ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ĐỖ MẠNH CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH HỆ THỐNG SÂN BÓNG ĐÁ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ F LEAGE TẠI HÀ NỘI Chuyên ngành Quản trị kinh doanh Mã số 60 34 01 02 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS TRƯƠNG MINH ĐỨC XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ CHẤM LUẬN VĂN Hà Nội – 2017 MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN TÓM TẮT LUẬN VĂN DANH MỤC BẢNG Error Bookmark not defined DA.
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
ĐỖ MẠNH CƯỜNG
QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH HỆ THỐNG SÂN BÓNG ĐÁ CỦA CÔNG TY
CỔ PHẦN ĐẦU TƯ F-LEAGE TẠI HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Trang 31.2.2.Phân loại rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp 121.3 Quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp 15 1.3.1.Khái niệm quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp 151.3.2.Nguyên tắc quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp 16
1.3.3.Vai trò quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp 161.3.4.Các nhân tố ảnh hƯởng đến quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
17
1.3.5.Các nội dung quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp 19
1.3.6.Nghiên cứu một số phƯƠng pháp xử lý rủi ro đã đƯợc sử dụng
Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined
2.1 Quy trình nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.2 Thiết kế nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.3 Triển khai nghiên cứu Error! Bookmark not defined.2.3.1 Thu thập dữ liệu Error! Bookmark not defined 2.3.2 Xử lý và phân tích dữ liệu Error! Bookmark not defined.KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH HỆ THỐNG SÂN BÓNG ĐÁ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU
TƯ F – LEAGE TẠI HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2013 – 2015Error! Bookmark not
defined
Trang 43.1 Tổng quan Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage giai đoạn 2013 –
2015 Error! Bookmark not defined.3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của
Công ty
Error! Bookmark not defined.
Error! Bookmark not defined.
Error! Bookmark not defined.
3.2 Thực trạng công tác quản trị rủi ro của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage Error! Bookmark notdefined
3.2.1. Nhận dạng rủi ro Error! Bookmark not defined 3.2.2. Phân tích rủi ro Error! Bookmark not defined 3.2.3. Kiểm soát và tài trợ rủi ro Error! Bookmark not defined.3.3 Đánh giá quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh hệ thống sân bóng
đá của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage Error! Bookmark notdefined
Error! Bookmark not defined.
Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁCQUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH HỆ THỐNG SÂNBÓNG ĐÁ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ F – LEAGE TẠI HÀ NỘI ĐẾNNĂM 2020 Error! Bookmark notdefined
4.1 Định hƯớng và mục tiêu phát triển của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F-Leage Error! Bookmark not defined.
Trang 5Error! Bookmark not defined.
Trang 64.1.2.Mục tiêu phát triển
Error! Bookmark not defined.
4.2 Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh hệ thống sân bóng đá của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F-LeageError! Bookmark
not defined
4.2.1. Xây dựng bộ phận chuyên trách về quản trị rủi ro trong Công ty
Error! Bookmark not defined.
4.2.2. Hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro trong Công tyError! Bookmark
not defined.
4.2.3. HƯớng tới áp dụng tiêu chuẩn ISO 31000 vào công tác quản trị
rủi ro trong Công ty Error! Bookmark not defined.4.2.4. Những giải pháp khác Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 27
PHỤ LỤC
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Bóng đá luôn đƯợc xem là môn thể thao vua từ trƯớc tới nay và ai ai cũng có thểchơi đƯợc và không có bất cứ sự phân biệt nào ở đây
