CHƯƠNG TRÌNH MEKARN Hợp tác đào tạo nguồn nhân lực,,nghiên cứu hệ thống nông nghiệp bền vững dựa trên sản xuất gia súc vùng hạ lưu sông Cửu Long

 Mục đích của chương trình nhằm đầu tư vào nghiên cứu và huấn luyện con người trên cơ sở các điều kiện tài nguyên, các trở lực, thách thức tương tự trong 4 nước tham gia dự án..  Nâ

CHƯƠNG TRÌNH MEKARN

Hợp tác đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu hệ thống nông nghiệp bền vững dựa trên sản xuất gia súc vùng

hạ lưu sông Cửu Long

Ngô Văn Mận - Nguyễn văn Công

TP Hồ Chí Minh , 28 tháng 1 năm 2010

TÓM LƯỢC

 Khởi đầu năm 2001, tài trợ bởi Sida Thụy Điển

 Bao gồm 15 truờng Đại học và viện Nghiên cứu ở Cambodia, Laos,

Thailand và Việt Nam.

 Điều phối bởi Trường Đại học Nông Lâm TP Hồ Chí Minh cùng sự hổ trợ

từ trường Đại học Nông nghiệp Thụy Điên

 Các họat động chính:

- Đào tạo MSc & PhD và các khóa huấn luyện chuyên đề,

- Tài trợ đề tài nghiên cứu hằng năm

- Thúc đẩy các họat động liên kết mạng lưới

 Phase 1: 2001 - 2003

 Phase 2: 2004 – 2007

 Phase 3: 2008 - 2011

 Các kết quả thực hiện dự án theo từng phase được đánh giá rất tốt bởi các nhóm đánh giá độc lập

 Kiểm tóan tài chính hằng năm bởi nhóm kiểm tóan quốc tế cho thấy tài chính chương trình đã được quản lý đúng đắn.

 Nhu cầu cho và nhận tiếp cận một cách tình cờ: 1988

Dr Bo Gohn-GS Xuan/ GS Long-GS Hanh

 1990 -2003: 14 Năm hợp tác song phương Thụy Điển/ Việt nam: Dự án “Tăng cường sản xuất gia súc và

chất đốt bằng cách sử dụng tốt hơn nguồn tài nguyên tại chỗ”, dự án “Hệ thống canh tác gia súc ở Việt

Nam”.

 2001 – 2011: Hợp tác đa phương Thụy Điển-Việt

Nam-Lào-Cambuchia-Thai Lan chương trình

Mekarn vùng: chương trình hợp tác nghiên cứu hệ

thống nông nghiệp bền vững dựa trên chăn nuôi vùng

1 Khởi phát

 Mekarn phát triển mở rộng chương trình

vùng trên nền tảng sự thành công

của chương trình hợp tác nghiên cứu song phương VN-Thụy Điển.

 Mục đích của chương trình nhằm đầu tư

vào nghiên cứu và huấn luyện con

người trên cơ sở các điều kiện tài

nguyên, các trở lực, thách thức tương tự trong 4 nước tham gia dự án.

 Nâng cao năng lực con người thơng qua đào tạo, nghiên

cứu, hợp tác trao dổi là chiến lược xuyên suốt trong hơn

20 năm qua của chương trình SAREC Sida với VN và các nước trong vùng

trình

2 Chiến lược đào tạo của chương

trình

Đào tạo tại chổ:

nghiên cứu, các nhà kỷ thuật và nơng dân hạt nhân

lưới chuyên đề, website chương trình

Đào tạo nâng cao

động huấn luyện và trên cơ sở nầy

việc chọn lọc, tuyển dụng đào tạo nghiên cứu cấp cao hơn (PhD) được thực hiện

3 Mục tiêu chương trình

 Mục tiêu dài hạn:

Phát triển khả năng nghiên cứu của các cơ quan hợp tác thông qua: Huấn

luyện MSc, PhD và các khóa ngắn hạn

• Nâng cao năng lực và chất lượng nghiên cứu ở trạm, trại và trên điều kiện nông hộ

 Mục tiêu trước mắt:

• Tăng cường hợp tác trong nghiên cứu, huấn luyện và phổ biến thông tin trong vùng Hạ lưu sông Mekong.

• Trao đổi ý tưởng, kinh nghiệm và thông tin giửa các cơ quan, viện, trường trong 4 nước hợp tác.

• Thúc đẩy vai trò hạt nhân của gia súc trong các hệ thống canh tác bền vững.

Phương pháp giáo dục

 Bắt đầu từ nhỏ đến lớn, từ đơn giản đế phức tạp

 Học luôn đi đôi với hành

 Nghiên cứu gắn liền thực tiển

 Tự thân vận động- hướng dẩn hộ trợ

 Huấn luyện cá nhân, nhóm, phương tiện truyền thông

1 Huấn luyên MSc

Thái Lan và 17 Việt Nam) đã nhận bằng MSc cấp

bới trường Đại học Nông nghiệp Thụy Điển

và 10 sinh viên đang chuẩn bị báo cáo.

