Sinh 11_Bai 28-29 Dien the HD-lan tryen xung tk

+ Đối tượng: tế bào thần kinh mực ống.+ Cách đo: đặt điện cực 1 sát mặt ngoài màng tế bào, điện cực 2 đâm xuyên qua màng vào trong và sát màng..  Khi bị kích thích trên ngưỡng, cổng Na

Trang 1

TRƯỜNG THPT LẠC LONG QUÂN

SINH HỌC 11 BAN CƠ BẢN

Trang 2

Kiểm tra bài cũ:    

Trang 3

2

3

4 5

Trang 4

TK ngoại biên

Trang 5

3 Quan sát sơ đồ cung phản xạ tự vệ ở người Hãy cho biết tên của các thành phần cấu tạo trong một cung phản xạ

1

2

3 4

5

1 Bộ phận tiếp nhận kích thích: thụ quan ở da

2 Bộ phận phân tích tổng hợp thông tin: tuỷ sống

3 Bộ phận thực hiện phản ứng: cơ

4 Đường dẫn truyền vào (đường cảm giác)

5 Đường dẫn truyền ra (đường vận động)

Trang 6

4 Hãy phân tích các phản ứng của người trong tình huống sau: “Khi trời rét, môi tím tái, sởn gai ốc, ta vội đi tìm áo ấm mặc” Các phản ứng trên thuộc loại phản xạ gì?

- Môi tím tái, sởn gai ốc → ?

- Ta vội đi tìm áo ấm mặc → ?

Giải đáp:

- Môi tím tái, sởn gai ốc → thuộc loại phản xạ đơn giản.

- Ta vội đi tìm áo ấm mặc → thuộc loại phản xạ phức tạp.

Gợi ý:

Trang 7

Luigi Galvani (1737-1798) là một nhà vật lý học và nhà y học người Ý Ông đã có công lớn trong việc xây dựng nền móng cho ngành kỹ thuật điện Galvani có phòng thí nghiệm để vừa dạy học vừa nghiên cứu Năm 1771, ông

đã phát hiện thấy cơ của con ếch bị lột da co giật đặt trên bàn kim loại bị xiên kim loại đâm vào Ông cắt đùi ếch khỏi thân, đùi ếch cũng bị co giật khi có hai thanh kim loại khác nhau đâm vào Ông cho rằng đó là “điện của sinh vật”

Alessandro Volta hoài nghi kết luận này và đã tiến hành thí nghiệm, chứng minh sự nhầm lẫn của Luigi Galvani

và đã sáng chế ra pin Volta

Thí nghiệm co cơ đùi ếch

Trang 8

Kích thích

Chỉ tiêu xác định: ĐIỆN TẾ BÀO

ĐIỆN THẾ

NGHỈ

ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG

Tế bào ở trạng

thái nghỉ ngơi

Tế bào ở trạng thái hưng phấn (xảy ra những biến đổi lí hoá)

Trang 9

BÀI 28 ĐIỆN THẾ NGHỈ, ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN TRUYỀN

XUNG THẦN KINH

I ĐIỆN THẾ NGHỈ

II ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG

III SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH

Trang 10

- Điện thế nghỉ có ở…  Điện thế nghỉ là điện thế có ở tế bào đang

trong trạng thái nghỉ ngơi, không bị kích thích

 Ví dụ: điện thế nghỉ có ở tế bào cơ đang dãn,

tế bào thần kinh không bị kích thích.

Trang 12

+ Đối tượng: tế bào thần kinh mực ống.

+ Cách đo: đặt điện cực 1 sát mặt ngoài màng

tế bào, điện cực 2 đâm xuyên qua màng vào trong và sát màng Nối 2 điện cực với điện kế + Kết quả: chệnh lệch điện thế là 70mV, ngoài màng tích điện (+), trong màng tích điện (-).

 Quy ước: đặt dấu trừ (-) trước trị số điện thế nghỉ (ví dụ trên là: -70mV).

Trang 13

- Điện thế nghỉ là gì?

- Điện thế nghỉ là…

Trang 14

Hình 29.1 Đồ thị điện thế hoạt động của tế bào thần kinh mực

ống trên màn hình của máy dao động kí điện tử

Quan sát đồ thị điện thế hoạt động và cho biết:

- Điện thế hoạt động xuất hiện khi nào?

- Điện thế hoạt động những giai đoạn nào?

Giai đoạn mất phân cực

Giai đoạn đảo cực

Giai đoạn tái phân cực

Trang 15

 Khi bị kích thích (trên ngưỡng), cổng Na+

mở, Na+ khuếch tán qua màng vào bên trong

tế bào gây mất phân cực và đảo cực.

 Tiếp đó cổng Na+ đóng, cổng K+ mở nên K+

từ trong đi ra ngoài tế bào gây tái phân cực.

 Bơm Na-K: chuyển Na+ từ trong ra ngoài và

K+ từ ngoài vào trong màng tế bào, đảm bảo cho sự tái phân cực sau khi xung điện đi qua

và chuẩn bị cho sự xuất hiện xung điện mới khi có kích thích.

