TẬP HUẤN SINH HOẠT CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

Mục đích, ý nghĩa của sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học.. Ph ương pháp giáo dục tiểu học: ng pháp giáo d c ti u h c: ục tiểu học: ểu học: ọc:Ph ương pháp giáo dục tiểu học: n

TẬP HUẤN

SINH HOẠT CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

BCV: Khổng Quang Ánh Trợ giảng: Nguyễn Tiến Bộ Giám sát: Nguyễn Đặng YếnLinh

1

An Khê, tháng 21-23.9.2017

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH GIA LAI

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

XÂY DỰNG NỘI QUY LỚP HỌC

"Theo anh, chị để khoá tập huấn thành công,

chúng ta nên làm gì ? hoặc không nên làm gì?

NỘI QUY LỚP HỌC

Tổ chức lớp

• Bầu lớp trưởng, lớp phó

• Đăng kí vào các nhóm

- Nhóm khởi động: tổ chức khởi động đầu giờ, giữa

giờ bằng trò chơi, văn nghệ, …

- Nhóm trực nhật: có nhiệm vụ sắp xếp bàn ghế, vệ

sinh lớp, theo dõi thời gian, …

- Nhóm ôn bài: tổ chức cho lớp ôn lại những ND đã

học,

- Nhóm phản hồi, đánh giá: Tổ chức cho lớp đánh giá

sau mỗi ngày học

K (Những

điều đã biết) W (Những điều muốn biết) L (Những

điều đã học được sau tập huấn)

Bài tập cá nhân:

Tên bài học (hoặc chủ đề) : SHCM theo nghiên cứu bài học.

Tên : ……… Nhóm:………

SINH HOẠT CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

1 Mục tiêu: Sau tập huấn học viên biết được:

1 Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là gì? Mục đích,

ý nghĩa của sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học.

2 Chu trình sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học.

3 Sự khác nhau giữa sinh hoạt chuyên môn truyền thống và sinh

hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học.

4 Điều kiện đảm bảo cho sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu

bài học.

5 Các bước tiến hành 1 buổi SHCM.

6 Lập kế hoạch và triển khai thực hiện.

7 Tin tưởng vào giá trị của SHCM

CHU TRÌNH HỌC QUA TRẢI NGHIÊM

TRẢI NGHIỆM

ỨNG

DỤNG

ĐÀO TẠO LẤY HỌC VIÊN LÀ TRUNG TÂM

XỬ LÝ

KHÁI QUÁT HÓA

Bạn không thể dạy người ta bất cứ điều gì

Bạn chỉ có thể giúp họ phát hiện ra điều gì đó ở

ngay trong chính con người họ.

Galileo

8

Nội dung 1:

SHCM dựa trên “nghiên cứu bài học” tạo ra những sự thay đổi gì ? Khi nào ? Tại sao ?

9

Trải nghiệm- chia sẻ : thực hành theo nhóm trên giấy A0

 Biết gì về yêu cầu về đổi mới phương pháp dạy học, các điều chỉnh về chương trình, nội dung dạy học tiểu học hiện nay ?

 Điểm mạnh, điểm yếu và kết quả của sinh hoạt

chuyên môn hiện nay ?

 Những thuận lợi, khó khăn của giáo viên khi thực

hiện áp dụng chương trình, sgk, đổi mới phương

pháp dạy học hiện nay?

 Mối quan hệ giữa các thành viên trong nhà trường hiện nay ? ( HT-GV; GV-GV; GV-HS; HS-HS?)

10

Ph ương pháp giáo dục tiểu học: ng pháp giáo d c ti u h c: ục tiểu học: ểu học: ọc:

Ph ương pháp giáo dục tiểu học: ng pháp giáo d c ti u h c: ục tiểu học: ểu học: ọc:

…PPDH phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động , sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học , rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm,

đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh

(Luật giáo dục ban hành năm 2005)

Cụ thể là như thế nào ?