Trong khi việc đô thị hóa ngày càng cao, dẫn tới việc thiếu quỹ đất dành cho mônthể thao này, đặc biệt là các khu vực đô thị Trái với nhu cầu thực tế, ngƯỜi dân rất cầnchơi thể thao sau những giờ lao động và học tập căng thẳng, đây là điều rất dễ nhận thấy
ở các khu vực đô thị lớn hoặc các khu vực đông dân cƯ dẫn tới tình trạng cung khôngđáp ứng đủ cầu
Sân cỏ nhân tạo theo tiêu chuẩn FIFA sẽ là 1 thay thế tuyệt vời cho sân đất nện vàsân cỏ tự nhiên Theo quy luật thời đại, những mẫu sân đât nện bụi bặm và cứng nhắc giờ
sẽ không còn phù hợp nữa Trong khi đó sân cỏ tự nhiên lại mất nhiều chi phí để chămsóc bảo dƯỡng cùng với đó là tần suất sử dụng thấp, giá thành thuê lại rất cao nhất là đốivới sinh viên Do đó sân cỏ nhân tạo đã ra đời nhằm đáp ứng những yêu cầu và khắc phụcnhững nhƯợc điểm trên
Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage là môt đơn vi ̣hoaṭ đôṇ g maṇ h trong
lin
h vƯc
thi công các công trình thể thao , chuyên thi công các dƣ̣ án sân bóng đá cỏ nhân
tennis cỏ nhân
tao , sân bóng chuyền cỏ nhân tao , sân golf cỏ nhân tao , sân bóng rổ conhân taọ , sân vƯờn cỏ nhân
tao , và cung cấp các loại lƯới chắn bóng , hạt cao su, thảm cỏnhân
tao cho các khách hàng trong và ngoài nƯớc
Tuy nhiên, Công ty mới đi vào hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực thi công hệthống sân bóng đá, do vậy, hoạt động kinh doanh của Công ty không thể tránh khỏinhững rủi ro: rủi ro bất khả kháng; các rủi ro do biến động nền kinh tế vĩ mô; rủi ro về tàichính; rủi ro liên quan tới đối thủ cạnh tranh; rủi ro về trộm cắp tài sản;…
Do vậy, tác giả quyết định lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Quản trị rủi ro trong hoạt
động kinh doanh hệ thống sân bóng đá của Công ty Cổ phần Đầu tư F – Leage tại Hà
7
Trang 8Nội” nhằm hạn chế tối đa những rủi ro mà Công ty gặp phải trong quá trình hoạt động
kinh doanh
8
Trang 9Đề tài tập trung nghiên cứu một số vấn đề lý luận và thực trạng công tác quản trịrủi ro trong hoạt động kinh doanh tại công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage tại Hà Nội Qua
đó, thấy đƯợc điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân tồn tại để đề xuất một số giải phápnhằm phòng ngừa các rủi ro tại Công ty; với hi vọng trả lời đƯợc một số câu hỏi:
- Tình hình quản trị rủi ro của công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage tại Hà Nội có những hạnchế gì và nguyên nhân của chúng?
- Có những giải pháp nào để phòng ngừa các rủi ro trong hoạt động kinh doanh hệ thốngsân bóng đá của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage tại Hà Nội trong thời gian tới?
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
−Mục đích nghiên cứu: Đề xuất giải pháp phòng ngừa các rủi ro trong hoạt động kinh
doanh hệ thống sân bóng đá của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage tại Hà Nội
− Nhiệm vụ nghiên cứu:
+ Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
+ Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh hệ thống sân bóng đá của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage tại Hà Nội
+ Đề xuất giải pháp phòng ngừa các rủi ro trong hoạt động kinh doanh hệ thống sân bóng đá của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage tại Hà Nội
3 Đối tƯợng và phạm vi nghiên cứu
−Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản trị rủi ro trong kinh doanh hệ thống sân bóng đá
của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage tại Hà Nội
− Phạm vi nghiên cứu:
+ Phạm vi nội dung: Công tác quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh hệ thốngsân bóng đá Nội dung nghiên cứu không đề cập tới phòng ngừa rủi ro tài chính
+ Phạm vi không gian: Trên địa bàn thành phố Hà Nội
+ Phạm vi thời gian: Thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh hệthống sân bóng đá của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage tại Hà Nội trong giai đoạn
2013 – 2015; Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản trị rủi ro trong hoạt động kinh
Trang 10doanh hệ thống sân bóng đá của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage tại Hà Nội đến năm2020.
