Một số vùng có những thụ thể tiếp nhận Nicotine ở não, cho nên khi hút thuốc lá, người hút có thể thấy trí óc sáng suốt và làm việc có hiệu quả hoặc trong những lúc căng thẳng, lo âu, th
Trang 1TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ
VÀ HƯỚNG DẪN XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG
KHÔNG KHÓI THUỐC
SỞ Y TẾ BẮC NINH
TRUNG TÂM KIỂM SOÁT BỆNH TẬT
Trình bày: Ths Bùi Thế Thực - Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Biên soạn theo tài liệu của chương trình PCTHTL Bộ Y tế
Trang 2NHỮNG HÌNH ẢNH VỀ THÚT THUỐC LÁ,
THUỐC LÀO
SỞ Y TẾ BẮC NINH TRUNG TÂM KIỂM SOÁT BỆNH TẬT
Trang 5MỘT SỐ HÌNH ẢNH QUEN THUỘC
Trang 6Thuốc lá có khói
Trang 72 TẠI SAO NGƯỜI TA LẠI NGHIỆN HÚT THUỐC LÁ?
Trong khói thuốc lá có chất Nicotin, đây là chất kích thích gây nghiện Do vậy chỉ cần vài giây sau khi rít một hơi thuốc lá vào phổi, chúng ta sẽ cảm nhận được những kích thích lên hệ thần kinh trung ương và lên toàn cơ thể Một số vùng có những thụ thể tiếp nhận Nicotine ở não, cho nên khi hút thuốc lá, người hút có thể thấy trí óc sáng suốt và làm việc có hiệu quả hoặc trong những lúc căng thẳng, lo âu, thuốc lá có thể làm cho người hút cảm thấy thư giãn và bình tĩnh hơn.
Tuy nhiên, trên thực tế nếu chúng ta càng hút nhiều, cơ thể bị kích thích tiết các chất nội tiết tố liên tục cho đến khi các chất này bị cạn kiệt, lúc ấy thay vì có cảm giác sảng khoái, người bệnh lại thấy mệt mỏi hơn, khó tập trung tư tưởng, cáu gắt và suy sụp tinh thần mau chóng
Trang 8 Tỷ lệ hút thuốc lá điếu chung giảm từ 19,9% năm 2010 xuống 18,2% năm 2015
Tỷ lệ hút thuốc chung ở khu vực thành thị giảm đáng kể, từ 23,3% năm 2010 xuống 20,6% năm 2015 Trong đó, tỷ lệ này ở nam giới là 47,7% năm 2010 và 42,7% năm 2015
Tỷ lệ hút thuốc lá điếu của nam giới ở khu vực thành thị giảm đáng kể, từ 45,2% năm 2010 xuống 38,7% năm 2015
Trang 94 TÌNH HÌNH SỬ DỤNG THUỐC LÁ TẠI BẮC NINH
- 31% có thấy tình trạng hút thuốc tại cơ sở y tế
- 78% nhà hàng, quán ăn có tình trạng hút thuốc trong nhà; 20% tại các cơ sở giáo dục
Trang 10TẠI SAO THUỐC LÁ, THUỐC LÀO LẠI ĐỘC HẠI ???
Trang 11Thành phần của khói thuốc
Trang 12NHỮNG TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ
Trang 13Văn phòng Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam
Trang 14Văn phòng Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam
Trang 15 Thế kỷ 21: ước tính 1 tỷ người.
Tiếp tục gia tăng ở các nước đang phát triển
Trang 16Thuốc lá sẽ giết chết hơn 175 triệu người toàn cầu
2005 - 2030
Trang 18HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐẾN SỨC KHỎE
Ung thư phổi: tỉ lệ cao gấp 10 lần
Trang 22 Bệnh mạch vành: nguy cơ tăng 10-15 lần
Xơ vữa động mạch: cao hơn 1,5-2 lần
Nhồi máu cơ tim
TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐẾN SỨC KHỎE
Trang 23 Tai biến mạch máu não: cao gấp 2-4 lần
Xuất huyết não
TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐẾN SỨC KHỎE
Trang 26khói thuốc từ đầu
điếu thuốc đang
cháy và khói thuốc
do người hút thuốc
thở ra.
