Bảo đảm bằng biện pháp xóa bỏ Phân biệt đối xử CLPN • Linh hoạt hơn luật thành văn, thực tế hơn, thích hợp với cơ chế hành chính, áp dụng luật trên thực tế • Cơ sở đề xuất biện pháp đặc
Trang 1Trung tâm Bồi dưỡng đại biểu dân cử
2-3/7/07
Phân tích chính sách giới- Cách tiếp cận lồng ghép giới trong hoạch định chính sách
Nguyễn Chí Dũng
Trang 2I “CEDAW” tóm tắt
1 Bình đẳng về cơ hội do Nhà nước tạo ra (PL-CS)
• Chính sách trung tính giới ?
• Cách làm có thể tạo PBĐX thực tế
2 Bảo đảm bằng biện pháp xóa bỏ Phân biệt đối xử CLPN
• Linh hoạt hơn luật thành văn, thực tế hơn, thích hợp với
cơ chế hành chính, áp dụng luật trên thực tế
• Cơ sở đề xuất biện pháp đặc biệt tạm thời hoặc PBĐX tích
cực qua chính sách thi hành.
3 Nguyên tắc trách nhiệm quốc gia
• Không phải xin quyền bình đẳng
• Nhà nước chủ động:Thống kê, ban hành luật và hướng
dẫn xã hội
4 Tích hợp trên mọi lĩnh vực hoạch định CS
Trang 3Phân biệt đối xử về giới là gì?
Bất kỳ sự phân biệt, loại trừ hoặc hạn chế nào trên
cơ sở giới (hành động, bất hành động)
Tác động tới hoặc nhằm mục đích cản trở hoặc làm
vô hiệu việc phụ nữ thụ hưởng hoặc thực hiện các quyền và tự do cơ bản của con người trong mọi lĩnh vực…,
Không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của họ
và Trên cơ sở bình đẳng với nam giới
Trang 4Khái lược nội dung chú ý khi lồng ghép giới trong
hoạch định CS
CEDAW
• Phát hiện “hành vi PBĐX” trong CS-PL
• Các biện pháp bảo đảm: loại trừ PBĐX; biện pháp đặc
biệt, biện pháp tạm thời;
• Một số “vấn đề”nóng: mua bán phụ nữ, bạo lực; phụ
nữ nông thôn, phụ nữ dân tộc thiểu số;
Phân tích chính sách
• Năng lực thi hành luật, chính sách:
chế tài;
Trang 5Phân biệt đối xử Chống lại phụ nữ
có thể tìm thấy ở đâu?
.
PBĐX trên thực tế
Tình huống
Cơ hội không bình đẳng
Hành vi Đối xử phân
biệt
PBĐX pháp lý
PBĐX
Trang 6Khuyến nghị của UB về xoá bỏ PBĐX chống lại phụ nữ - 2001
trong HP và PL
Kế hoạch hành động quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ (2001-2005); đưa yếu tố giới vào kế hoạch phát triển
KT-XH (1991-2000)
tăng lên 72,18 trong năm 2007 so với 70,57 của năm
trước – duy nhất ĐNA
Trang 7Khuyến nghị : Khó khăn, thách
thức
Trở ngại chung: Tỉ lệ thất nghiệp, phân hoá giàu nghèo, tệ nạn xã hội, bạo lực gia đình, định kiến giới
Thách thức về BĐG:
• Việc làm, giáo dục,
• Chuơng trình phát triển kt-xã hội,
• Chính trị;
• Văn hoá gia trưởng và vai trò truyền thống của nam-nữ
trong xã hội
Trang 8II Phân tích chính
lồng ghép giới
Vai trò của PTCS trong quá trình đề xuất, ban
hành quyết định và giám sát
Kỹ thuật PTCS theo các bước
Áp dụng PTCS trong thẩm tra
Thông tin, số liệu, điều tra trong PTCS
Câu hỏi giới/ lăng kính giới
Trang 9Vai trò của PTCS
nhằm mục đích gì? Phục vụ ai? Những người
hưởng lợi và những người bị ảnh hưởng?
thức, ngôn ngữ khác nhau nhưng thông điệp phải rõ
điệp, biện pháp và thể hiện
hợp pháp, khả thi của thông điệp, biện pháp, các vấn đề lợi ích, chi phí, tổ chức thực hiện.
Trang 10Kỹ thuật PTCS theo bước
Xác định vấn đề: Một thực trạng, một câu chuyện
có tới mức một VẤN ĐỀ?
Thu thập thông tin: Tính nghiêm trọng của vấn đề dẫn tới phải giải quyết bằng chính sách,
Hình thành các phương án , lựa chọn để giải quyết vấn đề
Cân nhắc các phương án, lựa chọn phương án tối
ưu, biện pháp thực hiện
Thẩm định, thẩm tra chính sách
Tổ chức, bố trí nguồn lực thực hiện
Quyết định
Trang 11PTCS trong thẩm tra
pháp, khả thi của thông điệp soạn thảo, biện pháp, các vấn đề lợi ích, chi phí, tổ chức thực hiện
điều tra
trọng tâm, lợi ích nào bị ảnh hưởng
không?
sự cần thiết và các phương án
Trang 12Một số câu hỏi về giới
Cơ hội hưởng lợi, tham gia vào chính sách: có ai ở vào thế yếu? Vì sao? phương án giải quyết (vấn
đề cũ hay trở thành vấn đề mới)
Trong thực hiện, những điều kiện đặc biệt gì làm cho một giới không thể bình đẳng trong thụ hưởng
CS hoặc bị tác động ngược lại
Về chiến lược, mục tiêu của CS có nhằm bình
đẳng giới?