4 Đóng góp của đề tài
Luận văn góp phần chỉ ra các vấn đề còn tồn đọng cần khắc phục cũng nhƯ các
Ưu điểm cần phát huy trong công tác quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh hệ thốngsân bóng đá của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage tại Hà Nội để tạo cơ sở hoạch định
và thực hiện cho các nhà quản trị của doanh nghiệp; đồng thời đóng góp một số biện phápnhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh hệ thống sân bóng
đá của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage tại Hà Nội
5 Kết cấu đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và mục lục, nội dungcủa luận văn đƯợc kết cấu thành 4 chƯƠng nhƯ sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và tổng quan tình hình nghiên cứu về quản trị rủi ro trong
hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
Chương 2: PhƯƠng pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh hệ thống sân
bóng đá của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage tại Hà Nội giai đoạn 2013 – 2015
Chương 4: Một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro
trong hoạt động kinh doanh hệ thống sân bóng đá của Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leagetại Hà Nội đến năm 2020
Trang 11CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH
NGHIỆP
1.1 Tổng quan về tình hình nghiên cứu
Đối với đề tài quản trị rủi ro, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu đề cập tớicông tác quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp; có thể kể đến một
số công trình đã công bố nhƯ sau:
Tác giả Trần Quang Trung “Nghiên cứu về quản trị rủi ro trong kinh doanh” nóichung, trong đề tài nêu lên các khái niệm về rủi ro, nhận dạng rủi ro, các nguồn rủi ronhƯ môi trƯỜng vật chất, môi trƯỜng xã hội, môi trƯỜng chính trị, môi trƯỜng phápluật, môi trƯỜng hoạt động, môi trƯỜng kinh tế, vấn đề nhận thức và các phƯƠng phápnhận dạng rủi ro đồng thời nhận diện rủi ro thông qua các báo cáo tài chính
Tác giả Lữ Bá Văn “Rủi ro trong sản xuất và xuất khẩu cà phê của Việt Nam thực trạng và giải pháp” Trong đề tài này tác giả Lữ Bá văn đã đƯa ra một số khái niệm
-về rủi ro, quản trị rủi ro trong việc sản xuất cà phê của ngƯỜi nông dân và cũng có một
số nội dung quản trị rủi ro trong kinh doanh xuất khẩu cà phê thông qua một số các vần
đề liên quan đến mậu dịch quốc tế dựa trên học thuyết thƯƠng mại, lý thuyết về lợi thếtuyệt đối của Adam Smith hay lợi thế tƯƠng đối của David Ricardo, học thuyết về sự cânđối giữa các yếu tố, lý thuyết về chu kỳ sống của sản phẩm quốc tế, các rào cản của mậudịch trong kinh doanh quốc tế hay môi trƯỜng kinh tế chính trị Chính vì vậy đề tàinguyên cứu của tác giả Lữ Bá Văn chủ yếu đề cập đến các vấn đề về rủi ro trong sản xuất
cà phê, rủi ro do sự biến đổi thất thƯỜng của cung cầu và giá trên thị trƯỜng thế giới,hay rủi ro do biến động về tỷ giá hối đoái, rủi ro trong thanh toán quốc tế do hạn chế vềchuyên môn nghiệp vụ, rủi ro về pháp lý
Tác giả Lê Thị Hồng PhƯợng “Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công tyTNHH Hoàng Vũ” Trong đề tài này tác giả đã hệ thống hóa một số lý luận về rủi ro, rủi
ro trong kinh doanh, các đặc trƯng của rủi ro, quá trình của quản trị rủi ro và các nhân tốảnh hƯởng đến quản trị rủi ro tại doanh nghiệp trong lĩnh vực thép không rỉ
