Bài giảng Bao bì thực phẩm: Chương 3 - Nguyễn Huỳnh Đình Thuấn

Bài giảng Bao bì thực phẩm: Chương 3 - Nguyễn Huỳnh Đình Thuấn cung cấp cho học viên những kiến thức về vai trò của nhãn hiệu thực phẩm; một số tiêu chuẩn nhãn hiệu thực phẩm; trình bày nội dung ghi nhãn bắt buộc; xác nhận các đặc tính của thực phẩm; những qui định về diện tích phần nhãn chính; thiết kế nhãn;... Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

Trang 1

Chương 3:

NHÃN HIỆU - QUI ĐỊNH VỀ GHI NHÃN THỰC PHẨM

Trang 2

- Thiếu nhãn hiệu hay nhãn hiệu không đúng quicách thì các yếu tố trên trở nên vô

- Ghi nhãn đúng qui cách tạo được lợi thế cạnhtranh với các sản phẩm khác trên thị trường

Vai trò của nhãn hiệu thực phẩm

Trang 3

NHÃN CỦA BAO BÌ

Trang 4

Trang 5

- Nhãn hay nhãn hiệu của bao bì chưa được phân định

rõ nên có thể dùng tương đương nhau

- Nhãn hiệu bao bì là nơi:

Trình bày các thông tin chi tiết về thực phẩmTrình bày thương hiệu của công ty

- Nhãn phụ của bao bì:

Là nơi ghi các thông tin theo qui định một cách ngắn gọn

Nhãn hiệu thực phẩm

Trang 6

Nhãn hiệu thực phẩm

Trang 7

Các văn bản pháp luật bao gồm các quy đinh về:

- Vật liệu làm BB, kích thước chuẩn

- Các phương pháp xác định chỉ tiêu vật lý và hoá học bao bì

- Các ký hiệu trên bao bì, cách ghi nhãn trên bao bì

- Nhà nước Việt nam : Danh mục các tiêu chuẩn về bao

bì của Việt nam – TCVN,

- Quốc tế : Danh mục các tiêu chuẩn về bao bì của

ISO, của EU và một số tiêu chuẩn quốc gia

Một số tiêu chuẩn nhãn hiệu thực phẩm

Trang 8

- Qui cách ghi nhãn hàng hóa thực phẩm đã được quiđịnh tạm thời:

Hiện nay có Nghị định số 89/2006/NĐ-CP ngày30/08/2006 của Chính phủ về nhãn hàng hóa

Trang 9

- Qui chế ghi nhãn hàng hóa do TTCP ban hành được

áp dụng đối với:

Đối tượng: Tổ chức cá nhân, thương nhân kinh doanh sản xuất hàng hóa tại VN, nhập khẩu hàng hóa bán tại VN

Phạm vi: Hàng hóa tiêu dùng tại VN, hoặc xuấtkhẩu, nhập khẩu bán tại VN

Hàng hóa tiêu thụ trong vòng 24h thì khôngthuộc phạm vi này

Trang 10

- Nếu chưa qui định, sử dụng tên gọi của thực phẩm

đã được xác định trong tiêu chuẩn Codex hoặc ISO

- Sử dụng tên thông dụng kèm theo thuật ngữ miêu tảthích hợp về đặc điểm hay tính chất của thực phẩm

để không gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng

Trang 11

- Tên hàng hóa có chiều cao không nhỏ hơn 2mm

- Thuật ngữ được ghi bên cạnh tên gọi TP là những từ ngữ hoặc nhóm chữ nhằm “xác nhận” về bản chất xác thực và tình trạng vật lý của TP bao gồm:

Môi trường bao gói, kiểu và điều kiện xử lý TPĐặc điểm nguồn nguyên liệu

Đặc điểm nơi thu hoạch nguyên liệuSản phẩm là một loại phụ gia thực phẩm thì cầnthiết ghi nhóm, tên gọi và hệ thống mã số quốc tế

Phần bắt buộc – Tên sản phẩm

Trang 12

Phần bắt buộc – Tên sản phẩm

Trang 13

- Phải liệt kê các thành phần của thực phẩm trên nhãnkhi thực phẩm được cấu tạo từ 2 thành phần trở lên

- Không ghi khi thực phẩm có 1 thành phần

- Thuật ngữ “thành phần” phải được ghi rõ với cỡ chữlớn hơn, nét chữ đậm hơn các thành phần có trong TP

- Tất cả các thành phần liệt kê theo thứ tự giảm dần(so với tổng khối lượng thực phẩm tại thời điểm sảnxuất TP)

Phần bắt buộc – Thành phần cấu tạo

Trang 14

- Lượng nước thêm vào TP phải được ghi vào thànhphần cấu tạo, ngoại trừ các dạng nước có trong mộtthành phần phức hợp nào đó

