SO SÁNH LUẬT PHÁ SẢN Ở VIỆT NAM VỚI CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI

3.1.1 Luật phá sản ở Nhật Bảnb Thủ tục phá sản gồm - Thủ tục thanh lý tài sản - Thủ tục phục hồi c Đặc trưng Luật Phá sản của Nhật Bản yêu cầu kế hoạch tổ chức lại doanh nghiệp phải đư

PHẦN 3

SO SÁNH LUẬT PHÁ SẢN Ở VIỆT NAM

VỚI CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI

3.1 Khái quát chung về luật phá sản của 1 số nước trên thế giới (Nhật bản, Pháp, LB Nga)

3.2 So sánh luật PS 2004 của Việt Nam với luật PS của các nước trên thế giới và những đề xuất

3.1 Khái quát chung về luật phá sản của 1 số nước trên thế giới 3.1.1 Luật phá sản ở Nhật Bản

a) Không được quy định trong một

văn bản

duy nhất mà được quy định trong

nhiều

luật, bộ luật khác nhau và được ban

hành

tại nhiều thời điểm khác nhau

- Luật Phá sản (năm 1922)

- Bộ luật thương mại (năm 1938)

- Luật về thoả hiệp (năm 1922; năm

2000)

- Bộ luật về phục hồi dân sự (năm

1999; năm 2000)

- Luật về tổ chức lại công ty (năm

1952)

3.1.1 Luật phá sản ở Nhật Bản

b) Thủ tục phá sản gồm

- Thủ tục thanh lý tài sản

- Thủ tục phục hồi

c) Đặc trưng

Luật Phá sản của Nhật Bản yêu cầu kế

hoạch tổ chức lại doanh nghiệp phải được một tỷ lệ nhất định các chủ nợ ở mỗi

nhóm chủ nợ thông qua

3.1.2 Luật phá sản ở Pháp

a) Được quy định tại

Luật ngày

25-01-1985 (được sửa đổi

theo Luật Phá sản

ngày 20-10-1994)

b) Quy định hai thủ tục:

Thủ tục phục hồi và

thủ tục phá sản

3.1.2 Luật phá sản ở Pháp

c) Đặc trưng

- Khuyến khích sự sống

sót của doanh nghiệp lâm

vào tình trạng phá sản

- Tăng quyền hạn của các

chủ nợ và nâng cao tính

hiệu quả của quá trình tổ

chức lại doanh nghiệp

- Phân biệt rõ các quyền

yêu cầu Toà án tuyên bố

phá sản và sự phân biệt

thứ tự ưu tiên các quyền

của chủ nợ đối với người

mắc nợ

+ Phân biệt rõ các quyền yêu cầu

Toà án tuyên bố phá sản

Người được Tòa án

chỉ định

TÒA ÁN

Các doanh nghiệp

1 Tư vấn Tiếp tục tồn tại HOẶC Thanh toán, giải thể

4 Quyết định cuối cùng không cần sự đồng ý

của các chủ thể

2 Phản hồi

3 Đưa ra kế

hoạch, đề

nghị

3.1.3 Luật phá sản ở LB Nga

a) Theo quy định tại

Luật Phá sản doanh

nghiệp năm 1992 của

Liên bang Nga

b) Quy định các thủ tục

gồm: Thủ tục tổ chức

lại và Thủ tục thanh lý

3.1.3 Luật phá sản ở LB Nga

c) Đặc trưng

• Tình trạng phá sản của doanh

nghiệp được hiểu là việc mất khả

năng đáp ứng yêu cầu của chủ nợ

về thanh toán hàng hóa (công việc,

dịch vụ) kể cả việc mất khả năng

bảo đảm các thanh toán phải nộp

ngân sách và các quỹ ngoài ngân

sách do nghĩa vụ của người mắc

nợ vượt quá tài sản của mình hoặc

do mất cân đối trong cán cân

thanh toán của người mắc nợ

• Doanh nghiệp bị coi là phá sản kể

từ thời điểm Toà án trọng tài công

nhận tình trạng phá sản hoặc từ

thời điểm doanh nghiệp mắc nợ

chính thức tuyên bố phá sản tự

nguyện (Điều 1 Luật Phá sản

doanh nghiệp của Cộng hòa Liên

bang Nga năm 1992).

3.2 So sánh luật PS 2004 của Việt Nam với luật PS của các nước trên thế giới và những

đề xuất

• Thứ nhất, theo quy định tại

Điều 13 và Điều 15 của Luật Phá sản năm 2004 về quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản của chủ nợ và nghĩa

vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản thì giấy tờ, tài liệu kèm theo đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản là rất chặt chẽ

và nhiều hơn trong trường hợp chủ nợ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản

3.2 So sánh luật PS 2004 của Việt Nam với luật PS của các nước trên thế giới và những

đề xuất

• Tuy nhiên, kinh nghiệm một số

nước trên thế giới Toà án

thường yêu cầu ít giấy tờ, tài

liệu hơn so với trường hợp

chủ nợ nộp đơn (ví dụ: pháp

luật phá sản của Nhật Bản)

