếng Pháp của Nguyễn Ái Quốc…

Trang 10

Từ 1920- 1930 -Là giai đoạn quá độ:

Một số yếu tố văn học cổ vẫn còn tồn tại ở mọi thể loại

Nhiều tp có giá trị: Tiểu thuyết Hồ Biểu Chánh, Hoàng Ngọc Phách;

truyện ngắn Phạm Duy Tốn…; truyện kí rất hiện đại bằng tiếng Pháp của NAQ…

TÁC GiẢ TIÊU BIỂU

TẢN ĐÀ HỒ BIỂU CHÁNH PHẠM DUY TỐN

Trang 11

TK XIX.

Tốn…; truyện kí rất hiện đại bằng tiếng Pháp của Nguyễn

Ái Quốc…

Việc HĐH được nâng lên một chất lượng mới

Nền VHVN thực sự được hiện đại.

- Nhiều cách tân về mọi thể loại, đặc biệt là tiểu thuyết,

truyện ngắn và thơ

- Ra đời thể loại mới:Kịch nói,

phóng sự, phê bình văn học.

Trang 12

Giai đoạn Nội dung HĐH Thành tựu HĐH

Từ 1930- 1945 Việc HĐH được nâng lên

một chất lượng mới Nền VHVN thực sự được

hiện đại

- Nhiều cách tân về mọi thể loại, đặc biệt là tiểu thuyết, truyện ngắn và thơ - Ra đời thể loại mới:Kịch nói, phóng sự, phê bình vh

TÁC GiẢ TIÊU BIỂU

Thạch Lam

Vũ T.Phụng Nam Cao

Xuân Diệu

Huy Cận

Trang 13

TK XIX.

Tốn…; truyện kí rất hiện đại bằng tiếng Pháp của Nguyễn

Ái Quốc…

Việc HĐH được nâng lên một chất lượng mới

Nền VHVN thực sự được hiện đại.

- Nhiều cách tân về mọi thể loại, đặc biệt là tiểu thuyết,

truyện ngắn và thơ

- Ra đời thể loại mới:Kịch nói,

phóng sự, phê bình văn học.

Trang 14

So sánh thơ Trung đại và thơ hiện đại?

điển tích, điển cố Trung Quốc, ước lệ, tượng trưng

thực tế c/s, ít điển tích, điển cố

gò bó, trang trọng kiệm lời

tự do thoải mái

kị bản ngã, nghĩa là thơ không thể biểu hiện cái tôi

lấy sự cảm nhận, sự rung động của cái tôi là chính

Mang đầy đủ những đặc điểm thi pháp VH trung đại

Trang 15

Qu¸ tr×nh HiÖn §¹i Ho¸

T¹i sao v¨n häc giai ®o¹n 1,2 l¹i ®ư îc gäi lµ v¨n häc giao thêi?

V× v¨n häc ë

2 giai ®o¹n nµy vÉn chÞu

¶nh h ưëng, rµng buéc cña VHT§.

Trang 16

NĂM 1945

Trang 17

2 Văn học hình thành hai bộ phận và phân hoá thành nhiều xu

hướng, vừa đấu tranh với nhau, vừa bổ sung cho nhau để cùng phát triển

Văn học thời kì này hình thành bộ phận

nào?

a/ Bộ phận văn học công khai

b/ Bộ phận văn học không công khai

- Gồm các sáng tác được đăng tải và xuất bản công khai Các tác

phẩm này vẫn có tính dân tộc và có tư tưởng lành mạnh nhưng

không có được ý thức cách mạng và tinh thần chống đối trực tiếp

chính quyền thực dân.

- Phân hoá thành nhiều xu hướng: Hiện thực, lãng mạn, tự nhiên,

siêu thực…

Bộ phận vh công khai có những xu hướng nào? Nêu hiểu biết của em về xu hướng văn học cơ bản?

