Đáp án: - Bài thơ tả cảnh ngụ tình: Bài thơ cho thấy cảnh tượng Đèo Ngang thoáng đãng mà heo hút thấp thoáng có sự sống, con người nhưng còn hoang sơ đồng thời thể hiện nỗi nhớ nước thư
Trang 2KIÓm tra bµi cò
? Đọc thuộc lòng bài thơ “ Qua đèo ngang ” của Bà Huyện
Thanh Quan ? Đây là bài thơ tả cảnh hay tả tình ? Đó là cảnh gì, tình gì ?
Trang 3Đáp án:
- Bài thơ tả cảnh ngụ tình: Bài thơ cho thấy cảnh tượng Đèo Ngang thoáng đãng mà heo hút thấp thoáng có sự sống, con người nhưng còn hoang
sơ đồng thời thể hiện nỗi nhớ nước thương nhà, nỗi buồn thầm lặng cô đơn của tác giả
Trang 4I, Đọc – Tìm hiểu chung
1.Tác giả, tác phẩm
a, Tác giả
- Nguyễn Khuyến ( 1835 -1909 )
Quê ở thôn Vị Hạ, xã Yên Đổ, huyện Bình
Lục, tỉnh Hà Nam
-Ông đỗ đầu cả 3 kì thi : Hương, Hội,
Đình nên gọi là Tam Nguyên Yên Đổ.
- Là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam.
b, Tác phẩm
-Hoàn cảnh sáng tác : Khi nhà thơ cáo
quan về ở ẩn tại quê nhà.
-Là bài thơ hay nhất viết về đề tài tình
bạn.
Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến )
Trang 53.Thể thơ, bố cục văn bản
- Thể thṍt ngụn bát cú Đường
Chú ý ngắt nhịp 4/3
Giaỉ nghĩa các từ : nước cả, khụn,
rốn ?
+ nước cả : nước đõ̀y, nước lớn + khụn : khụng thể, khú, e rằng khú + rốn :núm hoa dưới quả bõ̀u, bớ, cà…
Bài 8 – Tiờ́t 30 : BẠN Đấ́N CHƠI NHA
Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không co Bác đến chơi đây, ta với ta!
THấ̉ THƠ THẤT NGễN BÁT CÚ ĐƯỜNG LUẬT
-Số cõu : 8 cõu / bài
- Số chữ : 7 chữ / cõu -Ngắt nhịp 4 /3
-Gieo võ̀n : ở các chữ cuối của các
cõu 1,2,4,6,8.
-Cú phép đối giữa cõu 3 với cõu 4,
Cõu 5 với cõu 6
-Luọ̃t bằng trắc.
-Bố cục : Đờ̀ - thực - luọ̃n -kờ́t
Giống
Về số câu, số chữ, cách hiệp vần,
đối thanh, đối ý
Trang 6Bạn đến chơi nhà ( Nguyờ̃n
Trang 7I Đọc – Tìm hiểu chung
1, Tác giả, tác phẩm
2, Giải nghĩa từ khó
3,Thể thơ, bố cục văn bản
4, Phương thức biểu đạt :
- Biểu cảm + tự sự + miêu tả
Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến )
Trang 8I.Đọc – Tỡm hiểu chung
II Đọc - Tỡm hiểu văn bản
1.Cõu mở đõ̀u : Cảm xúc khi
bạn đờ́n thăm.
- Cách vào bài tự nhiờn như lời
núi hàng ngày.
-Cách xưng hụ : “bác ” -> Thái
đụ̣ tụn trọng, thõn tỡnh, gõ̀n
gũi.
-> Tiờ́ng reo vui thể hiợ̀n sự vui
mừng khi cú bạn đờ́n thăm
Bài 8 – Tiờ́t 30 : BẠN Đấ́N CHƠI NHA ( Nguyờ̃n Khuyờ́n )
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá
V ờn rộng rào th a, khó đuổi
gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rộng rốn, m ớp đ ơng hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không co
Bác đến chơi đây, ta với ta!