Trang 13Cách nhìn: “Công bằng trong thế giới nghiêng”- Ví dụ Giảm nghèo ở VN (UNDP 2004: Vn và Xoá đói giảm nghèo)
Tỉ lệ số dân thoát nghèo
Trang 14Nghiên cứu chính sách theo cách tiếp cận xã hội
Ngưỡng nghèo TG: 2 USD/ngày theo thời giá
Trong 5 năm, dân số nghèo giảm một nửa.
Mức giảm nghèo khác biệt :Phổ biến 24-37% <-> Tây nguyên và Bắc trung bộ (1-8%)
Duyên hải Bắc T.bộ: 13% dân số +di dân; Tây
nguyên 5.5% dân số + nhập cư là người thiểu số
vấn đề DT thiểu số? giải pháp phân bổ lợi ích phát triển?
Đầu tư giảm nghèo/GĐP? 5 ĐV đầu tư/1 ĐV tăng trưởng
Trang 15Thảo luận
Luật đất đai có những qui phạm nào bất lợi (so với nam giới) cho:
• Nữ trong hôn nhân
• Nữ trong sản xuất nông-lâm-nghề muối
• Nữ doanh nghiệp
• Trong tiếp cận vốn
• Khi có chồng là doanh nghiệp?
• Khi ly hôn?
• ….
Trang 16Tiếp cận thống kê xã hội
Trang 17Lồng ghép giới trong ngân sách
Tình huống: một tỉnh 5 triệu dân, thu 5000 tỉ,
HĐND thẩm tra dự toán ngân sách năm theo các lĩnh vực ưu tiên Dự toán chi phát triển Hạ tầng cơ
sở 39% chủ yếu trung tính giới, hưởng lợi là nữ bị hạn chế, chưa thống nhất một số hạng mục ưu tiên đầu tư trên cơ sở giới (việc làm?).
Thống kê: GDP 11%: Tỉ lệ thất nghiệp và thiếu
việc: 8% (40% nữ); dân số ngưỡng nghèo: 16%
(nữ 60%, Bền vững, nghề?)
Thảo luận, nêu vấn đề BBĐ giới trong phân bổ,
cần làm gì để thể hiện vai trò lãnh đạo ?
Trang 18Bảng phân tích chính sách
Tác động
Chính sách
Tiêu chuẩn ưu đãi
trong tham chính
đối với nữ - biện
pháp đặc biệt tt
Coi thường , thiếu tin cậy, cộng tác không bình đẳng;
xúc phạm nữ…
Không phát sinh
viên trong bầu cử
Nghi ngờ
Nghĩa vụ bảo đảm
dịch vu coi trẻ dưới
72 tháng để nữ lao
động tham gia vào
bồi dưỡng nâng cao
hỗ trợ- điều chỉnh
Có thể gây khó khăn cho tổ chức;
Thể hiện sự cảm thông đối với chức năng sinh sản của nữ
Thêm chi phí tổ chức các lớp học, bồi dưỡng
Tổ chức đào tạo ngại triệu tập nữ có con nhỏ
Khả thi
Quy định đăng ký
đồng sở hữu bất
động sản của vợ và
chồng
Hợp đạo lý
Có thể gây phản ứng
“phòng vệ” của chồng
Không phát sinh thêm
Quy định hạn tuổi
bổ nhiệm nữ công
chức không quá 40
Rút năm năm cơ hội
so với Nam giới, trong khi nữ còn lo
Không phát sinh
Ví dụ
Trang 19Lập Bảng phân tích một chính sách
Tác động
Chương trình
Phân bổ NS- đầu tư
phát triển từ NSĐF
chủ yếu cho hạ tầng
cơ sở, trong đó có
SVĐ Chi Lăng- ĐN
Phúc lợi công cộng gia tăng cho mọi người, làm nền phát triển chung
Đầu tư động lực phát triển chung, mong chờ hiệu quả trung và dài hạn
Có thể bớt cơ hội đầu
tư dành cho các chương trình hỗ trợ
nữ lẽ ra cần ưu tiên?
KT- chú ý hơn những tác động vô tình có thể dẫn đến PBĐX
Chương trình cấp
vốn xây nhà đại đòan
kết cho người nghèo,
hỗ trợ 5 tr./ còn lại tự
góp công
Bất lợi cho gia đình
Dành vốn đầu tư cho
các trường tiểu học
hay xây Đại học địa
phương? Đầu tư cho
trạm xá Xã hay Bệnh
viện Tỉnh?
Lập vốn XĐGN tổ
chức tín dụng cho hộ
nghèo
Nữ hưởng lợi nhiều hơn mặc dù khôgn có
ưu tiên, do phân bổ
Chồng không đồng ý
Phân bổ ngân sách Xóa đói giảm nghèo- Quy Nhơn