tiet-12-10tong-quan-van-hoc-viet-nam-m

Các bộ phận hợp thành của VHVNVĂN HỌC DÂN GIAN VĂN HỌC VIỆT NAM VĂN HỌC VIẾT... lao động.Là những sáng tác tập thể và truyền miệng của nhân dân Chữ quốc ngữ ghi chép sưu tầm vhdg -Văn họ

LOGO TRƯỜNG THPT ĐỖ ĐĂNG TUYỂN

Khởi động

Hs trả lời các câu hỏi để tìm từ khoá.

Câu 1:Theo truyền thuyết thì tổ mẫu của người Việt có tên là gì?

VĂN HỌC

LOGO

LOGO Cấu trúc bài học

văn học viết Việt Nam

III

Con người

Việt Nam qua văn học

LOGO I Các bộ phận hợp thành của VHVN

VĂN HỌC DÂN GIAN

VĂN HỌC VIỆT NAM

VĂN HỌC VIẾT

LOGO SO SÁNH VĂN HỌC DÂN GIAN VÀ VĂN HỌC VIẾT

lao động.

Là những sáng tác tập thể và truyền miệng của nhân dân

Chữ quốc ngữ ghi chép sưu tầm

vhdg

-Văn học chữ Hán: văn xuôi (truyện, ký,

tiểu thuyết chương hồi), thơ (thơ cổ phong, thơ Đường luật, từ khúc), Văn biền ngẫu (phú, cáo, văn tế)

-Văn học chữ Nôm: thơ (thơ Nôm Đường

luật, truyện thơ, ngâm khúc, hát nói), văn biền ngẫu

-Văn học chữ Quốc ngữ: tự sự (tiểu thuyết,

truyện ngắn, ký), trữ tình (thơ trữ tình, trường ca), kịch (kịch nói, kịch thơ)

-Văn học chữ Hán: văn xuôi (truyện, ký, tiểu thuyết chương hồi), thơ (thơ cổ phong, thơ Đường luật, từ khúc), Văn biền ngẫu

(phú, cáo, văn tế)

-Văn học chữ Nôm: thơ (thơ Nôm Đường luật, truyện thơ, ngâm khúc, hát nói), văn biền ngẫu

-Văn học chữ Quốc ngữ: tự sự (tiểu thuyết, truyện ngắn, ký), trữ tình (thơ trữ tình, trường ca), kịch (kịch nói, kịch thơ)

12 thể loại -Truyện cổ dân gian:thần thoại, sử

thi, truyền thuyết, cổ tích, ngụ ngôn, truyện cười (Tấm Cám, Thánh Gióng, Thầy bói xem voi)

-Thơ ca dân gian: tục ngữ, câu đố,

ca dao, vè, truyện thơ

- Sân khâu dân gian: chèo

12 thể loại

- Truyện cổ dân gian:thần thoại, sử thi, truyền thuyết, cổ tích, ngụ ngôn, truyện cười (Tấm Cám, Thánh Gióng, Thầy bói xem voi)

-Thơ ca dân gian: tục ngữ, câu đố,

ca dao, vè, truyện thơ

- Sân khâu dân gian: chèo

Là sáng tác của trí thức, được ghi lại bằng

chữ viết

Là sáng tác của trí thức, được ghi lại bằng

chữ viết

Cá nhân trí thức

Tính tập thể và truyền miệng trong văn học dân gian:kể, hát, nói,

LOGO Mối quan hệ giữa VHDG và VHV

hệ song song, mật thiết tương trợ cùng nhau

phát triển

Văn học dân gian

Văn học

Văn học dân gian

và văn học viết

có mối quan hệ như thế nào???

LOGO Ví dụ

Đất nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc (Đất nước -Nguyễn Khoa Điềm)

II Quá trình phát triển của văn học viết Việt Nam

Văn học trung đại

(Sản phẩm của văn

hóa phương Đông)

Văn học hiện đại

(Sản phẩm của sự kết hợp giữa văn hóa phương Đông truyền thống và văn hóa

Văn học từ Cách mạng tháng Tám 1945 

hết tk XX

Quá trình phát triển của văn học viết Việt Nam chia thành mấy

thời kỳ?

1

15

16

Trí thức Tây học- lực lượng sáng tác chính của

VHVN từ đầu TK XX- CMT8.

