BỘ CÔNG THƢƠNG TRUNG TÂM THÔNG TIN CÔNG NGHIỆP VÀ THƢƠNG MẠI BÁO CÁO TÌNH HÌNH THỊ TRƢỜNG LOGISTICS CHÂU ÂU SỐ THÁNG 92021 THUỘC NHIỆM VỤ “Cập nhật, cung cấp thông tin và cơ sở dữ liệu lĩnh vực Logistics Việt Nam giai đoạn 2021 2025”năm 2021 Hà Nội, năm 2021 1 MỤC LỤC DANH MỤC HÌNH 2 TÓM TẮT 3 1 TÌNH HÌNH CHUNG THỊ TRƢỜNG LOGISTICS CHÂU ÂU 6 1 1 Vận tải 6 1 2 Cảng biển 12 1 3 Các hoạt động logistics khác 13 2 TÌNH HÌNH CỤ THỂ TẠI MỘT SỐ THỊ TRƢỜNG 15 2 1 Đức 15 2 2 Pháp 16 2 3 Hà Lan 19 2 4 Vươ.
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRUNG TÂM THÔNG TIN CÔNG NGHIỆP VÀ THƯƠNG MẠI
BÁO CÁO TÌNH HÌNH THỊ TRƯỜNG LOGISTICS CHÂU ÂU
SỐ THÁNG 9/2021
THUỘC NHIỆM VỤ “Cập nhật, cung cấp thông tin và cơ sở dữ liệu lĩnh vực Logistics
Việt Nam giai đoạn 2021-2025”năm 2021
Hà Nội, năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
DANH MỤC HÌNH 2
TÓM TẮT 3
1 TÌNH HÌNH CHUNG THỊ TRƯỜNG LOGISTICS CHÂU ÂU 6
1.1 Vận tải 6
1.2 Cảng biển 12
1.3 Các hoạt động logistics khác 13
2 TÌNH HÌNH CỤ THỂ TẠI MỘT SỐ THỊ TRƯỜNG 15
2.1 Đức 15
2.2 Pháp 16
2.3 Hà Lan 19
2.4 Vương quốc Anh 21
2.5 Nga 24
Trang 3DANH MỤC HÌNH
Hình 1: Chỉ số phụ nhóm giao thông vận tải trong rổ hàng hóa dịch vụ tính CPI của EU năm 2020 và 2021 (năm gốc 2015=100) 6 Hình 2: Giá cước vận tải đường bộ trung bình của EU theo các quý giai đoạn 2017-2021 7 Hình 3: Các tuyến vận tải đường bộ của EU và vương quốc Anh và giá cước tham chiếu trong quý II/2021 8 Hình 4: Số lượng chuyên bay thương mại của EU hàng tháng năm 2020, 2021 9 Hình 5: Tăng/giảm số chuyến bay thương mại của từng nước thành viên EU trong tháng 8/2021 so tháng 8/2019 9 Hình 6: Chỉ số phụ nhóm giao thông vận tải trong rổ hàng hóa dịch vụ tính CPI của Đức (năm gốc 2015=100) 15 Hình 7: Chỉ số phụ nhóm giao thông vận tải trong rổ hàng hóa dịch vụ tính CPI của Pháp (năm gốc 2015=100) 17 Hình 8: Một quầy hàng trữ lạnh trong siêu thị của Pháp 18 Hình 9: Chỉ số phụ nhóm giao thông vận tải trong rổ hàng hóa dịch vụ 19 Hình 10: Khu vực nhà kho mới tại cảng Rotterdam đạt chứng nhận ATEX- đáp ứng yêu cầu cao nhất về phòng chống cháy nổ 21 Hình 11: Chỉ số phụ nhóm giao thông vận tải trong rổ hàng hóa dịch vụ 22 Hình 12: Ùn ứ xe tải ở các chốt kiểm soát tại biên giới Vương quốc Anh 24 Hình 13: TransContainer đã khai trương một dịch vụ vận chuyển đa phương thức mới trên tuyến Châu Á- Thái Bình Dương nối với Liên bang Nga 26 Hình 14: Khu vực bến dành cho ngũ cốc tại cảng Azov (Liên bang Nga) 27
Trang 4TÓM TẮT
Theo số liệu do Cơ quan thống kê châu Âu công bố vào tháng 9/2021, chỉ
số phụ giao thông vận tải trong “rổ” hàng hóa dịch vụ tính CPI ở Liên minh châu Âu tiếp tục tăng, đạt 112,46 điểm vào tháng 8/2021 Giá đầu vào và nhu cầu cùng tăng là các yếu tố chính tạo lập xu hướng đi lên của chỉ số này
Theo thống kê của Statista, năm 2020, thị trường vận tải hàng hóa đường