- Không ghi lượng nước thêm vào thực phẩm nhưng

đã bị bay hơi trong quá trình chế biến

- Phải sử dụng một tên gọi cụ thể đối với từng thànhphần, không trừu tượng có thể gây nhầm lẫn

Trang 15

- Thành phần là các phụ gia được ghi trên nhãn theo 1trong 2 cách sau:

Tên nhóm và tên chất phụ giaTên nhóm và mã số quốc tế của chất phụ gia, mã

số được đặt trong ngoặc đơn

VD: natri polyphosphat ghi 1 trong 2 cách sau:

 Chất tạo nhũ: natri polyphosphat

Trang 16

- Ghi chung là “Hương liệu”, “Chất tạo màu”, “Chất tạo ngọt” đối với chất phụ gia tạo hương, tạo màu, tạo ngọt tương ứng

- Phụ gia trong nhóm “Tinh bột biến tính” có thể ghi

tên nhóm “Tinh bột biến tính” thay cho tên cụ thể củacác chất phụ gia trong nhóm này

- Sau các từ “Hương liệu” hoặc “Chất tạo màu” cần ghi thêm “tự nhiên”, “nhân tạo”…

- “Chất tạo ngọt”(không phải đường) cần ghi rõ “tổng hợp” hoặc nhân tạo

Trang 17

Trang 18

- Nếu việc ghi nhãn TP nhằm nhấn mạnh vào sựhiện diện của một hoặc nhiều thành phần đặctrưng có giá trị thì phải ghi tỷ lệ % thành phần đótheo khối lượng tổng tại thời điểm sx

- Nếu việc ghi nhãn TP nhằm nhấn mạnh đặc biệthàm lượng thấp của 1 hoặc nhiều thành phần thìghi tỉ lệ % thành phần đó theo khối lượng của nótrong thành phẩm

Phần bắt buộc – Ghi nhãn định lượng

Trang 19

- Hàm lượng tịnh ghi dễ thấy nhất theo qui định sau:

TP sx trong nước: đơn vị đo lường hợp pháp của nước Việt Nam, đơn vị đo lường quốc tế (SI)

Nếu dùng đơn vị hệ đo lường khác thì phải ghi số đổi sang đơn vị SI

Vị trí định lượng phải đặt ở phần chính của nhãn.Ghi số định lượng theo dòng song song đáy bao bì

TP sx trong nước để xuất khẩu phải ghi đơn vị đo lường quốc tế hoặc đơn vị đo lường Anh, Mỹ

Phần bắt buộc – Hàm lượng tịnh và

khối lượng ráo nước

Trang 20

- Hàm lượng tịnh phải ghi như sau:

Đơn vị thể tích với thực phẩm lỏngĐơn vị khối lượng với thực phẩm rắnĐơn vị khối lượng, thể tích với thực phẩm sệtThực phẩm trong bao có nhiều đơn vị cùngchủng loại, số định lượng được ghi rõ: tích của sốđơn vị và số khối lượng 1 đơn vị

(VD: 20 cái x 10g/cái) Hoặc ghi 20 cái – 200g

Trang 21

- Đối với TP được bao gói ở dạng môi trường chất lỏng chứa các phần rắn, phải ghi khối lượng tịnh và khối lượng ráo nước.

Chất lỏng là nước, dung dịch đường, muối…Các hợp chất trên dùng riêng hoặc kết hợp

Trang 22

- Phải ghi cả tên, địa chỉ và số điện thoại của cơ sở sản xuất và cơ sở đóng gói nếu 2 cơ sở khác nhau

- Địa chỉ gồm: số nhà, đường phố, phường (xã), quận (huyện), thành phố (tỉnh)

Phần bắt buộc – Địa chỉ nơi sản xuất

Trang 23

- TP sx trong nước phải ghi rõ “sản xuất tại ViệtNam”

- TP nhập khẩu phải ghi rõ tên nước sx, tên vàđịa chỉ công ty nhập khẩu (ghi trên nhãn phụbằng tiếng Việt được gắn trên bao bì nhập khẩu)

- TP tái chế tại một nước thứ 2 làm thay đổi bảnchất của TP đó, nước thứ 2 được coi là nước xuất

xứ để ghi nhãn

Phần bắt buộc – Nước sản xuất

Trang 24

Trên kiện hàng phải ghi rõ mã của công ty, nhà sx lôhàng để nhận biết thời điểm sx lô hàng TP đó

Phần bắt buộc – Mã lô hàng

Trang 25

Đối với TP sx để tiêu dùng trong nước nằm trong danhmục sản phẩm phải đăng ký chất lượng tại sở Y tế,trên nhãn phải ghi rõ số đăng ký chất lượng của sảnphẩm.

