Khái quát tình hình hoạt động của ngành Ngân hàngtrong 10 tháng đầu năm 2012 Trong các tháng đầu năm 2012, tình hình kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, khủng hoảng nợ công tại Châu Âu
Trang 1Khái quát tình hình hoạt động của ngành Ngân hàng
trong 10 tháng đầu năm 2012
Trong các tháng đầu năm 2012, tình hình kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, khủng hoảng nợ công tại Châu Âu tiếp tục ảnh hưởng không nhỏ tới nền kinh tế cả nước nói chung và hệ thống ngân hàng nói riêng Tăng trưởng kinh tế trong 3 tháng đầu năm chỉ đạt 4,0% (cùng kỳ đạt 5,57%), hàng tồn kho tăng cao (tính đến ngày 01/3/2012, hàng tồn kho của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 34,9% so với cùng kỳ năm trước, một số ngành còn ở mức trên 50% như sản xuất sắt, thép, xi măng, thuốc lá…), lạm phát diễn biến phức tạp và khó lường
Trước những khó khăn thách thức từ môi trường bên trong và bên ngoài nền kinh tế, với chủ trương, giải pháp đúng đắn, kịp thời của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã triển khai đồng
bộ, quyết liệt có hiệu quả các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng kết hợp chính sách tài khoá thắt chặt, chính sách tỷ giá hợp lý nhằm kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định cán cân thanh toán quốc tế, tăng dự trữ ngoại hối, thanh khoản của hệ thống tổ chức tín dụng được cải thiện, lãi suất cho vay được giảm dần, giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn phục vụ nhu cầu sản xuất-kinh doanh theo tinh thần Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 03/1/2012 của Chính phủ Kết quả sau hơn
10 tháng triển khai tích cực các giải pháp nên trên, lạm phát được kiểm soát ở mức hợp lý, cân đối vĩ mô từng bước được cải thiện, tỷ giá USD/VND ổn định, thanh khoản hệ thống ngân hàng được đảm bảo Cụ thể:
Diễn biến tỷ giá
Nếu trong cả năm 2010 và 06 tháng đầu năm 2011, tỷ giá USD/VND diễn biến phức tạp, thì trong các tháng cuối năm 2011 và 10 tháng đầu năm 2012, tỷ giá USD/VND diễn biến ổn định, tỷ giá BQLNH liên tục duy trì ổn định ở mức 20.828VND/USD và dao động trong biên
độ cho phép ±1% Tỷ giá bình quân niêm yết mua vào-bán ra của các Ngân hàng thương mại (NHTM) phổ biến ở mức 20.855-20.903 VND/USD, bên cạnh đó, tỷ giá bình quân mua vào-bán ra trên thị trường
tự do (tại Hà Nội) duy trì ổn định ở mức 20.875-20.896 VND/USD, có những thời điểm tỷ giá trên thị trường tự do xuống mức thấp hơn tỷ giá niêm yết trên thị trường chính thức (tháng 2 và 3/2012) Việc tỷ giá USD/VND được duy trì ổn định trong 6 tháng cuối năm 2011 và 10 tháng
Trang 2đầu năm 2012 đã đưa lại những kết quả tích cực đối với cân đối kinh tế vĩ
mô trong nước:
(i) Lạm phát được kiểm soát ở mức dưới 2 con số (tính đến hết tháng 10/2012, chỉ số giá tiêu dùng chỉ tăng 6,02% so với tháng 12/2011
và tăng 7,00% so với cùng kỳ năm trước)
(ii) Hoạt động xuất, nhập khẩu của Việt Nam có dấu hiệu khởi sắc
và vượt chỉ tiêu đề ra của Chính phủ Trong 9 tháng đầu năm 2012, xuất khẩu của cả nước đạt 83,55 tỷ USD, tăng 19,82% so với cùng kỳ, nhập khẩu (CIF) đạt 83,41 tỷ USD, tăng 7,87% so với cùng kỳ Tính chung 9 tháng đầu năm, cả nước xuất siêu 143 triệu USD Tính đến ngày cuối tháng 10/2012, xuất khẩu cả nước đạt 93,45 tỷ USD, tăng 18,95% so với
10 tháng đầu năm 2011, nhập khẩu (CIF) đạt 93,81 tỷ USD, nhập siêu của
cả nước 10 tháng/2012 đạt 357 triệu USD, thấp hơn rất nhiều so với mức nhập siêu 8,2 tỷ USD trong 10 tháng/2011
(iii) Khả năng thanh khoản của hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) được cải thiện so với cuối năm 2011 Tỷ lệ dư nợ tín dụng/huy động vốn tính đến cuối tháng 10/2012 ước khoảng 99%
(iv) Dự trữ ngoại hối nhà nước tăng mạnh NHNN và TCTD đã mua được một lượng lớn ngoại tệ từ dân cư và các tổ chức kinh tế, góp phần quan trọng làm gia tăng dự trữ ngoại hối quốc gia, đảm bảo an ninh tiền tệ và ổn định hệ thống ngân hàng
(v) Cán cân tổng thể thặng dư, cán cân vãng lai, cán cân vốn và tài chính duy trì thặng dư khá, góp phần ổn định cán cân thanh toán quốc tế
Thanh khoản của hệ thống các tổ chức tín dụng
Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 03/01/2012 của Chính phủ về những giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh
tế-xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2012 đã nêu rõ“Mục tiêu tăng
trưởng tín dụng cả năm 2012 khoảng 15%-17%, tổng phương tiện thanh toán tăng khoảng 14%-16%, đảm bảo thanh khoản của các tổ chức tín dụng, giảm mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý, phù hợp với diễn biến kinh tế
vĩ mô” Để đảm bảo hoàn thành mục tiêu đã đề ra cho năm 2012, thực
hiện chỉ đạo của Chính phủ, trong 10 tháng đầu năm 2012, ngành Ngân hàng thực hiện quyết liệt các giải pháp nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo thanh khoản hệ thống và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và thành phần kinh tế tiếp cận vốn vay ngân hàng Theo đó:
Thanh khoản của hệ thống các TCTD đã được đảm bảo và từng bước cải thiện theo hướng tích cực.