bộ châu Âu đạt quy mô 342,5 tỷ Euro Dự báo cho năm 2021 cho thấy thị trường sẽ còn tăng hơn nữa, lên khoảng 340 tỷ Euro Mức tăng trưởng này phù hợp với xu hướng tích cực được ghi nhận từ năm 2010 đến năm 2020, theo đó vận tải đường bộ liên tục năm sau cao hơn năm trước, trừ năm 2012 Đến cuối năm 2021, thị trường vận tải hàng hóa đường bộ dự báo tăng tổng thể 23% so với năm 2010
Việc triển khai vắc-xin trên diện rộng, thậm chí tiêm thêm mũi tăng cường là chìa khóa để chính phủ các nước EU mở cửa lại nền kinh tế của họ, trong khi sự phục hồi tiêu dùng sau làn sóng đầu tiên của đại dịch vẫn mạnh mẽ
sẽ thúc đẩy vận chuyển hàng hóa và đi lại Nhu cầu tiếp tục tăng trong quý cuối năm 2021, hỗ trợ hoạt động vận tải đường bộ và do đó khiến giá cước tăng lên
Hướng dẫn xanh (Green Guidelines) của Hiệp hội Cảng biển châu Âu (ESPO) năm 2021 cung cấp cho các cảng tại EU các công cụ và hướng dẫn cụ thể để thực hiện chiến lược “xanh hóa” ngành cảng biển Đây đồng thời được coi là một nỗ lực lớn trong tổng thể ứng phó với các thách thức môi trường mà khu vực cảng biển đang đối mặt Biến đổi khí hậu có thể làm thay đổi môi trường tự nhiên cho hoạt động của tàu thuyền và tác động trực tiếp đến tương lai của các cảng Do đó, thay vì quan điểm cho rằng đây là một trách nhiệm chung với cộng đồng, “xanh hóa” lĩnh vực cảng biển được coi như vì sự tồn tại
và phát triển của chính ngành cảng biển trong thời gian tới
Theo số liệu của Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), vào tháng 8 năm
2021, số lượng các chuyến bay thương mại ở EU đã tăng 48% so với tháng 8 năm 2020 Con số này vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước đại dịch (giảm 31%
so với tháng 8 năm 2019)
Trang 5Đức:
Một cuộc khảo sát của hiệp hội công nghiệp kỹ thuật VDMA của Đức cho thấy phần lớn các công ty cơ khí của Đức đang phải đối mặt với các vấn đề nghiêm trọng hoặc đáng chú ý về chuỗi cung ứng, với tăng trưởng sản xuất dự kiến sẽ bị ảnh hưởng trong năm tới
81% công ty cơ khí cho biết chuỗi cung ứng của họ bị suy yếu, đặc biệt là các linh kiện điện tử, và 2/3 số công ty được khảo sát gặp phải các vấn đề về logistics và vận tải
Trong những năm qua, với tính kỷ luật công nghiệp cao, Đức là một trong số những thị trường có dịch vụ logistics có mức độ đáng tin cậy cao nhất trên thế giới, đặc biệt về tiến độ và lộ trình Bất lợi chi phí cao được bù đắp bởi
ưu điểm này Tuy nhiên, dịch bệnh COVID-19 đã làm giảm tính tin cậy của hành trình trên phạm vi toàn thế giới và trở thành một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp logistics của Đức
Pháp
Theo báo cáo nghiên cứu thị trường của BusinessWire, thị trường logistics chuỗi lạnh của Pháp dự kiến sẽ chứng kiến tốc độ tăng trưởng trung bình (CAGR) là 3,9% trong giai đoạn 2021-2026
Đại dịch COVID-19 đã tác động đáng kể đến hoạt động kinh doanh logistics chuỗi lạnh của Pháp, và đến nay mặc dù các biện pháp hạn chế đã dần được nới lỏng, các tác nhân trên thị trường vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức và bất ổn về nhiều mặt
