Đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận giải thích.. Đặt giữa hai tên nhân vật để nối các bộ phận trong một liên danh.. Nhận xét: c, Dấu chấm lửng được dùng để: – Tỏ ý còn nhiều sự vật hiện
Trang 1Tiết 85 – Tiếng Việt
Trang 2Kể tên các dấu câu mà em đã được học trong những tiết học trước?
Dấu
chấm
Dấu chấm hỏi
Dấu chấm than
Dấu câu
Dấu phẩy
Dấu chấm lửng
Dấu chấm phẩy
– Lính đâu? Sao bay dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây như vậy? Không còn phép tắc gì nữa à?
– Dạ, bẩm…
– Đuổi cổ nó ra!
( Phạm Duy Tốn)
Trang 31 Ví dụ:
a, Đẹp quá đi, mùa xuân ơi – mùa xuân của Hà Nội thân yêu […]
(Vũ Bằng)
b, Có người khẽ nói :
– Bẩm, dễ có khi đê vỡ!
Ngài cau mặt, gắt rằng:
– Mặc kệ!
(Phạm Duy Tốn)
c, Dấu chấm lửng được dùng để:
– Tỏ ý còn nhiều sự vật hiện tượng tương tự chưa liệt kê hết ;
– Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt quãng;
– Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài hước, châm biếm.
( Ngữ văn 7, tập hai)
d, Một nhân chứng thứ hai của cuộc hội kiến Va-ren – Phan Bội Châu (xin chẳng dám nêu tên nhân chứng này) lại quả quyết rằng (Phan) Bội Châu đã nhổ vào mặt Va-ren; cái đó thì cũng có thể.
(Nguyễn Ái Quốc)
SGK/129 – 130
Trang 4a Đặt ở giữa câu để đánh
dấu bộ phận giải thích.
a, Đẹp quá đi, mùa xuân ơi – mùa xuân của Hà Nội thân yêu […]
(Vũ Bằng)
b, Có người khẽ nói : – Bẩm, dễ có khi đê vỡ!
Ngài cau mặt, gắt rằng:
– Mặc kệ!
(Phạm Duy Tốn)
b Đặt ở đầu dòng để đánh
dấu lời nói trực tiếp của hai
nhân vật.
c Đặt ở đầu dòng để liệt kê
công dụng của dấu chấm
lửng.
d Đặt giữa hai tên nhân vật để
nối các bộ phận trong một liên
danh
2 Nhận xét: c, Dấu chấm lửng được dùng để:
– Tỏ ý còn nhiều sự vật hiện tượng tương tự chưa liệt kê hết ;
– Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt quãng;
– Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn
bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài hước, châm biếm.
( Ngữ văn 7, tập hai)
d, Một nhân chứng thứ hai của cuộc hội kiến Va-ren – Phan Bội Châu (xin chẳng dám nêu tên nhân chứng này) lại quả quyết rằng (Phan) Bội Châu đã nhổ vào mặt Va-ren; cái đó thì cũng có thể.
(Nguyễn Ái Quốc)
Dấu gạch ngang có 3
công dụng.
Trang 53 Ghi nhớ 1: SGK/130
Dấu gạch ngang có những công dụng sau:
– Đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu;
– Đặt ở đầu dòng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc để liệt kê;
– Nối các từ nằm trong một liên danh
Trang 6Bài tập nhanh
? Em hãy xác định tác dụng của dấu gạch
ngang trong các câu sau:
a – Quan có cái mũ hai sừng trên chóp sọ! – Một chú
bé con thì thầm.
– Ồ ! Cái áo dài đẹp chửa! – Một chị con gái thốt ra.
(Nguyễn Ái Quốc)
Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật
Đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu
b Tàu Hà Nội – Vinh khởi hành lúc 21 giờ.
Để nối các bộ phận trong một liên danh
c Anh trai tôi – anh An – là lớp trưởng lớp 9.
Đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích.
* Anh trai tôi, anh An, là lớp trưởng lớp 9.
* Anh trai tôi (anh An) là lớp trưởng lớp 9.
Dấu phẩy
Dấu ngoặc đơn.
Trang 71 Ví dụ:
2 Nhận xét: Va-ren – Phan Bội Châu
CÂU HỎI THẢO LUẬN:
So sánh dấu gạch ngang với dấu gạch nối về nội dung và hình thức?
Hình thức - Viết dài hơn dấu gạch
nối - Viết ngắn hơn dấu gạch ngang.
Công dụng - Là một dấu câu - Không phải là dấu câu.
- Dùng để nối các tiếng
trong những từ mượn của ngôn ngữ Ấn – Âu.
Trang 83 Ghi nhớ 2: SGK/130
Cần phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối: – Dấu gạch nối không phải là một dấu câu
Nó chỉ dùng để nối các tiếng trong những từ mượn gồm nhiều tiếng.
– Dấu gạch nối ngắn hơn dấu gạch ngang.
Trang 9LUẬT CHƠI
Trong thời gian 30 giây ai viết được nhiều hơn sẽ thắng cuộc.
TRÒ CHƠI: Ai nhanh hơn?
CÂU HỎI
Tìm các từ mượn tiếng nước ngoài gồm
nhiều âm tiết có sử dụng dấu gạch nối?
Trang 10Bài tập 1: Hãy nêu công dụng của dấu gạch ngang trong những câu dưới đây :
a Mùa xuân của tôi - mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội -
là mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu
trong đêm xanh, có tiếng trống chèo vọng lại từ những thôn xóm
xa xa, có câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng …
( Vũ Bằng)
Đánh dấu bộ phận chú thích, chú giải
Trang 11Bài tập 1: Hãy nêu công dụng của dấu gạch ngang
trong những câu dưới đây :
e Thừa Thiên – Huế là một tỉnh tiềm năng kinh doanh
du lịch
Dùng để nối liên danh
Trang 12Bài tập 3: Đặt câu có dùng dấu gạch ngang:
a Nói về một nhân vật trong vở chèo Quan Âm Thị Kính
1 Thị Mầu – con gái phú ông – vốn tính lẳng lơ, say mê Kính
Tâm.
2 Thiện Sĩ – chồng của Thị Kính – một kẻ nhu nhược.
Trang 13A.Bình Dương (tên cũ là Sông Bé) ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn.
B Bình Dương, tên cũ là Sông Bé, ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn.
C Bình Dương – tên cũ là Sông Bé – ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn.
BÀI TẬP CỦNG CỐ 1.Trong câu nào thể hiện bộ phận giải thích được nhấn mạnh nhất?
Trang 142.Đặt dấu gạch ngang và dấu gạch nối vào vị trí thích hợp:
a Sài Gòn hòn ngọc Viễn Đông đang từng ngày, từng giờ thay da đổi thịt.
b Nghe rađiô vẫn là một thói quen thú vị của những
người lớn tuổi.
=> Sài Gòn – hòn ngọc Viễn Đông – đang từng ngày,
từng giờ thay da đổi thịt.
người lớn tuổi.
BÀI TẬP CỦNG CỐ
