ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM Bài 1: Bảng thống kê về tác giả, tác phẩm văn học trung đại Việt Nam trong chương trình lớp 11: theo gợi ý trong bảng sau STT Tên tác phẩm Tên tác g
Trang 1ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT
NAM
Bài 1:
Bảng thống kê về tác giả, tác phẩm văn học
trung đại Việt Nam trong chương trình lớp 11:
(theo gợi ý trong bảng sau)
STT Tên tác
phẩm Tên tác giả Nội dung Nghệ thuật
Trang 2STT Tên tác
phẩm
Tên tác giả Nội dung Nghệ thuật
Vào Phủ Chúa Trịnh
01
Lê Hữu Trác (1724 -1791)
Phản ánh hiện
thực XHPKVN
Vẽ lại bức tranh sinh động về cuộc sống xa hoa,
quyền quý của Chúa Trịnh đồng thời cũng bộc lộ thái độ coi thường danh lợi của tác giả.
Bút pháp
ký sự đặc sắc của thể ký: quan sát
tỉ mỉ, ghi chép trung thực, chọn chi tiết giàu sức gợi
Trang 3STT Tên tác
phẩm Tên tác giả Nội dung Nghệ thuật
Tự tình
Hồ Xuân Hương02
Nỗi bất hạnh trong cảnh lẻ mọn
Chống đối gay gắt chế
độ đa thê PK
Thể thơ Nôm
Đường luật : dùng từ ngữ, hình ảnh, tính từ gây ấn
tượng giàu sắc thái
biểu cảm
Trang 4STT Tên tác
phẩm Tên tác giả Nội dung Nghệ thuật
Câu cá mùa thu
03
Nguyễn Khuyến (1835 – 1907)
Thể hiện sinh động sự hòa hợp giữa
vẻ đẹp trữ tình của cảnh sắc mùa thu với nỗi lòng u uẩn của nhà nho giữ tiết thanh sạch, cao quý.
Thơ trữ tình: Nghệ thuật tả cảnh ngự tình đặc sắc.
Trang 5STT Tên tác
phẩm Tên tác giả Nội dung Nghệ thuật
Thương vợ04
Trần Tế Xương (1870 – 1907)
Ca ngợi hình ảnh bà Tú đảm đang, hiền thảo giàu đức
hi sinh Tiêu biểu cho người PNVN.
Bộc lộ tình yêu thương vợ
ân tình cảm động, thể hiện nhân cách cao đẹp của một nhà nho
Thơ trữ tình: giọng văn tự hào, thể thơ nôm Đường luật được Việt hóa Từ ngữ hình ảnh gần lối nói dân gian.
Trang 6STT Tên tác
phẩm Tên tác giả Nội dung Nghệ thuật
Bài ca ngất ngưởng 05
Nguyễn Công Trứ ( 1778 -1858)
Niềm tự hào
về đóng góp của bản thân.
Khẳng định cái tôi bản lĩnh đầy cá tính của NCT
Cách nói sống động của khẩu ngữ
Ngôn từ trong cách xưng hô của thể thơ hát nói.
Trang 7STT Tên tác
phẩm Tên tác giả Nội dung Nghệ thuật
Bài ca ngắn đi trên bãi cát
06
Cao Bá Quát (1808 – 1855)
Phản ánh 1
XH đen tối đầy hiểm họa đối với người tài hoa.
Thể hiện tâm trạng bi phẫn,
bế tác của kẻ sĩ trên con đường công danh
Thể ca hành: có nhiều nét mới trong cách xưng hô, dùng hình ảnh
tượng trưng, nhịp điệu biến hóa Diễn tả tâm tư của con người
Trang 8Ca ngợi vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người nghĩa sĩ nông dân- anh hùng.
Lòng xót thương vô hạn của tác giả và nhân dân đối với sự hi sinh cao cả của các nghĩa sĩ.
Thể văn tế: giọng trang trọng, thống thiết, thủ pháp nghệ thuật
tương phản, sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh
có giá trị trữ tình sâu sắc
Trang 9STT Tên tác
phẩm Tên tác giả Nội dung Nghệ thuật
Chiếu cầu hiền
08 Ngô Thì Nhậm (1746
-1803)
Thể hiện tầm nhìn xa trông rộng của Quang Trung trong việc
nhận thức vai trò của người tài
Bản chiếu viết bằng nghệ thuật nghị luận trung dại đặc
sắc.
Trang 10ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
Bài 2:
a) Tư duy nghệ thuật:
Thường nghĩ theo kiểu mẫu nghệ thuật có
sẵn đã thành công thức.