-Công cuộc đổi mới 1986

Xã hội phong kiến hình thành và phát triển gắn công cuộc dựng nước và

Chữ

Hán

Chữ Nôm

Chữ Hán và chữ Nôm

Chữ Hán

∗ Thế kỷ X  cuối tk XIX

∗ Là chữ viết của người Hán, người

Việt đọc theo cách riêng cách

đọc Hán Việt

∗ Là cầu nối để tiếp nhận một phần

quan trọng hệ thống thể loại và thi

pháp văn học cổ - trung đại Trung

Quốc

Chữ Nôm

∗ Xuất hiện từ tk XIII, phát triển

mạnh ở tk XV và đạt tới đỉnh cao ở tk XVIII

∗ Là chữ viết cổ của người Việt, dựa vào chữ Hán mà đặt ra

∗ Ra đời nhằm phản ánh đời sống

và tinh thần người Việt Nam, là bằng chứng hùng hồn cho ý chí xây dựng một nền văn hiến độc lập cho dân tộc ta.

Đội ngũ tác giả chuyên nghiệp, lấy việc

viết văn làm nghề

Đội ngũ tác giả chuyên nghiệp, lấy việc

viết văn làm nghề

Trí thức, nhà Nho, tầng lớp quý tộc; văn chương chưa thành một

nghề

Trí thức, nhà Nho, tầng lớp quý tộc; văn chương chưa thành một

nghề

Chữ Quốc ngữ Chữ Hán, chữ Nôm

Công cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ dành độc lập, tự do, thống nhất đất nước

-Thực dân pháp xâm lược

- Cách mạng tháng Tám thành công, đất nước giành độc lập

-Công cuộc đổi mới 1986

Công cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ dành độc lập, tự do, thống nhất đất nước

-Thực dân pháp xâm lược

- Cách mạng tháng Tám thành công, đất nước giành độc lập

-Công cuộc đổi mới 1986

Xã hội phong kiến hình thành và phát triển gắn công cuộc dựng nước và

giữ nước.

Xã hội phong kiến hình thành và phát triển gắn công cuộc dựng nước và

LOGO Ví dụ

Mười mấy năm xưa ngọn bút lông Xác xơ chẳng bợn chút hơi đồng Bây giờ anh đổi lông ra sắt, Cách kiếm ăn đời có nhọn không?

(Tản Đà)

LOGO Table

Văn học trung đại Văn học hiện đại

Đội ngũ tác giả chuyên nghiệp, lấy

việc viết văn làm nghề

Đội ngũ tác giả chuyên nghiệp, lấy

việc viết văn làm nghề

Trí thức, nhà Nho, tầng lớp quý tộc; văn chương chưa thành một

nghề

Trí thức, nhà Nho, tầng lớp quý tộc; văn chương chưa thành một

-Công cuộc đổi mới 1986

Công cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ dành độc lập, tự do, thống nhất đất nước

-Thực dân pháp xâm lược

- Cách mạng tháng Tám thành công, đất nước giành độc lập

-Công cuộc đổi mới 1986

Xã hội phong kiến hình thành và phát triển gắn công cuộc dựng nước và

giữ nước.

Xã hội phong kiến hình thành và phát triển gắn công cuộc dựng nước và

giữ nước.

- Chủ nghĩa yêu nước và văn học gắn liền

với công cuộc giải phóng dân tộc

- Phản ánh công cuộc xây dựng chủ nghĩa

xã hội, sự nghiệp CNH – HĐH đất nước

- Phản ánh con người toàn diện

Cảm hứng yêu nước, nhân

Tiếp nhận thể loại văn học từ Trung Quốc ( tiểu thuyết chương hồi, thơ Đường luật ) sử dụng thể loại văn học dân tộc:lục bát, song thất lục

• Nguyễn Du tả Kiều:

Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh (Truyện Kiều)

 Ước lệ, tượng trưng, lấy thiên nhiên làm chuẩn mực

• Nam Cao tả Chí Phèo

Cái đầu thì trọc lốc, cái răng cạo trắng hớn, cái

mặt thì đen mà rất cơng cơng, hai mắt gườm gườm trông gớm chết (Chí Phèo)

.Tố Hữu tả: Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng

trung tâm.