2- Vị trí người dự giờ: Thường ngồi cuối lớp học

3- Quan sát, ghi chép: Hoạt động, lời nói của GV (nhiều), HS (ít); ghi chép tiến trình bài dạy, nội

dung bài học,…

2- KHI RÚT KINH NGHIỆM

 Đánh giá : ưu điểm- hạn chế của việc dạy (chủ yếu)

 Căn cứ : theo tiêu chí của phiếu dự giờ/ ý muốn chủ quan/…

Ví dụ:

- Nội dung bài: đúng, đủ,…

- Tiến trình dạy học:

- PP dạy học của GV (các thủ thuật):

- Kết quả, mục tiêu bài:…

- Người dự: Đánh giá/tìm lỗi/chỉ trích/ Đưa ra cách dạy khác:

NGƯỜI THAM GIA HỌC ĐƯỢC GÌ ?

• Kỹ thuật/thủ thuật dạy học (giống nhau).

• Ý định mới của GV dạy minh họa (một số bài dạy có chất lượng).

• Ứng dụng CNTT, sử dụng ĐD dạy học.

• “Trang điểm” để bài dạy trôi chảy/ trau

chuốt, làm người dự hài lòng, thích,…

14

• Quá chê: dạy dở/dạy kém…

• Vô cảm: Dự cho đủ số tiết/chiều lòng CBQL

• Luôn có suy nghĩ dạy để biểu diễn cho có thủ tục và

nghĩ rằng không để áp dụng vào việc dạy học hằng

ngày

• Có nhiều người nghĩ đây là việc bắt buộc chứ không có suy nghĩ là nghiên cứu bài học và học tập lẫn nhau

15

• Khả năng lựa chọn nội dung và PP dạy học ( phụ thuộc tài liệu)

• Không hiểu rõ, thiếu tự tin, nghĩ rằng không phải trách nhiệm và năng lực ( 896/2006/BGD, 5842/2011, Bồi dưỡng thay sách, băng hình

minh họa= > băng hình dạy mẫu ),

• Áp dụng dạy học tích cực ( hiểu chưa đúng, không phù hợp, sử dụng như thế nào, khi nào ? )

• Thiếu năng lực quan sát, lắng nghe, cảm nhận, phản ứng tinh tế và nhạy cảm với việc học của từng cá nhân học sinh => không có khả nhận ra các vấn đề khó khăn trong giờ học

• Không hoặc chưa có khả năng tự giám sát, theo dõi và điều chỉnh bản thân (do đặc điểm môi trường làm việc có tính đơn lẻ)

• Quan hệ giữa các thành viên trong nhà trường một chiều, thiếu tin

CÙNG SUY NGẪM VÀ CHIA SẺ CÂU CHUYỆN THỰC TẾ (clip 1)

Nếu đặt mình vào hoàn cảnh cô giáo trong câu

chuyện đó thì th ầy, cô có suy nghĩ gì và mong muốn gì?

LÀM THẾ NÀO ĐỂ GIÚP CÁC GV ĐÓ ?

1- ĐỔI TRỌNG TÂM CHÚ Ý KHI QUAN SÁT GIỜ DẠY

CỦA CÔ GIÁO:

TỪ VIỆC DẠY CỦA GV SANG VIỆC HỌC CỦA HS

2- ĐỔI CÁCH NGHĨ/NÓI/NHÌN NHẬN VỀ VIỆC DẠY

CỦA CÔ GIÁO:

TỪ ĐÁNH GIÁ/PHÊ BÌNH SANG CHIA SẺ CÁC VẤN

ĐỀ KHÓ KHĂN/THÀNH CÔNG

19

THAY ĐỔI BẰNG CÁCH NÀO ?

• QUAN SÁT, SUY NGẪM, PHÂN TÍCH SÂU SẮC THỰC TẾ VIỆC HỌC CỦA HS,

THAY ĐỔI BẰNG CÁCH NÀO ?

• ÁP DỤNG “NGHIÊN CỨU BÀI HỌC”

VÀO SHCM TẠI TRƯỜNG

21

Tự bồi dưỡng tại

trường

Áp dụng hiểu biết mới vào các tình huống dạy học thực

SHCM phải là nơi để mỗi GV

có cơ hội học tập qua việc áp dụng hiểu biết mới vào thực tế dạy học

Vì sao phải đổi mới SHCM

Hạn chế của giáo viên hiện nay

• Nội dung và PP dạy học

• Áp dụng dạy học tích cực

• Thiếu năng lực quan sát, lắng nghe, cảm nhận, phản ứng tinh tế và nhạy cảm với việc học của từng cá nhân học sinh

• Không hoặc chưa có khả năng tự giám sát, theo

dõi và điều chỉnh bản thân (do đặc điểm môi

trường làm việc có tính đơn lẻ).

