5 Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột... 5 Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn
Trang 1Tiếng Việt
Trang 2ở với người, đời đời, kiếp kiếp[ ]
Tre với người như thế đã mấy nghìn năm Một thế kỉ “văn minh”, “khai
hoá” của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt Tre vẫn phải còn vất
vả mãi với người Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.
(Thép Mới).
Dựa vào kiến thức đã học ở bậc Tiểu học, hãy xác định trạng ngữ trong mỗi câu trên.
Trang 31 Ví dụ:sgk/39
Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời,
người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang Tre
ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp
Tre với người như thế đã mấy nghìn năm Một thế kỉ “văn minh”, “khai
hoá” của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt Tre vẫn phải còn vất
vả mãi với người Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.
(Thép Mới).
2 Các trạng ngữ:
- Dưới bóng tre xanh
- Đã từ lâu đời; đời
đời, kiếp kiếp; từ
Trang 41 Ví dụ:
2 Các trạng ngữ:
- Dưới bóng tre xanh
- Đã từ lâu đời; đời
đời, kiếp kiếp; từ
nghìn đời nay
Xác định trạng ngữ trong các ví dụ trên?
-> TN chỉ nguyên nhân
-> TN chỉ mục đích -> TN chỉ phương tiện
-> TN chỉ cách thức
I ĐẶC ĐIỂM CỦA TRẠNG
NGỮ:
Trang 5Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người
dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ
ruộng, khai hoang Tre ăn ở với người, đời
đời, kiếp kiếp
Tre với người như thế đã mấy nghìn năm
Một thế kỉ “văn minh”, “khai hoá” của thực
dân cũng không làm ra được một tấc sắt Tre
vẫn phải còn vất vả mãi với người Cối xay
tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm
Chỉ thời gian
Từ,hồi,năm,ngày,khoảng
…
Chỉ nguyên nhân Vì, do, tại,…
Trang 6Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày
Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai
hoang Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp
Tre với người như thế đã mấy nghìn năm Một
thế kỉ “văn minh”, “khai hoá” của thực dân cũng
không làm ra được một tấc sắt Tre vẫn phải còn
vất vả mãi với người Cối xay tre nặng nề quay, từ
nghìn đời nay, xay nắm thóc.
Trời mưa, đường rất trơn.
Để vui lòng mẹ cha , các em cần học hành chăm
Cuối câu
Trạng ngữ thường ngăn cách với chủ ngữ và vị ngữ:
-Khi viết bởi dấu phẩy.
- Khi nói bởi một quãng nghỉ
Đầu câu
Trang 7a Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp.
Đời đời, kiếp kiếp, tre ăn ở với người.
Tre, đời đời, kiếp kiếp, ăn ở với người.
? Nêu vị trí của trạng ngữ trong câu và cho biết nội dung của câu thay đổi như thế nào?
b Ngạc nhiên, tôi nhìn bạn ấy.
Tôi nhìn bạn ấy, ngạc nhiên.
Trang 8a Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp
Đời đời, kiếp kiếp , tre ăn ở với người.
Tre, đời đời, kiếp kiếp , ăn ở với người.
? Nêu vị trí của trạng ngữ trong câu và cho biết nội dung của câu thay đổi như thế nào?
b Ngạc nhiên , tôi nhìn bạn ấy.
Tôi nhìn bạn ấy, ngạc nhiên
Trang 9I ĐẶC ĐIỂM CỦA TRẠNG NGỮ:
- Khi thay đổi vị trí trạng ngữ trong câu thì nội dung của câu
không thay đổi.
- Khi viết, để phân biệt trạng ngữ ở vị trí cuối câu với các thành
phần phụ khác, ta cần đặt dấu phẩy giữa nòng cốt câu với
trạng ngữ.
- Việc lựa chọn vị trí của trạng ngữ cần:
+ Phù hợp với nội dung câu văn.
+ Đúng với mục đích của người nói, người viết.
+ Tạo liên kết với các câu văn, đoạn văn khác.
