Giới thiệu về Công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT-TT)

Internet là gì?• Internet là mạng toàn cầu của các máy tính liên lạc với nhau bằng một tập hợp các hướng dẫn được gọi là Transmission Control Protocol/ Internet Protocol TCP/IP-Giao thức

Module 1

Giới thiệu về

Công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT-TT)

Bài 6

Internet là gì?

Lí do cơ bản

Internet là mạng thông tin toàn cầu Cán

bộ thư viện cần hiểu cách thức làm việc của nó và phải có khả năng sử dụng nó trong việc truy cập, tổ chức, xuất bản và phân phối thông tin

Phạm vi

• Internet là gì?

• Đã có các công cụ gì của Internet?

• World Wide Web là gì?

• Email, FPT, chat?

• Tài nguyên thông tin trên mạng?

• Tại sao Internet lại quan trọng đối với thư viện?

• Những vấn đề và mối quan tâm khi sử

dụng Internet?

Kết quả học tập

Kết thúc bài này, học viên sẽ có thể:

• Định nghĩa Internet và các quan niệm, thuật ngữ khác của Internet

• Mô tả được công cụ và dịch vụ Internet.

• Nhận biết tài nguyên thông tin cho thư viện trên Internet.

• Sử dụng tài nguyên thông tin trên Internet.

• Nhận thức được tầm quan trọng của Internet đối với thư viện.

• Thảo luận được các vấn đề và mối quan tâm đến việc sử dụng Internet trong thư viện.

Internet là gì?

• Internet là mạng toàn cầu của các máy tính liên lạc với nhau bằng một tập hợp các

hướng dẫn được gọi là Transmission

Control Protocol/ Internet Protocol (TCP/IP)-Giao thức kiểm soát Truyền tải/(TCP/IP)-Giao thức

Internet

• Internet không phải là một địa điểm, một

công ty hay dịch vụ cụ thể, mặc dù các địa điểm, công ty và dịch vụ đều có thể truy cập được qua Internet Không ai sở hữu

Internet Nó còn được gọi là Web

Internet còn hơn cả một

mạng kết nối các máy tính với nhau bằng dây

Internet cũng là mạng các nguồn lực con người và tài nguyên thông tin

Kết nối với Internet như thế nào?

Để kết nối với Internet, cần có:

• Một máy tính cá nhân và một thẻ mạng

• Một modem - bộ biến điệu và hoàn điệu

• Một đường dây điện thoại hoặc đường

truyền Internet tốc độ cao (DSL/ ADSL),

hoặc dây cáp

• Nhà Cung cấp Dịch vụ Internet

Các thành phần của Web

• Web servers – Máy chủ mạng

• Web browsers -Trình duyệt mạng

• Search engines – Công cụ tìm kiếm

• Hypertext Transfer Protocol (HTTP) - Giao thức truyền siêu văn bản

• Hypertext Markup Language (HTML)- Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản

• Uniform Resource Locator (URL) - Tham

chiếu tài nguyên mạng và trang mạng

• Tài nguyên thông tin

Trình duyệt mạng và Máy chủ

3 Máy chủ nhận và xử lý

yêu cầu từ trình duyệt.

4 Máy phục vụ gửi tập tin trả lời

yêu cầu đến trình duyệt mạng

để “phiên dịch” lại

1 Người dùng gửi

yêu cầu

2 Trình duyệt “phiên dịch”

lựa chọn của người dùng,

chọn máy phục vụ để đánh

dấu yêu cầu

5 Người dùng nhận tập tin

Trình duyệt mạng

HTTP và HTML

• Web servers và browsers sử dụng Hypertext

Transfer Protocol (HTTP), một giao thức chuẩn của Internet, để xử lý việc truyền văn bản và

các tập tin khác giữa các máy tính với nhau

• HTTP giải thích cách thức mà các thông báo

được định dạng và truyền đi như thế nào, và

các web server, các browser phải có hành động

gì để đáp ứng với đủ các loại lệnh

• HTML thì giải thích các trang web được định

dạng và trình bầy như thế nào bằng các web

browser

World Wide Web

• World Wide Web (WWW) là tên chung cho tất cả các tập tin máy tính trên thế giới mà

có thể truy cập được thông qua các

Internet web server

• Những tập tin này có thể truy cập được

thông qua việc sử dụng Hypertext

Transfer Protocol (HTTP), Hypertext

Markup Language (HTML) và Uniform

Resource Locator (URL)