Vì sao phải đổi mới SHCM

SHCM ĐỂ LÀM GÌ?

- Để GV trở thành chuyên gia giáo dục.

- Biết học sinh có niềm vui khi HS biết được những điều mới.

- Nâng cao năng lực cho những học sinh hạn chế năng lực, phẩm chất.

- Tạo ra mối quan hệ giữa các em học sinh GV,

- Tiếp thu phương pháp dạy học để học tốt: học hỏi pp lẫn nhau.

- Đổi mới lớp học: có 7 vấn đề khó khăn đối với giáo viên không dễ dàng thực hiện trọn vẹn trong 1 giờ dạy:

+ Tổ chức hoạt động nhóm khi nào?

+ Tổ chức trò chơi học tập?

+ Chuẩn bị KHBH chu đáo, làm thí nghiệm?

+ Lắng nghe học sinh: nghe để làm gì? Sau đó làm như thế

nào?

+ Tạo ra môi trường học tập tích cực?

+ Dạy kĩ năng sống cho học sinh….

VÌ SAO ĐỔI MỚI SHCM THEO NCBH?

ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN

NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN

NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

TRIẾT LÝ, CƠ SỞ LÝ LUẬN

VÀ THỰC TIỄN CỦA SHCM DỰA

TRÊN NCBH

1 Triết lý đổi mới SHCM dựa trên NCBH

Điều cốt lõi của GV:

– Hy vọng giúp đỡ những HS như trong ảnh

– Quan tâm đến những HS như vậy

2 Để GV trở thành chuyên nghiệp

- Tất cả GV dạy học minh họa 1 lần/năm 　 -Tiến hành nghiên cứu BH & thảo luận ít nhất 4 lần/năm.

Triết lý (Mục tiêu) SHCM DỰA TRÊN

NCBH

1 Đảm bảo cơ hội phát triển chuyên môn, phương pháp và kỹ năng cho mọi giáo viên thông qua việc

dự giờ và trao đổi, phản hồi sau khi dự giờ.

2 Đảm bảo cơ hội học tập thực sự và có ý nghĩa

cho học sinh.

3 Nâng cao chất lượng dạy và học.

4 Thay đổi văn hóa nhà trường.

5 Cải thiện mối quan hệ giữa các thành viên trong nhà trường: CBQL – GV, GV-GV, GV- HS, CBQL- NV.

• Quan sát trích đoạn và chia sẻ những gì quan sát được ( clip 2 )

• Quan sát hoạt động, những biểu hiện

của học sinh cho ta biết về việc học của các em.

• Quan sát hoạt động, những biểu hiện

của học sinh cho ta biết về việc học của các em.

Chán quá!

Làm thế nào để các em tham gia vào việc học

nhiều hơn?

SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THEO NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

1 Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học

là gì? Mục đích, ý nghĩa của sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học ?

SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THEO NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

Phần nhìn thấy thực tế của bài học.

Phần nhìn thấy nhờ nghiên cứu bài học.

Phần nhìn thấy nhờ phân tích bài học.

Phân tích bài học= chiều sâu của SHCM.NCBH

SINH HOẠT CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

*Khái niệm :

- Sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài

học là hoạt động giáo viên cùng nhau học tập từ

thực tế việc học của học sinh Ở đó, giáo viên cùng

nhau thiết kế kế hoạch bài học, cùng dự giờ, quan

sát, suy ngẫm và chia sẻ (tập trung chủ yếu vào

việc học của học sinh) bài học.

- Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học

không nhằm đánh giá, xếp loại giờ dạy mà ở đó

giáo viên được khuyến khích học tập lẫn nhau,

cùng nhau tìm nguyên nhân tại sao học sinh

học/không học, đồng thời đề xuất các biện pháp

để giúp tất cả HS học tập thực sự, qua đó GV điều

chỉnh nội dung, PPDH phù hợp với lớp mình.

SINH HOẠT CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

SINH HOẠT CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

*Mục đích, ý nghĩa của sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học

- Tạo cơ hội cho tất cả HS được học tập và phát triển

- Xây dựng mối quan hệ bình đẳng giữa các thành viên trong nhà trường.

- Giúp giáo viên giải quyết những vấn đề khó khăn gặp phải từ thực tiễn trong việc giảng dạy của chính bản thân họ.

