Không tập trung vào việc đánh giá giờ học, xếp loại giáo viên mà nhằm khuyến khích giáo viên tìm ra nguyên nhân tại sao học sinh chưa đạt kết quả như mong muốn và có biện pháp để nâng ca
Trang 1trung phân tích các vấn đề liên quan đến người học (học sinh) Không tập trung vào việc đánh giá giờ học, xếp loại giáo viên mà nhằm khuyến khích giáo viên tìm ra nguyên nhân tại sao học sinh chưa đạt kết quả như mong muốn
và có biện pháp để nâng cao chất lượng dạy học, tạo cơ hội cho học sinh được tham gia vào quá trình học tập; giúp giáo viên có khả năng chủ động điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh.
Trang 2từng học sinh, đặc biệt những học sinh có khó khăn về học tập.
- Tạo cơ hội cho tất cả giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo trong việc
áp dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học thông qua việc dự giờ, trao đổi, thảo luận, chia sẻ sau khi dự giờ
- Nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường
- Góp phần làm thay đổi văn hóa ứng xử trong nhà trường: cải thiện mối quan hệ giữa Ban giám hiệu với giáo viên, giáo viên với giáo viên, giáo viên với học sinh và học sinh với học sinh; tạo môi trường làm việc, dạy và học dân chủ, thân thiện cho tất cả mọi người
Trang 3a) Xác định mục tiêu, chọn bài học nghiên cứu
- Xác định mục tiêu
Giáo viên (GV) cần xác định mục tiêu kiến thức và kỹ năng mà học sinh (HS) cần đạt được khi tiến hành nghiên cứu (theo chuẩn kiến thức, kỹ năng ở từng môn học), đảm bảo phù hợp với trình độ của
HS, năng lực chuyên môn của GV
- Chọn bài học nghiên cứu
+ Mỗi giáo viên cùng bộ môn được chọn những bài phù hợp với yêu cầu về kiến thức, kĩ năng, thái độ mà mục tiêu đã đề ra sau đó
thống nhất lựa chọn bài học chung nhất để làm bài học nghiên cứu
Bước 1: Xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch bài học nghiên cứu
Trang 4+ Các GV trong tổ thảo luận chi tiết về thể loại bài học, nội dung bài học, các phương pháp, phương tiện dạy học đạt hiệu quả cao, cách
tổ chức dạy học phân hóa theo năng lực của học sinh, cách rèn kỹ năng, hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức đã học để giải quyết tình huống thực tiễn
+ Dự kiến những thuận lợi, khó khăn của HS khi tham gia các hoạt
động học tập và các tình huống xảy ra và cách xử lý (nếu có)…
b) Xây dựng giáo án (Thiết kế bài dạy minh họa)
- Bài dạy minh họa không phải do một giáo viên thiết kế mà do một nhóm giáo viên cùng bộ môn thiết kế, thảo luận, thống nhất lựa chọn phương án tối ưu nhất.
- Việc thiết kế bài soạn không nhất thiết phụ thuộc máy móc vào quy trình dạy theo SGK hoặc SGV mà dựa vào mục tiêu bài học đã đề ra
để thiết kế cho phù hợp.
Trang 5
Các GV sẽ có 1 cuộc thảo luận chi tiết, cụ thể bài học (BH) tiến hành nghiên cứu (NC) như:
- Đặt câu hỏi xem đây là loại BH gì ?( hình thành kiến thức mới, hay ôn tập, luyện tập, thực hành, v.v….)
- Cách giới thiệu BH này như thế nào?(Vào BH trực tiếp hay gián tiếp?Làm thế nào để vào BH tự nhiên nhất?)
- Có sử dụng tình huống có vấn đề để giới thiệu BH hay không?(Tình huống như thế nào?Dự kiến cách giải quyết vấn đề
ra sao?v.v…);
- Việc sử dụng các phương pháp dạy học và các phương tiện dạy học thế nào cho đạt hiệu quả cao?
- Nội dung bài học chia ra những đơn vị kiến thức nào?
Bước 1: Xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch bài học nghiên cứu
Trang 6- Dự kiến tổ chức những hoạt động dạy học nào tương ứng? GV sẽ sử dụng những câu hỏi để thúc đẩy khả năng
tư duy sáng tạo của HS thế nào? mà từ đó dẫn tới câu hỏi
về :
+ Hình thức tổ chức lớp học nào là phù hợp? Cần chú ý những kỹ thuật dạy học nào được vận dụng nào ở đây?
+ Lời nói, thao tác, hành động của GV là gì?
+ GV trình bày bảng những nội dung nào?