Phần bắt buộc – Số ĐKCL

Trang 26

Phần bắt buộc – HSD, HD bảo quản

- Thời hạn sử dụng là số chỉ ngày, tháng, năm mà quámốc thời gian đó, hàng hóa không được phép lưuthông và không được sử dụng

- Thời hạn sử dụng là thời hạn sử dụng tốt nhất

- Thời hạn phải được ghi rõ bằng cụm từ: “sử dụng tốt nhất trước” hoặc ghi “hạn sử dụng”

- Ghi thời hạn sử dụng như sau:

Ngày, tháng, năm: hạn sử dụng dưới 3 tháng

Tháng, năm: hạn sử dụng tốt nhất trên 3 tháng

Trang 27

- Phải ghi thời hạn nơi dễ thấy hoặc chỉ rõ nơi ghithời hạn trên bao bì

- Phải ghi nhãn các điều kiện bảo quản đặc biệt đểduy trì chất lượng thực phẩm nếu hiệu lực về hạn sửdụng phụ thuộc vào việc bảo quản

Trang 28

- Hướng dẫn sử dụng

Phải ghi hướng dẫn sử dụng đối với sảnphẩm cần hướng dẫn khi sử dụng kể cả cách

“Tái tạo” sản phẩm khi dùng

Trường hợp nhãn hàng hóa không đủ diệntích thì phải ghi các nội dung đó vào 1 tài liệukèm theo hàng hóa để cung cấp thông tin chongười tiêu dùng

Trang 29

Trang 30

 TP đã được xử lý bằng các bức xạ ion phải ghi rõràng bằng cụm từ “Thực phẩm qua chiếu xạ”ngay cạnh tên của thực phẩm.

 Một sản phẩm chiếu xạ được sử dụng như 1 thànhphần của thực phẩm khác thì phải được ghi rõtrong bảng liệt kê các thành phần

 Nếu sản phẩm chỉ có 1 thành phần và được chếbiến từ 1 nguyên liệu chiếu xạ, nhãn của sảnphẩm đó phải được ghi rõ việc xử lý này

Phần bắt buộc – Thực phẩm chiếu xạ

Trang 31

 Tất cả các thông tin bổ sung có thể trình bày trênnhãn nhưng không được mâu thuẩn với những yêucầu bắt buộc của qui chế ghi nhãn bao bì

 Được phép ghi dấu hiệu phân hạng chất lượng sảnphẩm trên nhãn

Nợi dung khuyến khích ghi

Trang 32

Trang 33

Trang 34

Yêu cầu chung

 Nhãn phải được in, dán, ghép… một cách chắcchắn để không bị rơi khỏi bao bì

 Nhãn phải ở vị trí dễ thấy, rõ ràng, không nhòehoặc không bay màu, không tẩy xóa và dễ đọc đốivới người tiêu dùng khi mua sắm hoặc sử dụngtrong điều kiện bình thường, không gây ra sựnhầm lẫn với các nhãn khác

Trình bày nợi dung ghi nhãn bắt buợc

Trang 35

 Đơn vị bao gói được bọc lại, mặt ngoài của lớp bọcphải mang thông tin cần thiết của nhãn, hoặc lớp vỏbọc làm bằng vật liệu đọc được nội dung bên trong

 Tên gọi và hàm lượng tịnh ở nơi dễ thấy trên nhãn

Trang 36

 Với TP nhập khẩu, nhãn

phải ghi bằng tiếng Việt

hoặc tiếng Anh Trong

Trang 37

Nguyên tắc:

 Không được công bố xác nhận gây nhầm lẫn hoặc

có khả năng tạo ra ấn tượng phóng đại với bất kỳđặc tính nào của SP

 Những cơ sở kinh doanh sản xuất TP chứng minhcác xác nhận đã được công bố trên nhãn

Những điều không được công bố

 Một chế độ ăn uống cân đối thông thường không thểcung cấp toàn bộ chất dinh dưỡng chủ yếu

Xác nhận các đặc tính của thực phẩm

Trang 38

 Những xác nhận không thể chứng minh được

 Những xác nhận về khả năng ngăn ngừa, làm dịu,điều trị bệnh tật, rối loạn chức năng…, trừ trườnghợp đó là TP chức năng được Bộ y tế công nhận,được yêu cầu thử lâm sàng trước khi công nhận vàcông bố

 Những xác nhận có thể gây nghi vấn về tính an toànhoặc gây mối lo ngại cho người tiêu dùng về các TPtương tự khác

Trang 39

Xác nhận có điều kiện:

 Xác nhận thực phẩm có giá trị dinh dưỡng đặcbiệt, gia tăng bổ sung thêm dinh dưỡng: sự xácnhận này cần phải tuân theo các qui định của cơquan có thẩm quyền (thường là Bộ Y tế)

 Xác nhận thực phẩm có chất lượng đặc biệtbằng cách làm giảm, loại bỏ chất dinh dưỡngdựa trên nghiên cứu tính dinh dưỡng, phải tuânthủ qui định

Trang 40

 Thuật ngữ “tự nhiên”, “tinh khiết” sử dụng phảituân thủ nghiêm ngặt các qui định cụ thể.