Trang 12Cuốn Quản trị rủi ro và khủng hoảng của tác giả Đoàn Thị Hồng Vân gồm 2 phần,phần 1 Quản trị rủi ro, phần 2 Quản trị khủng hoảng, giúp các doanh nghiệp làm quen
và từng bƯớc ứng dụng quản trị rủi ro và khủng hoảng vào hoạt động kinh doanh củamình Đồng thời, cuốn sách còn giới thiệu một số tình huống điển hình trong quản trị rủi
ro và khủng hoảng để ngƯỜi đọc cũng nhƯ các doanh nghiệp có thể tham khảo
Công tác đánh giá rủi ro dự án đầu tƯ đã có song chủ yếu tập trung vào mộtngành, một lĩnh vực hoặc một số nội dung chủ yếu nhƯ trong cuốn “Quản lý rủi ro dự ánđầu tƯ” của tác giả LƯu TrƯỜng Văn – Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh đã trìnhbày đầy đủ, khá chi tiết các nội dung quản lý rủi ro nhƯ nhận dạng, Ước lƯợng tác hại và
đề xuất biện pháp giảm thiểu đối với các loại rủi ro
Nghiên cứu “Quản trị rủi ro trong hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở ViệtNam” của tác giả Đinh Văn Đức - Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh giúp cácdoanh nghiệp nhỏ và vừa nhận thức rõ hơn về các mối nguy cơ rủi ro, hiểu đƯợc lợi íchcủa quản trị rủi ro để lựa chọn giải pháp quản trị thích hợp Trên cơ sở các lý thuyết quảntrị rủi ro và mục tiêu nghiên cứu đƯợc xác định, Tác giả tiến hành phỏng vấn trực tiếp
100 doanh nghiệp nhỏ và vừa đang hoạt động để đánh giá mức độ quan tâm của cácdoanh nghiệp đến rủi ro và quản trị rủi ro, nhằm minh họa cụ thể hơn nữa về thực trạngrủi ro và quản trị rủi ro trong hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam hiệnnay và đề xuất biện pháp quản trị thích hợp
Một nghiên cứu khác “Quản trị rủi ro trong hoạt động sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp công nghiệp mỏ, áp dụng cho một doanh nghiệp khai thác than lộ thiênvùng Quảng Ninh” của tác giả Nguyễn Thị Hoài Nga – Đại học Mỏ - Địa chất đã tạo ra
cơ sở khoa học cho các nhận thức về rủi ro và quản trị rủi ro, góp phần hoàn thiệnphƯƠng pháp đƯa ra các quyết định quản trị rủi ro ở doanh nghiệp công nghiệp mỏ khilập dự án đầu tƯ, xây dựng kế hoạch, tổ chức sản xuất,…
Enterprise Risk Management (Integrated Framework, Internal Auditors Institute,2004) đề cập tới quản trị rủi ro doanh nghiệp (ERM) trong kinh doanh bao gồm cácphƯƠng pháp và quy trình đƯợc sử dụng bởi các tổ chức để quản lý rủi ro và nắm bắt cơhội liên quan đến việc đạt đƯợc các mục tiêu của họ ERM cung cấp một khuôn khổ cho
Trang 13quản lý rủi ro, thƯỜng liên quan đến việc xác định các sự kiện đặc biệt hoặc các trƯỜnghợp có liên quan đến các mục tiêu của tổ chức (rủi ro và cơ hội), đánh giá chúng về khảnăng và mức độ ảnh hƯởng, xác định một chiến lƯợc phản ứng, và theo dõi sự tiến bộ.ERM cũng có thể đƯợc mô tả nhƯ là một phƯƠng pháp tiếp cận dựa trên rủi ro để quảntrị doanh nghiệp, tích hợp các khái niệm về kiểm soát nội bộ, hoạch định chiến lƯợc.ERM đƯợc phát triển để đáp ứng nhu cầu của các bên liên quan, những ngƯỜi muốnhiểu đƯợc các rủi ro mà doanh nghiệp đang phải đối mặt để đảm bảo quản trị rủi ro mộtcách thích hợp nhất.
Các đề tài nghiên cứu tập trung phân tích đánh giá rủi ro dự án đâu tƯ tầm vĩ mô.Đối với tầm vi mô, thì chƯa có công trình nào nghiên cứu toàn diện và sâu sắc về việcđánh giá rủi ro trong hoạt động kinh doanh hệ thống sân bóng đá tại một doanh nghiệp cụthể là Công ty Cổ phần Đầu tƯ F – Leage, để có cái nhìn tổng quát nhất trong công tácquản trị rủi ro có thể xảy ra về mỗi một dự án đầu tƯ kinh doanh hệ thống sân bóng đá,tránh tình trạng dự án đƯợc đầu tƯ xây dựng nhƯng quá trình thực hiện lại xảy ra rủi rodẫn đến ảnh hƯởng đến kết quả kinh doanh của Công ty