Trang 9I.Đọc – Tỡm hiểu chung
II Đọc - Tỡm hiểu văn bản
1.Cõu mở đõ̀u
2.Sáu cõu tiờ́p :
Bài 8 – Tiờ́t 30 : BẠN Đấ́N CHƠI NHA ( Nguyờ̃n Khuyờ́n )
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá
V ờn rộng rào th a, khó
đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới
nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp
đ ơng hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không co
Bác đến chơi đây, ta với ta!
Giải bày hoàn cảnh tiờ́p bạn
Trang 10- Trẻ thời đi vắng -> khơng cĩ người sai bảo
chơ thời xa -> khơng dễ mua sắm thức ăn đãi
bạn.
Mong muốn tiếp đãi bạn thịnh soạn
nhưng không thực hiện được.
- Ao sâu nước cả khơn chài cá
Vườn rợng rào thưa khĩ đuởi gà
-> Thức ăn cao sang cĩ nhưng khơng bắt đươc.
- Cải chửa ra cây, cà mới nụ
- Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa
-> Thức ăn đạm bạc, dân dã cĩ nhưng đang ở đợ phát triển chưa
thu hái đươc.
Trang 11- Đầu trị tiếp khách trầu khơng cĩ
bằng phong tục thông
thường cũng không thành.
Trang 12I.Đọc – Tìm hiểu chung
II Đọc - Tìm hiểu văn bản
1.Câu mở đầu
2 Sáu câu tiếp :Giãi bày hoàn cảnh tiếp
trong 6 câu thơ
Cách tạo tình huống : Từ chuyện lâu ngày bạn mới đến chơi để tác giả đươc giãi bày
tâm sự.
Liệt kê : Cá, gà, cải, cà, bầu, mướp, trầu -> liệt kê tên các món ăn ngon muốn đãi bạn
Phép đối :Câu 3 đối với câu 4.
Câu 5 đối với câu 6 -> Tạo nhịp điệu cân đối cho bài thơ
Nói quá :Sự thiếu thốn, đạm bạc đươc nói quá, cường điệu đến mức tối đa.
+ Ngôn ngữ nôm na, mộc mạc.
+ Hình ảnh bình dị, đậm chất quê.
+ Giọng điệu đùa vui hóm hỉnh
Trang 13I.Đọc – Tỡm hiểu chung
II Đọc - Tỡm hiểu văn bản
1.Cõu mở đõ̀u
2 Sáu cõu tiờ́p
3.Cõu kờ́t :Quan niợ̀m vờ̀ tỡnh bạn
-Đại từ ngụi 1,2 : tác giả và bạn
-> Quan hợ̀ gắn bú, hũa hơp, khụng
Đầu trò tiếp khách, trầu không co
Bác đến chơi đây, ta với ta!
Trang 14Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến )
I.Đọc – Tìm hiểu chung
II Đọc - Tìm hiểu văn bản
1.Câu mở đầu
2.Sáu câu tiếp
3.Câu kết :Quan niệm về tình bạn
-Đại từ ngôi 1,2 : tác giả và bạn
-> Quan hệ gắn bó, hòa hơp, không
tách rời
Câu hỏi thảo luận
Theo em có gì khác nhau trong cụm
từ “ta với ta ‘’ ở bài thơ này so với bài ‘’ Qua đèo ngang’’- Bà Huyện
Thanh Quan ?
Qua Đèo Ngang Bạn đến chơi nhà
- Tác giả với hình bóng của chính mình
-Nỗi cô đơn chỉ có mình với mình ở nơi hoang vắng
Bộc lộ sự cô đơn tuyệt đối của tác giả
- Tác giả với bạn – tuy hai mà một -Tình cảm chân thành, cảm động vươt trên mọi thứ vật chất
Thể hiện tình bạn gắn bó, thân thiết, chân thật, đậm đà
* Giống : về mặt hình thức, trực tiếp biểu hiện cảm xúc của chủ thể trữ tình
* Khác :
- Cách kết thúc bất ngờ, thú vị
-> Tình bạn đậm đà, thắm thiết
d ựa trên giá trị tinh thần
Trang 15? Em đã ứng xử với bạn như thế nào để thể hiện
sự thanh lịch, văn minh?
Trang 16- Đối với bạn khác trường:
+ Thái độ hoà nhã, lịch sự khi giao tiếp ứng xử.