2 Huấn luyện PhD

11 sinh viên PhD (8 Việt Nam, 1 Lào, 2

Cambodia) đã nhận bằng từ SLU, 14 sinh

viên PhD khác đang thực hiện đề tài.

22 sinh viện tiến sỉ VN đã nhận tiền

nghiên cứu cho 1 phần đề tài và đã báo cáo thánh công ở VN, Nhật, Hòa Lan, Y, 2

Sv Cambuchia đang thực hiện chương trình đàào tạo tiến sỉ tiếng Anh tại trường Đại học nơng lâm Huế

Các thành quả đạt được 2001 –

2009

Các thành quả đạt được

2001 – 2009

3 Các huấn luyện chuyên đề 2-3 khóa

huấn luyện chuyên đề/ năm, 1-2 tuần/ khóa, 12-25 học viên/ khóa với các báo cáo viên là các chuyên gia nổi tiếng

thế giới trong lảnh vực liên quan

4 Đề tài nghiên cứu

Đã có hơn 400 đề tài nghiên cứu, bao gồm các đề tài trong đào tạo master

đã được cấp kinh phí trong thời gian 10

năm qua: trung bình 40-60 đề tài/ năm,

1000 – 6000 USD/ đề tài.

5 Hội nghị và hội thảo

dự án được tổ chức mổi 2 năm Hội thảo chuyên đề tổ chức trên năm xen kẻ hội nghị.

tham dự viện/ hội thảo cộng với các

khách mời có báo cáo liên quan từ các nước ngòai mạng lưới.

trên website chương trình Mekarn:

www.mekarn.org

Tham gia hội nghị quốc tế: AAAP 2004,

AHAT/BSAS 2005, the 5th Asian Buffalo Congress

2006, AAAP Hanoi 2008… với các báo cáo

viên tuyển chọn trong thành phần các

nhà khoa học trẻ trong mạng lưới.

Các thành quả đạt được

2001 – 2009

6 Đầu tư trang thiết bị thí nghiệm, hệ

thống thông tin mạng lưới

• Các thiết bị phân tích thiết yếu, dụng

cụ thủy tinh, hóa chất chuồng trại nghiên cứu đã cung cấp cho các thí nghiệm Mekarn tại các cơ quan tham gia, đặc biệt ưu

tiên cho Lào, Cambodia và các trường Đại học mới (An Giang)

• Máy vi tính, hệ thống kết nối thông

tin mạng, máy chiếu LCD cho huấn

luyện, làm việc và trao dổi thông tin mạng được trang bị cho sinh viên và các cơ quan hợp tác còn quá yếu kém tài

nguyên ở Lào (NAFRI, Nabong,

Các thành quả đạt được

2001 – 2009

7 Tham gia xuất bản trên các tạp chí

quốc tế

Tổng cộng có 82 bài báo cáo trong

mạng lưới, trung bình 9-12 bài mổi năm đã được đăng tải trên các tạp chí

quốc tế chuyên ngành:

Journal of Tropical Animal Health and

Production

Journal of Animal Science Asian Australasian Journal of Animal Science

Journal of Sustainable Agriculture.

Electronic journal LRRD Livestock Research for Rural Development

Các thành quả đạt được

2001 – 2009

Bài học kinh nghiệm

Bài học về quản lý kỷthuật chương trình:

1 Một Hội đồng Quản trị dự án tốt: Ý thức, nhiệt thành, dấn thân và trách

nhiệm

- Cố vấn quốc tế CT: Dr Reg Preston, Dr

Peter Rowlingson

- Điều phối quốc tế CT: Dr Brian Ogle

- Điều phối vùng CT: Dr Ngô Văn Mận

- Điều phối quốc gia CT: Dr Vũ Chí Cương

(VN) Dr Chhum Phith Loan (Cambodia) Dr Van Thong (Lào), Dr Metha Wanapat (Thái Lan).

Trao dổi, thảo luận thường xuyên qua

Bài học kinh nghiệm

2 Xây dựng một chương trình họat động phù

hợp định hướng của cơ quan tài trợ (Sida) và điều kiện vùng: Trao đổi thường

xuyên, điều chỉnh chương trình họat động phù hợp

nghiên cứu- thực tiển sẳn xuất, cải thiện từng bước,

thơng qua duyệt xét đánh giá, chấp thuận tài trợ các đề cương nghiên cứu đăng ký của MSc, PhD và các nhà khoa học trong mạng lưới, của các chương trình thử nghiệm, ứng dụng trên

diện rộng các kết quả nghiên cứu.

