BỘ MÔN KÝ SINH TRÙNG VÀ CÔN TRÙNG NẤM DA (Dermatophytes) TS. Đỗ Ngọc Ánh

NẤM DADermatophytes BỘ MÔN KÝ SINH TRÙNG VÀ CÔN TRÙNG Đối tượng: Học viên dàn hạn y Biên soạn: TS.. Nắm được các chi, một số loài và đặc điểm sinh học của nấm da gây bệnh ở người.. Nắm đ

NẤM DA

(Dermatophytes)

BỘ MÔN KÝ SINH TRÙNG VÀ CÔN TRÙNG

Đối tượng: Học viên dàn hạn y

Biên soạn: TS Đỗ Ngọc Ánh

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

1 Nắm được các chi, một số loài và đặc điểm

sinh học của nấm da gây bệnh ở người

2 Nắm được đặc điểm lâm sàng của một số

bệnh nấm da thường gặp

3 Nắm được nguyên tắc phòng chống, điều trị

và một số loại thuốc điều trị nấm da

TÀI LIỆU THÀM KHẢO

1. Ký sinh trùng Y học, HVQY, NXB QDND, 1994.

2. Ký sinh trùng Y học, ĐHYD,TPHCM, NXB Đà Nẵng 2002.

3. Ký sinh trùng Y học, ĐHYHN, NXBYH, 2001.

4 Ký sinh trùng và côn trùng Y học, HVQY, NXB QĐND 2008.

I ĐẠI CƯƠNG

• Khái niệm: Nấm da là những nấm ưa keratin, ký sinh gây bệnh ở những mô keratin hóa (da và thành phần phụ thuộc da như lụng, móng ) của người và động vật gây ra bệnh nấm da (Dermatophytoses)

• Nấm da gây bệnh ở da người, động vật mà không tấn công vào phần sâu hơn của cơ thể (các

cơ quan nội tạng) như một số nấm khác

• Bệnh nấm da thường được mang tên theo vị trí của cơ thể: chốc đầu, nấm kẽ, nấm bẹn, nấm móng

• Bệnh nấm da khá phổ biến ở người Trong quân đội tỷ lệ trung bình 7 - 10%

• Người mắc bệnh có cảm giác ngứa ngáy khó chịu, ảnh hưởng tới công việc

• Phòng chống bệnh nấm da là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của đơn vị

I ĐẠI CƯƠNG

M.racemosum, M.ripariae, M.vanbreuseghemii

PHÂN BỐ

-  Khắp thế giới: T rubrum

- Khu trú: T soudanense (ở Châu Phi),

M.ferrugineum (Châu Á).

- Ở Việt Nam: T rubrum, T mentagrophytes,

T violaceum, M canis, M gypseum, E

floccosum

2 ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC

-  Có thể mọc ở môi trường không có keratin (Sabouraud) ở nhiệt độ phòng, không mọc được ở nhiệt độ cao (35 - 37 0 C).

- Kháng với các thuốc chống nấm thông thường

và Cycloheximid

- Nhạy cảm với Griseofulvin.

II ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC

II ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC

NẤM ƯA ĐẤT

Microsporum

M.cookei, M.fulvum, M.gypseum, M.nanum, M.persicolor, M.praecox, M.vanbreuseghemii

Trichophyton T.ajelloi, T.simii

Ngựa Trâu, bò…

Trâu, bò, ngựa

NẤM ƯA ĐỘNG VẬT

T.concentricum, T.megninii, T.gourvilii,

T.rubrum , T.schoenleinii, T.soudanense, T.tonsurans, T.violaceum, T.yaoundei

NẤM ƯA NGƯỜI

Lây truyền bằng 2 đường:

 Tiếp xúc trực tiếp: ngủ chung giường…

 Gián tiếp: đi cùng tất, mặc cùng áo…

1 BỆNH NẤM DA ĐẦU (tinea capitis)

IV CHẨN ĐOÁN

1 DỰA VÀO LÂM SÀNG

2 DỰA VÀO XÉT NGHIỆM

IV CHẨN ĐOÁN

 Nuôi cấy:

Hình ảnh vi thể

V PHÒNG CHỐNG

 Vệ sinh cá nhân

 Vệ sinh tập thể

2 ĐIỀU TRỊ

Thuốc:

 Thuốc đông y: dung dịch cồn rễ uy linh tiên (kiến cò) 30-50%, cồn lá hoặc rễ Muồng trâu 20- 30%, cồn lá Chút chít, Cao săng lẻ.

 Thuốc tại chỗ:

+ Thuốc nước: ASA, BSI

+ Thuốc mỡ: Benzosali, axit Salicylic 1 - 2%.

• Nhóm Allylamines: Terbinafine: thuốc mới, hiện là thuốc tốt nhất điều trị nấm da, ít tác dụng phụ Có dạng thuốc tại chỗ và toàn thân.

2 ĐIỀU TRỊ