- Khi tế bào thần kinh…

- Điện thế hoạt động…

2 Cơ chế ht điện thế HĐ

- Khi bị kích thích…

- Tiếp đó cổng Na+…

- Bơm Na-K chuyển…

3 Khái niệm điện thế hoạt động

3 Khái niệm điện thế HĐ

 Điện thế hoạt động là sự biến đổi điện thế nghỉ, từ phân cực sang mất phân cực, đảo cực

và tái phân cực

- Điện thế hoạt động là…

Trang 16

 Xung thần kinh lan truyền do sự mất phân cực, đảo cực và tái phân cực liên tiếp từ vùng này sang vùng khác trên sợi thần kinh

 Tốc độ lan truyền của TK giao cảm: 3-5m/s

Trang 17

 Bao miêlin bản chất là photpholipit, có màu trắng, cách điện; nó bao bọc sợi trục không liên tục mà ngắt quảng thành các eo Ranvie

Trang 18

 Xung thần kinh lan truyền theo cách nhảy cóc do sự mất phân cực, đảo cực và tái phân cực liên tiếp từ eo Ranvie này sang eo Ranvie khác trên sợi thần kinh

 Tốc độ lan truyền của TK vận động: 100m/s

Trang 19

- Điện thế hoạt động là sự biến đổi điện thế nghỉ ở màng tế bào từ phân cực sang mất phân cực, đảo cực và tái phân cực.

- Trên sợi thần kinh không có bao miêlin, xung thần kinh lan truyền liên tục từ vùng này sang vùng khác

kề bên.

- Trên sợi thần kinh có bao miêlin, xung thần kinh lan truyền theo cách nhảy cóc, từ eo Ranvie này sang eo Ranvie khác Do lan truyền theo lối nhảy cóc nên tốc độ lan truyền của xung thần kinh trên sợi thần kinh có bao miêlin nhanh hơn so với trên sơi thần kinh không có bao miêlin.

Nội dung bài học

Trang 20

Câu hỏi trắc nghiệm

Câu 1 Tế bào thần kinh ở trạng thái nghỉ ngơi, mặt trong màng

Trang 21

Câu 2 Mặt ngoài màng tế bào tích điện dương, mặt trong tế bào tích điện âm có ở các tế bào đang trong trạng thái

A bị kích thích.

B hưng phấn.

C hoạt động.

D nghỉ ngơi.

Trang 22

Câu 3 Để đo điện thế nghỉ trên màng tế bào thần kinh, phải đặt hai điện cực của điện kế như thế nào là đúng?

A Điện cực dương đặt sát mặt ngoài màng, điện cực âm đâm xuyên vào trong sát màng.

B Điện cực dương và điện cực âm cùng đặt sát mặt ngoài của màng.

C Điện cực âm đặt sát mặt ngoài màng, điện cực dương đâm xuyên vào trong sát màng.

D Điện cực dương và điện cực âm cùng đâm xuyên vào trong sát màng.

A Điện cực dương đặt sát mặt ngoài màng, điện cực âm đâm xuyên vào trong sát màng.

Trang 23

Câu 4 Điện thế nghỉ là sự chênh lệch điện thế giữa hai bên màng khi tế bào nghỉ ngơi,

A cả hai mặt trong và ngoài của màng đều tích điện dương.

B cả hai mặt trong và ngoài của màng đều tích điện âm.

C phía trong màng tích điện dương, ngoài màng tích điện âm.

D phía trong màng tích điện âm, ngoài màng tích điện dương.

Trang 24

Câu 5 Xung thần kinh lan truyền trên sợi thần kinh không có bao miêlin theo kiểu

A nhảy cóc từ eo Ranvie này đến eo Ranvie khác kề bên.

B nhảy cóc từ nơi bị kích thích đến cuối tế bào thần kinh.

C lan truyền liên tục tới chỗ ngắt quãng tại eo Ranvie thì dừng lại

D lan truyền liên tục từ vùng này đến vùng khác kề bên.

Trang 25

Câu 6 Chọn các ý đúng về điện thế hoạt động.

A Trong giai đoạn mất phân cực, mặt ngoài và mặt trong của màng đều không tích điện.

B Tế bào thần kinh bị kích thích, điện thế nghỉ biến đổi thành điện thế hoạt động.

C Trong giai đoạn tái phân cực, mặt ngoài màng tích điện âm, mặt trong màng tích điện dương.

D Trong giai đoạn đảo cực, mặt ngoài màng tích điện dương, mặt trong màng tích điện âm.

B Tế bào thần kinh bị kích thích, điện thế nghỉ biến đổi thành điện thế hoạt động.

Trang 26

Câu 7 Điện thế hoạt động được hình thành trải qua các giai đoạn:

A phân cực, đảo cực, tái phân cực.

B phân cực, mất phân cực, tái phân cực.

C mất phân cực, đảo cực, tái phân cực.

D mất phân cực, tái phân cực, phân cực.

C mất phân cực, đảo cực, tái phân cực.

Trang 27

Chuẩn bị cho tiết học sau

 Trả lời các câu hỏi cuối bài.

 Xem trước nội dung bài 30 “Truyền tin qua xináp”.

 Hoàn thành PHT tìm hiểu sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh.

Chỉ tiêu Trên sợi không có bao miêlin Trên sợi không có bao miêlin

Cách lan truyền

Cơ chế lan truyền Tốc độ lan truyền

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	2,95 MB