Trang 28ẢNH HƯỞNG CỦA HÚT THUỐC THỤ ĐỘNG
Làm tăng 20 -30% nguy cơ
ung thư phổi cho người hút thuốc
Trang 29ẢNH HƯỞNG CỦA HÚT THUỐC THỤ
ĐỘNG VỚI BÀ MẸ VÀ TRẺ EM
Khói thuốc thụ động làm tăng
22% nguy cơ trẻ sinh nhẹ cân
(dưới 2500g) (Leonardi-Bee JA
et al, 2008).
Ở trẻ em, hút thuốc thụ động
gây viêm đường hô hấp, viêm tai
giữa, làm nặng thêm các triệu
chứng hen và là một trong những
nguyên nhân gây đột tử ở trẻ sơ
sinh.
Trang 30- Nguy cơ sảy thai ở phụ
Trang 31TẠI VIỆT NAM
40.000 người tử vong/năm vì các bệnh
có liên quan đến thuốc lá Đến năm
2030, có thể tăng lên tới 70.000 người/năm (WHO).
Tỷ lệ bệnh nhân ung thư phổi có hút thuốc lá: 96,8%; không hút thuốc lá: 3,2% (Bệnh viện K)
Viện CL&CSYT (2011): Bệnh tật và tử vong sớm do thuốc lá làm mất đi >1,5 triệu năm sống khỏe mạnh của người Việt Nam, chiếm 12% tổng gánh nặng bệnh tật và tử vong tại Việt Nam.
Trang 32THUỐC LÁ ĐIỆN TỬ
VÀ TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐIỆN TỬ ĐỐI
VỚI SỨC KHỎE
SỞ Y TẾ BẮC NINH TRUNG TÂM KIỂM SOÁT BỆNH TẬT
Trang 33Là một trong những sản phẩm thuốc lá thế hệ mới
(Thuốc lá có khói)
Trang 34 Thuốc lá điện tử là gì ?
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Thuốc lá điện tử là một thiết bị điện tử sử dụng pin để làm nóng dung dịch Thành phần chính của dung dịch này bao gồm là propylene glycol, có hoặc không có glycerol và các chất tạo hương
Trang 352 THUỐC LÁ ĐIỆN TỬ VÀ TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐIỆN TỬ ĐỐI VỚI SỨC KHỎE
Trang 36Thuốc lá điện tử
Theo tài liệu của Tổ chức Y tế thế giới và Liên minh phòng chống tác hại thuốc lá Đông Nam Á, thành phần dung dịch trong thuốc lá điện tử gồm có:
Nicotine: Ngoài tính gây nghiện, nicotine gây tác động tiêu cực đến sự phát triển thai nhi trong quá trình mang thai và các bệnh tim mạch Mặc dù nicotine không phải là chất gây ung thư, nhưng nó có tác động như “chất tạo khối u” và liên quan đến hình thành bệnh ung thư cũng như ảnh hưởng đến thần kinh
Tiếp xúc với nicotine ở trẻ vị thành niên và thai nhi có ảnh hưởng lâu dài đến phát triển não bộ, tiềm năng dẫn đến rối loạn học tập và rối loạn tâm thần kinh.
Trang 37 Kim loại – chì, bạc, Cadmium, Chromium, thủy ngân, Nickel.