Domain Name Server (DNS) –

Máy chủ quản lý Tên miền

Hệ thống quản lý Tên miền thực hiện việc

chuyển đổi tên của máy chủ (web server) và tên miền sang các địa chỉ của giao thức

Internet (IP) trên Internet hoặc các mạng cục

bộ có sử dụng Bộ giao thức truyền thông

(TCP/IP)

Ví dụ: một hệ thống phân giải tên miền là

mail.cslib.upd.edu.ph

Địa chỉ giao thức liên mạng của nó (IP) là

165.220.19.30

Kết nối siêu văn bản giữa các nguồn lực trên web

• Hyperlinks là mã đặc biệt của ngôn ngữ đánh

dấu siêu văn bản (HTML) chứa trong các trang web kết nối với các nguồn lực web, hướng dẫn trình duyệt tìm được một nguồn lực thông tin,

chạy một ứng dụng hoặc nhảy sang một trang web khác.

• Siêu kết nối bao gồm:

– Nhãn HTML - hướng dẫn web browser và web server phải lấy tập tin nào hoặc chạy chương trình nào, bao gồm cả các URL và/hoặc các chỉ báo đến các ứng dụng và các tập tin để chạy

– Anchor – là văn bản hoặc hình ảnh được sử dụng để đặt một hyperlink,

là một đối tượng có thể bấm vào để mở siêu kết nối.

– URL là địa chỉ của các nguồn lực trên web

Uniform Resource Locator (URL) Tham chiếu tài nguyên mạng

Uniform Resource Locator (URL) được sử dụng để

xá định vị trí các nguồn lực trên Internet

URL bao gồm:

– http:// dành cho giao thức truyền siêu văn bản

(HTTP) có thể được nối tiếp bằng www, hoặc

không

– Tên miền

– Vị trí của tập tin và các nguồn lực trong máy tính

Ví dụ: http://rizal.lib.admu.edu.ph/catalog

Các phương thức định vị thông tin

• Lướt trên mạng

• Công cụ tìm kiếm

• Công cụ siêu tìm kiếm

• Bảng chủ đề

• Thư viện ảo

• Nhóm tin tức

• Danh sách thư điện tử

• Mục lục thư viện

• Cơ sở dữ liệu trực tuyến

• Báo điện tử

• Các tổ chức

• Các dịch vụ khác

Tài liệu Thông tin

• Văn bản

• Âm thanh

• Hình ảnh

• Phim

• Hình ảnh động

• Tài liệu toàn văn

• Dữ liệu thống kê

• Tóm tắt/ chỉ mục

• Phần mềm

• Mục lục thư viện

• Tin tức và các loại khác

Các trang web có tài liệu thông

tin miễn phí

• Tài liệu tham khảo chung

– Bách khoa toàn thư

– Tự điển và bộ tự điển lớn

– Niên giám

• Sách

• Báo, tạp chí

• Tài liệu đặc biệt khác

– Toán học

– Ngôn ngữ và văn phạm

– Văn chương

– Khoa học và kỹ thuật

– Lịch sử

– Khoa học thư viện

Mọi người có thể làm gì trên

Internet?

• Gửi thư qua thư điện tử

• Nói chuyện và tán gẫu (“chat”)

• Truy cập thông tin

• qua mạng toàn cầu

• Truyền tập tin

• Và những hoạt động khác

Các vấn đề

• Tính chính xác của tài liệu

• Thẩm quyền của tài liệu trên mạng

• Sự lan rộng của thông tin

• Những giới hạn về công nghệ

• Độ tin cậy của tác giả (cơ quan, cá nhân, v.v.) xuất bản trang mạng (tên miền)

• Quyền tác giả và luật sở hữu trí tuệ

• Bất kỳ người nào biết cách đều có thể xuất bản tài liệu trên mạng

Tại sao Internet lại quan trọng

đối với cán bộ thư viện?

• Rất nhiều tài nguyên thông tin có thể truy cập qua Internet

– Mục lục thư viện trực tuyến

– Tài liệu ở nhiều dạng khác nhau

– Các CSDL

– Dịch vụ giáo dục và thông tin

• Tài liệu có thể gửi qua Internet (ví dụ thư điện tử, giao thức truyền tập tin (FTP), chia sẻ tập tin)

• Cán bộ thư viện có thể liên lạc với mọi người bằng cách sử dụng thư điện tử, tán gẫu, nhóm tin tức, v.v.