Bước 1: Xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch bài học nghiên cứu
Trang 7+ Dự kiến tích hợp nội dung giáo dục liên quan nào là phù
hợp Điều đó tác động đến việc học của HS ra sao? HS học
như thế nào? Dự kiến cách suy nghĩ, lời nói, hành động,
thao tác của HS khi học? Sản phẩm học tập của HS trong
bài học này là gì?v.v….Dự kiến những thuận lợi, khó khăn
của HS khi tham gia các hoạt động học tập? Dự kiến các
tình huống xảy ra và cách xử lý nếu có v.v….? Kết thúc BH
như thế nào? Đánh giá kết quả học tập của HS qua tiết học
bằng cách nào? Các bằng chứng để đánh giá kết quả học
tập của HS là gì
Bước 1: Xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch bài học nghiên cứu
Trang 8- Sau khi hoàn thành giáo án của bài học nghiên cứu chi tiết, một GV sẽ dạy minh họa bài học nghiên cứu (BGMH)
ở một lớp học cụ thể, các GV còn lại trong nhóm tiến hành dự giờ và ghi chép thu thập dữ kiện về bài học
Bước 2 Tiến hành bài giảng minh họa (BGMH) và dự giờ
Trang 9- GV dự giờ phải đảm bảo nguyên tắc:
+ Không làm ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh; không gây khó khăn cho giáo viên dạy minh họa;
+ Khi dự giờ phải tập trung vào việc học của học sinh, theo dõi nét mặt, hành vi, sự quan tâm đến bài học của học sinh đặc biệt cần ghi chép cụ thể thái độ của học sinh khi tham gia trả lời các câu hỏi của giáo viên, thông qua đó tìm mối liên hệ giữa việc học của học sinh với tác động của giáo viên về cách
sử dụng các phương pháp dạy học, cách tổ chức lớp học Cách làm việc nhóm HS, những khó khăn vướng mắc, thái độ tình cảm của học sinh Quan sát tất cả đối tượng học sinh,
không được “bỏ rơi” một HS nào.
Bước 2 Tiến hành bài giảng minh họa (BGMH) và dự giờ
Trang 10+ GV cần từ bỏ thói quen đánh giá giờ qua hoạt động của
GV dạy, người dự cần học tập, hiểu và thông cảm với khó khăn của người dạy Đặt mình vào vị trí của người dạy để phát hiện những khó khăn trong việc học của HS để tìm
cách giải quyết
+ Luyện tập cách quan sát và suy nghĩ về việc học của HS trong giờ học, có khả năng phán đoán nhanh nhạy, chính xác để điều chỉnh việc dạy phù hợp, việc học của HS
+ Thay đổi cách nhìn, cách nghĩ và cảm nhận của GV về HS trong từng hoàn cảnh khác nhau
+ Hình thành thói quen lắng nghe lẫn nhau; rèn luyện cách chia sẻ ý kiến, từ đó hoàn thành mối quan hệ đồng nghiệp thân thiện, cộng tác và học tập lẫn nhau
Bước 2 Tiến hành bài giảng minh họa (BGMH) và dự giờ
Trang 11Các GV khi dự giờ cần đặt các câu hỏi như:
+ Học sinh học được gì?
+ Có hứng thú không? Vì sao có? Vì sao không?
+ Học sinh có biểu hiện thế nào?
+ Hoạt động nhóm có thực sự đảm bảo cơ hội cho tất
cả học sinh tham gia?
+ Có học sinh nào bị “Bỏ quên” không?
Bước 2 Tiến hành bài giảng minh họa (BGMH) và dự giờ
Trang 12Chú ý:
+ Không được dạy trước khi dạy minh họa
+ Lớp học để dạy minh họa cần có đủ không gian, bàn ghế kê thuận tiện cho người dự dễ dàng quan sát các hoạt động học tập của học sinh
+ Chỗ ngồi dự giờ của giáo viên: Giáo viên chọn cho mình chỗ ngồi dự giờ phù hợp, tốt nhất là ngồi hai bên
để tiện quan sát học sinh Người dự có thể mang theo máy ghi hình, quay phim chụp ảnh học sinh
Bước 2 Tiến hành bài giảng minh họa (BGMH) và dự giờ
Trang 13a) Người chủ trì nêu mục đích thảo luậnb) Giáo viên dạy minh họa chia sẻ về bài học:
c) Giáo viên dự giờ chia sẻ ý kiến về giờ học
Bước 3: Suy ngẫm, thảo luận về BGMH
Trang 14Người chủ trì cần gợi ý các câu hỏi:
- Những điều học được qua bài dạy minh họa?
- Những khó khăn của học sinh trong giờ học? (vẻ mặt, thái độ, hoạt động, sản phẩm )
- Nguyên nhân và giải pháp khắc phục những khó khăn?
- Bài học có gì mới/sáng tạo so với SGK, sách GV, điều này được thể hiện qua kết quả học tập của học sinh như thế nào?
