VaT_Ly_11__TUaN_5__Tu_CaM_SUaT_dIeN_doNG_CaM_uNG__ONLINE_1268a8ca28

Từ thông riêng Yêu cầu học sinh: Từ công thức tính từ thông riêng hãy xác định công thức tính độ tự cảm L của ống dây hình trụ có chiều dài l, tiết diện S, gồm N vòng dây, có cường độ

I HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM

1 TỪ THÔNG RIÊNG

Xét mạch kín (C) có dòng điện cường độ

i Dòng điện i gây ra một từ thông Φ qua

(C) được gọi là từ thông riêng của mạch

Ta có biểu thức từ thông riêng:

I HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM

1 Từ thông riêng

Yêu cầu học sinh: Từ công thức tính từ thông riêng hãy xác

định công thức tính độ tự cảm L của ống dây hình trụ có

chiều dài l, tiết diện S, gồm N vòng dây, có cường độ dòng điện i chạy qua.

B = 4π.10−7

Từ trường trong lòng ống dây:

Từ thông xuyên qua lòng ống dây gồm N vòng dây: Φ = NBS

Ví dụ 1: Quan sát mô phỏng hiện tượng khi đóng khóa K

R

Đ1

CA

* Khi đóng K + Đ1 sáng ngay + Đ2 sáng lên từ từ

K

B D

Đ2

L , R

I HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM

b Một số ví dụ về hiện tượng tự cảm

Ví dụ 1

* Giải thích : Khi ngắt K : dòng điện I qua L giảm → B giảm →

Φ qua L giảm → xuất hiện I C khá lớn chống lai sự giảm của I

→ Ic phóng qua đèn → Đ sáng bừng lên rồi tắt.

I HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM

b Một số ví dụ về hiện tượng tự cảm

Ví dụ 2: Quan sát mô phỏng hiện tượng khi ngắt

khóa K

II SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG TRONG MẠCH KÍN

1 Định nghĩa

Vậy suất điện động cảm ứng là suất điện động sinh

ra dòng điện cảm ứng trong mạch kín.

II SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG TRONG MẠCH KÍN

1 Định nghĩa

E

Nhận xét về chiều mũi tên suất điện động với chiều của dòng điện chạy qua nguồn ?

II SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG TRONG MẠCH KÍN

Ngoại lực cần sinh công ΔA’ để thắng

công cản: ΔA’ = -ΔA = - i ΔΦ

Công ΔA’ có độ lớn bằng phần năng lượng cung cấp cho (C)

⇒ điện năng của suất điện động cảm ứng eC:

ΔA’ = eCi Δt

II SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG TRONG MẠCH KÍN

II SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG TRONG MẠCH KÍN

2 Định luật Fa-ra-đây

Chứng minh 2 vế của biểu thức 24.4 có cùng đơn vị ?

Câu C2:

V C

J As

Nm s

m Am

N s

Tm s

II SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG TRONG MẠCH KÍN

3 Quan hệ giữa suất điện động cảm ứng và định luật Len - xơ

Sự xuất hiện dấu trừ (-) trong công thức (24.3) là để phù hợp với

định luật Len – xơ

II SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG TRONG MẠCH KÍN

II SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG TRONG MẠCH KÍN

∆

∆

: tốc độ biến thiên cường độ dòng điện trong mạch

Nhận xét: suất điện động tự cảm có độ lớn tỉ lệ với tốc độ biến thiên của cường độ dòng điện trong mạch.

Ta có:

III CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG TRONG HIỆN

TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ

Bản chất của hiện tượng cảm ứng điện từ là quá trình chuyển hóa cơ năng thành điện năng.

2 7

ĐỘ TỰ CẢM CỦA CUỘN DÂY

II SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG XUẤT HIỆN TRONG MẠCH KÍN

CỦNG CỐ

Câu 1 Độ lớn của suất điện động cảm ứng trong mạch kín tỉ lệ với

A tốc độ biến thiên từ thông qua mạch ấy.

B độ lớn từ thông qua mạch.

C điện trở của mạch.

D diện tích của mạch.

CỦNG CỐ

Câu 2  Hiện tượng tự cảm là hiện tượng cảm ứng điện từ do sự

biến thiên từ thông qua mạch gây ra bởi

A sự biến thiên của chính cường độ dòng điện trong mạch.

B sự chuyển động của nam châm với mạch.

C sự chuyển động của mạch với nam châm.

D sự biến thiên từ trường Trái Đất.

CỦNG CỐ

Câu 3 Trong thí nghiệm về hiện tượng tự cảm và ngắt mạch,

người ta đưa lõi sắt vào trong lòng ống dây để

A tăng điện trở của ống dây

B tăng cường độ dòng điện qua ống dây.

C làm cho bóng đèn mắc trong mạch không bị cháy

D tăng độ tự cảm của ống dây.

CỦNG CỐ

Câu 4 Khi khóa K đóng, chọn phát biểu đúng về

chiều dòng điện tự cảm do ống dây gây ra, và

chiều dòng điện qua R

R

E

N

CỦNG CỐ

Câu 6 Một ống dây có hệ số tự cảm 20 mH đang có dòng điện

với cường độ 5 A chạy qua Trong thời gian 0,1 s dòng điện giảm đều về 0 Suất điện động tự cảm của ống dây có độ lớn là

A 100 V.

B 1 V.

C 0,1 V.

D 0,01 V.

CỦNG CỐ

Câu 7 Một khung dây hình vuông cạnh 20 cm nằm toàn bộ

trong một từ trường đều và vuông góc với các đường cảm ứng

từ Trong thời gian 1/5 s, cảm ứng từ của từ trường giảm từ 1,2

T về 0 Suất điện động cảm ứng của khung dây trong thời gian