1.2 Rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
1.2.1 Khái niệm rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
- Theo trƯỜng phái truyền thống:
Rủi ro là vấn đề không đƯợc mong đợi trong tất cả các lĩnh vực trong đời sống xãhội Rủi ro có thể đƯợc hiểu một cách khái quát đó là khả năng xảy ra các biến cố khônglƯỜng trƯớc, khi xảy ra sẽ làm cho kết quả thực tế khác kết quả kỳ vọng theo kế hoạch.Rủi ro luôn xuất hiện bất ngờ và đe dọa sự tồn tại của doanh nghiệp, tuy nhiên muốn cólợi nhuận thì phải chấp nhận nó, không đƯợc né tránh nó Vì vậy, để tồn tại và phát triển,
để đứng vững trong cạnh tranh các doanh nghiệp phải đƯƠng đầu với rủi ro có thể xảy rabằng cách tiên liệu các rủi ro có thể xảy ra để tìm biện pháp phòng ngừa, hạn chế nhằmgiảm thiểu thiệt hại do rủi ro gây ra Tóm lại, theo quan điểm này thì rủi ro là những thiệthại, mất mát, nguy hiểm hoặc các yếu tố liên quan đến nguy hiểm, khó khăn hoặc điềukhông chắc chắn có thể xảy ra cho con ngƯỜi
Trang 14- Theo trƯỜng phái hiện đại:
Theo Frank Knight (một học giả ngƯỜi Mỹ): “Rủi ro là sự bất trắc có thể đo lƯỜngđƯợc”
Theo Allan Willett (một học giả ngƯỜi Mỹ): “Rủi ro là bất trắc có thể liên quan đếnnhững biến cố không mong đợi”
Theo C.Arthur William, Jr Micheal, L.Smith: “Rủi ro là sự biến động tiềm ẩn ởnhững kết quả Rủi ro có thể xuất hiện trong hầu hết các hoạt động của con ngƯỜi Khi
có rủi ro ngƯỜi ta không thể dự đoán đƯợc chính xác kết quả Sự hiện diện của rủi rogây nên sự bất định Nguy cơ rủi ro phát sinh bất cứ khi nào một hành động dẫn đến khảnăng đƯợc hoặc mất không thể đoán trƯớc”
Theo ISO 31000 thì rủi ro là sự tác động của sự kiện không chắc chắn lên mục tiêu.Doanh nghiệp ở mọi loại hình, dù lớn hay nhỏ, đều phải đối mặt với các tác động cảbên trong và bên ngoài làm cho doanh nghiệp không chắc chắn liệu có đạt đƯợc mụctiêu hay không và khi nào sẽ đạt đƯợc mục tiêu Tác động của sự không chắc chắnnày lên các mục tiêu của doanh nghiệp đƯợc gọi là rủi ro
NhƯ vậy: Rủi ro (risk) là sự bất trắc có thể đo lƯỜng đƯợc, vừa mang tính tíchcực, vừa mang tính tiêu cực Rủi ro có thể mang đến những tổn thất mất mát cho conngƯỜi nhƯng cũng có thể mang lại những lợi ích, những cơ hội Nếu tích cực nghiêncứu rủi ro, ngƯỜi ta có thể tìm ra những biện pháp phòng ngừa, hạn chế những rủi rotiêu cực, đón nhận những cơ hội mang lại kết quả tốt đẹp cho tƯƠng lai
1.2.2 Phân loại rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
1.2.2.1 Theo tính chất khách quan của rủi ro
NgƯỜi ta thƯỜng chia ra rủi ro rủi ro thuần túy và rủi ro suy tính (Pure Risk andSpeculative Risk):
Rủi ro thuần túy là loại rủi ro tồn tại khi có nguy cơ tổn thất nhƯng không có cơhội kiếm lời, đó là loại rủi ro liên quan tới tài sản bị phá hủy, khi có rủi ro thuần túy xảy
ra thì hoặc là có mất mát tổn thất nhiều, hoặc là có mất mát tổn thất ít và khi rủi ro thuầntúy không xảy ra thì không có nguy cơ mất mát Hầu hết những rủi ro tổn thất chúng ta
Trang 15gặp trong cuộc sống để lại những thiệt hại tài sản lớn thậm chí là cả tính mạng conngƯỜi đều là rủi ro thuần túy Thuộc loại rủi ro này ví dụ nhƯ động đất, bão gió, núi lửa,hạn hán.