Khuyến khích hổ trợ các ý tưởng nghiên cứu phù hợp chương trình, đặc biệt của các nhà khoa học trẻ qua trao đổi, tham gia xây dựng dự án nghiên cứu, phân tích đánh giá kết quả nghiên

Bài học kinh nghiệm

7 Làm tốt cơng tác theo dỏi đánh giá quản lý dự án nghiên cứu:

Thường kỳ kiểm tra, theo dỏi, đánh giá, trao đổi điều chỉnh các thí nghiệm tài trợ bởi nhĩm điều phối và cố vấn

Nhận báo cáo tiến độ/ 2lần 1năm các dự án

master và PhD để theo dỏi, gĩp ý

Trao đổi thường xuyên qua mạng hệ thống điều phối, cố vấn, các thành viên mạng lưới và cả với

tổ chức tài trợ

Luơn đáp ứng nhanh yêu cầu và nhắc nhở quản

Bài học về quản lý tài chính chương trình:

1 Minh bạch trong chi thu

Kế họach chi đề xuất từ cơ sở với sự gĩp ý của cố vấn, hội đồng quản trị đánh giá duyệt (hội đồng khoa học mời trong đánh giá đề cương nghiên cứu), tạm ứng, tất tĩan theo thực chi

Theo dỏi quản lý chi theo hệ thống kế tĩan tài chính quốc gia, kiểm tĩan quốc tế hằng năm với cơng ty kiểm tĩan đề xuất bởi cơ quan tài trợ

2 Xây dựng kế họach chi thu theo từng họat động chuyên mơn trong kế họach: theo dỏi quản lý đánh giá thường xuyên

theo hệ thống nội bộ, điều tiết bổ xung, thu hồi bảo đảm

hoạt động đúng hướng kỷ thuật dự án

Bài học kinh nghiệm

Bài học kinh nghiệm

Những tồn tại rút kinh nghiệm:

cảnh giáo dục trình độc của học viên

dự trù kinh phí, hịan cảnh kinh tế xả hội cĩ mức khác biệt hạn chế hiệu quả các giải pháp chung cho vùng.

triển nghiên cứu bậc cao đáp ứng thách thức nghiên cứu trong xã hội hiện đại

khơng đáp ứng kịp nhu cầu nghiên cứu do phải theo đúng qui chế quản lý tài chính trong nước và nước ngịai.

KẾT LUẬN

 Trong hai giai đọan thực hiện vừa qua chương trình Mekarn đã

có những kết quả rất tốt: các kế họach họach định đã được thực hiện, hầu hết kết quả nghiên cứu tài trợ đã có báo cáo, in trong proceeding, luận án, tạp chí quốc tế , dược đánh giá cao và 1 số phần thưởng quốc tế đã được trao tặng.

 Chìa khóa thành công của chương trình dựa trên tinh thần làm việc đồng đội trong ban điều phối, trong hội đồng quản lý, trong các cơ quan tham gia và trong tinh thần của từng thành viên

mạng lưới Các điều phối quốc tế, điều phối vùng và các cố vấn

đã đầu tư tòan thời gian và tâm trí đóng góp cho dư án Sự hợp tác tích cực của 4 điều phối quốc gia, sự ủng hộ mạnh mẻ của Sida SAREC, chính phủ cửa nước điều phối :Việt Nam và từ

Ban Giám Hiệu trường tổ chức điều phối : Trường Đại Học

Nông Lâm Và sau hết là sự hăng hái, nhiệt tình thiết tha tham gia nghiên cứu, thực hiện thí nghiệm của các nhà khoa học trẻ của các cơ quan thành viên, là tương lai của dự án của vùng, là chìa khóa thành công của chương trình

Lời cảm tạ

 Nhân cơ hội báo cáo nầy chúng tôi xin chân thành cảm ơn Nhân dân Thụy Điển, Tổ chức Sida SAREC đã nhiệt tình giúp đở tài trợ cho chương trình nầy đưa đến những kết quả quí giá

 Đặc biệt cảm ơn Prof Dr Brian Ogle, Dr Reg Preston,

Prof Dr Inger Ledin, các Giáo sư trường Đại học Nông

Nghiệp Thụy Điển, Bà Renee Ankarfjard, Prof Dr Võ

Tòng Xuân, Prof Dr Lê Viết Ly, Dr Vũ Chí Cương, Dr Lê Đức Ngoan, Dr Trịnh Trường Giang, Dr Đổ Văn Xê, Prof

Dr Metha Wanapat, Dr Choke Mikled, Dr Bounthong

Bouahom, Dr Chhum Phith Loan, Dr Khieu Borin, đã hổ trợ và tham gia đóng góp quí báu về tinh thần và vật chất cho sự thành công của dự án.

 Vô cùng cảm ơn phòng Hợp tác Quốc tế và các phòng, ban