+ Nhiệt tình, mạnh dạn, vui vẻ làm quen, kết bạn, học tập khi có cơ hội….
-Đối với bạn cùng lớp, cùng trường cần:
+ Đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ bạn cùng tiến bộ.
+ Cư xử hoà nhã, đúng mực.
+ Khoan dung với bạn khi bạn mắc lỗi.
+ Chia sẻ khó khăn.
+ Xưng hô bằng lời lẽ lịch sự, thân mật.
+ Bạn nam cư xử tế nhị với bạn nữ…
? Theo em, để xứng đáng là một học sinh Hà Nội
thanh lịch, văn minh trong cách ứng xử với bạn thì
cần phải làm gì?
Trang 17I.Đọc – Tìm hiểu chung
A Cách lập ý độc đáo, xây dựng tình huống lí thú
B Sử dụng từ ngữ thuần Nôm
C Giọng thơ đùa vui, hóm hỉnh
D Phép đối, liệt kê, nói quá
“Bác đến chơi đây, ta với ta!”, nhưng trong đó là một giọng thơ hóm hỉnh chứa đựng
tình bạn đậm đà, thắm thiết.
Trang 18? Có ý kiến cho rằng: “Bài thơ không chỉ ca
ngợi tình bạn mà còn gợi ra hình ảnh làng quê vùng đồng bằng Bắc Bộ thật tài tình Em có
đồng ý không? Vì sao?
- Đồng ý: Qua mỗi câu thơ nói về việc tiếp bạn già của Nguyễn Khuyến là hình ảnh làng quê vùng đồng bằng Bắc Bộ đó là ao sâu nước đầy, vườn rộng xanh mướt cải, những giàn bầu, giàn mướp… Bằng việc
sử dụng những từ ngữ thuần Nôm phong phú kết hợp cách miêu tả chấm phá nhà thơ đã làm hiện lên cảnh vườn tược cây cối đang đơm hoa kết trái ẩn chứa một sức sống tiềm tàng gần gũi và mến yêu
Trang 19I.Đọc – Tìm hiểu chung
II Đọc - Tìm hiểu văn bản
III Tổng kết
IV Luyện tập
Trang 21
Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến )
THI VIẾT NHANH :
Sưu tầm những câu ca dao, tục ngữ nói về tình bạn
Thể lệ :
-Cả lớp chia làm 4 nhóm.
-Trong thời gian 2 phút : Nhóm nào
sưu tầm đươc nhiều và chính xác câu ca dao, tục ngữ nói về tình bạn hơn thì thắng cuộc
- Yêu cầu : Viết nhanh,rõ ràng, Không sai lỗi chính tả.
CA DAO,TỤC NGỮ NÓI VỀ TÌNH BẠN
- Bạn bè là nghĩa tương thân
Khó khăn thuận lơi ân cần có nhau Bạn bè là nghĩa trước sau
Tuổi thơ cho đến bạc đầu không phai -Ở chọn nơi, chơi chọn bạn.
-Thua trời một vạn không bằng kém bạn một li.
-Học thầy không tày học bạn.
-Giàu vì bạn, sang vì vơ.
-Kính thầy, yêu bạn.
I.Đọc – Tìm hiểu chung
II Đọc - Tìm hiểu văn bản
III Tổng kết
IV Luyện tập
Bài tập 1
Bài tập 2
Trang 22THỂ LỆ CHƠI NHƯ SAU
- Cả lớp chia làm 2 đội: CHĂM NGOAN – HỌC GIỎI
- Mỗi đội lần lươt chọn ô hàng ngang tương ứng là một
câu hỏi liên quan đến kiến thức đã học Trả lời đúng
mỗi ô hàng ngang đươc 10 điểm.
- Đội nào tìm ra từ chìa khóa (ô hàng dọc) trước đươc
40 điểm.
Trang 24- Học thuộc bài thơ Nắm vững nội dung và
nghệ thuật của bài thơ
- Viết bài văn ngắn nêu cảm nhận của em
về tình bạn của Nguyễn Khuyến.
- ChuÈn bÞ bµi míi : So¹n bµi “ Xa ngắm
thác núi Lư ”- Lí Bạch.
Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA
( Nguyễn Khuyến )