Tuan_10_tiet_37_Ngau_nhien_viet_nhan_buoi_moi_ve_que_Hoi_huong_ngau_thu_72c6fac0c9

Dịch nghĩa Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về, Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai đã rụng.. Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường, tập I Bắc Đẩu, Sài Gòn, 1966 Dịch thơ bản 1 K

Gv: Nguyễn Thị Thái Khanh

Tổ: Xã hội Môn dạy: Ngữ văn

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

(Hồi hương ngẫu thư)

Hạ Tri Chương

-1 Tác giả: HẠ TRI CHƯƠNG

- Hạ Tri Chương ( 659 – 744 )

tự Quý Chân, hiệu Tứ Minh Cuồng Khách

- Quê: Chiết Giang – Trung Quốc

- Là một vị quan , một nhà thơ lớn của triều đại nhà Đường

- Sinh sống, học tập và làm quan trên 50 năm ở kinh đô Trường An

- Là người bạn vong niên thân thiết của nhà thơ Lí Bạch

- Năm 743 ông từ quan trở về quê nhà và qua đời tại mảnh đất quê hương

I Tìm hiểu chung

2 Tác phẩm : HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ

- Là bài thơ nổi tiếng của Hạ Tri Chương

- Sáng tác khi tác giả mới đặt chân trở về quê hương sau

50 năm xa cách

Phiên âm

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,

Hương âm vô cải, mấn mao tồi.

Nhi đồng tương kiến, bất tương thức

Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?

Dịch nghĩa

Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về,

Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai

đã rụng.

Trẻ con gặp mặt, không quen biết,

Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến?

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau

Trẻ cười hỏi: Khách từ đâu đến làng?

(Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường, tập I

Bắc Đẩu, Sài Gòn, 1966)

Dịch thơ (bản 1)

Khi đi trẻ, lúc về già Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao Trẻ con nhìn lạ không chào Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?

( Phạm Sĩ Vĩ dịch, trong Thơ Đường, tập I NXB Văn học, Hà Nội, 1987)

Dịch thơ (bản 2)

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

(Hồi hương ngẫu thư)

Hạ Tri Chương

-3 Đọc, tìm hiểu chú thích

4 Thể loại:

- Phiên âm: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

- Dịch thơ: Lục bát

* Phương thức biểu đạt

- Biểu cảm qua tự sự và miêu tả

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

* Nhan đề

- Tình cảm quê hương thường được biểu hiện ở nỗi sầu xa xứ Nhưng ở đây tình quê lại được biểu hiện ngay lúc tác giả vừa đặt chân tới quê nhà sau mấy chục năm xa cách

- “Ngẫu nhiên viết” vì tác giả không chủ định làm thơ ngay lúc

mới đặt chân tới quê hương

Phiên âm:

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,

Hương âm vô cải, mấn mao tồi.

Dịch nghĩa:

Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới

quay về,

Giọng quê không đổi, nhưng tóc

mai đã rụng.

* Hai câu thơ đầu:

Dịch thơ:

Khi đi trẻ, lúc về già Giọng quê không đổi, tóc đà khác bao.

II Tìm hiểu văn bản

Phiên âm:

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,

Thiếu – lão : trẻ - già => danh từ

Tiểu – đại : nhỏ - lớn => tính từ

Li - hồi : đi – về => động từ

=> Đối từ loại

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,

=> Phép đổi chỉnh, hài hòa, cân xứng

=> Đối cú pháp

Phiên âm:

Hương âm vô cải, mấn mao tồi.

Hương âm – mấn mao:

giọng quê - tóc mai

=> danh từ

Vô cải – tồi : không đổi – đã khác

=> tính từ

=> Đối từ loại

Hương âm vô cải, mấn mao tồi

=> Đối cú pháp

* Hai câu thơ đầu:

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,

Hương âm vô cải, mấn mao tồi.

- Khái quát ngắn gọn quãng đời xa quê làm quan và sự thay đổi

về tuổi tác khiến mái tóc điểm bạc pha sương Nhưng trong con người tác giả, giọng quê vẫn không đổi

=> Hai câu thơ thể hiện tình cảm son sắt, thủy chung và

sự gắn bó máu thịt của nhà thơ với quê hương thôn dã.

