một số vấn đề xây dựng và quản lý các khu công nghiệp việt nam hiện nay

Việt Nam tuy là một nớc đi sau, nhngtrong quá trình CNH- HĐH, Đảng chỉ rõ quan điểm: "Xây dựng nền kinh tế mở hội nhập với khu vực và thế giới, hớng mạnh về xuất khẩu đồng thờithay thế n

Lời mở đầu

Tổ chức sản xuất trên lãnh thổ là một trong các hình thức tổ chức sảnxuất xã hội trong công nghiệp, quá trình đó tạo ra sự thực hiện phân cônglao động giữa các vùng lãnh thổ, hình thành nên cơ cấu công nghiệp hợp lýtrên mỗi vùng Ra đời trong trào lu phát triển hiện đại của công nghiệp, tổchức sản xuất công nghiệp gắn liền với các tụ điểm công nghiệp dới nhiềuhình thức: Khu công nghiệp, khu chế xuất

Ngày nay, xu hớng đô thị hoá cùng với quá trình phát triển các khucông nghiệp có tính phổ biến ở các quốc gia tiến hành công nghiệp hoá -hiện đại hoá nó mở ra những vận hội cho đất nớc cơ hội đầu t nớc ngoài,tăng trởng, hội nhập với quốc tế Việt Nam tuy là một nớc đi sau, nhngtrong quá trình CNH- HĐH, Đảng chỉ rõ quan điểm: "Xây dựng nền kinh

tế mở hội nhập với khu vực và thế giới, hớng mạnh về xuất khẩu đồng thờithay thế nhập khẩu bằng những sản phẩm trong nớc sản xuất có hiệu quả" Khu công nghiệp Việt Nam đợc tiến hành xây dựng là để góp phần tích cựcthực hiện đờng lối đúng đắn đó Sau 9 năm xây dựng và phát triển, tuy đạt

đợc nhiều thành tựu nổi bật Song vẫn nổi lên 2 vấn đề rất đáng quan tâm:Xây dựng và quản lý các khu công nghiệp nh thế nào cho có hiệu quả cao?

Đây là những vấn đề đã và đang là những đề tài mà các nhà khoa học - kinh

tế nghiên cứu Nhận thức ý nghĩa quan trọng cảu 2 vấn đề trên em thực hiện

đề án môn học với đề tài: "Một số vấn đề xây dựng và quản lý các khu công nghiệp Việt Nam hiện nay" Nhằm mang lại cho bản thân tri thức và

cách nhìn mới về tổ chức sản xuất công nghiệp ở nớc ta trong quá trình đấtnớc tiến hành công cuộc CNH - HĐH

Đề án gồm 3 phần:

Phần I- Tổng quan về xây dựng và quản lý khu công nghiệp.

Phần II- Thực tiễn xây dựng và quản lý các khu công nghiệp ở nớc ta

hiện nay

Phần III- Một số giải pháp khắc phục, tăng cờng hiệu quả xây dựng

và quản lý các khu chế xuất Việt Nam

Mặc dù đã nỗ lực cố gắng, nhng do điều kiện có hạn về mặt kiến thức

và thời gian nên đề án không tránh khỏi sai sót Em rất mong nhận đợc sựgóp ý bổ sung của Thầy để đề án của em đợc hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 16 tháng 05 năm 2000.

Sinh viên

§oµn Anh Tïng.

Phần I Tổng quan về xây dựng và quản lý khu công nghiệp

I- Những vấn đề chung về khu công nghiệp:

1 Quan niệm về khu công nghiệp: (KCN)

Từ khi xuất hiện khu công nghiệp đầu tiên trên thế giới với đầy đủ cácthành phần của nó đợc thành lập năm 1896 ở Trafford Park, Machester đãlàm xuất hiện một thuật ngữ, mà hiện nay nhiều quốc gia quan tâm, đó làkhu công nghiệp Với sự đa dạng và nhiều đặc điểm mà quan niệm về khucông nghiệp, theo đó cũng có nhiều ý kiến khác nhau