Lưu ý:
Trang 101 Ví dụ:
2 Các trạng ngữ:
3 Ghi nhớ: SGK /39
- Về ý nghĩa: Trạng ngữ được thêm vào câu để xác định thời
gian, nơi chốn, nguyên nhân, mục đích, phương tiện, cách thức diễn ra sự việc nêu trong câu.
- Về hình thức:
+ Trạng ngữ có thể đứng ở đầu câu, cuối câu hay giữa câu.
+ Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.
I ĐẶC ĐIỂM CỦA TRẠNG NGỮ:
Trang 11II LUYỆN TẬP: Học sinh tự học, tự làm
I ĐẶC ĐIỂM CỦA TRẠNG NGỮ:
Trang 12I CÔNG DỤNG CỦA TRẠNG NGỮ:
THÊM TRẠNG NGỮ CHO CÂU (TT)
Trang 13 Đọc các ví dụ và trả lời câu hỏi:
Xác định trạng ngữ trong ví dụ và cho biết nó
bổ sung cho câu nội dung gì?
a) (1) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng[ ].
(2) Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột
(Vũ Bằng)
b) Về mùa đông, lá bàng đỏ như màu đồng hun.
Trang 14a) (1) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng[ ].
mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột
(Vũ Bằng)
b) Về mùa đông, lá bàng đỏ như màu đồng hun.
Đọc các ví dụ và trả lời câu hỏi:
a) (2) Chỉ thời gian.
Trang 15a) (2) Chỉ thời gian.
(3) Chỉ thời gian.
a) (1) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng[ ].
mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3)
Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột
(Vũ Bằng)
b) Về mùa đông, lá bàng đỏ như màu đồng hun.
Đọc các ví dụ và trả lời câu hỏi:
Trang 16mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3)
Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột
(Vũ Bằng)
b) Về mùa đông, lá bàng đỏ như màu đồng hun.
Đọc các ví dụ và trả lời câu hỏi:
Trang 17a) (2) Chỉ thời gian.
(3) Chỉ thời gian.
(4) Chỉ địa điểm (5) Chỉ thời gian, địa điểm
a) (1) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng[ ].
mưa xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3)
Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột
(Vũ Bằng)
b) Về mùa đông, lá bàng đỏ như màu đồng hun.
Đọc các ví dụ và trả lời câu hỏi:
Trang 18Trong các câu văn trên, ta có thể lược bỏ trạng ngữ được không? Vì sao?
a) (2) Chỉ thời gian.
(3) Chỉ thời gian.
(4) Chỉ địa điểm (5) Chỉ thời gian, địa điểm b) Chỉ thời gian.
a) (1) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng[ ].
xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí , vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ
độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột
(Vũ Bằng)
b) Về mùa đông , lá bàng đỏ như màu đồng hun.
Đọc các ví dụ và trả lời câu hỏi:
Trang 19Không nên lược bỏ, vì:
- Trạng ngữ bổ sung cho câu những thông tin cần thiết.
- Nội dung câu thiếu chính xác nếu không có thông tin ở trạng ngữ, (câu b ).
a) (1) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng[ ].
xuân đã bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ (3) Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện lên ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa (4) Trên giàn hoa lí , vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa (5) Chỉ
độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột
(Vũ Bằng)
b) Về mùa đông , lá bàng đỏ như màu đồng hun.
Đọc các ví dụ và trả lời câu hỏi:
Trang 21Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Kết hợp những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.
Ở loại bài thứ nhất, người ta thấy trong nhà thơ
Hồ Chí Minh có nhà báo Nguyễn Ái Quốc, hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuật châm biếm.
Ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ… đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…
(Theo Nguyễn Đăng Mạnh)
Trang 22Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Kết hợp những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.
Ở loại bài thứ nhất, người ta thấy trong nhà thơ
Hồ Chí Minh có nhà báo Nguyễn Ái Quốc, hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuật châm biếm.
Ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ… đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…
(Theo Nguyễn Đăng Mạnh)
Trang 23Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Kết hợp những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng
một bức chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.