 Xác nhận thực phẩm mang tính tôn giáo, dùng đểhành lễ khi thực phẩm đó phù hợp với những yêucầu của cơ quan có thẩm quyền về tôn giáo

 Có thể xác nhận để làm nổi bật sự không có hoặckhông thêm những chất cụ thể vào thực phẩm, sựxác nhận phải tránh gây hiểu lầm cho người tiêudùng và chất được xác nhận phải đảm bảo:

Trang 41

Chất, NTD thường cho có trong thực phẩm đóChất không được phép thay thế bằng các chấtkhác tạo tính chất tương đương của thực phẩm đó

Chất cho phép có, thêm vào trong thực phẩm

 Những xác nhận làm nổi bật sự không có, khôngthêm một hoặc nhiều chất dinh dưỡng phải tuânthủ theo sự công bố bắt buộc về chất dinh dưỡng

Trang 42

Ghi nhãn đối với thực phẩm dùng cho chế độ ăn kiêng

 Tên của thực phẩm:

 Thuật ngữ “chế độ ăn uống đặc biệt”, “chế độ ănkiêng đặc biệt” hoặc “ăn kiêng” để liên kết vớitên của thực phẩm đó

 Đặc trưng “ăn kiêng” ghi cạnh tên của thực phẩm

VD: CHÁO ĂN KIÊNG

(Không chứa acid béo bão hòa)

Trang 43

Ghi nhãn giá trị dinh dưỡng trong thực phẩm

 Công bố chất dinh dưỡng

Liệt kê các chất dinh dưỡng: bắt buộc công bố

- Giá trị năng lượng

- Lượng protein, cacbonhydrat dễ tiêu (nhưđường, bột, không kể xơ thực phẩm) và chất béo

- Lượng các chất dinh dưỡng khác

Trang 44

 Tính toán các chất dinh dưỡng

Tính giá trị năng lượng

 Cacbonhydrat (đường, bột)17kj/g (4 kcal/g)

Trang 45

 Trình bày hàm lượng chất dinh dưỡng

- Cần lượng hóa khi công bố

- Giá trị năng lượng tính theo kcal/kj trên100g/100ml hay một gói

- Hàm lượng vitamin và chất khoáng tính theođơn vị đo lường hợp pháp của nước CHXHCNVNhoặc tính theo % của RDA (ReferenceRecommended Daily Allowance) trên 100g/100mlhay một gói

Trang 46

 Thông tin bổ sung về chất dinh dưỡng

Là nội dung khuyến khích ghi, không bặt buộcnhằm giúp giải thích việc ghi nhãn các chất dinh dưỡngtrên bao bì, để người tiêu dùng nhận biết

Có thể dùng màu sắc, hình ảnh để thể hiện thôngtin này

Trang 47

> 2580 12.7

Trang 48

Có hai cách ghi nhãn trên bao bì đóng gói hàng hoá:

- Ghi tất cả các thông tin đặc biệt ở vùng ghi nhãnchính dành ghi nhãn (viết tắt là PDP/ principaldisplay panel), hoặc là

- Ghi các thông tin đặc biệt lên PDP và các thôngtin khác ở mặt dành cho việc ghi các thông tin(vùng ghi này nằm ngay bên phải của vùng trìnhbày chính) tính từ phía người mua nhìn vào sảnphẩm

Những qui định về diện tích phần nhãn chính

Trang 49

Những qui định về diện tích phần nhãn chính

Trang 50

Thiết kế nhãn

 Người mua chủ yếu là người nào?

 Luật lệ về nhãn của thị trường đó ra sao ?

 Có ai đăng ký độc quyền tên loại sản phẩm chưa ?

 Thông tin gì muốn đưa lên nhãn ?

 Tin tức gì muốn gửi đến người tiêu dùng?

 Màu muốn đưa lên nhãn ? Lấy hình vẽ nào làm biểutượng cho sản phẩm?

 Tham khảo nhãn của các sản phẩm cùng loại

Trang 51

Một nhãn đạt tiêu chuẩn cần tránh các điểm sau:

Không để hình vẽ trang trí quá lớn, khiến chonhãn không được rõ ràng

Làm nổi bật tên thương hiệu

Màu sử dụng thu hút được người tiêu dùngBiểu tượng trên nhãn gần gũi với loại sảnphẩm chứa trong nó

Thiết kế nhãn

Định dạng
Số trang	51
Dung lượng	1,57 MB