Theo điều 2- Chơng I- Quy chế khu công nghiệp, khu chế xuất, khucông nghệ cao (ban hành kèm theo Nghị định 36-CP ngày 24/04/1997 củaCP) thì "khu công nghiệp" là: "Khu tập trung các doanh nghiệp công nghiệpchuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuấtcông nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, không có dân c sinh sống, doChính phủ hoặc Thủ trớng CP quyết định thành lập Trong khu công nghiệp

có thể có doanh nghiệp chế xuất"

Cũng có thể hiểu: " khu công nghiệp là một khu vực tập trung côngnghiệp trên một lãnh thổ nhất định Một khu công nghiệp có thể gồm mộtcụm công nghiệp hoặc nhiều cụm công nghiệp Các cơ sở công nghiệpthuộc cụm có thể là đơn vị cùng ngành hoặc khác ngành nhng có mối liên

hệ sản xuất với nhau hoặc sử dụng chung kết cấu hạ tầng"

Theo qui định tại Nghị định 36/CP ở nớc ta thì khu công nghiệp cha

đợc thừa nhận là một thực thể kinh tế, nó mới chỉ là "túi đựng" các doanhnghiệp công nghiệp Theo luật khu công nghiệp của các nớc trong khu vựcthì mỗi khu công nghiệp, là một thực thể kinh tế và theo đó mỗi nớc có cơquan quản lý có đủ thẩm quyền quản lý khu công nghiệp (Trung Quốc,Indônesia có tiếng cơ quan quản lý riêng cho từng khu: Thái Lan, Philipines

có một cơ quan Trung ơng quản lý thống nhất các khu công nghiệp ) cơquan này thực hiện chức năng quản lý và kinh doanh

2 Phân loại khu công nghiệp:

Từ các khái niệm đa ra ở trên ta có thể thấy: khu công nghiệp thể hiệnnhững đặc trng chung nhất của tổ chức sản xuất công nghiệp trên lãnh thổ.Khu công nghiệp là khái niệm phổ biến nhất ở nhiều nớc Trên thế giớicũng nh trong khu vực cũng đã có nhiều cách phân loại khu công nghiệp vàtheo đó mà KCN cũng đợc phân loại rất đặc trng, có thể đa ra một số hìnhthức khu công nghiệp phổ biến nh sau:

Thứ nhất, cụm công nghiệp: Đợc phân bố trên phạm vi lãnh thổ không

lớn Các cơ sở công nghiệp thuộc cụm có thể là đơn vị cùng ngành hoặckhác ngành nhng có mối liên hệ sản xuất với nhau hoặc sử dụng chung kếtcấu hạ tầng

Thứ hai, khu công nghiệp tập trung: Là khu tập trung các doanh

nghiệp công nghiệp chuyên môn hoá, sản xuất một số mặt hàng côngnghiệp đặc thù, thực hiện dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới

địa lý xác định, không có dân c sinh sống

Thứ ba, khu công nghiệp kỹ thuật cao: Tập trung những doanh nghiệp

công nghiệp thuộc những ngành sản xuất sản phẩm có hàm lợng khoa công nghệ cao và những cơ sở nghiên cứu khoa học công nghệ, nhờ đóquan hệ giữa nghiên cứu và ứng dụng triển khai đợc tổ chức có hiệu quả.Loại hình khu công nghiệp này cũng đợc coi là hạt nhân của việc phát triểnkhoa học - công nghệ của đất nớc Loại hình này còn có một tên gọi khác

học-đó là "khu công nghệ cao", tên gọi này đã đợc qui định rõ ràng trong mục 3

- Điều 2 - Quy chế về khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao(Nghị định 36/CP-24/04/1997)

Một loại hình sản xuất công nghiệp nữa cũng có thể coi nó nh là mộthình thức của khu công nghiệp Mặc dầu mục tiêu và đặc thù của nó có đôichút khác biệt trên mặt lý thuyết:

Đó là khu chế xuất: "Là khu công nghiệp tập trung cho doanh nghiệpchế xuất chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện các dịch vụ cho sảnxuất hàng xuất khẩu, có ranh giới địa lý xác định không có dân c sinh sống,

do Chính phủ hoặc Thủ tớng Chính phủ quyết định thành lập"

Khảo sát qua một số loại hình khu công nghiệp, cho ta thấy việc xâydựng, lựa chọn khu công nghiệp nh thế nào cho hợp lý, hiệu quả vẫn luôn làbài toán gặp nhiều khó khăn và phải mang đậm tính khoa học

Thậy vậy, nếu xét về qui mô: Do có điều kiện thuận lợi về tài nguyên,lao động, vị trí địa lý nên có những khu công nghiệp phát triển gắn vớinhững thành phố hàng triệu dân hoặc hàng chục vạn dân Bên cạnh đó cókhu công nghiệp chỉ bao gồm một số doanh nghiệp qui mô vừa và nhỏ gắnvới thị trấn, thị xã vài vạn dân

Nếu xét vị trí địa lý: Khu công nghiệp đợc phân bố trong một tỉnh, mộtvùng trên lãnh thổ liên tỉnh, liên vùng

Nếu xét về trình độ phát triển: Khu công nghiệp đã đợc xây dựng tơng

đối hoàn chỉnh, có khu công nghiệp đang xây dựng, có khu công nghiệpcần đầu t xây dựng bổ sung Trong tiến trình phát triển của sản xuất côngnghiệp, việc phân loại khu công nghiệp theo cách này chỉ mang ý nghĩa t-

ơng đối

Dựa vào các quan niệm về khu công nghiệp và các loại hình tồn tạicủa nó, ta có thể thâu tóm thành một số đặc trng cơ bản sau:

Thứ nhất, khu công nghiệp là một khu vực tập trung các doanh nghiệp

công nghiệp chuyên sản xuất hàng công nghiệp trong nớc và xuất khẩu,thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp

Thứ hai, đợc xây dựng trên một vùng lãnh thổ và có ranh giới địa lý

xác định

Thứ ba, đặc biệt là không có dân c sinh sống

Do Chính phủ quyết định thành lập và tạo quan hệ quản lý

3 Vai trò của khu công nghiệp.

Sự hình thành của các khu công nghiệp có tác động rất to lớn đến quátrình thực hiện, phân công lao động giữa các vùng lãnh thổ của đất nớc, tổchức mối liên hệ sản xuất nội vùng và liên vùng để hình thành cơ cấu côngnghiệp hợp lý trên mỗi vùng, nó là luận chứng cho việc lựa chọn địa điểmphân bố các doanh nghiệp công nghiệp Trong xu hớng phát triển hiện đạicủa công nghiệp, quá trình tăng cờng, tích tụ, tập trung sản xuất theo vùnglãnh thổ là động lực để ra đời các tụ điểm công nghiệp, đảm bảo khai thác

có hiệu quả các nguồn lực (nhân công, tài nguyên thiên nhiên, tiến bộ khoahọc công nghệ ) về lợi thế của mỗi vùng lãnh thổ, khu công nghiệp sẽ tạo

ra các "cực tăng trởng" mạnh mẽ cho đất nớc Khu công nghiệp cũng bảo

đảm sự phát triển đồng điệu các vùng lãnh thổ trong chiến lợc phát triểnkinh tế - xã hội của đất nớc, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh củatổng thể công nghiệp, giải quyết công ăn việc làm và nâng cao đời sống dânc

II- Những yếu tố thúc đẩy hình thành và phát triển khu công nghiệp.