Rủi ro suy tính là loại rủi ro tồn tại nguy cơ tổn thất song song với cơ hội kiếm lời.Chẳng hạn việc tung một sản phẩm mới ra thị trƯỜng bên cạnh cơ hội kiếm lời thì cũng
có thể là thua lỗ
Việc phân chía rủi ro thành thuần túy và suy tính có ý nghĩa quan trọng trong việclựa chọn kỹ thuật để đối phó, phòng tránh rủi ro Đối với rủi ro suy tính, ngƯỜi ta có thểđối phó bằng kỹ thuật Hedging (rào cản), còn rủi ro thuần túy đƯợc đối phó bằng cáchmua bảo hiểm
Tuy nhiên hầu hết trong các rủi ro đều chứa cả hai yếu tố: Thuần túy và suy tínhtrong nhiều trƯỜng hợp ranh giới của hai loại rủi ro này rất mơ hồ
1.2.2.2 Theo hậu quả để lại cho con người
NgƯỜi ta chia thành rủi ro số đông (rủi ro toàn cục), rủi ro bộ phận (rủi ro riêngbiệt)
Rủi ro số đông là rủi ro là các rủi ro gây ra do các biến cố khách quan từ mộtnhóm ngƯỜi hoặc một nhóm các nguyên nhân và hậu quả của nó ảnh hƯởng đến sốđông nguời trong xã hội Thuộc loại này bao gồm các rủi ro chiến tranh, động đất, lũlụt…
Rủi ro bộ phận là các rủi ro xuất phát từ các biến cố chủ quan của từng cá nhân xéttheo cả về nguyên nhân và hậu quả Tác động của loại rủi ro này ảnh hƯởng tới một số ítngƯỜi mà không ảnh hƯởng đến xã hội (tai nạn giao thông, mất trộm, hỏa hoạn…)
Nhận xét: Việc phân chia hai loại rủi ro này có ý ngĩa quan trọng trong việc tổchức QTRR Nếu một rủi ro bộ phận xảy ra, các tổ chức cá nhân có thể giúp đỡ bằngnhững khoản đóng góp vào các quỹ trợ giúp Tuy nhiên việc phân chia theo cách nàycũng không rõ ràng lắm vì rủi ro có thể chuyển từ dạng này sang dạng khác tùy vào sựthay đổi của khoa học ky thuật và khung cảnh xã hội Chẳng hạn rủi ro lũ lụt với mộtquôc gia là số đông nhƯng là rủi ro bộ phận với toàn thế giới
1.2.2.3 Theo nguồn gốc rủi ro
Trang 16Rủi ro trong môi trƯỜng vật chất Các rủi ro xuất phát từ nguồn này tƯƠng đốinhiều chẳng hạn nhƯ hỏa hoạn do bất cẩn, cháy nổ…
Rủi ro do các môi trƯỜng phi vật chất: Nguồn rủi ro rất đa dạng Phần lớn các rủi
ro trong cuộc sống là phát sinh từ môi trƯỜng này, nhƯ: môi trƯỜng kinh tế, môitrƯỜng chính trị, môi trƯỜng xã hội, môi trƯỜng luật pháp hoặc môi trƯỜng hoạt độngcủa các tổ chức ĐƯỜng lối chính sách của mỗi ngƯỜi lãnh đạo quốc gia có thể ảnhhƯởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh của các tổ chức kinh tế, áp dụng quy định
về thuế, ban hành các các chính sách kinh tế, cắt giảm hoặc xóa bỏ các ngành nghề Quátrình hoạt động của các tổ chức có thể sẽ làm phát sinh nhiều rủi ro và bất định Việc thayđổi tỷ giá hối đoái, tỉ lệ lãi suất, tín dụng, quan hệ cung cầu trên thị trƯỜng có thể đemlại những rủi ro cho các tổ chức kinh doanh Có rất nhiều rủi ro xuất phát từ môi trƯỜngphi vật chất này các rủi ro cứ nối tiếp xảy ra Rủi ro này bắt nguồn từ một rủi ro khác, rủi
ro bắt nguồn từ môi trƯỜng chính trị dẫn đến các rủi ro về kinh tế hay xã hội Chẳng hạnnhững bất ổn về chính trị dẫn đến rủi ro về mặt kinh tế (sản xuất bị đình đốn, hàng hóađắt đỏ và dẫn đến rủi ro về về mặt xã hội (thất nghiệp) Để nhận biết các rủi ro này cần có
sự nghiên cứu phân tích tỷ mỷ chi tiết và thận trọng Mặt khác sự đánh giá khả năng vàmức độ xảy ra xuất phát từ nguồn rủi ro phi vật chất cũng hết sức khó khăn với độ chínhxác khác nhau, nó phụ thuộc vào trình độ của ngƯỜi đánh giá
Nhận xét: Các tổn thất phát sinh từ các nguồn là rất đa dạng Một số tổn thất có thểphát sinh từ cả hai nguồn chẳng hạn rủi ro cháy một ngôi nhà có thể bất cẩn do đun bếp(môi trƯỜng vật chất) nhƯng cũng có thể do bạo động, đập phá (chính trị) Việc phânloại các rủi ro theo nguồn phát sinh giúp cho các nhà quản lý rủi ro tránh bỏ sót cáchthông tin khi phân tích đồng thời giúp cho các biện pháp phòng chống rủi ro sau này
1.2.2.4 Theo khả năng khống chế của con người
Theo cách phân loại này, rủi ro đƯợc chia thành:
Rủi ro không thể khống chế Đối với một số loại rủi ro khi nó xảy ra con ngƯỜikhông thể chống đỡ nổi nhƯ thiên tai, địch họa… Đi kèm với nó là những hậu quả nặngnề