Hà Lan:
31 công ty vận tải hàng hóa Hà Lan đã gửi kiến nghị cho Thủ tướng Anh Boris Johnson, kêu gọi chính phủ Anh cứu vãn cuộc khủng hoảng chuỗi cung ứng của mình bằng cách nới lỏng các quy định liên quan đến kiểm soát hàng hóa qua biên giới Maciej Wroński, Chủ tịch Bộ Giao thông Vận tải và Logistics Hà Lan, cho rằng Vương quốc Anh cần các giải pháp khả thi hơn để đảm bảo các chuỗi cung ứng hàng hóa giữa EU và Vương quốc Anh không bị
Trang 6Vương quốc Anh và Irealand
Chính phủ Anh dự kiến sẽ nới lỏng các quy định về thị thực đối với tài xế
xe tải Đây là một nỗ lực để khắc phục các vấn đề trong chuỗi cung ứng đã gây tình cảnh tắc nghẽn kéo dài ở biên giới Chính phủ nước này cho biết họ đang xem xét các biện pháp tạm thời để tránh các gián đoạn chuỗi cung ứng trong bối cảnh kinh tế nước này đang cần những động lực để phục hồi hậu COVID-19
Ngành vận tải hàng hóa của Vương quốc Anh đang thiếu hàng chục nghìn nhân viên vận tải do nhiều yếu tố, bao gồm đại dịch COVID-19, lực lượng lao động già hóa và công nhân nước ngoài phải trở về nước do Brexit
Nga:
Theo số liệu công bối bởi Cơ quan Thống kê Liên bang Nga, trong 8 tháng năm 2021, khối lượng hàng hóa được vận chuyển bởi tất cả các phương thức vận tải trong hệ thống vận tải Liên bang Nga đã tăng 1,2% so với cùng kỳ năm 2020 lên 5,14 tỷ tấn
Còn theo số liệu từ Tổng công ty Đường sắt Nga vận chuyển hàng hóa xuất khẩu bằng đường sắt đến các cảng nội địa đạt tổng cộng 263,3 triệu tấn trong 9 tháng năm 2021, tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2020
TransContainer đã khai trương một dịch vụ vận chuyển đa phương thức mới cho hàng hóa đóng container từ Khu vực Châu Á-Thái Bình Dương đến Châu Âu qua các cảng Viễn Đông của Nga và Kaliningrad
Trang 7NỘI DUNG BÁO CÁO
1 TÌNH HÌNH CHUNG THỊ TRƯỜNG LOGISTICS CHÂU ÂU
1.1 Vận tải
a) Chỉ số giá vận tải của EU
Theo số liệu do Cơ quan thống kê châu Âu công bố vào tháng 9/2021, chỉ
số phụ giao thông vận tải trong “rổ” hàng hóa dịch vụ tính CPI ở Liên minh châu Âu tiếp tục tăng, đạt 112,46 điểm vào tháng 8/2021 Giá đầu vào và nhu cầu cùng tăng là các yếu tố chính tạo lập xu hướng đi lên của chỉ số này
Hình 1: Chỉ số phụ nhóm giao thông vận tải trong rổ hàng hóa dịch vụ tính CPI
của EU năm 2020 và 2021 (năm gốc 2015=100)
Nguồn: Eurostat b) Vận tải đường bộ:
Theo thống kê của Statista, năm 2020, thị trường vận tải hàng hóa đường
bộ châu Âu đạt quy mô 342,5 tỷ Euro Dự báo cho năm 2021 cho thấy thị trường sẽ còn tăng hơn nữa, lên khoảng 340 tỷ Euro Mức tăng trưởng này phù hợp với xu hướng tích cực được ghi nhận từ năm 2010 đến năm 2020, theo đó vận tải đường bộ liên tục năm sau cao hơn năm trước, trừ năm 2012 Đến cuối năm 2021, thị trường vận tải hàng hóa đường bộ dự báo tăng tổng thể 23% so với năm 2010
102.94 102.81
102.34 103.86 105.48 106.6 108.35 108.8 110.14
111.81 112.46
Trang 8Với sự phát triển của mạng lưới đường bộ, hàng hóa đã được vận chuyển qua khoảng 1,708 tỷ km đường bộ ở Châu Âu