• Đề xuất thay vì việc quy định

nghĩa vụ, trách nhiệm của

người nộp đơn yêu cầu mở

thủ tục phá sản (Điều 19 Luật

Phá sản năm 2004) cần

nghiên cứu thêm về yêu cầu

các giấy tờ, tài liệu kèm theo

đơn yêu cầu phá sản doanh

nghiệp khi người nộp đơn là

chủ nợ

3.2 So sánh luật PS 2004 của Việt Nam với luật PS của các nước trên thế giới và những

đề xuất

• Thứ hai, theo quy định tại khoản 1

Điều 15 Luật Phá sản năm 2004 thì khi nhận thấy doanh nghiệp của mình lâm vào tình trạng phá sản thì chủ doanh nghiệp hoặc đại diện hợp pháp của doanh nghiệp phải nộp

đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản

Tuy nhiên, Luật Phá sản năm 2004

đã không quy định chế tài nên người mắc nợ không nghiêm chỉnh chấp hành và vì vậy cũng ảnh hưởng đến tính hiệu lực của Luật Phá sản năm

2004 trong thực tiễn Việc không quy định chế tài ở trong Luật Phá sản năm 2004 dẫn đến quy định tại

3.2 So sánh luật PS 2004 của Việt Nam với luật PS của các nước trên thế giới và những

đề xuất

• Về vấn đề này, nên tham khảo kinh

nghiệm của một số nước trên thế

giới đặc biệt là pháp luật phá sản

của Pháp Điều 128 Luật Phá sản

của Pháp quy định, người mắc nợ

có thể bị kết tội phá sản trong

trường hợp không thực hiện nghĩa

vụ khởi kiện nếu không có lý do

chính đáng Mặt khác, Luật Phá

sản của Pháp còn trao quyền cho

Công tố viên yêu cầu mở thủ tục

phá sản Hoặc, chúng ta có thể

xem xét nghiên cứu việc trao quyền

yêu cầu mở thủ tục phá sản cho

Thanh tra Nhà nước hay Cơ quan

kiểm toán

3.2 So sánh luật PS 2004 của Việt Nam với luật PS của các nước trên thế giới và những

đề xuất

• Thứ ba, pháp luật phá sản hiện hành chủ yếu

quy định về tố tụng (tức là thủ tục, trình tự thụ lý giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản) trong khi phần pháp luật nội dung còn ít Tức là chưa có những quy định cụ thể giải quyết tình trạng khó khăn về tài chính của doanh nghiệp; các hình

thức giúp doanh nghiệp mắc nợ thoát khỏi tình

xử lý tình trạng mất khả năng thanh toán của

nhiều nước trên thế giới hiện nay.

3.2 So sánh luật PS 2004 của Việt Nam với luật PS của các nước trên thế giới và những

đề xuất

• Thứ tư

Vượt quá khả năng của họ

Bởi họ ít am hiểu các hoạt

động kinh tế nên không thể

đảm đương tốt nhiệm vụ,

không thể giám sát, kiểm tra

hoạt động của doanh nghiệp

Thẩm phán hay Chấp hành viên

Trao quyền quản lý, thanh lý

tài sản

Luật phá sản năm 2004

Nhược điểm

3.2 So sánh luật PS 2004 của Việt Nam với luật PS của các nước trên thế giới và những

đề xuất

• Theo chúng tôi, khi nghiên cứu sửa đổi Luật Phá sản

năm 2004, chúng ta cần nhận thức lại vấn đề này và có

sự nghiên cứu thích hợp pháp luật phá sản nước ngoài (như pháp luật phá sản của Liên bang Nga, Pháp, Nhật

của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản cho Thẩm phán hay Chấp hành viên mà quy định một thành phần

này được Toà án bổ nhiệm trên cơ sở giới thiệu của

doanh nghiệp hay chủ nợ Bên cạnh đó, cần có những quy định cụ thể tiêu chuẩn của những người này

• Do đó, chúng ta cần nghiên cứu cơ chế Toà án chỉ định một người đủ tiêu chuẩn thay mặt Toà án đứng ra làm

nhiệm vụ giám sát, kiểm tra hoạt động kinh doanh của

doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản

3.2 So sánh luật PS 2004 của Việt Nam với luật PS của các nước trên thế giới và những

đề xuất

• Thứ năm, theo Luật Phá sản năm 2004 thì phương án phân chia tài

sản của doanh nghiệp là nội dung chính trong Quyết định mở thủ tục thanh lý tài sản (theo quy định tại khoản 1 Điều 81 Luật Phá sản năm 2004) Tuy có sự sửa đổi như nêu trên nhưng thực tiễn áp dụng quy định này vẫn gặp nhiều khó khăn vướng mắc vì thực tế việc phân chia giá trị tài sản còn lại của doanh nghiệp phải căn cứ vào giá bán thực

tế tài sản do Tổ quản lý, thanh lý tài sản thực hiện mà Tổ quản lý,

thanh lý tài sản lại do Chấp hành viên làm Tổ trưởng, họ sẽ khó có thể thực hiện được nhiệm vụ Do đó, thay vì sự tham gia của Chấp hành viên thì nên quy định cho nhân viên thanh toán tài sản thực hiện

• Về vấn đề này, chúng ta có thể tham khảo kinh nghiệm của Liên bang Nga Theo đó, việc định giá tài sản của Toà án chỉ nhằm phục vụ việc giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản, chỉ để xem xét một doanh

nghiệp có lâm vào tình trạng phá sản hay không hoặc làm căn cứ để đánh giá khả năng phục hồi của doanh nghiệp… Khi doanh nghiệp đã thực sự phá sản thì Toà án chỉ ra quyết định tuyên bố phá sản và giao cho nhân viên thanh toán thực hiện việc phân chia giá trị còn lại của doanh nghiệp