1 Tài nguyên thiên nhiên:

Tài nguyên thiên nhiên và sản xuất công nghiệp có mối quan hệ hữucơ với nhau Sản xuất công nghiệp là một quá trình liên tục tác động vào tàinguyên thiên nhiên để tạo ra của cải cho xã hội Tài nguyên thiên nhiên chỉthực hiện sự có ích và trở thành của cair xã hội khi đợc con ngời khai thác,chế biến, sử dụng vào mục đích xác định Tài nguyên phong phú và phân bốnhiều nơi sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức sản xuất công nghiệptrên các vùng lãnh thổ của cả nớc, nhờ đó mà tập trung đợc các doanhnghiệp công nghiệp, các cơ sở khai thác, chế biến và là động lực hình thànhnên các khu công nghiệp

2 Tiến bộ khoa học và công nghệ.

Tiến bộ khoa học và công nghệ có ảnh hởng rất lớn đến phân bổ sảnxuất công nghiệp tạo tiền đề vật chất - kỹ thuật cho tổ chức, hình thành nên

những loại hình khu công nghiệp Tiến bộ khoa học - kỹ thuật cho phép sửdụng đầy đủ tiết kiệm hợp lý nhất các nguồn tài nguyên của đất nớc.

Nó cho phép phát triển mạng lới giao thông vận tải, nhờ vậy các cơ sởsản xuất công nghiệp sẽ giảm dần sự phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, việckhoa học - công nghệ một quốc gia phát triển sẽ tạo ra những doanh nghiệpcông nghiệp sản xuất với kỹ thuật cao, tạo điều kiện tích tụ, hội nhập chúngtheo vùng lãnh thổ và dần dần hình thành nên các "điểm nhảy vọt" hìnhthành nên khu công nghiệp

3 Mối quan hệ giữa các ngành chuyên môn hoá.

Giữa các ngành công nghiệp chuyên môn hoá có mối liên hệ sản xuấtchặt chẽ và tác động qua lại lẫn nhau Điều này ảnh hởng lớn đến cơ cấucông nghiệp trên lãnh thổ quốc gia Mối quan hệ này có tác động đến cácdoanh nghiệp công nghiệp và các khu vực phát triển khu công nghiệp rấtnhiều Tạo ra quá trình tích tụ, tập trung sản xuất trên lãnh thổ

4 Sự phát triển của hệ thống kết cấu hạ tầng.

Có ảnh hởng quan trọng đến sự phát triển sản xuất công nghiệp nóichung Đó là điều kiện không thể thiếu để bảo đảm sự phát triển bền vững

và có hiệu quả công nghiệp, khai thác tiềm năng của mỗi vùng Việc kếtcấu hạ tầng phát triển sẽ là tiền đề to lớn cho việc xây dựng thành công cáckhu công nghiệp, tạo điều kiện cho các khu công nghiệp đợc hình thànhnhanh chóng hơn

5 Chiến l ợc phát triển kinh tế - xã hội và chiến l ợc phát triển công nghiệp:

Mỗi quốc gia đều phấn đấu hoàn thiện chiến lợc phát triển kinh tế - xãhội và chiến lợc phát triển công nghiệp cho riêng mình Do đó yếu tố nàyxét về mặc chất nó bao hàm sâu sắc những quyết định to lớn đến việc hìnhthành nên cơ cấu kinh tế, cơ cấu công nghiệp Nhận thức đợc sự phát triển ồ

ạt của nền công nghiệp thế giới và xem xét nền công nghiệp quốc gia, màdẫn tới các phơng thức phát triển công nghiệp, nó luôn là điểm xuất phátnên những hình thức phát triển công nghiệp quốc gia nh: khu công nghiệp,khu chế xuất

III- Những vấn đề cơ bản về xây dựng khu công nghiệp.

1 Quy hoạch lãnh thổ.

Là việc xác định cơ cấu ngành và các lĩnh vực hoạt động trên địa bànxây dựng khu công nghiệp thực hiện phân bổ và tổ chức kết hợp các bộphận hợp thành Qui hoạch để xây dựng khu công nghiệp phải xác định rõphơng hớng và nhiệm vụ

- Xây dựng kết cấu hạ tầng, tổ chức khu dân c, điều phối lao động phùhợp với hình thức sản xuất công nghiệp và đời sống trên địa bàn định quihoạch.