Việc triển khai vắc-xin trên diện rộng, thậm chí tiêm thêm mũi tăng cường là chìa khóa để chính phủ các nước EU mở cửa lại nền kinh tế của họ, trong khi sự phục hồi tiêu dùng sau làn sóng đầu tiên của đại dịch vẫn mạnh mẽ
sẽ thúc đẩy vận chuyển hàng hóa và đi lại Nhu cầu tiếp tục tăng trong quý cuối năm 2021, hỗ trợ hoạt động vận tải đường bộ và do đó khiến giá cước tăng lên
Ngoài ra, giá cước cũng bị ảnh hưởng bởi một yếu tố khác chính là sự gián đoạn của chuỗi cung ứng Các nhà cung cấp dịch vụ vận tải đường bộ tại
EU đã thông qua một số chi phí bổ sung để “ứng phó” với biến động trong chuỗi cung ứng Ví dụ, tắc nghẽn cảng gây khó khăn trong hoạt động cho các công ty vận tải đường bộ, những người đảm bảo việc vận chuyển hàng hóa đến
và đi từ các cảng Một minh họa khác: hậu quả của Brexit Các thủ tục hành chính bắt buộc mới cũng dẫn đến việc tăng chi phí được thông qua, ngay cả khi tình hình trong quý II ít nghiêm trọng hơn quý đầu tiên
Hình 2: Giá cước vận tải đường bộ trung bình của EU theo các quý giai đoạn
2017-2021
Nguồn: Transport Intelligence
Trang 9Hình 3: Các tuyến vận tải đường bộ của EU và vương quốc Anh và giá cước
tham chiếu trong quý II/2021
Nguồn: Transport Intelligence
c) Vận tải đường hàng không:
Để ngăn chặn sự lây lan của đại dịch COVID-19, các quốc gia trên thế giới đã thực hiện nhiều biện pháp hạn chế kể từ đầu năm 2020 Do những hạn chế này, ngành vận tải hàng không đã phải hứng chịu một đòn - nhưng số liệu gần đây nhất về các chuyến bay thương mại cho thấy có dấu hiệu phục hồi
Theo số liệu của Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), vào tháng 8 năm
2021, số lượng các chuyến bay thương mại ở EU đã tăng 48% so với tháng 8 năm 2020 Con số này vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước đại dịch (giảm 31%
so với tháng 8 năm 2019)
Cụ thể, số chuyến bay thương mại của EU đạt 479.000 vào tháng 8 năm
2021, cải thiện rõ ràng so với 325.000 vào tháng 8 năm 2020 nhưng vẫn thấp hơn hẳn mức 696.000 vào tháng 8 năm 2019
Trang 10Hình 4: Số lượng chuyên bay thương mại của EU hàng tháng năm 2020, 2021
Nguồn: Eurostat (tháng 9/2021)
Xét theo thị trường thành viên:
+ Các quốc gia EU có mức giảm chuyến bay thương mại giảm ít nhất trong tháng 8 năm 2021 so với cùng tháng năm 2019 gồm có: Hy Lạp (giảm 7%), Romania (giảm 18%) và Croatia (giảm 22%)
Hình 5: Tăng/giảm số chuyến bay thương mại của từng nước thành viên EU
trong tháng 8/2021 so tháng 8/2019
Nguồn: Eurostat (tháng 9/2021)
Trang 11+ Các chuyến bay giảm hơn một nửa ở Phần Lan (giảm 60% so với tháng
8 năm 2019), Ireland (giảm 55%), Slovenia (giảm 54%), Slovakia (giảm 52%)
và Séc (giảm 51%)
Còn số liệu do Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) công bố về thị trường hàng hóa hàng không toàn cầu cho thấy nhu cầu tiếp tục xu hướng tăng trưởng mạnh nhưng áp lực về công suất đang tăng lên
