Hoàn cảnh của lão Hạc: - Nhà nghèo, vợ chết, con trai đi đồn điền, Lão sống một mình cô độc, chỉ biết làm bạn với con chó mà lão gọi là cậu Vàng.. - Tâm trạng lão Hạc sau khi bán chó:
Trang 2Được phong tặng giải
thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật đợt I năm 1996
Trang 5II.TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Nhân vật Lão Hạc
a Hoàn cảnh của lão Hạc:
- Nhà nghèo, vợ chết, con trai đi đồn điền, Lão
sống một mình cô độc, chỉ biết làm bạn với con chó mà lão gọi là cậu Vàng.
-> đáng thương, cô đơn, già yếu, nghèo khổ.
- Cậu Vàng: kỉ vật của người con trai, người bạn, người thân sớm tối.
-> Lão chăm sóc cẩn thận chu đáo, yêu quý cậu Vàng, xem nó là chỗ dựa tinh thần lúc tuổi già
cô đơn.
- Tình cảnh túng quẫn nhưng không muốn tiêu
vào số tiền dành dụm cho con.
-> Yêu thương con sâu sắc
Trang 8II.TÌM HIỂU VĂN BẢN
b Tâm trạng của lão Hạc khi bán cậu vàng:
- Tâm trạng của lão Hạc khi quyết định bán chó:
đắn đo, suy nghĩ, phân vân.
- Tâm trạng lão Hạc sau khi bán chó:
Day dứt, dằn vặt, đau khổ; tự trách mình nỡ lừa
một con chó; tự lên án hành động của mình.
= > Sử dụng những từ ngữ tượng hình, tượng
thanh độc đáo để diễn tả hình dáng bên ngoài
và bản chất bên trong của lão Hạc Lão lương thiện, hiền lành, nhân hậu, có lối sống ân
nghĩa, thủy chung.
Trang 9II.TÌM HIỂU VĂN BẢN
c Những việc làm của Lão Hạc trước khi chết:
Học sinh thảo luận
1 Trước khi chết lão Hạc đã cậy nhờ ông
giáo những điều gì?
2 Mảnh vườn và món tiền gửi ông giáo có
ý nghĩa như thế nào đối với lão Hạc?
3 Em nghĩ gì về lão Hạc khi lão từ chối
mọi sự giúp đỡ trong cảnh ngộ gần như không kiếm được gì để ăn ngoài rau má, sung luộc?
4 Từ đó, phẩm chất nào của lão Hạc được bộc lộ?
Trang 10II.TÌM HIỂU VĂN BẢN
c Những việc làm của Lão Hạc trước khi chết:
- Việc thứ nhất: Lão nhờ ông Giáo giữ hộ 3 sào vườn
cho thằng con trai lão; khi nào nó về thì sẽ nhận lại
- Việc thứ hai: Lão gửi tiền nhờ ông giáo lo việc hậu sự
để khỏi phiền cho hàng xóm:
+Luôn mấy hôm, lão Hạc chỉ ăn khoai, khoai cũng hết.+ Từ đấy, lão chế được món gì, ăn món nấy: hôm thì lão
ăn củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai, bữa ốc
=> Hoàn cảnh cùng cực đẩy lão Hạc tới chỗ phải lựa
chọn: Tiếp tục kéo dài sự sống tàn tạ để trở thành kẻ báo hại con hay là chết đi để trọn đạo làm cha Một người cha thương con rất mực như lão tất yếu sẽ tìm đến cái chết để giữ mảnh vườn cho con
Trang 11d) Cái chết của lão Hạc
Hãy tìm trong
đoạn văn đó
những chi tiết
miêu tả cái chết của lão
Hạc?
Đặc tả cái chết của lão Hạc tác giả đã sử dụng từ ngữ như thế nào?
Vì sao mà lão Hạc lại phải tìm đến cái chết như vậy ?
Cái chết của Lão Hạc còn
có ý nghĩa như thế nào ?
Theo em , bi kịch của lão Hạc tác động như thế nào đến người đọc ?
Trang 12II.TÌM HIỂU VĂN BẢN
d) Cái chết của lão Hạc:
Trang 13II.TÌM HIỂU VĂN BẢN
d) Cái chết của lão Hạc
- Diễn biến:
+ Lão Hạc đang vật vã ở trên giường, đầu tóc rũ rượi …; khắp….giật mạnh một cái, nảy lên
+ Dùng liên tiếp các từ tượng thanh, tượng hình: vật vã, rữ rượi, xộc xệch, long xòng sọc, tru tréo
Trang 15II.TÌM HIỂU VĂN BẢN
d) Cái chết của lão Hạc
- Ý nghĩa:
+ Bộc lộ rõ số phận và tính cách của lão Hạc, của người nông dân nghèo trước cách mạng tháng tám.
+ Tố cáo hiện thực xã hội thực dân nửa phong kiến: nô lệ, tăm tối.
-> Lão Hạc giàu tình thương, nhân hậu, giàu lòng tự trọng, trọng danh dự.
Trang 162 Thái độ, tình cảm của nhân vật “ tôi”
đối với lão Hạc:
Theo dõi nhân vật ông
giáo trong truyện cho
Từ đấy , phẩm chất nào của nhân vật tôi được bộc lộ
Học qua vb này em hiểu được điều sâu
Trang 172 Thái độ, tình cảm của nhân vật “ tôi” đối với lão Hạc:
- Người chứng kiến, tham gia vào câu chuyện của nhân vật chính, người có vai trò dẫn dắt truyện.
- Thái độ từ chỗ dửng dưng đến chổ khâm phục, cảm thương sâu sắc đối với nổi khổ và tấm lòng của lão Hạc, một người cha hết lòng vì con mình.
- Hành động, cư xử: an ủi, giúp đỡ lão Hạc.
- Ý nghĩ, tâm trạng: buồn thất vọng đầy tin yêu, cảm phục
=> Trân trọng ca ngợi vẻ đẹp tiềm ẩn của người
nông dân, trong cảnh khốn cùng vẫn giàu lòng tự trọng, khí khái.
Trang 18• SGK trang 48
Trang 19• Bài tập 6/48: Em hiểu thế nào về ý nghĩa của nhân vật “Tôi” qua đoạn văn sau: “Chao ôi! che lấp mất”
Trang 20
- Nhắc nhở, cảnh tỉnh chúng ta trong cách ứng xử với mọi người xung quanh.
ra vẻ đẹp con người với thái độ cảm thông, bênh vực.
Trang 21• Bài tập 7/48: Qua đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” và truyện ngắn “Lão Hạc”, em hiểu thế nào về cuộc đời và tính cách người nông dân trong xã hội cũ?
Trang 22Qua “Tức nước vỡ bờ” và “Lão Hạc”, em hiểu người nông dân trong xã hội cũ:
- Có cuộc đời nghèo khổ,cơ cực.
- Luôn giàu lòng yêu thương và có phẩm chất cao quý lương thiện.
Trang 23Hướng dẫn học ở nhà
- Nắm được đặc điểm nổi bật về tác giả, tác phẩm, nội dung, nghệ thuật cơ bản của tác phẩm.
- Đọc diễn cảm, tóm tắt tác phẩm.
- Làm bài tập: viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về cuộc sống cùng cực của người nông dân trong xã hội cũ.
- Chuẩn bị bài mới: Cô bé bán diêm
+ Đọc tác phẩm và trả lời câu hỏi phần Đọc – Hiểu văn bản sách giáo khoa.