Qua diện mạo hết sức phức tạp và đầy bí ẩn của thơ Hàn Mặc Tử, người ta vẫn thấy rõ một tình yêu đến đau đớn hướng về cuộc đời trần thế... “Bệnh hoạn và nghịch cảnh chỉ là những tác nhâ
Trang 4Đường lên mộ Hàn Mặc Tử được cải táng trên đồi Ghềnh
Ráng (nay là Đồi Thi Nhân)-Quy Nhơn
Trang 5Mộ Hàn Mặc Tử trên Đồi Thi Nhân
Trang 7Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên
Trang 10Thuyền ai đậu bến sông trăng đó
Trang 11Có chở trăng về kịp tối nay
Trang 12Mơ khách đường xa khách đường xa
Trang 131 Tác giả: Hàn Mặc Tử
- Tên khai sinh: Nguyễn Trọng Trí (1912- 1940)
- Quê: Đồng Hới - Quảng Bình.
- Bản thân: là một trong những nhà thơ có sức sáng tạo mạnh
mẽ nhất phong trào Thơ mới.
Dựa vào tiểu dẫn hãy khái quát một vài nét về tác giả Hàn Mặc Tử?
Em hãy cho biết vị trí cuả Hàn Mặc Tử trong phong trào thơ Mới?
I.Tìm hiểu chung
Trang 14Cuộc đời Hàn
Mặc Tử
Làm công chức ở Sở Đạt điền
Vào Sài Gòn làm báo Mắc bệnh phong
Mất tại trai phong Quy Hòa (lúc 28 tuổi)
Theo đạo phật Nhà thơ hiện thực
Đúng
Sai
Số phận bất hạnh,cuộc đời ngắn ngủi (Chết vì bệnh nan y)
Trang 15Nơi ở của nhà thơ Hàn Mặc Tử khi bị bệnh và mất.
Trang 16Chiếc gường Hàn đã nằm vật vã với những cơn đau, làm thơ
và trút hơi thở cuối cùng ngày 11-11-1940 (tuổi 28).
Trang 17• Quần tiên hội
• Chơi giữa mùa trăng
Thơ
Kịch thơ
Thơ văn xuôi
Trang 18Những nghiên cứu về Hàn Mặc Tử
Trang 19Thịt da tôi sượng sần và tê điếng
Tôi đau vì rùng rợn đến vô biên
Tôi dìm hồn xuống một vũng trăng êm
Cho trăng ngập, trăng dồn lên tới ngực…”
(Hồn là ai)
Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi, Hổn hển như lời của nước mây
Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc,
Nghe ra ý vị và thơ ngây ”
(Mùa xuân chín)
Những vần thơ quằn quại,
đau đớn
Những vần thơ hồn nhiên, trong trẻo
Qua diện mạo hết sức phức tạp và đầy bí ẩn của thơ Hàn Mặc Tử, người ta vẫn thấy rõ một tình yêu đến đau đớn
hướng về cuộc đời trần thế.
Trang 20“Bệnh hoạn và nghịch cảnh chỉ là những tác nhân duyên khởi đã bức
bách thiên tài này sáng tác ra nhiều bài thơ kỳ lạ như những hạt cát khiến những con trai dưới biển sanh ra những hạt châu”
(Tịnh Ngọc)
“Trước không có ai, sau không có ai, Hàn Mặc Tử như ngôi sao chổi xoẹt
qua bầu trời Việt Nam với cái đuôi chói lòa rực rỡ của mình”
(Chế Lan Viên)
“Đời chúng ta nằm trong vòng chữ tôi Mất bề rộng ta đi tìm bề sâu
Nhưng càng đi sâu càng lạnh.Ta thoát lên tiên cùng thế lữ, ta phiêu diêu trong trường tình cùng Lưu Trọng Lư, ta điên cuồng với Hàn Mặc tử,Chế Lan Viên, ta đắm say cùng Xuân Diệu.Nhưng động tiên đã khép, tình yêu không bền, điên cuồng rồi tỉnh,say đắm vẫn bơ vơ.Ta ngơ ngẩn buồn trở
về hồn ta cùng Huy Cận.”
(Hoài Thanh)
Trang 21*Bố cục: 3 khổ thơ
1.Khổ1:
Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
Nhìn nắng hàng cau, nắng mới lên Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền.
I.Tìm hiểu chung:
Trang 22Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
Nhìn nắng hàng cau, nắng mới lên
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền.
Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
Trang 23Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
Nhìn nắng hàng cau, nắng mới lên Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền.
II Đọc - hiểu văn bản I.Tìm hiểu chung:
1.Khổ 1
Trang 24Từ ngữ “Về chơi”
Là lời trách móc,hờn dỗi; là
lời mời mọc; là lời tự phân
thân của tác giả tự trách mình
Câu hỏi tu từ
Sự thân mật, gần gủi, tự nhiên, chân tình đối với thôn Vĩ
Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
Niềm tiếc nuối, nỗi tủi hờn khi không thể trở về thôn Vĩ đầy kỉ niệm
Ao ước thầm kín, khát khao mãnh liệt
Trang 25Gợi tả
Qua hình ảnh “nắng hàng cau” và
“nắng mới lên” Bức tranh thôn Vĩ hiện lên như thế nào ? Nêu biện pháp nghệ thuật được sử dụng?