Trong đó: Các hãng vận tải hàng không châu Âu đã chứng kiến khối lượng hàng hóa ở phân khúc quốc tế tăng 6% trong tháng 8 năm 2021 so với cùng tháng năm 2019 và này ngang bằng với hiệu suất của tháng 7/2021
Bảng 1: Thị phần của các hãng vận tải châu Âu trong tổng vận chuyển hàng hóa hàng không quốc tế tháng 8/2021 và các thông số liên quan trong tháng 8/2021 so
tháng 8/2019
KHU VỰC
THỊ PHẦN QUỐC
Trang 12KHU VỰC
THỊ PHẦN QUỐC
Nhu cầu toàn cầu, được tính bằng tấn hàng hóa-km (CTKs *), tăng 7,7%
so với tháng 8 năm 2019 (8,6% đối với các hoạt động quốc tế) Tăng trưởng chung vẫn ở mức mạnh so với xu hướng tăng trưởng bình quân trong dài hạn là khoảng 4,7%
Tốc độ tăng trưởng chậm lại một chút so với tháng 7, khiến nhu cầu tăng 8,8% (so với mức trước COVID-19)
Khả năng phục hồi năng lực vận chuyển hàng hóa đã tạm dừng vào tháng
8, giảm 12,2% so với tháng 8 năm 2019 (13,2% đối với các hoạt động quốc tế) Tính theo tháng, công suất giảm 1,6% - mức giảm lớn nhất kể từ tháng 1/2021
Các điều kiện kinh tế tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng hàng hóa bằng đường hàng không nhưng hơi yếu hơn so với những tháng trước cho thấy tăng trưởng sản xuất toàn cầu đã đạt đỉnh:
Thành phần sản lượng sản xuất tháng 8/2021 của Chỉ số nhà quản lý mua hàng (PMI) là 51,9, cho thấy nhu cầu tăng trong ngắn hạn nếu những đơn đặt hàng đó được vận chuyển bằng đường hàng không Đây là mức giảm so với mức 54,4 trong tháng 7/2021
Thành phần đơn đặt hàng xuất khẩu mới trong tháng 8/2021 thuận lợi cho hàng hóa đường hàng không, mặc dù ít hỗ trợ hơn so với các tháng trước Sự
mở rộng tiếp tục ở cấp độ toàn cầu, tuy nhiên, có sự thu hẹp ở các nền kinh tế mới nổi
Tỷ lệ hàng tồn kho trên doanh thu vẫn ở mức thấp trước mùa bán lẻ cao điểm cuối năm Điều này là tích cực đối với hàng hóa đường hàng không, tuy nhiên hạn chế về năng lực hơn nữa khiến điều này gặp rủi ro
Trang 131.2 Cảng biển
Hướng dẫn xanh (Green Guidelines) của Hiệp hội Cảng biển châu Âu (ESPO) năm 2021 cung cấp cho các cảng tại EU các công cụ và hướng dẫn cụ thể để thực hiện chiến lược “xanh hóa” ngành cảng biển Đây đồng thời được coi là một nỗ lực lớn trong tổng thể ứng phó với các thách thức môi trường mà khu vực cảng biển đang đối mặt Biến đổi khí hậu có thể làm thay đổi môi trường tự nhiên cho hoạt động của tàu thuyền và tác động trực tiếp đến tương lai của các cảng Do đó, thay vì quan điểm cho rằng đây là một trách nhiệm chung với cộng đồng, “xanh hóa” lĩnh vực cảng biển được coi như vì sự tồn tại
và phát triển của chính ngành cảng biển trong thời gian tới
Hướng dẫn này là một sáng kiến có tính trình tự logistics của ngành cảng biển EU, cung cấp tầm nhìn cho các cảng trong một tương lai xanh, và thúc đẩy tham vọng của các cảng nhằm đáp ứng các mục tiêu về khí hậu và môi trường được nâng cao ở cấp độ châu Âu
Cam kết của các cảng châu Âu về môi trường và tính bền vững không phải là mới Tạo ra Bộ quy tắc thực hành về môi trường là sáng kiến chung đầu tiên của các thành viên ESPO khi Tổ chức được thành lập vào năm 1993 Kể từ