Trang 11ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
Bài 2:
Tư duy nghệ thuật:
Tính quy phạm trong “Câu cá mùa thu” của Nguyễn Khuyến:
+Thể loại : thất ngôn bát cú
+Hình ảnh ước lệ: trời thu, nước thu, gió thu,
lá thu,…
Trang 12ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
Bài 2:
Tư duy nghệ thuật:
Sự sáng tạo của Nguyễn Khuyến:
Cảnh thu mang những nét riêng của mùa thu đồng bằng Bắc Bộ, chiếc ao làng với sóng hơi gợn, nước trong veo, lối vào nhà ngõ
trúc quanh co , cách sử dụng vần điệu, vần
eo gợi không gian ngoại cảnh và tâm cảnh
như tĩnh lặng thu hẹp dần
Trang 13ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
Bài 2:
b) Quan niệm thẩm mĩ: hướng về những cái đẹp trong quá khứ, thiên về cái cao cả, tao nhã, ưa sử dụng những điển cố, điển tích
những thi liệu Hán học
Trang 14ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
Trang 15ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
Bài 2:
c) Bút pháp nghệ thuật: thiên về bút pháp ước lệ,
tượng trưng.
Bài ca ngắn đi trên bãi cát: bãi cát là hình ảnh tượng
trưng cho con đường danh lợi nhọc nhằn, gian
khổ Những người tất tả đi trên bãi cát là những người ham công danh, sẵn sàng vì công danh mà chạy ngược, chạy xuôi
Con đường cùng : tượng trưng cho con đường công
danh thi cử, con đường vô nghĩa, và con đường bế tắc của xã hội trong hoàn cảnh Cao Bá Quát viết bài thơ này
Trang 16ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
Trang 17ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
Trang 18ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
Trang 19ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT
NAM
Bài 2:
d) Thể loại:
• Ở “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”
+ Lung khởi: Khái quát bối cảnh bão táp của thời đại
và khẳng định ý nghĩa cái chết bất tử của người nghĩa
sĩ nông dân
+ Thích thực: Tái hiện chân thực hình ảnh người
nghĩa sĩ nông dân …
+ Ai vãn: Bày tỏ lòng tiếc thương, sự cảm phục của tác giả và của nhân dân đối với người nghĩa sĩ.
+ Kết: Ca ngợi linh hồn bất diệt của các nghĩa sĩ.
Trang 20ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT
NAM
Bài 2:
d) Thể loại:
• Những đặc điểm của thể hát nói:
1) Nội dung: Chứa đựng những tính chất tự do,
phóng khoáng, hình thức tổng hợp nhiều thể thơ, thơ tự do.
2) Bố cục: + Dạng chính cách
+ Dạng biến cách
Trang 21ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
Bài 2:
d) Thể loại:
Trong “Bài ca ngất ngưỡng” (N.C.Trứ):
3 phần: 1) N.C.Trứ tự hào về cái “ngất ngưỡng” khi làm quan.
2) N.C.Trứ tự hào về cái “ngất ngưỡng” của mình khi đã về hưu.
3) N.C.Trứ tự hào về nghĩa vua tôi trọn vẹn trước sau của ông.
Trang 22PHẦN THI: AI NHANH HƠN
Trang 24PHẦN 1: AI NHANH HƠN
Câu 1 : Tác phẩm Chinh phụ ngâm của Đoàn Thị
Điểm Đúng hay sai?
SAI
Câu 2 : Tác phẩm cung oán ngâm khúc của Đặng
Trần Côn Đúng hay sai ?
SAI
Câu 3 : Nguyễn Khuyến sinh trước Tú Xương
nhưng lại mất sau Tú Xương Đúng hay sai ?
Trang 25Câu 1 : Đóng góp nổi bật của Nguyễn Khuyến cho
nền văn học dân tộc là thể loại thơ chữ Nôm Đúng hay sai?
PHẦN 1: AI NHANH HƠN
SAI
Câu 2 : Tác phẩm Thượng kinh kí sự phản ánh bối
cảnh lịch sử xã hội của nước ta vào giai đoạn nửa cuối XIX Đúng hay sai?
SAI
Câu 3: Nguyễn Khuyến có hiệu là Quế Sơn Đúng hay sai?
ĐÚNG
Câu 4: Tự tình II - Hồ Xuân Hương thể hiện bản
lĩnh của mình rõ nhất qua hai câu thực Đúng hay sai?
Trang 26Câu 2 : Sự xuất hiện cái tôi cá nhân của người viết và
sử dụng bút pháp tả thực là nét đặc sắc đáng chú ý của thể loại hát nói Đúng hay sai ?
Câu 5 : Thái độ của Cao Bá Quát về danh lợi thể hiện
trong Bài ca ngắn đi trên bãi cát là thoát khỏi cơn say
danh lợi
danh lợi Đúng hay sai ?
ĐÚNG
Trang 27TÚI
SỐ 4
PHẦN 1: AI NHANH HƠN Câu 1 : Thái độ của Tú Xương trước cảnh trường thi
trong bài thơ Vịnh khoa thi hương là ngậm ngùi, tiếc nuối Đúng hay sai?
SAI
Câu 2 : Từ Ngất ngưởng trong Bài ca ngất ngưởng
mang ý nghĩa thể hiện nhân cach cao thượng Đúng hay sai?
SAI
Câu 3 : Thương vợ là bài thơ tiêu biểu cho thơ trữ tình
kết hợp trào phúng của Trần Tế Xương Đúng hay sai?
SAI
Câu 4 : Đặc điểm chung của các tác phẩm : Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, Chiếu cầu hiền, Sa hành đoản ca, Thượng kinh ký sự là Tính quy phạm trong hình ảnh Đúng hay sai?
SAI
Câu 5 : Nét đặc sắc trong điểm nhìn cảnh thu ở bài thơ
Câu cá mùa thu là Từ thấp lên cao Đúng hay sai?
SAI
Trang 28AI GIỎI HƠN
Có 3 câu hỏi 3 dữ kiện, thời gian cách nhau mỗi dữ kiện là 10 giây Đúng DK1: 30đ, DK2: 20đ, DK3: 10đ Nếu đội nào sai thì sẽ bị mất quyền trả lời ở dữ kiện tiếp theo
Trang 31VÂN TIÊN”
Là nhân vật đại diện cho lẽ ghét lẽ
thương
Ông QUÁN
Trang 32- Có 5 câu hỏi lựa chọn A,B,C,D
- Thời gian cho mỗi câu trả lời là 15 giây.
- Trả lời đúng sẽ được
10 điểm
- Trả lời sai sẽ bị trừ
10 điểm
Trang 33Hát nói hấp dẫn người nghe chủ yếu
Trang 34Hình thức điệp từ và thủ pháp luyến láy trong câu thơ “ Kìa non non, nước nước, mây mây”, mang lại hiệu quả gì ?
A Mang lại giá trị gợi cảm sâu sắc
B Mang lại giá trị tạo hình
C Gợi vẻ đẹp tự nhiên, bình dị
D Gợi ra chiều rộng và chiều cao của
không gian.
PHẦN 3: AI ĐÚNG HƠN
Trang 35Giọng điệu chung của một bài văn tế là gì?
Trang 36Hát nói không được gọi là:
Trang 37Có một nhà thơ đã tự miêu tả về mình như sau
Hãy cho biết ông là ai?
Hai con tiêu chuẩn, dư ba Trăm công nghìn việc, vợ nhà tự lo
Rong chơi trà rượu, ngủ khò
Ai kì cục thế, hỏi dò tên chi
PHẦN 3: AI ĐÚNG HƠN
Trang 38PHẦN 4: AI BIẾT
Có một hình ảnh bị che bởi nhiều mảnh ghép Hãy lật từng
đúng các câu hỏi
được 10 điểm Đoán được hình sẽ được 40 điểm
Trang 39NGƯỜI TRONG HÌNH LÀ AI?
Trang 40ai được 40 điểm
Trang 41NHÂN TÀI ĐẤT BẮC NÀO
7 6
QUA CÂU THƠ DƯỚI ĐÂY HÃY XÁC ĐỊNH
TÊN BÀI THƠ VÀ TÁC GIẢ
ĐẤT
Trang 42PHẦN 5: SỐ NÀO ĐÚNG
Có nhiều con số xuất hiện, hãy chọn con số mà mình cho là đúng Sau đó hãy gắn con số vừa chọn với một sự kiện văn học thời
kỳ này
Một con số đúng được 10 điểm
Trang 431858
1803 1861
1888 1905
Trang 44PHẦN 5: HỌ LÀ AI
Có nhiều hình ảnh chân dung của các tác giả Hãy quan sát và ghi lại những tác giả đã thấy
Một hình đúng được 10 điểm
Trang 46TỔ 1 TỔ 2 TỔ 3 TỔ 4
BẢNG XẾP HẠNG