Trang 18

a/ Bộ phận văn học công khai

Văn học lãng mạn Văn học hiện thực

- Phơi bày thực trạng bất công

- Phản ánh mâu thuẫn giàu nghèo

- Phản ánh hiện thực khách quan,

cụ thể, xây dựng những tính cách điển hình…

- Thức tỉnh ý thức cá nhân, chống luân lí, lễ giáo phong kiến giành quyền hạnh phúc cá nhân…

- Làm tâm hồn con người phong phú, tinh tế…

Thấm đượm tinh thần nhân đạo…

Ít gắn với đời sống chính trị, có khi

sa vào khuynh hướng đề cao CN cá nhân cực đoan

Chưa thấy được tiền đồ của nhân dân và tương lai của dân tộc

- Các nhà thơ phong trào thơ mới, nhóm Tự lực văn đoàn, một số nhà văn

và nhà phê bình văn học…

Truyện ngắn và tiểu thuyết phóng sự: PDT, NTT, NCH, NC…Thơ trào

phúng: Tú Mỡ, …

Trang 19

Nêu những hiểu biết của em về bộ phận văn

học này?

Nêu những hiểu biết của em về bộ phận văn

học này?

b/ Bộ phận văn học không công khai

- Là sản phẩm của các nhà văn – chiến sĩ Là bộ phận văn học

cách mạng Nó sẽ trở thành dòng văn học chủ lưu của VHVN sau

này.

- Tiêu biểu có thơ văn Phan Bội Châu; Phan Châu Trinh…

* Tóm lại: Giữa các bộ phận và các xu hướng văn học có sự khác biệt

và đấu tranh với nhau về khuynh hướng, tư tưởng…nhưng thực tế chúng vẫn có tác động và có khi chuyển hoá lẫn nhau cùng phát

triển Điều đó tạo nên tính đa dạng, phong phú và phức tạp của thời

kì này.

* Tóm lại : Giữa các bộ phận và các xu hướng văn học có sự khác biệt

và đấu tranh với nhau về khuynh hướng, tư tưởng…nhưng thực tế chúng vẫn có tác động và có khi chuyển hoá lẫn nhau cùng phát

triển Điều đó tạo nên tính đa dạng, phong phú và phức tạp của thời

kì này.

Trang 20

3/ Văn học phát triển với nhịp độ hết sức

nhanh chóng.

TỐC ĐỘ PHÁT TRIỂN NHANH CHểNG CỦA VĂN HỌC

Biểu hiện Nguyờn nhõn

- Sự phỏt triển số lượng tỏc giả, tỏc

phẩm :169 bài của 45 nhà thơ;

- Sự hỡnh thành và đổi mới cỏc thể loại

văn học

-Độ kết tinh ở cỏc t/g, tỏc phẩm tiờu

biểu

=> Vũ Ngọc Phan cho rằng: “Ở nước

ta, một năm cú thể kể như 30 năm

của người”.

- Sự phỏt triển số lượng tỏc giả, tỏc

phẩm :169 bài của 45 nhà thơ;

- Sự hỡnh thành và đổi mới cỏc thể loại

văn học

-Độ kết tinh ở cỏc t/g, tỏc phẩm tiờu

biểu

=> Vũ Ngọc Phan cho rằng: “Ở nước

ta, một năm cú thể kể như 30 năm

của người”.

- Do sự thỳc bỏch của thời đại

- Do sức sống nội tại của nền văn học dõn tộc

- Do sự thức tỉnh của cỏi tụi cỏ nhõn

- Do văn chương đó trở thành một nghề để kiếm sống (Lý do thiết thực, kớch thớch người cầm bỳt)

- Do sự thỳc bỏch của thời đại

- Do sức sống nội tại của nền văn học dõn tộc

- Do sự thức tỉnh của cỏi tụi cỏ nhõn

- Do văn chương đó trở thành một nghề để kiếm sống (Lý do thiết thực, kớch thớch người cầm bỳt)

Trang 21

VH kh«ng c«ng

khai (V¨n häc c¸ch

m¹ng)

Trang 22

NĂM 1945

Trang 23

II/ Thành tựu chủ yếu của VHVN từ đầu thế kỉ

XX đến Cách mạng tháng Tám năm 1945

THÀNH TỰU VĂN HỌC

Nhận xét

Trang 24

THÀNH TỰU VĂN HỌC

- Kế thừa và phát triển hai truyền thống

lớn: Chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa

nhân đạo trong văn học

- Đóng góp nổi bật là tinh thần dân chủ

+ Yêu nước gắn với yêu dân (Phan Bội

Châu) và lí tưởng XHCN, tinh thần quốc

tế vô sản (NAQ, TH)

+ Quan tâm tới con người bình

thường nhỏ bé trong XH, thể hiện khát

vọng mãnh liệt của mỗi cá nhân, đề cao

vẻ đẹp hình thức phẩm giá và phát huy

cao độ tài năng của mỗi con người

(TLam, NCao, XDiệu )

