tu_ghep_lop_7_119202122

Các loại từ ghép Quan sát các từ ghép in đậm trong phần I SGK, trang 13 Các từ ghép: - bà ngoại: bà + ngoại - thơm phức: thơm + phức Trong các từ ghép trên, tiếng nào là tiếng chính,

ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 12 TRƯỜNG THCS PHAN BỘI CHÂU

CHỦ ĐỀ 2: TỪ THEO CẤU TẠO NGỮ PHÁP

Khởi động:

Ở chương trình lớp 6, các em đã được học

về Từ và cấu tạo của từ Tiếng Việt Em hãy nhắc lại thế nào là từ ghép?

Từ

Từ ghép Từ láy

I Các loại từ ghép:

1 Ví dụ:

1 Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tới

gần ngôi trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cổng trường đóng lại

( Lí Lan)

2 Cốm không phải thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn

từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ Lúc bấy giờ ta mới

thấy thu lại cả trong hương vị ấy, cái mùi thơm phức của

lúa mới, của hoa cỏ dại ven bờ

(Thạch Lam)

Tiết 8: TỪ GHÉP

1 Ví dụ :

Tiết 8: TỪ GHÉP

I Các loại từ ghép

Quan sát các từ ghép in đậm trong phần I (SGK, trang 13)

Các từ ghép:

- bà ngoại: bà + ngoại

- thơm phức: thơm + phức

Trong các từ ghép

trên, tiếng nào là

tiếng chính, tiếng

nào là tiếng phụ?

Em có nhận xét gì

về vị trí của hai

tiếng trong từ?

=> Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau

I Các loại từ ghép

Các từ ghép:

- bà ngoại : bà + ngoại

- thơm phức : thơm + phức

Xét về ý

nghĩa thì

tiếng nào bổ

sung ý nghĩa

cho tiếng

nào?

- Tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính

- Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau

từ ghép chính phụ

1 Ví dụ:

Tiết 8: TỪ GHÉP

3 Việc chuẩn bị quần áo mới, giày nón mới, cặp sách

mới, tập vở mới, mọi thứ đâu đó sẵn sàng, khiến con cảm nhận được sự quan trọng của ngày khai trường

4 Mẹ không lo, nhưng vẫn không ngủ được Cứ nhắm

mắt lại là dường như vang bên tai tiếng đọc bài trầm

bổng.

Các từ ghép:

- quần áo

- trầm bổng

Hai từ ghép

“quần áo” và

“trầm bổng”

có phân ra

tiếng chính,

tiếng phụ

không? Giải

thích vì sao?

- Các tiếng trên không phân ra tiếng chính, tiếng phụ (các tiếng bình đẳng với nhau về mặt ngữ pháp)

=> từ ghép đẳng lập

= quần + áo

= trầm + bổng

Qua việc tìm hiểu các ví

dụ trên, em thấy có mấy loại từ ghép?

2 Ghi nhớ 1: SGK

(trang 14)

1 Ví dụ:

Tiết 8: TỪ GHÉP

I Các loại từ ghép

Từ ghép

Từ ghép chính phụ

Từ ghép đẳng lập

* Từ ghép chính phụ có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau.

* Từ ghép đẳng lập có các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp (không phân ra tiếng chính, tiếng phụ )

Ghi nhớ 1:

Bài tập nhanh: Bài tập 1/ tr15.

Xếp các từ ghép suy nghĩ, lâu đời, xanh ngắt, nhà

máy, nhà ăn, chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi, cười

nụ theo bảng phân loại sau đây:

TỪ GHÉP CP:

TỪ GHÉP ĐL:

lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn, cười nụ suy nghĩ, chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt,đầu đuôi

Bà: Người phụ nữ sinh ra cha hoặc mẹ của mình

* Bà ngoại: Người phụ nữ sinh ra mẹ của mình

Thơm: Có mùi như hương thơm của hoa

*Thơm phức: mùi thơm mạnh

* KL: - Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa

- Nghĩa của từ ghép chính phụ cụ thể hơn, hẹp hơn nghĩa của tiếng chính.

II Nghĩa của từ ghép:

Em hãy so sánh nghĩa của từ “bà ngoại” với nghĩa

của tiếng chính (tiếng bà), nghĩa của từ “thơm

phức” với nghĩa của tiếng chính (tiếng thơm)

1 Ví dụ:

II Nghĩa của từ ghép:

So sánh nghĩa của từ “quần áo”, “trầm bổng”

với nghĩa của các tiếng tạo nên các từ đó

Đáp án:

-Nghĩa của từ “quần áo” rộng hơn, khái quát

hơn nghĩa của các tiếng tạo nên từ (tiếng

quần và tiếng áo).

-Nghĩa của từ “trầm bổng” rộng hơn, khái

quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên từ.

1 Ví dụ:

*KL: Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa.

-Nghĩa của từ ghép đẳng lập rộng hơn, khái quát hơn nghĩa của các tiếng trong từ

* Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính

*Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó.

1 Ví dụ:

II Nghĩa của từ ghép:

2 Ghi nhớ 2:

Bài 2 / 15: Điền thêm tiếng vào sau các tiếng dưới

đây để tạo từ ghép chính phụ:

- bút - thước - mưa

- làm - ăn - trắng

- vui - nhát

III Luyện tập:

Hãy nối các từ ở cột A và các từ ở cột B để tạo ra từ ghép Mỗi từ nối được, em hãy cho biết đó là loại từ ghép nào?

Bài 3/15: Điền thêm tiếng vào sau các tiếng

dưới đây để tạo thành từ ghép đẳng lập:

đồi

ham thích

mê

xin

h

đẹp

t ươi

hỏi

vui

BT 4/15: Tại sao có thể nói một cuốn sách,

một cuốn vở mà không thể nói một cuốn sách vở?

Đáp án:

- Sách vở là từ ghép đẳng lập mang nghĩa

sai

- Sách, vở là từ chỉ vật tồn tại dưới dạng cá

thể nên có thể đếm được -> một cuốn sách,

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:

Nắm chắc kiến thức bài học.

Cho được ví dụ về từ ghép và đặt câu Chuẩn bị bài : Từ láy.

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:

Nắm chắc kiến thức bài học.

Cho được ví dụ về từ ghép và đặt câu Chuẩn bị bài : Từ láy.