Trang 3Thanh khoản VND của toàn hệ thống TCTD được đảm bảo và có
xu hướng cải thiện dần so với cuối năm 2011 do huy động vốn tăng cao dần qua các tháng trong khi tín dụng VND tăng chậm Tỷ lệ tín dụng VND/huy động vốn VND được cải thiện rõ rệt, từ mức trên 100% vào
tháng 01/2012 xuống dưới 99% đến ngày 25/10/2012 (Biểu 2).
Biểu 2: Tỷ lệ tín dụng/huy động vốn toàn hệ thống TCTD
trong 10 tháng đầu năm 2012
Nguồn: NHNN T10/2012.
Bên cạnh đó, thanh khoản ngoại tệ của toàn hệ thống TCTD trong
10 tháng đầu năm 2012 tiếp tục xu hướng cải thiện, tỷ lệ tín dụng bằng ngoại tệ/huy động vốn bằng ngoại tệ được cải thiện rõ rệt, từ mức 120% đầu năm 2012 xuống 110% đến ngày 25/10/2012 và tiếp tục xu hướng giảm dần trong các tháng tiếp theo
Bảng 1: Lãi suất bình quân liên ngân hàng bằng VND của TCTD trong 10
tháng đầu năm 2012
Tháng Qua đêm 1 tuần 2 tuần 3 tuần tháng 1 tháng 2 tháng 3 tháng 6 tháng 9 tháng 12 tháng >12
1 14,5 13,89 14,65 14,82 14,64 12,84 13,78 15,15 21,9 19,73 13,55
2 12,97 13,16 12,52 13,28 13,26 13,97 12,38 14,81 12,79 13,55 13,74
3 10,94 10,51 10,44 11,77 12,27 12,79 13,2 13,84 13,5 12,55 13,5
4 8,62 7,42 7,66 10,24 10,59 11,28 12,4 13,68 15,32 14,62 12,17
5 5,47 3,81 4,23 6,49 7,2 6,96 10,01 12,35 14,01 13,21 11,83
6 5,19 5,91 6,06 8,03 7,49 7,82 8,35 9,12 10,98 12,17 13,47
7 5,49 5,3 5,38 7,47 6,97 7,88 9,26 9,8 9,98 10,16 10,92
8 4,08 4,42 4,94 5,44 7,15 8,19 8,46 9,34 10,2 8,78 9,55
9 4 4,78 5,48 6,25 8,58 8,17 10,16 12,76 14,21
19/10/
12 2,92 3,64 4,05 5,52 8,62 6,53 8,49 10,47 11,41
Nguồn: NHNN T10/2012.
Ngoài ra, tính thanh khoản không chỉ được thể hiện qua chỉ số tín dụng/huy động vốn mà còn biểu hiện thông qua lãi suất trên thị trường liên ngân hàng Nếu như trước đây mức lãi suất đối với kỳ hạn dài (12 tháng trở lên) thường cao hơn đối với kỳ hạn ngắn, thì trong 10 tháng đầu năm 2012, thì diễn biến các mức lãi suất này lại ngược lại Mức lãi suất
kỳ hạn trên 12 tháng thậm chí còn thấp hơn mức lãi suất kỳ hạn 1 tuần, 2 tuần, 3 tuần, 1 tháng Bên cạnh đó, lãi suất với các kỳ hạn trên thị trường liên ngân hàng có xu hướng giảm dần kể từ đầu năm, đặc biệt là từ tháng
Trang 49/2012, lãi suất giảm mạnh đối với tất cả các kỳ hạn, điều này cho thấy thanh khoản của hệ thống TCTD được cải thiện từng bước
Bảng 2: Lãi suất bình quân liên ngân hàng bằng USD của TCTD trong 10
tháng đầu năm 2012
Tháng
Qua
đêm
1 tuần
2 tuần
3 tuần
1 tháng
2 tháng
3 tháng
6 tháng
9 tháng
12 tháng
>12 tháng
1 0,75 1,58 2,36 1,52 1,91 3,17 3,47 5,73 4,82 3,52 3,69
2 0,79 1,48 1,2 0,77 1,81 2,46 3,39 5,58 2,3 3,51 3,33
3 0,49 0,76 0,84 0,69 1,45 1,28 2,76 3,58 2,84 3,14 2,87
4 0,51 0,81 1,07 0,85 1,11 2,13 2,7 3,41 1,66 3,15 2,74
5 0,51 0,68 0,9 0,34 0,97 1,18 2,52 2,56 4,35
6 0,34 0,61 0,77 0,49 1,01 1,86 2,05 2,78 2,65 4,27
7 0,4 0,62 0,63 0,53 0,88 2,13 1,73 2,44 4 3,35 4,5
8 0,29 0,55 0,48 0,44 0,69 1,39 1,78 2,79 2,43 3,3 4,5
9 0,26 0,45 0,46 0,59 0,68 2,5 1,79 2,7 2,16
19/10/1
2 0,29 0,48 0,34 0,82 1,01 0,63 2,21 2,49 3,7
Nguồn: NHNN T10/2012.