Ở loại bài thứ nhất, người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí Minh có nhà báo Nguyễn Ái Quốc, hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuật châm biếm.
Ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng
sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ… đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…
(Theo Nguyễn Đăng Mạnh)
Trang 24Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Kết hợp những bài này lại , ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung tinh thần tự họa rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.
Ở loại bài thứ nhất , người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí Minh có nhà báo Nguyễn Ái Quốc, hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuật châm biếm.
Ở loại bài thứ hai , ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ… đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…
(Theo Nguyễn Đăng Mạnh)
3 Các trạng ngữ có vai trò gì trong việc thể hiện trình
tự lập luận của bài văn?
Trang 252 Hình thức:
- Nối kết các câu, các đoạn.
- Làm cho đoạn văn, bài văn mạch lạc.
THÊM TRẠNG NGỮ CHO CÂU (TT)
Trang 26II TÁCH TRẠNG NGỮ THÀNH CÂU RIÊNG:(HD học
sinh tự đọc, tự làm)
Trang 27III LUYỆN TẬP:
1 Nêu công dụng của trạng ngữ trong các đoạn trích sau đây:
a) Kết hợp những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng
một bức chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.
Ở loại bài thứ nhất, người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí Minh có nhà báo Nguyễn Ái Quốc, hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuật châm biếm.
Ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng
sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ… đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…
(Theo Nguyễn Đăng Mạnh)
Trang 281 Nêu công dụng của trạng ngữ trong các đoạn trích sau đây:
a) Kết hợp những bài này lại , ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.
Ở loại bài thứ nhất , người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí Minh có nhà báo Nguyễn Ái Quốc, hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuật châm biếm.
Ở loại bài thứ hai , ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ… đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…
(Theo Nguyễn Đăng Mạnh)
Bổ sung thông tin tình huống, liên kết các luận cứ
trong mạch lập luận của bài văn. Rõ ràng, dễ hiểu.
III LUYỆN TẬP:
Trang 291 Nêu công dụng của trạng ngữ trong đoạn trích sau đây:
b) Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chập chững bước đi, bạn bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt chết đuối phải không? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì [ ] Lúc còn học phổ thông, Lu-I Pa-
xtơ chỉ là một học sinh trung bình Về môn Hóa, ông đứng hạng 15 trong số 22 học sinh của lớp III LUYỆN TẬP:
Trang 30b) Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chập chững bước đi, bạn bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt chết đuối phải không? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì .[ ] Lúc còn học phổ thông, Lu-I Pa-xtơ chỉ là một học sinh trung bình Về môn Hóa, ông đứng hạng 15 trong
số 22 học sinh của lớp
1 Nêu công dụng của trạng ngữ trong đoạn trích sau đây:
III LUYỆN TẬP:
Trang 31b) Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chập chững bước đi, bạn bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt chết đuối phải không? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì [ ] Lúc còn học phổ thông, Lu-I Pa-
xtơ chỉ là một học sinh trung bình Về môn Hóa, ông đứng hạng 15 trong số 22 học sinh của lớp
1 Nêu công dụng của trạng ngữ trong đoạn trích sau đây:
III LUYỆN TẬP:
Trang 32b) Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chập chững bước đi, bạn bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt chết đuối phải không? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì .[ ] Lúc còn học phổ thông, Lu-I Pa-xtơ chỉ là một học sinh trung bình Về môn Hóa, ông đứng hạng 15 trong
số 22 học sinh của lớp
1 Nêu công dụng của trạng ngữ trong đoạn trích sau đây:
III LUYỆN TẬP:
Trang 33b) Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ
Lần đầu tiên chập chững bước đi, bạn bị ngã
Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt
bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không
sao đâu vì [ ] Lúc còn học phổ thông, Lu-I
Pa-xtơ chỉ là một học sinh trung bình Về môn Hóa,
ông đứng hạng 15 trong số 22 học sinh của lớp
1 Nêu công dụng của trạng ngữ trong đoạn trích sau đây:
III LUYỆN TẬP: