* Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín là số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây... Cho nam châm quay trước cuộn dây dẫn kín C2: Hãy phân tích xem
Trang 1TRƯỜNG THCS TRẦN HƯNG ĐẠO
Trang 2* Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
trong cuộn dây dẫn
kín là số đường sức
từ xuyên qua tiết
diện S của cuộn dây
Trang 3Vậy cấu tạo và hoạt động của chúng có gì giống nhau
và khác nhau?
Đinamô ở xe đạp Máy điện xoay chiều
trong công nghiệp
Trang 4Giáo viên – DƯƠNG VĂN DIỄN
Ghi bài
Trang 5C1: Làm TN và chỉ rõ đèn
chân từ ngoài vào trong cuộn dây.
+ Kéo nam châm từ trong ra ngoài cuộn dây
Chiều dịng điện trong hai trường hợp trên cĩ gì khác nhau ?
Bài 33 - DÒNG ĐIỆN XOAY
Trang 6dòng điện cảm ứng khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện đó
giảm.
Trang 73 Dòng điện
xoay chiều Dòng điện luân phiên đổi chiều gọi là
dòng điện xoay chiều.
Trang 81 Cho nam châm quay trước cuộn
dây dẫn kín C2: Hãy phân tích xem số
đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến
đổi như thế nào khi cho nam châm quay quanh một trục thẳng đứng trước cuộn dây dẫn Từ đó suy ra dòng
điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây có chiều biến đổi như thế nào trong khi nam châm quay.
C2: Khi cực N của nam châm lại gần cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua tiết
diện S của cuộn dây tăng Khi cực N ra xa
cuộn dây thì số đường sức từ qua S giảm Khi nam châm quay liên tục thì số đường
sức từ xuyên qua S luân phiên tăng giảm Vậy dòng điện cảm ứng xuất hiện trong
cuộn dây là dòng điện xoay chiều.
I CHIỀU CỦA DÒNG ĐIỆN
Trang 92 Cho cuộn dây dẫn quay trong
từ trường
C3: Hãy phân tích xem số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên như thế nào khi cuộn dây quay, từ đó suy ra nhận xét về chiều của
dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây dẫn.
C3: Khi cuộn dây quay từ vị trí 1 sang vị trí 2 thì số đường sức từ xuyên qua tiết
diện S của cuộn dây tăng Khi cuộn dây
từ vị trí 2 quay tiếp thì số đường sức từ giảm Nếu cuộn dây quay liên tục thì số
đường sức từ xuyên qua tiết diện S luân phiên tăng, giảm Vậy dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây là dòng điện
Trang 103 Kết
luận Trong cuộn dây dẫn kín, dòng điện
cảm ứng xoay chiều xuất hiện khi cho
nam châm quay trước cuộn dây hay cho cuộn dây quay trong từ trường.
2 Cho cuộn dây dẫn quay trong
Trang 11III VẬN
DỤNG C4: Khi cho cuộn dây quay, hai
bóng đèn bật sáng , vạch ra hai nửa vòng sáng đối nhau Giải thích tại sao mỗi bóng đèn lại chỉ sáng trên nửa vòng
tròn vòng tròn thì số đường sức C4: Khi khung dây quay nửa
từ qua khung dây tăng đèn thứ nhất sáng Trên nửa vòng tròn sau, số đường sức từ giảm nên dòng điện đổi chiều, đèn thứ hai sáng.
II CÁCH TẠO RA DÒNG ĐIỆN
Trang 12* Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín đổi chiều khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây đang tăng mà chuyển
sang giảm hoặc ngược lại đang giảm mà
chuyển sang tăng.
* Khi cho cuộn dây dẫn kín quay trong từ
trường của nam châm hay cho nam châm
quay trước cuộn dây dẫn thì có thể xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều.
* Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín đổi chiều khi nào ?
* Dòng điện cảm ứng xoay chiều trong cuộn dây dẫn kín có thể xuất hiện khi nào ?
Trang 14Máy phát điện có nam châm quay
Máy phát điện có cuộn dây quay
I Cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều
1 Quan sát
Bài 34: MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 15Hình 34.2
Hình 34.1
* Giống nhau :
Nam châm Cuộn dây
* Khác nhau:
Cuộn dây quay.
Nam châm quay.
Cuộn dây đứng yên Nam châm đứng yên.
Đều có 2 bộ phận chính
Có thêm bộ góp điện: Vành khuyên và thanh quét.
C1: Hãy chỉ ra những bộ phận chính của mỗi loại máy phát điện này và nêu lên chỗ giống và khác nhau của chúng.
I Cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều
1 Quan sát
Bài 34: MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 16I Cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều
1 Quan sát
C2: Giải thích vì sao khi ta cho nam châm (hoặc cuộn dây) quay ta lại thu được dòng điện xoay chiều trong các máy trên khi nối hai cực của máy với các dụng cụ tiêu thụ điện.
Khi nam châm hoặc cuộn dây quay thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây luân phiên tăng giảm nên tạo ra dòng điện xoay chiều
Bài 34: MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 17I Cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều
Trang 18I Cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều
II Máy phát điện xoay chiều trong kỹ thuật
- Cuộn dây là stato.
- Rôto là nam châm điện rất mạnh.
- Tần số của lưới điện quốc gia: 50 Hz.
Bài 34: MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 19I Cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều
II Máy phát điện xoay chiều trong kỹ thuật
1 Đặc tính kỹ thuật
2 Cách làm quay máy phát điện
Có nhiều cách làm quay Rôto của máy phát điện: Dùng động cơ nổ, tua bin nước, dùng cánh quạt gió, …
Bài 34: MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 20Tua bin hơi nước
Các thiết bị tạo ra dòng điện xoay chiều.
Dùng cánh quạt gió
Trang 21Các thiết bị tạo ra dòng điện xoay chiều.
Máy phát điện động cơ xăng, động cơ dầu
Trang 22Đi namô ở xe đạp
Nhà máy điện trong công nghiệp
C3 So sánh chỗ giống và khác nhau về cấu tạo và hoạt động của đinamô ở xe đạp và máy phát điện xoay chiều trong công nghiệp?
Bài 34: MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
III Vận dụng
Trang 23Giống nhau: Đều có nam châm và cuộn dây dẫn khi một
trong hai bộ phận quay thì xuất hiện dòng điện xoay chiều
Khác nhau : Đinamô xe đạp có kích thước nhỏ hơn, công suất phát điện nhỏ hơn, hiệu điện thế , cường độ dòng điện
ở đầu ra nhỏ hơn.
Muốn máy phát điện xoay chiều phát điện liên tục thì
phải làm thế nào ?
Trả lời : Phải làm cho nam châm hoặc cuộn dây quay liên
tục Có thể dùng tay quay hoặc động cơ
III Vận dụng
Bài 34: MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 24Một máy phát điện xoay
chiều có hai bộ phận chính là nam châm và cuộn dây dẫn Một trong hai bộ phận đó
đứng yên gọi là Stato, bộ
phận còn lại quay gọi là Rôto.
Trang 25CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT:
Trong các máy phát điện lớn dùng trong công nghiệp,
người ta dùng nam châm điện thay cho nam châm nam
châm vĩnh cửu để tạo ra từ trường mạnh Để đưa dòng điện một chiều vào nam châm điện Người ta dùng một bộ góp điện Bộ góp điện gồm hai vành khuyên gắn với hai đầu
cuộn dây của nam châm điện và thanh quét (hay chổi than) luôn tì sát vào vành khuyên Dây dẫn nối hai chổi than với hai cực của nguồn điện ở ngoài Nhờ thế mà khi nam châm quay, dây dẫn nối không bị xoắn lại
Trang 26- Học ghi nhớ và làm câu hỏi trắc nghiệm ở SBT.
“Truyền tải điện năng đi xa Máy
biến thế ”