Thành tựu

Tiếp nhận thể loại văn học từ Trung Quốc ( tiểu thuyết chương hồi, thơ Đường luật ) sử dụng thể loại văn học dân tộc:lục bát, song thất lục

bát

Tác giả

tác phẩm

-Chữ Hán: Lý Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Trãi, Nguyễn Dữ

-Chữ Nôm: Nguyễn Trãi, Lê Thánh

Tông, Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Khuyến

Nam Cao, Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Tố Hữu, Nguyễn Tuân, Hồ Chí Minh, Nguyễn Khoa

Điềm, Phạm Tiến Duật

Thi

pháp

Tính phi ngã; ước lệ, tượng trưng, tính sùng cổ

Tính phi ngã; ước lệ, tượng trưng, tính sùng cổ Tả thực, chi tiết, đề cao tính sáng

LOGO III Con người Việt Nam qua văn học

LOGO LÀM ViỆC NHÓM

Con người Việt Nam trong thế giới tự nhiên

Con người Việt Nam trong quan hệ quốc gia, dân tộc

Con người Việt Nam trong quan hệ

xã hội

Con người Việt Nam

và ý thức bản thân

Các mối quan hệ này được thể hiện như thế nào? Lấy ví dụ

minh họa???

LOGO 1 Con người Việt Nam trong thế giới tự nhiên

-VHDG:

+ Thiên nhiên là đối tượng nhận thức, cải tạo, chinh phục(Sơn Tinh Thuỷ Tinh)

+ Thiên nhiên hiện ra ở sự tươi đẹp phong phú.

Đường vô Xứ Huế quanh quanhNon xanh nước biết như tranh hoạ đồ

Ai vô xứ Huế thì vô

 TRÚC

Nắng gắt ngày hè lá vẫn xanh

Thanh cao nhã nhặn nết hiền lành

Giai nhân phải thẹn khi dòm tướng

Quân tử thì nhường lúc xướng danh

Trí vững kiên trinh hoài một dạ

Lòng ngay son sắt mãi trung thành

Làng quê đã gắn cùng tên tuổi

Phú quý sang giàu cũng chẳng tranh

MAI

Đạp tuyết đông hàn dãi tấm thân

Dầm mưa giá lạnh trải phong trần

Khai hoa nở lộc trong ngày tết

Kết nhụy đơm chồi giữa tiết xuân

Chẳng sợ hương phai làn gió giẫm

Nào lo sắc nhạt đám sương dần

Yêu kiều quyến rũ người quân tử

Tuyệt mỹ mê hồn kẻ thế nhân

TÙNG

Mặc tuyết hay mưa phủ lạnh lùng Đêm ngày vẫn đứng vẻ ung dung Cùng non tắm nguyệt phơi mình dũng Với hạc dầm sương trải dáng hùng Cội rễ phong cuồng lay khó bật Thân hình bão tợn giật không lung Màu xanh điểm lá hằng niên kỷ Tác thọ vô biên bất lão tùng

tưởng đạo đức thẩm mĩ của nhà Nho

Nguyễn Trãi

Từ những năm đau thương chiến đấu

Ðã ngời lên nét mặt quê hương

Từ gốc lúa bờ tre hồn hậu

Ðã bật lên những tiếng căm hờn

…Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ. 

Trích Sóng- Xuân Quỳnh

Trích đất nước-Nguyễn Khoa

Điềm

-VHHĐ: Hình tượng thiên nhiên thể hiện tình yêu quê hương đất

nước, yêu cuộc sống và đặc biệt là tình yêu đôi lứa

Quan sát TNTình yêu TNhình tượng nghệ thuật

LOGO 1 Con người Việt Nam trong thế giới tự nhiên

- VHDG:

+ Thiên nhiên là đối tượng nhận thức, cải tạo, chinh phục(Sơn Tinh Thuỷ Tinh)

+ Thiên nhiên hiện ra ở sự tươi đẹp phong phú.