- Xây dựng phơng án chọn địa điểm bố trí các doanh nghiệp côngnghiệp

Ta biết rằng, khu công nghiệp có một đặc trng là tập trung côngnghiệp trên một lãnh thổ nhất định Vì vậy để việc xây dựng khu côngnghiệp đợc hoàn thành tốt đẹp cần phải thực hiện qui hoạch lãnh thổ, muốnxác lập đợc phơng án qui hoạch lãnh thổ đúng, làm cơ sở lựa chọn phơng ántối u, khi xây dựng khu công nghiệp cần phải dựa vào các nguyên tắc tổchức sản xuất công nghiệp trên lãnh thổ Đó là:

1.1 Tổ chức sản xuất các ngành công nghiệp theo hớng kết hợp phát triển chuyên môn hoá với phát triển tổng hợp nền kinh tế của vùng lãnh thổ.

Mỗi vùng lãnh thổ thờng có những đặc thù riêng về điều kiện tự nhiên,kinh tế, văn hoá, xã hội Trên cơ sở những u thế riêng về những mặt hàngnày, cần thiết phải xây dựng và phát triển một số ngành công nghiệpchuyên môn hoá theo mỗi vùng mà ta định qui hoạch để xây dựng KCN.Ngành công nghiệp chuyên môn hoá của lãnh thổ chỉ có thể phát triển cóhiệu quả khi có sự phân bố nhiều ngành công nghiệp và các ngành kinh tếkhác xung quanh địa bàn hoạt động của khu công nghiệp Nói cách khác,nền kinh tế của vùng lãnh thổ khi ta chọn qui hoạch phải phát triển tổnghợp

1.2 Qui hoạch khu công nghiệp phải bảo đảm kết hợp giữa sử dụng tài nguyên với bảo vệ môi trờng tự nhiên.

ở nớc ta, công nghiệp tuy cha phát triển, nhng không thể coi vấn đềbảo vệ môi trờng là thứ yếu, là không quan trọng Thực tế, môi trờng tựnhiên ở Việt Nam đã bị ô nhiễm và bị phá huỷ ở những mức độ nhất định.Thực trạng này đang là vấn đề cần nhiều giải pháp để khắc phục, do đó khiqui hoạch lãnh thổ để xây dựng KCN cần phải tuân thủ nguyên tắc đã đề ra

1.3 Việc qui hoạch khu công nghiệp trên lãnh thổ cần kết hợp chặt chẽ việc phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng an ninh.

Trong cơng lĩnh xây dựng đất nớc, Đảng ta khẳng định: "Phát triểnkinh tế xã hội đi đôi với tăng cờng tiềm lực quốc phòng an ninh kết hợpchặt chẽ kinh tế với quốc phòng an ninh trong các kế hoạch phát triển kinh

tế - xã hội 1 Thực hiện nguyên tắc này trớc hết cần phát triển mạnh côngnghiệp để đáp ứng mọi nhu cầu về sản phẩm công nghiệp cho quốc phòng.Thứ đến cần lập kế hoạch xây dựng và phát triển công nghiệp thích ứng với

1 Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII trang 17,42,43 - NXB sự thật Hà Nội- 1991

từng thời kỳ, tránh tình trạng rối loạn có thể xảy ra, hạn chế mức thiệt hạithấp nhất.

2 Chọn địa điểm xây dựng khu công nghiệp.

Một trong những nội dung quan trọng của việc xây dựng KCN trênlãnh thổ là xác định địa điểm bố trí doanh nghiệp công nghiệp trong KCN.Quá trình này đợc thể hiện thông qua hai nội dung chủ yếu sau:

Một là, phân tích những đặc điểm kinh tế, kỹ thuật của từng ngành

công nghiệp chuyên môn hoá và của mỗi doanh nghiệp thuộc ngành có ảnhhởng đến việc chọn địa điểm

Hai là, phân tích mức độ tác động của các căn cứ kinh tế đến việc lựa

chọn địa điểm cụ thể xây dựng KCN

2.1 Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của từng ngành công nghiệp chuyên môn hoá và mỗi doanh nghiệp thuộc ngành có ảnh hởng đến việc lựa chọn

địa điểm bố trí các DNCN phù hợp để xây dựng KCN.