Nắng hàng cau Nắng mới lên
Tình yêu thiên nhiên, cuộc sống tha thiết
Gợi tả
Điệp từ “nắng” Không gian
tràn ngập ánh nắng
Ánh nắng ban mai rực rỡ làm bừng sáng cả không gian
Hình ảnh hàng cau vươn
mình đón nắng
Nhìn nắng hàng cau, nắng mới lên
Trang 26Mềm mại, thanh thoát,
xinh xắn
Đầy đặn, phúc hậu,
đoan trang
E ấp, kín đáo, tình tứ
Người và cảnh hài hòa.Nét đẹp dịu dàng, quyến rũ, rất Huế.
Lá trúc che ngang mặt chữ điền
Theo em “mặt chữ điền” là gương mặt như thế nào?nhận xét chung
về con người Huế?
Câu thơ tạo hình→ Gợi cái thần thái giữa
sự hài hòa của thiên nhiên với con người
Trang 27“Cái độc đáo và đẹp của câu thơ “Lá trúc che ngang mặt
chữ điền” là “nghệ thuật cách điệu hoá Không nên tìm ở
đây hình ảnh tả thực, tuy rằng cách điệu hoá” cũng xuất
phát từ sự thực:trong những ngôi vườn nhà xinh xắn, sau những hàng tre trúc, thấp thoáng có bóng ai đó kín đáo, dịu dàng, phúc hậu, dễ thương…”
( Nguyễn Đăng Mạnh)
Trang 29Hai bức tranh
Trang 31Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
Nhìn nắng hàng cau, nắng mới lên
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền.
Gió theo lối gió, mây đường mây
Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay
Thuyền ai đậu bến sông trăng đó
Có chở trăng về kịp tối nay?
Mơ khách đường xa, khách đường xa
Áo em trắng quá nhìn không ra
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Trang 32Dòng nước buồn thiu, hoa bắp
Trang 33 Cảnh vật: tả thực
Thời gian: ban ngày
- Gió theo lối gió /Mây đường mây
→Cách ngắt nhịp 4/3 và nghệ thuật tiểu
đối gợi cảnh chia lìa
Dòng nước buồn thiu → Biện pháp nhân
hóa, con sông có tâm trạng, muốn giãi bày
tâm tư của mình.
+ Hoa bắp lay → Từ “lay” gợi sự lay động
nhẹ nhàng, đặt trong hoàn cảnh gợi sự hiu
hắt, thưa vắng
Cảnh vật: hư ảo
Thời gian: ban đêm với những hình ảnh quen thuộc trong văn học cổ, có ý nghĩa tượng trưng
+ Trăng: tượng trưng cho tình yêu, hạnh phúc.
+ Dòng sông: Ngập tràn ánh trăng
→lung linh, mờ ảo.
+ Con thuyền: Nằm đơn côi trên bến trăng
+ Bến sông trăng: Bến bờ hạnh phúc, bến bờ hư ảo
Buồn bã và khắc khoải, chờ đợi, hoài nghi
(qua từ phíếm chỉ và câu hỏi tu từ)
Trang 34Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay
Thuyền ai đậu bến sông trăng đó
Có chở trăng về kịp tối nay”
Qua việc phân tích trên, em hãy đặt nhan
đề nội dung cho khổ 2?
Trang 35Mơ tưởng Con người: →Thôn Vĩ
Nhà thơ
Câu hai: Áo em trắng quá nhìn không ra
Con người xứ Huế
Gợi sự xa cách→ giai nhân chỉ là ảo ảnh
trong tâm trí nhà thơ
Nhịp thơ 4/3 → giọng thơ gấp gáp khắc khoải và điệp cụm
từ gợi sự hướng vọng của thi nhân tới người mình mơ tưởng
Trang 36mơ hồ
trạng xót xa, khao khát yêu thương và hòa nhập cuộc sống của thi sĩ
Vậy hai câu thơ sau là thế giới thực tại của nhà thơ
Trang 37- Tình yêu thiên nhiên con người xứ Huế và lòng ham sống khát khao được hòa nhập với cuộc sống của tác giả
- Thương cảm cho người nghệ sĩ tài hoa mà bạc phận
- Học được nghị lực sống trong cuộc đời từ thi nhân
thơ em hiểu thêm gì về con người và tài năng nghệ thuật của tác giả?
b Nghệ thuật:
-Dạng liên kết vừa đứt đoạn vừa nhất quán theo diễn biến tâm trạng của thi nhân, “cái vi mạch ngầm của tác phẩm”
-Từ ngữ - hình ảnh gợi cảm
- Ngôn ngữ thơ trong sáng đa nghĩa
- Âm điệu, nhịp điệu êm ái, tha thiết chứa chất nỗi buồn
- Sử dụng thành công các biện pháp tu từ
Trang 38phải của Hàn Mạc Tử:
c Quần tiên hội d Thanh thượng khí
2 Nội dung nào sau đây không có trong bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ”:
a Tình cảm đối với thiên nhiên con người xứ Huế
b Nỗi buồn mang dự cảm về hạnh phúc chia xa
c Nỗi buồn sâu kín của một người phải xa cuộc sống đẹp đẽ
d Tâm sự của một chàng trai trẻ tài hoa nhưng thất tình