* Hai câu cuối:

Phiên âm:

Nhi đồng tương kiến, bất tương thức, Tiếu vấn : Khách tòng hà xứ lai ?

Dịch nghĩa:

Trẻ con gặp mặt, không quen biết, Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến?

Dịch thơ:

Trẻ con nhìn lạ không chào

Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?

* Phiên âm:

Nhi đồng tương kiến, bất tương thức,

Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?

* Dịch thơ:

Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?

- Giọng thơ bên ngoài tươi vui nhưng bên trong ngậm ngùi, chua xót, chứa chan nỗi niềm bi hài.

- Biểu cảm qua tự sự và miêu tả

=> Bộc lộ tâm trạng ngậm ngùi, xót xa trước hoàn cảnh của bản thân

và sự thay đổi của quê hương sau hơn nửa đời người xa cách.

Tình huống bất ngờ,

trớ trêu.

* NGHỆ THUẬT:

Theo em dòng nào nêu đầy đủ và đúng nhất nghệ thuật diễn đạt của bài thơ?

A Thành công trong thể thơ thất ngôn tứ tuyệt

C Ngôn ngữ giản dị, hàm súc, hình ảnh vui tươi, tình

huống bất ngờ, biểu cảm thông qua miêu tả, tự sự

D Cả A, B, C

B Sử dụng phép đối đặc sắc

III Tổng kết

* NỘI DUNG:

? Nội dung chính của bài thơ là gì?

A Diễn tả tình cảm quê hương sâu nặng của mọt người xa quê trong đêm trăng thanh tĩnh

B Diễn tả tình cảm quê hương thắm thiết của một người sống xa quê lâu ngày trong khoảnh khắc vừa đặt chân về quê cũ

C Diễn tả niềm lưu luyến của một người trong giờ phút chia tay với quê hương

* Nghệ thuật

- Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt

- Nghệ thuật đối

- Hình ảnh vui tươi, tình huống bất ngờ

- Biểu cảm thông qua miêu tả, tự sự

* Nội dung:

- Tình yêu quê hương thắm thiết, mãnh liệt của tác giả trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân tới quê hương

- Vẻ đẹp tâm hồn thuỷ chung với quê hương của tác giả

III Tổng kết

Ghi nhớ (Sgk –

Bài 1

Căn cứ vào bản dịch nghĩa bài “Hồi hương ngẫu thư” và những điều cảm nhận được qua việc học bài thơ, hãy so sánh

hai bản dịch thơ của Phạm Sĩ Vĩ và Trần Trọng San?

Khi đi trẻ, lúc về già Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao

Trẻ con nhìn lạ không chào

Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại

chơi?

( Phạm Sĩ Vĩ )

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha

mái đầu

Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ cười hỏi: Khách từ đâu đến làng?

(Trần Trọng San )

+ Bài “Hồi hương ngẫu thư”: từ quê hương nghĩ về quê hương.

- Phương thức biểu cảm:

+ Bài “Tĩnh dạ tứ”: biểu cảm trực tiếp

+ Bài “Hồi hương ngẫu thư” biểu cảm gián tiếp

Bài 2.

So sánh điểm giống nhau và khác nhau về chủ đề và phương thức

biểu đạt của hai bài thơ: “Tĩnh dạ tứ” và “Hồi hương ngẫu thư”?

a, Giống nhau:

- Chủ đề:

- Phương thức biểu đạt:

tình yêu quê hương sâu nặng

biểu cảm

b, Khác nhau

- Cách thức thể hiện chủ đề:

+ Bài “Tĩnh dạ tứ”:từ nơi xa nghĩ về quê hương.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học thuộc lòng diễn cảm bài thơ

- Nắm vững nội dung, nghệ thuật của bài thơ này

- Tìm hiểu một số bài thơ khác của tác giả Hạ Tri Chương

- Đọc thêm bài thơ: “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” – Đỗ Phủ

- Soạn bài: Cảnh khuya, Rằm tháng giêng

+ Tìm hiểu về tác giả, tác phẩm

+ Khái quát nội dung và nghệ thuật của bài thơ

+ Ý nghĩa nhân văn của tác phẩm

* Chuẩn bị: Ôn tập giữa kì, ôn tập kiến thức văn bản, Tiếng

Việt, Tập làm văn