→ Chủ nghĩa nhân đạo gắn với sự thức

tỉnh ý thức cá nhân của người cầm bút

- Kế thừa và phát triển hai truyền thống

lớn: Chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa

nhân đạo trong văn học

- Đóng góp nổi bật là tinh thần dân chủ

+ Yêu nước gắn với yêu dân (Phan Bội

Châu) và lí tưởng XHCN, tinh thần quốc

tế vô sản (NAQ, TH)

+ Quan tâm tới con người bình

thường nhỏ bé trong XH, thể hiện khát

vọng mãnh liệt của mỗi cá nhân, đề cao

vẻ đẹp hình thức phẩm giá và phát huy

cao độ tài năng của mỗi con người

(TLam, NCao, XDiệu )

→ Chủ nghĩa nhân đạo gắn với sự thức

tỉnh ý thức cá nhân của người cầm bút

- Thể loại:

+ Tiểu thuyết: Dựng truyện tự nhiên,

kết cấu linh hoạt, tính cách nhân vật là trung tâm của tác phẩm, đời sống nội tâm của nhân vật được chú trọng, xây dựng thành công những điển hình nghệ thuật

+ Thơ ca: Phá bỏ những quy phạm chặt

chẽ của văn học trung đại, giải phóng cái tôi cá nhân, thể hiện tinh thần dân chủ của thời đại mới

- Thể loại:

+ Tiểu thuyết: Dựng truyện tự nhiên,

kết cấu linh hoạt, tính cách nhân vật là trung tâm của tác phẩm, đời sống nội tâm của nhân vật được chú trọng, xây dựng thành công những điển hình nghệ thuật

+ Thơ ca: Phá bỏ những quy phạm chặt

chẽ của văn học trung đại, giải phóng cái tôi cá nhân, thể hiện tinh thần dân chủ của thời đại mới

Đây là thời kì văn học có vị trí quan trọng đối với lịch sử phát triển của VH Việt Nam Văn học đã có bước phát triển nhảy vọt về mọi mặt, tạo tiền đề cho sự phát triển của văn học thời kì sau

Trang 25

So sánh sự khác biệt giữa tiểu thuyết TĐ và tiểu thuyết HĐ?

C¸c khÝa

c¹nh TiÓu thuyÕt trung

HiÖn thùc cuéc sèng

Li kì, hÊp dÉn

Chư ¬ng håi, c«ng thøc kÕt thóc cã hËu

Linh ho¹t, kÕt thúc không cã hËu

rßi

C«ng thøc ưíc lÖ,

®iÓn tÝch, ®iÓn cè

Bót ph¸p tả thùc, lêi văn tù nhiªn,

Trang 26

III/ Tổng kết

- VHVN từ đầu TK XX đến CM tháng 8-

1945, phát triển trong hoàn cảnh lịch sử

đặc biệt nên ko tránh khỏi có những hạn chế và sự phức tạp Nh ưng nó đã

để lại những thành tựu phong phú, xuất sắc, những nhà văn nổi tiếng, những kiệt tác.

Trang 27

Hai bộ phận văn học và sự phân hoá thành nhiều xu hướng

Bộ phận văn học công khai Bộ phận văn học không

nhân dân bị áp bức bóc lột Thái

độ phê phán xã hội trên tinh thần dân chủ và nhân đạo, chú trọng miêu tả phân tích và lí giải hiện thực qua các hình tượng điển hình

- Đề tài: Nông dân, trí thức tiểu

tư sản

- Thành tựu: chủ yếu ở các thể loại văn xuôi: Truỵện ngắn của NCH, NC ; Tiểu thuyết VTP, NTT; Phóng sự: VTP, NTT,

quần chúng tham gia cách mạng

- Quan niệm thơ văn là vũ khí để đấu tranh cách mạng

- Nội dung: đánh thẳng vào bọn thống trị thực dân cùng bè lũ tay sai, nói lên khát vọng độc lập, đấu tranh để giải phóng dân tộc, thể hiện tinh thần yêu nước và niềm tin không gì lay chuyển được vào

tương lai tất thắng của cách mạng

- Các tác giả tiêu biểu: PBC, HTK, HCM, THữu,

- Quá trình hiện đại hoá gắn liền với quá trình CM hoá văn học

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	2,68 MB