-VHTĐ:Hình tượng thiên nhiên gắn bó với lý tưởng đạo đức thẩm mỹ của nhà Nho

- VHHĐ: Hình tượng thiên nhiên thể hiện tình yêu quê

hương đất nước, yêu cuộc sống và đặc biệt là tình yêu đôi lứa

LOGO 2 Con người Việt Nam trong quạn hệ quốc gia, dân tộc

chủ

- VHDG: Tình yêu làng xóm, quê cha đất tổ

- VHTĐ: Ý thức sâu sắc về quyền dân tộc,về văn hoá

VD:Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Tiệt nhiên phận định tại thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

Nam Quốc sơn hà- Lý Thường Kiệt

thần hy sinh vì độc lập tự do của tổ quốc

+Lí tưởng xã hội chủ nghĩa

 Là nội dung tiêu biểu, giá trị quan trọng của VHVN

VD:

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt trời chân lý chói qua tim

Từ ấy- Tố Hữu

LOGO 2 Con người Việt Nam trong quạn hệ quốc gia, dân tộc

sinh vì độc lập tự do của tổ quốc

+Lí tưởng xã hội chủ nghĩa

3 Con người Việt Nam trong mối quan hệ xã hội

niềm cảm thông với những người dân bị áp bức

cho sự hình thành chủ nghĩa hiện thực và chủ nghĩa nhân đạo trong VH

4 Con người Việt Nam và ý thức bản thân

 Ý thức bản thân thường tồn tại ở hai phương diện: Thân và Tâm luôn song song cùng tồn tại nhưng không đồng nhất

đoạn nhất định, văn học đề cao một trong hai mặt trên

Em hiểu thế nào là thân và tâm????

-Tuỳ điều kiện lịch sử mà con người trong văn học

xử lí mối quan hệ cá nhân và cộng đồng.

Thể xác và tâm hồn Bản năng và văn hóa

Tư tưởng vị kỷ và tư tưởng vị tha

Ý thức cá nhân và ý thức cộng đồng

- Đạo lí làm người mà VH xây dựng:Nhân ái, thuỷ chung,vị tha, hy sinh đề cao con người cá nhân

nhưng không cực đoan.

-Tuỳ điều kiện lịch sử mà con người trong văn học

xử lí mối quan hệ cá nhân và cộng đồng.

Thể xác và tâm hồn Bản năng và văn hóa

Tư tưởng vị kỷ và tư tưởng vị tha

LOGO Con người Việt Nam và ý thức bản thân

Thời bình, con người có ý thức

về quyền sống cá nhân, quyền được hưởng hạnh phúc và tình yêu (văn học tk XVIII – đầu tk XIX, văn học 1930 – 1945, văn học sau 1986)

Thời bình, con người có ý thức

về quyền sống cá nhân, quyền được hưởng hạnh phúc và tình yêu (văn học tk XVIII – đầu tk XIX, văn học 1930 – 1945, văn học sau 1986)

Đấu tranh chống ngoại xâm, chống thiên nhiên khắc nghiệt (văn học thế kỷ X – XIV và văn học 1945 – 1975)

Đấu tranh chống ngoại xâm, chống thiên nhiên khắc nghiệt (văn học thế kỷ X – XIV và văn học 1945 – 1975)

đỏ xuyên suốt văn học Việt Nam

Chủ nghĩa hiện thực và nhân đạo trong

Đạo lí làm người với nhiều phẩm chất tốt đẹp

LOGO Tổng kết

viết Việt Nam

pháp.

LOGO

*Văn học Trung đại

+  Mang tính ước lệ, tượng trưng, có các điển tích cổ điển Các tác phẩm văn học

trung đại mang đậm phong cách cổ xưa, tuân theo cái truyền thống, sắp đặt sẵn, không

có quan điểm cá nhân trong bài viết.

+ Mang tính chất quy phạm: Mang tính bó buộc, có quy luật vần chắc chặt chẽ (thơ), hịch, cáo, chiếu,…

+ Thể loại: Ngoài các thể loại được tuân theo quy luật chặt chẽ trên, văn học trung đại còn bao gồm nhiều thể loại truyền thống như: ca dao, tục ngữ,…

*Văn học hiện đại:

+ Quan điểm nghệ thuật: Văn học hiện đại có cái nhìn mở rộng hơn, phóng khoáng hơn, không bị ràng buộc bởi các lễ nghi, lễ giáo như ở văn học trung đại Ở đây, tác giả được biểu lộ cái tôi cá nhân vào bài viết

+ Thể loại: Đa dạng hơn văn học trung đại: truyện ngắn, tiểu thuyết, tùy bút,,…giúp người viết tự do thể hiện tư tưởng tình cảm mà không sợ bị bó hẹp có thể viết ngắn hoặc dài, thay đổi nhiều phong cách viết khác nhau, có các hình ảnh hiện đại,…

LOGO