Hai giai đoạn thực hiện SHCM

– Mục tiêu: Phân tích nguyên nhân, các mối quan hệ

trong giờ học, tìm các biện pháp cải tiến, nâng cao

chất lượng các bài học (áp dụng DHTC)

– Tập trung giải quyết: Như thế nào? Tại sao ? Làm thế nào để….?

2 Chu trình thực hiện SHCM

mới

Bước 1:

Chuẩn bị bài minh họa

Theo các thầy cô, ai là người

thực hiện nhiệm vụ xây dựng bài học minh họa? Vì sao?

Nguyên tắc

Khuyến khích và tôn trọng sự tự chủ,

sáng tạo

BƯỚC 1: CHUẨN BỊ BÀI DẠY, DẠY

MINH HỌA NHƯ THẾ NÀO ?

1- Thiết kế bài dạy :

-Cách 1: Để GV tự thiết kế/khuyến khích GV tự nguyện

-Cách 2: Tổ CM, nhóm GV cùng trao đổi nhưng người

dạy vẫn là người quyết định thay đổi hay không thay đổi cách dạy

=>Khuyến khích GV soạn bài với ý định sáng tạo và vì học sinh chứ không vì SGK, nhà quản lý,

2.Dạy minh họa:

-Không dạy trước hoặc hướng dẫn HS trước.

Bước 1: Chuẩn bị bài minh họa

- GV được chọn phân công dạy minh họa có sự hỗ trợ của nhà

trường trong giai đoạn đầu Tiến tới mỗi giáo viên phải tự nguyện xây dựng kế hoạch

- Trong giai đoạn đầu gv cốt cán, tổ trưởng phải thực hiện trước

* Bài dạy minh họa phải:

– Đặt ra các mục tiêu mới so với SGV, có ý nghĩa hơn với học

sinh.

– Điều chỉnh nội dung bài dạy cho phù hợp và có ý nghĩa với

học sinh

– Có ý định sáng tạo về tổ chức hoạt động học tập để nâng

cao chất lượng bài học

Bước 2 Tiến hành dạy và Dự giờ

DỰ GIỜ NHƯ THẾ NÀO?

1- Vị trí người dự như thế nào ?

2- Quan sát học sinh như thế nào ? 3- Ghi chép như thế nào ?

1.Vị trí người dự?

50

Phải quan sát được việc học của học sinh

Khi dự giờ quan sát gì?

• Xem clip và cho ý kiến Bạn quan sát

gì qua clip? Thảo luận tự do (clip 3, clip 11).

Khi dự giờ quan sát gì?

• Vấn đề cần tìm:

- Tính chủ động tham gia, mức độ

quan tâm của học sinh? (clip 5.1; 5.2 10)

Khi dự giờ quan sát gì?

• Vấn đề cần tìm:

- Chăm sóc, mối quan hệ? (clip 6,7,8,8.2, 8.1)

Khi dự giờ quan sát gì?

• Vấn đề cần tìm:

- Nhận thức và thiết kế? Quan sát học sinh thu nạp được kiến thức gì? (clip 9.1; 9.2).

- Xem clip và mô tả việc quan sát của mình như thế nào ?

• Học sinh học như thế nào?

• Khi nào học sinh học thực sự?

• Khi nào học sinh không tập trung vào việc học?

• Học sinh nào gặp phải khó khăn gì?

• Giáo viên, học sinh hỗ trợ học sinh vượt qua

khó khăn như thế nào?

55

2.Quan sát việc học của học sinh?

Dự giờ tập trung vào việc học của học sinh

• Sự quan tâm đối với bài học

• Mối quan hệ giữa HS

• Hoạt động và sản phẩm của

HS

Chú ý đến thay đổi của HS:

• Trước hành vi của GV

• Trước hành vi, kết quả của bạn

• Thay đổi hoạt động học tập

Quan sát biện pháp giải quyết của giáo viên xem có hiệu quả không?

Sau quan sát mới phân tích những cái sai và biện pháp giải quyết vấn đề.

Dự giờ tập trung vào việc học của học sinh

• Kết hợp nhìn bao quát lớp và chọn tìm học sinh điển hình nhất để tập trung chú ý, thu thập thông tin

• Lắng nghe câu trả lời, các ý kiến của HS

• Tìm hiểu, xem kết quả bài làm của học

sinh

•Xảy ra ở số đông hay số ít học sinh ?

•Nguyên nhân?

-Thái độ, lời nói hành vi, cử chỉ và điệu bộ -Sự quan tâm đối với bài học

-Mối quan hệ giữa HS -Hoạt động và sản phẩm của HS

-Thái độ, lời nói hành vi, cử chỉ và điệu bộ -Sự quan tâm đối với bài học

-Mối quan hệ giữa HS -Hoạt động và sản phẩm của HS

Trước hành

vi của GV

Trước hành

vi, kết quả của bạn

Thay đổi hoạt động học tập

58

Quan sát sự thay đổi của học sinh

Vị trí quan sát của giáo viên dự giờ

Bảng

Học sinh Học sinh Học sinh Học sinh Học sinh

Học sinh Học sinh Học sinh Học sinh

Tổ chức dự giờ

- Bố trí lớp dạy minh họa có chỗ ngồi hoặc đứng quan sát đủ rộng

- Điều chỉnh số lượng người vừa mức

không quá đông để GV quan sát được và

HS không bị ảnh hưởng

- Vị trí người dự giờ: bảo đảm có thông tin chính xác về việc học của học sinh

• Quan sát: lời nói/ngôn ngữ cơ thể/sản

phẩm học/ghi nhanh (em nào? lúc nào?thế nào? vì sao? )

• Đánh dấu HS

• Ghi sổ (2 kiểu –tham khảo)

Ghi chép khi dự giờ

Quay video bài học

Góc quay phim

-Kết hợp bao quát lớp và chọn quay những HS, nhóm HS tiêu biểu

Bước 3 Suy ngẫm, thảo luận về bài học

• Hãy mô tả cách tổ chức chia sẻ trong SHCM sau

dự giờ hiện tại của đơn vị thầy, cô?

+ Bố trí không gian họp, thời gian giành cho tổ

1.Bố trí chỗ ngồi và thời gian thảo luận sau dự giờ

đảm bảo thoải mái, thân thiện

2 Thảo luận nhóm kỹ những điều mình quan sát được -Thảo luận nhóm

-GV dạy minh họa chia sẻ mục tiêu.

-Chia sẻ ý kiến giữa các giáo viên dự giờ:

• Bố trí chỗ thảo luận sau dự giờ đảm bảo thoải mái, thân thiện .

• Dành thời gian cho người dự suy ngẫm

kỹ những điều mình quan sát được

Tổ chức thảo luận chia sẻ sau dự giờ

Các hoạt động khi thảo luận về bài học

1 Giáo viên minh họa chia sẻ ý định tiến hành bài

học và cảm nhận sau bài học.

2.Chia sẻ ý kiến giữa các giáo viên dự giờ

Các ý kiến chia sẻ tập trung vào nghiên cứu và

phân tích các tình huống học tập của học

sinh không đưa ra các ý kiến nhận xét, đánh giá, xếp loại giờ dạy của giáo viên dạy minh họa.

Không đánh giá, xếp loại giờ dạy

Giáo viên minh họa chia sẻ gì?

Ý định tiến hành bài học

1) Các Mục tiêu trong bài học là gì?

2) Các ý định của GV nhằm đạt mục

tiêu đó (các ý định về nội dung hoặc phương pháp để tiến hành bài học), 3) Giải thích lí do tại sao lại lên lớp theo

ý tưởng đó

Giáo viên minh họa chia sẻ gì?

Cảm nhận của mình sau bài học

1) Về những điểm đã tiến hành thành công 2) Về những điểm còn cảm thấy khó khăn,

băn khoăn 3) Cảm nghĩ về điểm nổi bật của bài học:

chỉ ra một vài tình huống học tập của học sinh và nêu cảm nghĩ của mình

Gợi ý các nội dung chia sẻ

Căn cứ ý định của GV và thực tiễn diễn ra tại giờ học mà

người dự đã quan sát được, người dự chia sẻ theo các nội dung:

1) Nêu những điều học được qua suy ngẫm về bài học.

- Chú ý vào nhóm học sinh và từng em học sinh.

- Quan sát thái độ, hành vi và kết quả bài làm của các

em.

- Suy ngẫm xem HS đang suy nghĩ gì, cảm thấy gì?

3) Tìm lí do tại sao thực tế đó lại xảy ra?

4) Tìm những biện pháp cải tiến )