Mặt bằng lãi suất tiếp tục xu hướng giảm dần, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận vốn vay, mở rộng sản xuất và vượt qua khó khăn.
Bên cạnh đó, nhằm tháo gỡ khó khăn và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, vượt qua khó khăn, NHNN đã điều hành chính sách lãi suất theo hướng giảm dần phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, tạo điều kiện giảm dần mặt bằng lãi suất cho vay, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và nền kinh tế Theo
đó, kể từ tháng 3/2012, NHNN đã điều chỉnh giảm dần các mức lãi suất điều hành, cụ thể: điều chỉnh giảm 5 lần đối với lãi suất tái cấp vốn từ 15% xuống 10%/năm; lãi suất tái chiết khấu từ 13% xuống 8%/năm; lãi suất tiền gửi tối đa bằng VND của tổ chức, cá nhân tại TCTD từ 5% xuống 2%/năm đối với tiền gửi không kỳ hạn và có
kỳ hạn dưới 1 tháng; từ 13% xuống 9%/năm đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 tháng trở lên, riêng lãi suất tiền gửi có kỳ hạn từ 12 tháng trở lên cho phép TCTD tự ấn định trên cơ sở cung-cầu vốn thị trường áp dụng từ ngày 11/6/2012 Lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND của TCTD đối với 4 lĩnh vực ưu tiên gồm nông nghiệp nông thôn, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, ngành công nghiệp
hỗ trợ (lãi suất được điều chỉnh giảm từ 15%/năm xuống 13%/năm)
Trang 5Bảng 3: Một số lãi suất chính sách của NHNN (%/năm)
Lãi
suất
chính
sách
của
NHNN
12/11 1/12 2/12 3/12 4/12 5/12 6/12 7/12 8/12 9/12 19/10/12
Lãi
suất cơ
bản
Lãi
suất tái
cấp vốn
15 15 15 14 13 12 11 10 10 10 10
Lãi
suất tái
chiết
khấu
Nguồn: NHNN T10/2012
Để phát huy những kết quả đạt được và khắc phục được những vướng mắc, khó khăn hiện nay, trong những tháng cuối năm
2012, NHNN tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng; sử dụng đồng bộ, linh hoạt các công cụ của chính sách tiền
tệ, bảo đảm tốc độ tăng trưởng tín dụng, tổng phương tiện thanh toán hợp lý, tiếp tục điều hành để giảm mặt bằng lãi suất phù hợp với diễn biến lạm phát, tỷ giá và các cân đối vĩ mô; tiếp tục thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn về vốn, lãi suất cho doanh nghiệp và người dân theo đúng chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 13/NQ-CP ngày 10/5/2012 để giúp doanh nghiệp mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh và tạo đà tăng trưởng kinh tế
3 Công tác dự báo trong 10 tháng đầu năm 2012
Để phục vụ kịp thời công tác điều hành chính sách tiền tệ, lường đón trước những rủi ro kinh tế vĩ mô, công tác phân tích và dự báo luôn được NHNN chú trọng, bám sát các diễn biến kinh tế vĩ mô trong và ngoài nước trong 10 tháng đầu năm, để từ đó đưa ra các dự báo và cảnh báo phù hợp đối với toàn hệ thống Kết quả phân tích diễn biến kinh tế vĩ
mô, hệ thống ngân hàng và dự báo các chỉ tiêu quan trọng như lạm phát, tăng trưởng, tỷ giá USD/VND và cầu tiền không chỉ giúp Ban Lãnh đạo NHNN và Chính Phủ lường đón trước những rủi ro trong toàn hệ thống
mà còn góp phần đưa ra các quyết định, chính sách phù hợp trong nỗ lực kiểm soát lạm phát và ổn định các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô
Trang 6Với những kết quả đã đạt được trong điều hành chính sách tiền tệ
và hoạt động ngân hàng trong 10 tháng đầu năm 2012, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, có thể tin rằng trong các tháng cuối năm, hệ thống Ngân hàng Việt Nam sẽ tiếp tục vượt qua thách thức, hoàn thành tốt nhiệm vụ của ngành, góp phần tích cực vào việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong năm 2012./
