Theo quy định của Hiến pháp hiện hành, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và luậ
Trang 1ÔN TẬP BÀI 3 NHẬN ĐỊNH
1 Quyền con người và quyền công đân là hai phạm trù hoàn toàn đồng nhất nhau?
Sai Vì 2 khái niệm này có nét tương đồng chứ ko đồng nhất Quyền con người bao hàm rộng hơn, mang tính chất toàn cầu, toàn nhân loại còn quyền công dân chỉ trong pham vi quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nhất định
2 Theo quy định của Hiến pháp hiện hành, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và luật?
SAI Khoản 1 Điều 14 HP 2013 Luật và pháp luật khác nhau Luật là một loại văn bản trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam, là tập hợp những quy định về một ngành, lĩnh vực nào đó Pháp luật là một phạm trù gồm nhiều loại văn bản cũng như các hình thức khác để biểu thị các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung Văn bản quy phạm pháp luật chỉ là một nhánh nhỏ trong hệ thống pháp luật và Luật lại chỉ là một nhánh nhỏ trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật
3. Theo quy định của Hiến pháp hiện hành, nộp thuế là quyền công dân
SAI Điều 47 HP 2013 Mọi người có nghĩa vụ nộp thuế theo luật định Nộp thuế là nghĩa vụ không phải là quyền
4 Theo quy định của Hiến pháp hiện hành, học tập là quyền công dân
SAI Điều 39 HP 2013 Học tập là quyền và nghĩa vụ của công dân
5 Hiến pháp hiện hành quy định sự bao cấp của Nhà nước đối với học phí và viện
phí? Gợi ý: Điều 60, 61 HP 1980 và Điều 38, 39 HP 13
SAI.Điều 38, 39 HP 2013 NN không còn bao cấp mà chỉ thực hiện 1 số chế độ miễn giảm Điều 60, 61 HP 1980 quy định sự bao cấp của Nhà nước đối với học phí và viện phí
6 Hiến pháp hiện hành quy định sự bao cấp của Nhà nước đối với việc làm? Gợi ý: Điều 58 HP 1980 và Điều 35 HP 2013.
Trang 2 SAI Điều 35 HP 2013, không còn bao cấp mà chỉ thực hiện 1 số chế độ hỗ trợ, tạo điều kiện cho công dân có việc làm Điều 58 HP 1980 quy định sự bao cấp của Nhà nước đối với việc làm
TỰ LUẬN
1 Anh (Chị) hãy so sánh nội dung hai quy định sau:
“Quyền và nghĩa vụ của công dân do Hiến pháp và luật quy định” (Điều 51 Hiến
pháp năm 1992)
“Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn
xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng” (Khoản 2 Điều 14 Hiến pháp
năm 2013)
Gợi ý:
Điều 51
“Quyền và nghĩa vụ của công dân do
Hiến pháp và luật quy định”:
+ Quy định này là chưa phù hợp, đã
gây hiểu nhầm là: Quyền này phải do
và chỉ có thể do Hiến pháp và luật
xác định thì mới có ý nghĩa, nếu
không sẽ không được thừa nhận và áp
dụng Cách hiểu như thế không phù
hợp với nhận thức chung về quyền
con người trên thế giới, bởi lẽ quyền
và nghĩa vụ cơ bản của công dân
phải xuất phát từ quyền tự nhiên
của con người được đa số các quốc
gia trên thế giới thừa nhận, được
Hiến pháp ghi nhận.
+ Chưa phù hợp đời sống pháp luật
Việt Nam: các quy định cứng nhắc,
Khoản 2 Điều 14
Nguyên tắc hạn chế quyền con người: “Quyền
con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế
theo quy định của luật trong trường hợp cần
thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật
tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng”
+Nguyên tắc này không nhằm mục đích hạn chế quyền con người mà thực chất nhằm bảo vệ quyền con người, tránh tình trạng hạn chế quyền con người một cách vô nguyên tắc từ các cơ quan nhà nước
+Nguyên tắc này mang đến một số ý nghĩa sau đây:
Thứ nhất, làm rõ tinh thần của Luật Nhân quyền
quốc tế là các nhà nước phải tôn trọng, bảo vệ
và bảo đảm các quyền con người nhưng cũng được đặt ra và áp dụng những giới hạn cho một
Trang 3đánh đồng tất cả các văn bản dưới
luật đều có thể xâm phạm đến Nhân
quyền Tuy nhiên thực tế văn bản
dưới luật có nhiều loại, vẫn có những
văn bản có tác dụng thúc đẩy Nhân
quyền
số quyền, nhằm thực hiện chức năng của nhà nước là quản lý xã hội, bảo đảm các quyền, lợi ích chung của cộng đồng và các quyền, lợi ích hợp pháp của các cá nhân khác Cụ thể, nguyên tắc này đã được nêu tại Điều 29 Tuyên ngôn
toàn thế giới về nhân quyền năm 1948 “Trong việc thực thi các quyền và tự do, mọi người chỉ phải chịu những hạn chế do luật định, nhằm mục tiêu bảo đảm sự thừa nhận và tôn trọng quyền và quyền tự do của những người khác, cũng như nhằm thỏa mãn những đòi hỏi chính đáng về đạo đức, trật tự công cộng, và nền an sinh chung trong một xã hội dân chủ”; Điều 4
Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội, văn hóa năm 1966 và một số điều trong Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm
1966 mà nước ta là thành viên
Thứ hai, ngăn chặn khả năng lạm dụng quyền
lực nhà nước để vi phạm nhân quyền, thông qua việc ấn định những điều kiện chặt chẽ với việc giới hạn quyền
Thứ ba, nó phòng ngừa những suy nghĩ và hành
động cực đoan trong việc hưởng thụ, thực hiện các quyền
Tóm lại, quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế với 3 điều kiện cần và
đủ sau:
Thứ nhất, chủ thể duy nhất có quyền hạn chế là
Quốc hội - cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân vì Quốc hội chính là cơ quan có khả năng nhất trong việc thể chế hóa ý nguyện của nhân dân một cách toàn diện, trung thực Các cơ quan
Trang 4nhà nước khác bằng những văn bản dưới luật không được hạn chế, cấm đoán quyền con người, quyền công dân
Thứ hai, hình thức pháp lý duy nhất hạn chế
quyền con người, quyền công dân: các đạo luật của Quốc hội
Thứ ba, mục đích của việc hạn chế quyền là để
trong những trường hợp thật cần thiết để bảo vệ một số lợi ích chính đáng (quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng) – đây cũng là những mục đích được thừa nhận trong luật Nhân quyền quốc tế
2 Anh (Chị) hãy nêu và phân tích ý nghĩa những điểm mới trong Chương “Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân” của Hiến pháp 2013 so với
Hiến pháp 1992 sửa đổi