- Các nội dung/hoạt động học tập có phù hợp với khả năng nhận thức của học sinh không?
- Các phương pháp, kỹ thuật dạy học có làm học sinh hứng thú
và mang lại hiệu quả thực sự không? Tại sao?
- Học sinh được quan tâm hỗ trợ như thế nào? (học sinh tích cực, học sinh yếu kém, học sinh hay bị “bỏ quên”
Bước 3: Suy ngẫm, thảo luận về BGMH
Trang 15d) Tổ trưởng là người tổng hợp các ý kiến và đưa ra các nhận định đạt được và chưa đạt được để rút kinh nghiệm.
Bước 3: Suy ngẫm, thảo luận về BGMH
Trang 16Chú ý:
- Khi thảo luận, chia sẻ nên tránh cách nói: “Theo tôi phải thế này, thế kia ”, “Nếu tôi dạy bài này, tôi sẽ làm thế này, thế kia ” bởi mỗi giờ học có rất nhiều cách dạy khác nhau Khi suy ngẫm và chia sẻ, cần đảm bảo
ai cũng phải có ý kiến riêng; ý kiến phải cụ thể, tỉ mỉ; lắng nghe và tôn trọng các ý kiến của nhau; không xếp loại giờ dạy; không phê bình, chỉ trích GV và HS Người dự giờ phải có suy ngẫm sâu sắc về việc học của HS và các vấn đề liên quan để đưa ra ý kiến riêng càng cụ thể, tỉ mỉ càng tốt, không nói chung chung
Bước 3: Suy ngẫm, thảo luận về BGMH
Trang 17Chú ý:
- Tuyệt đối không xếp loại giờ dạy minh họa trong SHCM (kể
cả trong suy nghĩ) Bởi vì giờ dạy là của chung mọi người khi tham gia SHCM (không phải của riêng GV dạy minh họa) Thực tế, không có giờ dạy hoàn hảo, giờ dạy chính là giờ học dành cho HS, không phải dành cho GV Hơn nữa việc phát triển năng lực GV qua NCBH cần một quá trình lâu dài
Bước 3: Suy ngẫm, thảo luận về BGMH
Trang 18Thông qua tiết dạy minh họa, thông qua thảo luận tiết dạy của đồng nghiệp, giáo viên tự rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân, nghiên cứu vận dụng, kiểm nghiệm những vấn đề đã được dự giờ và thảo luận, suy ngẫm áp dụng vào bài học hàng ngày cho phù hợp, đạt hiệu quả tốt.
Bước 4: Áp dụng cho thực tiễn dạy học hằng ngày
Trang 19- Không đánh giá xếp loại giờ dạy theo tiêu chí, quy định Tìm giải pháp nâng cao kết quả học tập của học sinh
- Tập trung vào hoạt động học của học sinh
- Mỗi giáo viên tự rút ra bài học để áp dụng
Trang 20bị, thiết kế theo đúng mẫu quy định.
- Nội dung bài học được thiết kế theo sát SGV, SGK, không linh hoạt xem
có phù hợp với từng đối tượng học sinh không
- Thiếu sự sáng tạo trong việc sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học
- Bài dạy minh họa được các giáo viên trong tổ thiết kế, không nhất thiết theo mẫu quy định
-Nội dung bài học được thiết kế linh hoạt phù hợp với từng đối tượng học sinh
- Phát huy sự sáng tạo trong việc sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học
Trang 21Giáo viên Dạy
minh họa
Một người dạy minh họa đã chỉ định từ trước
Một người được chọn trong nhóm hoặc tổ hoặc tự giáo viên đăng ký
Trang 22- Tập trung xem xét giáo viên có đúng các quy định không.
- Đối chiếu với các tiêu chí
để đánh giá xếp loại giờ học
- Đứng hai bên, phía trước lớp quan sát
- Tập trung quan sát học sinh học như thế nào
- Suy nghĩ, phát hiện khó khăn của học sinh đưa ra các biện pháp khắc phục
Trang 23- Nhận xét đánh giá: Mổ xẻ, chỉ trích, phán xét, chủ
quan
- Người chủ trì xếp loại giờ dạy, thống nhất cách dạy cho tất cả giáo viên
- Không khí các buổi SHCM nặng nề, căng thẳng, quan
hệ giữa các giáo viên thiếu thân thiện
- Có xếp loại tiết dạy
- Dựa trên kết quả học tập của HS, tập trung phân tích việc học của học sinh, đưa ra minh chứng
- Tất cả cùng phát hiện vấn đề của học sinh, tìm nguyên nhân, giải pháp
- Người chủ trì tóm tắt vấn đề, nguyên nhân và giải pháp Mỗi giáo viên