Tính đến ngày 22/10/2019: Trung tâm kiểm soát và ngăn ngừa bệnh tật Hoa kỳ (CDC) đã nhận được báo cáo từ 49 bang và 01 lãnh thổ cho thấy có 1,604* ca tổn thương phổi liên quan đến sử dụng thuốc lá điện tử (TLĐT) và các sản phẩm thuốc lá mới Các ca tử vong liên quan đến TLĐT tăng lên
39 ca và làm ảnh hưởng sức khỏe của ít nhất 2,051 người
Số liệu thống kê từ Mỹ, EU, Canada, Nam Triều Tiên cho thấy đến đã có hơn 2.600 ca ngộ độc do sử dụng thuốc lá điện tử
Trang 38 Các ảnh hưởng xấu khác của thuốc lá điện từ gồm: tăng nguy cơ nghiện nicotine với người đã từng hút và chưa bao giờ hút, tăng nguy cơ động kinh, mắc các bệnh về răng miệng, gây các vụ nổ / bỏng, chấn thương, gãy xương.
Có nhiều bằng chứng cho thấy việc hít phải các hương liệu trong dung dịch điện tử lâu dài
sẽ gây ra các tác động tiêu cực đến sức khỏe con người Kết quả nghiên cứu tại Mỹ năm
2018 cho thấy sử dụng thuốc lá điện tử hàng ngày có liên quan tới việc tăng tỷ lệ mắc bệnh nhồi máu cơ tim tương tự như hút thuốc lá truyền thống.
Trang 39Thuốc lá điện tử
Nhóm nghiên cứu của Đại học California Mỹ đã lựa chọn đối tượng là thanh thiếu niên cho nghiên cứu về tác hại của thuốc lá điện tử Các nhà khoa học phân tích mẫu nước bọt và nước tiểu của 67 thanh thiếu niên dùng thuốc lá điện tử, 17 thiếu niên hút thuốc lá điếu truyền thống hoặc cả hai loại và 20 em khác không hút thuốc Kết quả cho thấy nhóm dùng thuốc lá điện tử có hàm lượng các hợp chất hữu cơ độc hại cao gấp 3 lần nhóm không hút thuốc và tương đương với nhóm hút thuốc lá điếu Bởi lẽ, nicotine không phải là thứ độc hại duy nhất trong một điếu thuốc lá Những chất độc khác ngoài nicotine tìm thấy trong thuốc lá điện tử là những chất làm tăng nguy cơ ung thư đã tìm thấy trong thuốc lá điếu trong nhiều nghiên cứu trước đây: acrylonitrile, acrolein, propylene oxide, acrylamide, crotonaldehyde Ngoài ra, các chất bảo quản propylen glycol hay glycerin được sử dụng để giữ các dung dịch trong thuốc lá điện tử ở dạng lỏng, có thể an toàn trong nhiệt độ phòng nhưng vô cùng độc hại khi được làm nóng lên và ở nhiệt độ cần thiết để bốc hơi Người dùng đã phải hít chính thứ hơi bốc lên đó Theo tiến sĩ Mark L Rubinstein, giáo sư nhi khoa (professor of pediatrics) tại Đại học California ở San Francisco, thành viên nhóm nghiên cứu, thiếu niên cần hít không khí trong lành chứ không phải khói thuốc, ở bất kỳ dạng nào Ông nhấn mạnh rằng phải truyền đi thông điệp rõ ràng rằng hơi thuốc lá điện tử rất độc hại cho người hút và những người xung quanh.
Trang 40Thuốc lá điện tử
độc nicotine do tiếp xúc hoặc uống dung dịch điện tử.
Các quan sát tại Mỹ cho thấy trẻ em có nguy cơ phơi nhiễm cao với thuốc lá điện tử và dung dịch nicotine Trong đó bao gồm cả những ảnh hưởng từ tương đối nhẹ như kích ứng mắt, da, buồn nôn, nôn đến bệnh nặng đe dọa tính mạng và một số trường hợp tử vong.
lá điện tử quá nóng, dễ bắt lửa và phát nổ
Hiện nay đã có 200 trường hợp phát nổ được ghi nhận tại Anh và Mỹ Trong đó có một số trường hợp dẫn đến thương tích đe dọa tính mạng, gây thương tật và thiệt hại lớn về tài sản.