tiet-10-su-hut-nuoc-va-muoi-khoang-tiet1_10062020

- Rễ đâm sâu, lan rộng và sinh trưởng liên tục hình thành nên số lượng khổng lồ các lông hút làm tăng diện tích bề mặt tiếp xúc với đất giúp cây hấp thụ được nhiều nước và mối khoá

Giáo viên giảng dạy: Phạm Văn An

NĂM HỌC 2011 - 2012

không? Tại sao khi khô hạn, tốc độ lớn của cây lại chậm lại? Buổi trưa nắng gắt tại sao cây không bị chết bởi nhiệt độ cao?

* Vai trò của nước với đời sống thực vật

- Là dung môi, đảm bảo sự bền vững của hệ thống keo nguyên sinh,

- Đảm bảo hình dạng của tế bào,

- Tham gia vào các quá trình sinh lý của cây (thoát hơi nước, ),

- Ảnh hưởng đến sự phân bố của thực vật.

1 Hình thái của hệ rễ:

Quan sát hình và mô tả cấu

tạo bên ngoài của hệ rễ?

1 Hình thái của hệ rễ:

- Bao gồm: Rễ chính, rễ bên, lông hút, miền sinh trưởng kéo dài, đỉnh sinh trưởng Đặc biệt là miền lông hút phát triển.

- Một số loại rễ: rễ cọc, rễ chùm…

2 Rễ cây phát triển nhanh bề mặt hấp thụ

Cây trên cạn hấp thụ nước và

muối khoáng chủ yếu qua phần

nào của rễ?

- Cây trên cạn hấp thụ nước và

muối khoáng chủ yếu qua miền

lông hút của rễ.

2 Rễ cây phát triển nhanh bề mặt hấp thụ

1 Hình thái của hệ rễ:

Bộ rễ thực vật trên cạn phát

triển thích nghi với chức

năng hấp thụ nước và muối

khoáng như thế nào?

- Rễ đâm sâu, lan rộng và

sinh trưởng liên tục hình

thành nên số lượng khổng lồ

các lông hút làm tăng diện

tích bề mặt tiếp xúc với đất

giúp cây hấp thụ được nhiều

nước và mối khoáng.

2 Rễ cây phát triển nhanh bề mặt hấp thụ

1 Hình thái của hệ rễ:

- Tế bào lông hút có thành tế bào mỏng, không thấm cutin, có áp suất thẩm thấu lớn.

- Trong môi trường quá ưu trương, quá axit hay thiếu ôxi thì lông hút sẽ biến mất.

Tế bào lông hút cấu tạo phù hợp với chức năng hút nước và khoáng như thế nào? Môi trường ảnh hưởng như thế nào đến sự tồn tại và phát triển của lông hút?

2 Rễ cây phát triển nhanh bề mặt hấp thụ

1 Hình thái của hệ rễ:

Một số thực vật với hệ rễ không có

lông hút chúng sẽ hấp nước và các

ion khoáng bằng cách nào?

Cộng sinh với hệ nấm rễ.

Rễ cây phi lao

a Hấp thụ nước:

1 Hấp thụ nước và các ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút:

II CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ IÔN KHOÁNG Ở RỄ CÂY

Hãy dự đoán sự biến đổi của tế bào TV khi cho vào 3 cốc đựng 3 dung dịch có nồng độ ưu trương, nhược trương, đẳng trương? Từ đó cho biết nước được hấp thụ từ đất

vào tế bào lông hút theo cơ chế nào? Giải thích?

a Hấp thụ nước:

1 Hấp thụ nước và các ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút:

II CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ IÔN KHOÁNG Ở RỄ CÂY

- Nước được hấp thụ liên

tục từ đất vào tế bào lông

hút theo cơ chế thụ động

(cơ chế thẩm thấu): nước

đi từ môi trường nhược

trương trong đất vào môi

trường ưu trương của các

tế bào rễ cây nhờ sự

chênh lệch áp suất thẩm

thấu (hay chênh lệch thế

nước)

a Hấp thụ nước:

1 Hấp thụ nước và các ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút:

- Nguyên nhân:

+ Quá trình thoát hơi nước ở lá hút nước lên phía trên, làm giảm hàm lượng nước trong tế bào lông hút của rễ.

+ Hoạt động hô hấp mạnh của rễ tạo ra các sản phẩm của axit hữu cơ… làm tăng nồng độ dịch bào.

II CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ IÔN KHOÁNG Ở RỄ CÂY

a Hấp thụ nước:

1 Hấp thụ nước và các ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút:

b Hấp thụ muối khoáng:

II CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ IÔN KHOÁNG Ở RỄ CÂY

a Hấp thụ nước:

1 Hấp thụ nước và các ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút:

b Hấp thụ muối khoáng:

- Các ion khoáng xâm nhập vào tế bào rễ cây một cách chọn lọc theo hai cơ chế:

+ Thụ động: khuếch tán từ nơi nồng độ ion cao (trong đất) đến nơi có nồng độ ion thấp (tế bào lông hút).

+ Chủ động: di chuyển ngược chiều gradien nồng độ và cần năng lượng

II CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ IÔN KHOÁNG Ở RỄ CÂY

1 Hấp thụ nước và các ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút:

II CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ IÔN KHOÁNG Ở RỄ CÂY

a Hấp thụ nước:

b Hấp thụ muối khoáng:

Điểm khác biệt cơ bản

giữa cơ chế hấp thụ

nước và cơ chế hấp thụ

ion khoáng là gì ?

Cơ chế hấp thụ nước: H 2 O đi từ nơi có nồng độ chất tan thấp

→ nơi có nồng độ chất tan cao.

Cơ chế hấp thụ ion khoáng: Ion khoáng đi từ nơi có nồng độ chất tan cao → nơi có nồng độ thấp hơn Ngoài ra, ion khoáng

1 Hấp thụ nước và các ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút:

2 Dòng nước và các ion khoáng đi từ đất vào mạch gỗ của rễ:

II CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ IÔN KHOÁNG Ở RỄ CÂY

1 Hấp thụ nước và các ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút:

2 Dòng nước và các ion khoáng đi từ đất vào mạch gỗ của rễ:

II CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ IÔN KHOÁNG Ở RỄ CÂY

- Gồm 2 con đường:

+ Con đường qua thành tế bào - gian bào: nhanh, không được chọn lọc.

+ Con đường qua chất nguyên sinh – không bào: chậm, được chọn lọc.

1 Hấp thụ nước và các ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút:

2 Dòng nước và các ion khoáng đi từ đất vào mạch gỗ của rễ:

II CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ IÔN KHOÁNG Ở RỄ CÂY

Nội bì

Đai Caspari có vai trò gì?

Đai Caspari có vai trò điều

chỉnh dòng vận chuyển vào

trung trụ.

Vì sao nước từ lông hút vào

mạch gỗ của rễ theo một

chiều?

Sự chênh lệch áp suất thẩm thấu

của tế bào theo hướng tăng dần

từ ngoài vào.

II CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ IÔN KHOÁNG Ở RỄ CÂY

III ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC TÁC NHÂN MÔI TRƯỜNG ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH HẤP THỤ NƯỚC VÀ ION KHOÁNG Ở RỄ CÂY

Môi trường có ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ nước

và muối khoáng của rễ cây như thế nào? Cho ví dụ?

- Các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ nước và các ion khoáng là: áp suất thẩm thấu của dịch đất, ôxy, pH, đặc điểm lý hoá của đất, độ thoáng của đất

+ áp suất thẩm thấu của dịch đất: nếu áp suất thẩm thấu của dịch đất cao hơn áp suất thẩm thấu của dịch

tế bào, rễ không hút được nước và ion khoáng.

II CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ IÔN KHOÁNG Ở RỄ CÂY

III ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC TÁC NHÂN MÔI TRƯỜNG ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH HẤP THỤ NƯỚC VÀ ION KHOÁNG Ở RỄ CÂY

+ pH của đất: quá axit, quá kiềm, lông hút chết.

+ Độ thoáng của đất: đất thiếu ôxi ảnh hưởng đến quá trình hô hấp của rễ sẽ ảnh hưởng đến áp suất rễ.

- Hệ rễ cây ảnh hưởng đến môi trường: Rễ tiết các chất làm thay đổi tính chất lý hoá của đất

trên cạn và cây thuỷ sinh? Giải thích?

- Nêu sự khác biệt giữa hấp thụ nước và muối khoáng? Làm thế nào để cây có thể hấp thụ nước và muối khoáng thuận lợi nhất?

hãy quan sát hiện tượng xảy ra, giải thích?

- Đọc mục “em có biết” trong sách giáo khoa

- Học, trả lời câu hỏi và bài tập cuối bài.

- Đọc bài mới trước khi tới lớp.