Đi sâu phân tích nội dung thứ nhất này là một việc rất cần thiết, đó làviệc phân tích các yêu cầu đảm bảo và sử dụng nguyên liệu, đặc điểm về kỹthuật công nghệ sản xuất sản phẩm, đặc điểm tiêu dùng sản phẩm, nhữngyêu cầu này phải thực sự có ý nghĩa cho mục tiêu xây dựng khu côngnghiệp, cần đợc vận dụng tổng hợp vào công tác lựa chọn phơng án địa

điểm Chẳng hạn, sản xuất sản phẩm của ngành điện đòi hỏi khối lợngnhiên liệu lớn hoặc dựa vào ngân thuỷ năng không di chuyển đợc, do vậycần lựa chọn xây dựng các cơ sở thuộc ngành điện ở gần nguồn năng lợng Nhìn chung có thể sử dụng bố trí địa điểm cho các doanh nghiệp côngnghiệp trong khu công nghiệp nh sau:

+ Loại doanh nghiệp chế biến nguyên liệu khối lợng lớn cồng kềnh dễhỏng, chở đi xa khó khăn thì nên xây dựng địa bàn KCN ở gần vùngnguyên liệu

+ Với những doanh nghiệp công nghiệp kinh doanh sản phẩm khó bảo

đảm, khó chở đi xa nên bố trí ở gần nơi tiêu thụ

+ Với những doanh nghiệp công nghiệp sử dụng nguyên liệu sẵn có thì

có thể chọn địa điểm xây dựng KCN ở nhiều nơi

Tóm lại, việc phân tích đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của từng ngànhcông nghiệp chuyên môn hoá và của các doanh nghiệp công nghiệp sẽ làluận chứng thiết thực để lựa chọn địa điểm phù hợp cho các KCN

2.2 Phân tích các căn cứ kinh tế để chọn địa điểm xây dựng KCN.

Ta biết rằng chọn địa điểm xây dựng KCN, thực chất là công tác lựachọn địa điểm bố trí cácdn công nghiệp theo hớng tập trung Do đó xâydựng phơng án chọn địa điểm, không thể bỏ qua phân tích căn cứ kinh tế

Đó là việc sử dụng các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế Khi xét chọn phơng án địa

didểm, cần gắn chặt với mục tiêu đặc thù của KCN, cần chú ý điểm khácbiệt so với lựa chọn phơng án sản xuất kinh doanh Thực tế xây dựng vàphát triển khu công nghiệp ở nớc ta cũng nh nhiều nớc trên thế giới chothấy: Khi chọn địa điểm KCN, nhng lại không tính hoặc tính cha đầy đủnhững yêu cầu về kết cấu hạ tầng, về khả năng giải toả mặt bằng, về cungcấp dịch vụ phục vụ KCN, phân tích cha đầy đủ đến nguồn tài nguyên, mật

độ dân c, các phơng án vận chuyển thì sẽ gây không ít trở ngại đến côngtác xây dựng KCN, những chỉ tiêu hiệu quả kinh tế là những biến số phải đ-

ợc tính toán phù hợp với bài toán lựa chọn điạ điểm để xây dựng KCN

3 Ph ơng pháp luận tổ chức xây dựng KCN và kêu gọi đầu t

Hình thành và phát triển KCN trên lãnh thổ của đất nớc là một tất yếu.Trong điều kiện sự vận động của nền sản xuất xã hội và tiến bộ khoa học kỹthuật - công nghệ ngày càng cao đòi hỏi phải có những phơng án xây dựngKCN sao cho đạt hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhất, thích ứng với từng giai

đoạn cụ thể của đất nớc Hình mẫu KCN nh vậy phải đợc thể hiện trênnhững nội dung sau:

* Tổ chức đợc mối liên hệ sản xuất hợp lý chặt chẽ giữa sản xuất kinhdoanh với kết cấu hạ tầng, giữa sản xuất công nghiệp với bảo vệ môi trờng

tự nhiên, với đời sống bên trong KCN Muốn làm đợc nh thế thì trong quátrình xây dựng, lập phơng án tối u để xây dựng cần hoàn thành tốt khâu giảitoả mặt bằng, phát triển kết cấu hạ tầng, lựa chọn địa điểm, lựa chọn doanhnghiệp công nghiệp hay nói đúng hơn là làm tốt công tác qui hoạch lãnhthổ

Xuất phát từ những mục tiêu cơ bản về tổ chức KCN, từ những bài họcthành công, thất bại của nhiều nớc trên thế giới cũng nh thực tiễn nớc ta, cóthể rút ra phơng pháp luận về tổ chức xe KCN nh sau:

Thứ nhất, phải xây dựng phơng án KCN trên từng lãnh thổ.

+ Phân tích mối liên hệ tất yếu giữa các bộ phận cấu thành trong KCN(cơ sở công nghiệp nồng cốt, bổ sung Các ngành khác ) từ đó xác địnhcác doanh nghiệp cần có

+ Lựa chọn doanh nghiệp bố trí vào khu công nghiệp

+ Xác lập các biện pháp cụ thể về kinh tế, kỹ thuật công nghệ, tổ chức

để thực hiện phơng án hình thành khu công nghiệp

Thứ hai, xác định thời gian và địa điểm xây dựng KCN Đây là những

nội dung quan trọng Vì xác định thời gian và địa điểm xây dựng hợp lý sẽtiết kiệm chi phí triển khai, tạo tâm lý đầu t thuận lợi

Thứ ba, giải toả mặt bằng, phải xây dựng đợc kết cấu hạ tầng đầy đủ:

hệ thống điện nớc, hệ thống giao thông, bến cảnh, sân bay

Thứ t, khuyếch trơng cho việc xây dựng KCN, nhằm thu hút đầu t nớc

ngoài, lựa chọn đối tác đầu t vào KCN

Thứ năm, cần có sự liên kết phối hợp đa mục tiêu trong xây dựng

KCN, sử dụng tốt cơ sở sản xuất hiện có Để làm tốt công tác xây dựngKCN cần có sự phối hợp đồng bộ của các cấp, các ngành, tuyên truyền sâurộng để tạo điều kiện thuận lợi từ phía nhân dân

* Thu hút đầu t vào KCN: Đây là vấn đề sống còn sau này cho cácKCN, đảm bảo một "xuất phát điểm" tốt đẹp cho xây dựng KCN Vì thếChính phủ các nớc chủ nhà nhất thiết phải có chính sách kích thích để thuhút đầu t Có thể nói: nếu có khuyến khích tài chính hào phóng sẵn sàngphục vụ, quản lý đơn giản không phiền hà thì các KCN đã có đợc nhân tốcủa sự thành công Đối tợng nhà đầu t vào KCN rất đa dạng, gồm 3 nhóm: Nhóm phải qui hoạch di dời nhà máy vào KCN; nhóm đầu t mới củanhà đầu t trong nớc; nhóm đầu t mới của nhà đầu t nớc ngoài Để thực hiệnthu hút đầu t cần:

- Xây dựng kết cấu hạ tầng đẩy đủ: hệ thống điện, nớc, nhà ở côngnhân, phòng làm việc ban quản lý hệ thống giao thông, bến cảng, sân bay

- Xây dựng đợc hệ thống dịch vụ và thuận lợi nh bu điện, y tế, kháchsạn, ra vào KCN dễ dàng, không gây phiền hà cho nhà đầu t, bảo đảm tốt

an ninh trật tự

- Tổ chức tốt công tác tiếp thị, khuyếch trơng KCN, kêu gọi đầu t Cần

có chắc một chơng trình tỉ mỉ và phối hợp chặt chẽ Giảm đi một phần chiphí trong đầu t Qua thông tin đại chúng

- Đa ra nhiều biện pháp u đãi đặc thù, có cơ chế chính sách tài chínhthích hợp để hấp dẫn đầu t

- Tạo môi trờng chính trị - xã hội ổn định và nới rộng hành lang pháp

lý thích hợp cho thu hút đầu t

Việc thu hút đầu t cần quan tâm tới 3 mặt: lợi ích quốc gia, lợi ích nhà

đầu t và lợi ích của công nhân viên khi tổ chức KCN

IV- Một số vấn đề cơ bản trong quản lý KCN.