đó, tài liệu đã được cập nhật và sửa đổi hai lần, đáp ứng những thách thức trong điều kiện thực tiễn
Hướng dẫn Xanh của ESPO 2021 được xây dựng dựa trên các hướng dẫn trước đó, nhưng tiến xa hơn một bước Hướng dẫn này đảm bảo tính thích ứng cao với bối cảnh môi trường đang thay đổi và các ưu tiên về môi trường của các cảng Châu Âu Để tạo thuận lợi cho các cảng trong quá trình thực thi và xây dựng kế hoạch của riêng mình, hướng dẫn này cũng bao gồm một form mẫu cho các lộ trình cảng riêng lẻ và một danh sách kiểm tra các công cụ xanh hóa có sẵn cho chính quyền cảng
Hướng dẫn mới cũng bao gồm phần trình bày tổng quan và cập nhật về luật pháp quốc tế và EU liên quan đến cảng Lần đầu tiên, Hướng dẫn Xanh đi kèm với một cơ sở dữ liệu kỹ thuật số mới và được cập nhật liên tục về các thực hành xanh tốt từ các cảng Châu Âu Hơn 70 thực hành tốt đã có sẵn tại
www.espo.be/practices
Trang 14Thông qua các nỗ lực này, các cơ quan quản lý cảng Châu Âu muốn trở thành một đối tác tích cực trong các chương trình vì trong tương lai xanh của Châu Âu Điều này có nghĩa là ngành cảng biển sẽ trở nên hoàn toàn bền vững với môi trường và không gây ô nhiễm theo thời gian Hướng dẫn cũng giải thích cách các cảng có thể đóng góp tích cực trong việc xanh hóa nền kinh tế và xã hội
1.3 Các hoạt động logistics khác
Đầu tư bất động sản vào thị trường logistics châu Âu ở mức 22.500 triệu Euro trong nửa đầu năm 2021, tức là nhiều hơn 60% so với mức trung bình của nửa đầu các năm trong giai đoạn 5 năm qua
Dữ liệu được công bố trong báo cáo mới nhất về lĩnh vực logistics ở châu
Âu của Savills Aguirre Newman cũng chỉ ra rằng, mức tăng lớn nhất so với mức trung bình của 5 năm qua diễn ra ở Ireland (1.008%), tiếp theo là Tây Ban Nha (212%) và Vương quốc Anh (115%)
Trong nửa đầu năm, vốn đầu tư vào tài sản bất động sản logistics đã chiếm 20% tổng vốn đầu tư bất động sản ở châu Âu; thị phần lịch sử là khoảng 10% Theo phân tích của Savills về số vốn mới huy động được của các quỹ đầu
tư trong năm nay, 39% đã được phân bổ cho lĩnh vực logistics, chiếm nhiều hơn bất kỳ phân khúc cấp ba nào khác
Theo công ty tư vấn bất động sản quốc tế, tỷ lệ hấp thụ ở châu Âu đã đạt 18,7 triệu mét vuông, tức là hơn 63% so với mức trung bình của nửa đầu các năm trong năm năm qua Các quốc gia có mức tăng hấp thụ lớn nhất là Đức, Ba Lan và Hà Lan, với số liệu vượt quá con số thu được trong cùng kỳ năm năm qua
Về khả năng cung cấp, diện tích sẵn có đã giảm 80 điểm trong 12 tháng qua và tỷ lệ trống ở mức 4,6% Nhu cầu gia tăng ở Tây Ban Nha Nguồn cung ở Đan Mạch và Cộng hòa Séc giảm sút Các thị trường có không gian logistics có sẵn ở mức thấp nhất gồm có Barcelona với 3,3%, Oslo với 3,8% và Helsinki với 4,3% khả dụng Sự thiếu hụt không gian logistics có sẵn đã khiến giá thuê cơ sở tăng trung bình 2% trong 12 tháng qua ở châu Âu Theo các chuyên gia tư vấn