Khu công nghiệp là một khái niệm hết sức quen thuộc và phổ biến ởcác quốc gia trên thế giới Do đó mà mỗi nớc có một phơng thức, lý luận vềquản lý KCN cho riêng mình, trong phạm vi đề tài này em không thể mộtlúc đa ra và diễn giải hết đợc những vấn đề lý luận quản lý chung trong tầmquốc tế mà muốn trình bày nó ở góc độ quan điểm của nớc ta, để có thể tiếpcận gần hơn voí những vấn đề xây dựng và quản lý các KCN Việt Nam hiệnnay

1 Nội dung quản lý KCN:

Theo điều 21 Qui chế về quản lý KCN, KCX, ban hành kèm vớiNghị định 36/CP-1997 ở nớc ta có thể khái quát nội dung quản lý nh sau:

Một là, xây dựng chiến lợc, qui hoạch, kế hoạch và chính sách phát

triển KCN

Hai là, ban hành các văn bản qui phạm pháp luật về hoạt động KCN.

Ba là, qui định và hớng dẫn việc thi hành xây dựng phát triển và quản

lý hoạt động của KCN

Bốn là, cấp điều chỉnh và thu hồi các loại giấy phép và thực hiện các

thủ tục hành chính Nhà nớc liên quan

Năm là, tổ chức bộ máy, đào tạo và bồi dỡng cán bộ.

Sáu là, kiểm tra, thanh tra giám sát các hoạt động của KCN và giải

quyết các vấn đề phát sinh

2 Tổ chức bộ máy quản lý.

Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ thực hiện nhiệm vụquản lý Nhà nớc đối với khu công nghiệp và Ban quản lý KCN cấp địa ph-

ơng trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo qui định hiện hành

và uỷ quyền cho Ban quản lý KCN cấp tỉnh thực hiện một số nhiệm vụ đốivới KCN Nh vậy bộ máy quản lý KCN cụ thể là: Đứng đầu là Chính phủ.+ Bộ máy kế hoạch và đầu t

+ Ban quản lý KCN cấp tỉnh

(Có đại diện quản lý tại các KCN)

3 Các quan hệ quản lý.

Trớc hết Bộ kế hoạch đầu t đóng vai trò chủ trì, phối hợp với Bộ côngnghiệp, Bộ Xây dựng, Ban quản lý và KCN xây dựng qui hoạch tổng thểphát triển KCN trong phạm vi cả nớc phù hợp với chiến lợc phát triển kinh

tế - xã hội trong từng thời kỳ để Chính phủ phê duyệt Thực hiện công tácchỉ đạo, cấp giấy phép, thanh tra, vạch kế hoạch định kỳ, hàng năm về cácvấn đề đầu t, dự án KCN với các cơ quan còn lại trong Bộ máy quản lý Bộcông nghiệp chủ trì cùng với ban quản lý các KCN hớng dẫn việc xác địnhdanh mục ngành nghề cho phép đầu t và thực hiện các chức năng khác củamình liên quan KCN Ngoài các chức năng cơ bản mà qui chế đã đề ra thìcác cơ quan quản lý trong bộ máy quản lý phải thờng xuyên liên kết phốihợp chặt chẽ với nhau

Mỗi cơ quan trong bộ máy quản lý KCN đều có những chức năngnhiệm vụ, quyền hạn cụ thể đối với mọi vấn dề xoay quanh khu côngnghiệp Trong tổng thể hệ thống quản lý đó thì các đơn vị quản lý này phảithờng xuyên làm việc với nhau để tạo ra mối quan hệ quản lý chặt chẽ Cơquan cấp trên ra những quyết định quản lý cho cơ quan cấp dới thực hiệnnhững chức năng quản lý Nhà nớc đối với KCN.